Cairt Mac Léinn agus Tuismitheoirí

Achoimre ar an mBille Oideachais (Cairt Mac Léinn agus Tuismitheoirí), 2019

1. Príomhchoincheapa an Bhille
2. Ábhar na gCairteanna
3. Cumhacht maidir le hOrdú
4. Nósanna Imeachta maidir le Gearáin
5. Feidhmeanna Scoileanna

1. Príomhchoincheapa an Bhille

Beidh aird ag an Aire, agus treoirlínte náisiúnta na cairte á n-ullmhú, ar an riachtanas ag scoil –

  • féachaint, oiread agus is indéanta agus faoi réir na n-acmhainní a bheidh ar fáil, na torthaí is fearr is féidir a bhaint amach do mhic léinn i ndáil lena n-oideachas agus a bhforbairt phearsanta,
  • caidreamh agus spiorad na comhpháirtíochta idir an scoil agus mic léinn agus a dtuismitheoirí a chothú agus a chur chun cinn,
  • cóimheas a chothú agus a chur chun cinn i gcumarsáid idir an scoil agus mic léinn agus a dtuismitheoirí,
  • rúndacht a chinntiú, de réir mar is cuí, i gcumarsáid idir an scoil agus mic léinn agus a dtuismitheoirí,
  • ról agus rannpháirtíocht na dtuismitheoirí a chur chun cinn in oideachas agus i bhforbairt phearsanta na mac léinn,
  • dul i gcomhairle le mic léinn agus a dtuismitheoirí, agus rannpháirtíocht agus caidreamh gníomhach na mac léinn a spreagadh (oiread agus a oireann dá n-aois agus dá dtaithí) chomh maith lena dtuismitheoirí, agus freagairt de réir mar is cuí, do bharúlacha agus do mholtaí a dhéanfaidh mic léinn agus a dtuismitheoirí, i leith na forbartha, an athbhreithnithe agus an uasdátaithe ar phleananna agus ar bheartais na scoile (seachas an beartas iontrála) agus ar ghníomhaíochtaí na scoile,
  • monatóireacht agus athbhreithniú a dhéanamh ar sholáthar an oideachais ag an scoil do mhic léinn, lena n-áirítear trí dhul i gcomhairle le mic léinn agus a dtuismitheoirí, agus freagairt, de réir mar is cuí, do bharúlacha agus do mholtaí a dhéanfaidh mic léinn (oiread agus a oireann dá n-aois agus dá dtaithí) agus a dtuismitheoirí, chun an soláthar sin a mheasúnú agus a fheabhsú ar bhonn leanúnach,
  • comhionannas na rochtana ar an oideachas a chothú agus a chur chun cinn do mhic léinn, chomh maith le rannpháirtíocht scoláirí san oideachas trí fhéachaint, oiread agus a bheidh indéanta, costais na rannpháirtíochta sin a laghdú do thuismitheoirí agus do mhic léinn,
  • aghaidh a thabhairt ar ábhair bhuartha de chuid mac léinn nó a dtuismitheoirí a bhaineann leis an scoil agus iad a réiteach, oiread agus is féidir, go luath sa scéal, agus
  • cinntiú go ndéileálfar le casaoidí ó mhic léinn nó a dtuismitheoirí a bhaineann leis an scoil go héifeachtúil, go héifeachtach agus go cóir agus, oiread agus is féidir, ar bhealach neamhfhoirmiúil a thiocfaidh le prionsabail na nósanna imeachta cothroma.

2. Ábhar na gCairteanna

Cé gurb é an tAire a chinnfidh mionsonraí threoirlínte na cairte tar éis comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara oideachais, tabharfar spléachadh leis an mBille ar chineálacha na ngnóthaí a bhféadfar aghaidh a thabhairt orthu sna treoirlínte sin. Maidir leis sin, foráiltear go mbainfidh treoirlínte an Aire i leith ábhar cairte scoile le -

  • nósanna imeachta maidir le bheith ag dul i gcomhairle le mic léinn agus a dtuismitheoirí ó thaobh na ngnóthaí sin a bhaineann leis an scoil a shonrófar i dtreoirlínte na cairte, lena n-áirítear trí bharúlacha agus mholtaí ó mhic léinn agus a dtuismitheoirí a iarraidh maidir le haon ghnóthaí den sórt sin, agus barúlacha agus moltaí a fhreagairt;
  • faisnéis maidir le pleananna agus beartais na scoile (seachas an beartas iontrála) agus gníomhaíochtaí na scoile;
  • nósanna imeachta (lena n-áirítear nósanna imeachta comhairliúcháin) -
    • maidir le pleananna agus beartais na scoile (seachas an beartas iontrála) a ullmhú, a athbhreithniú agus a uasdátú, agus
    • gníomhaíochtaí na scoile a fhorbairt, a athbhreithniú agus uasdátú;
  • nósanna imeachta a bhunóidh bord faoi alt 20 chun mic léinn agus a dtuismitheoirí a chur ar an eolas faoi ghnóthaí a bhaineann le hoibriú agus feidhmíocht na scoile;
  • nósanna imeachta a bhunóidh bord faoi alt 27 chun mic léinn agus a dtuismitheoirí a chur ar an eolas faoi ghníomhaíochtaí na scoile;
  • faisnéis faoi na struchtúir agus córais maidir le bainistiú na scoile;
  • an fhaisnéis a bheidh le soláthar do mhic léinn agus a dtuismitheoirí a bhaineann le suimeanna airgid a fhaigheann an scoil (lena n-áirítear ranníocaíochtaí deonacha a dhéanfaidh tuismitheoirí) agus caiteachas na suimeanna airgid sin ag an scoil, agus an fhoirm agus an tslí ina bhfuil an fhaisnéis sin le soláthar;
  • an fhaisnéis a bheidh le soláthar do mhic léinn agus a dtuismitheoirí a bhaineann le féilire, amanna dúnta agus cláir ama na scoile agus an fhoirm agus an tslí ina bhfuil an fhaisnéis sin le soláthar;
  • na nósanna imeachta chun déileáil le casaoidí ó mhic léinn nó a dtuismitheoirí a bhaineann leis an scoil;
  • mionsonraí maidir le faisnéis chomhiomlánaithe agus anaithnidithe a bheidh le soláthar do mhic léinn agus a dtuismitheoirí a bhaineann le casaoidí ar ndéileálann an scoil leo, lena n-áireofar líon nó cineál na gcasaoidí den sórt sin agus na torthaí gaolmhara, agus an fhoirm agus an tslí ina bhfuil an fhaisnéis sin le soláthar;

Foráiltear freisin leis an mBille go bhféadfaidh an tAire, i dtreoirlínte náisiúnta na cairte, aghaidh a thabhairt ar fhaisnéis, ar nósanna imeachta agus ar ghnóthaí eile a bhaineann leis an scoil a mheasfaidh an tAire a bheith riachtanach agus iomchuí chun críocha treoirlínte na cairte. Fágfaidh sin scóip ag an Aire aghaidh a thabhairt ar aon saincheisteanna nua a thiocfaidh chun cinn sa chóras scoile amach anseo agus a thagann faoi chuimsiú chreat foriomlán na reachtaíochta seo.

3. Cumhacht maidir le hOrdú

Faoin mBille, tá sé de chumhacht ag an Aire ordú a thabhairt do bhord i gcás, dar leis nó léi, gur chlis ar an mbord, nó go bhfuil ag cliseadh ar an mbord iomlán nó cuid dá oibleagáid a chomhlíonadh maidir le cairt a ullmhú, a fhoilsiú nó a chur i ngníomh;

4. Nósanna Imeachta maidir le Gearáin

Leis an mBille freisin, tá Alt 28 nua, lena bhforáiltear le haghaidh nósanna imeachta caighdeánaithe nua maidir le casaoidí i gach scoil, á chur in ionad Alt 28 den Acht Oideachais, 1998, atá ann faoi láthair. Ní mór go bhforálfaidh na nósanna imeachta le haghaidh gnóthaí amhail -

  • na ceanglais nach mór don scoil agus an scoláire nó an tuismitheoir a bheidh i gceist a chomhlíonadh i ndáil leis an bpróiseas casaoide,
  • imscrúdú na gcasaoidí ar bhealach a oirfidh don chineál casaoide (cibé acu trí shlí neamhfhoirmiúil nó fhoirmiúil nó an dá cheann)
  • casaoidí a réiteach (go foirmiúil nó go neamhfhoirmiúil)
  • cúiseanna a thabhairt le cinntí na scoile i ndáil le casaoidí
  • cinntí agus aon ghníomh feabhais riachtanach a chur i ngníomh

5. Feidhmeanna Scoileanna

Foráiltear leis an mBille le haghaidh dhá fheidhm bhreise ag scoil faoi Alt 9 den Acht Oideachais, 1998. Is iad seo a leanas na feidhmeanna nua atá ag scoil:

  1. rannpháirtíocht na mac léinnn agus a dtuismitheoirí i soláthar an oideachais do scoláirí a chur chun cinn agus
  2. cinntiú go gcuirfear a cairt i ngníomh.

Ní athraítear sa reachtaíocht seo sainchúram reatha an Ombudsmain do Leanaí le gearáin a imscrúdú i ndáil le gníomhartha riaracháin scoile i dtaca le feidhmiú a feidhmeanna faoi alt 9 d’Acht 1998. Beidh an tOmbudsman do Leanaí in ann gearáin a scrúdú freisin áfach i ndáil leis an dá fheidhm nua atá ag scoil.