Gnásanna Frithbhulaíochta i Scoileanna

Céard is bulaíocht ann?

Sainmhínítear bulaíocht sna Gnásanna Frithbhulaíochta Bunscoile agus Iar-bhunscoile mar "iompar diúltach neamhiarrtha, bíodh sé i bhfoirm iompar briathartha, síceolaíoch nó fisiciúil, a dhéanann duine aonair nó grúpa in aghaidh duine (nó daoine) eile, agus a dhéantar arís agus arís eile". Tá tuilleadh faoi shainmhíniú na bulaíochta, na cineálacha bulaíochta agus tionchar agus táscairí na bulaíochta le fáil in Ailt 2 agus 3 de na nósanna imeachta do scoileanna.

Cé tá freagrach as déileáil le bulaíocht i scoileanna?

Bíonn sé de fhreagracht ar an scoil aonair dul i ngleic le bulaíocht i scoileanna.

Foilsíodh doiciméad nua, Gnásanna Frithbhulaíochta Bunscoile agus Iar-bhunscoile i mí Mheán Fómhair 2013. Tá feidhm ag na Gnásanna Nua, agus ag an gCiorclán gaolmhar de chuid na Roinne 0045/2013, i leith gach bunscoile agus iar-bhunscoile aitheanta agus gach lárionad oideachais (mar a shainmhínítear iad sin san Acht Oideachais, 1998) a bhfuil daltaí faoi bhun aois 18 ag freastal orthu.

Éilítear ar údaráis scoile agus ar phearsanra scoile cloí leis na gnásanna seo agus iad ag déileáil le líomhaintí agus teagmhais bhulaíochta.

Is é is aidhm leis na gnásanna seo ná treoir a thabhairt do na húdaráis scoile agus pearsanra scoile chun iompraíocht bhulaíochta ar scoil a chosc agus chun dul i ngleic leis am mbulaíocht i measc na ndaltaí agus chun déileáil le haon droch-thionchar a bhíonn ann laistigh den scoil ag iompar bulaíochta a tharlaíonn in áit eile.

Éilítear ar na scoileanna go léir faoi na gnásanna nua polasaí frithbhulaíochta a ghlacadh chucu féin ina gcloítear le riachtanais na ngnásanna, agus é a chur i bhfeidhm go foirmeálta.

Éilítear ar gach Bord Bainistíochta anois tús a chur láithreach leis na socruithe is gá chun polasaí frithbhulaíochta a fhorbairt agus a ghlacadh chucu féin ina gcloítear le riachtanais na ngnásanna, agus é a chur i bhfeidhm go foirmeálta.

Táthar ag súil go mbeidh sé seo curtha i gcrích ag gach uile scoil a luaithe is féidir sa scoilbhliain 2013/14 ach ar chaoi ar bith tráth nach déanaí ná deireadh an dara téarma den scoilbhliain 2013/14.

Ní mór polasaí frithbhulaíochta na scoile a chur ar fáil ansin d'fhoireann na scoile, é a fhoilsiú ar shuíomh gréasáin na scoile (nó, murab ann dó sin, bheith inrochtana ar bhealach eile do thuismitheoirí agus daltaí ar a iarraidh) agus é a chur ar fáil do Chumann na na dTuismitheoirí (más ann dó).

Ag forbairt an pholasaí frithbhulaíochta dó, ní mór do Bhord Bainistíochta gach uile scoile an polasaí a chur le chéile i gcomhar le foireann teagaisc agus foireann neamhtheagaisc na scoile araon faoi cheannaireacht an Phríomhoide agus i gcomhairle le tuismitheoirí agus daltaí. Tá teimpléad de pholasaí frithbhulaíochta nach mór do na scoileanna go léir é a úsáid chun na críche seo curtha ar fáil in Aguisín 1 de na gnásanna.

Cá bhfaighidh mé tuilleadh eolais faoin mbulaíocht i scoileanna?

Tá na riachtanais atá leagtha ar scoileanna maidir le hiompraíocht bhulaíochta a chosc agus a réiteach leagtha amach sna Gnásanna Frithbhulaíochta. Tá roinnt comhlachtaí/grúpaí ann a thugann eolas agus cabhair faoi thopaic na bulaíochta, ar a n-áirítear an Lárionad Frithbhulaíochta in Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath agus an Chomhairle Náisiúnta Tuismitheoirí.

An Plean Aicsin um an mBulaíocht 

Leagtar amach sa Phlean Aicsin um an mBulaíocht, a foilsíodh i mí Eanáir 2013, cur chuige na Roinne Oideachais agus Scileanna maidir le déileáil leis an mbulaíocht agus cultúr na frithbhulaíochta a chur chun cinn sna scoileanna.  Dírítear leis an dá aicsean déag sa phlean ar thacaíocht do scoileanna, oiliúint múinteoirí, taighde agus ardú feasachta agus tá sé d’aidhm acu déileáil le gach cineál bulaíochta.  Tá feidhmiú na n-aicsean sa Phlean ag dul chun cinn go leanúnach agus tá dul chun cinn maith déanta i ngach réimse:

  • Gnásanna Frithbhulaíochta nua, a foilsíodh i mí Mheán Fómhair 2013, á bhfeidhmiú faoi láthair ag gach scoil de na 4,000 bunscoil agus iar-bhunscoil sa tír.  Tá ábhair oiliúna do thuismitheoirí, múinteoirí agus Boird Bhainistíochta á bhforbairt agus á rollú amach.  Is féidir tuilleadh eolais faoi shaoroiliúint sa bhfrithbhulaíocht do thuismitheoirí a fháil anseo.
  • Tá an Roinn ag tacú le líon tionscnamh chun feasacht a ardú maidir leis an bhfrithbhulaíocht, ar a n-áirítear Lá an Idirlín Shábháilte ar fud na hEorpa agus an feachtas in aghaidh na bulaíochta Hómafóbaí agus Trasfóbaí Seas Suas! arna eagrú ag Seirbhísí don Óige BeLonGTo.  Tugtar maoiniú freisin don tionscnamh um shábháilteacht idirlín, Webwise, a bhfuil líon acmhainní lainseáilte acu chun déileáil leis an gcibearbhulaíocht.
  • "Taithí Mhuintir LADT Ar Scoil"  D’fhorbair Líonra Comhionnanais Aerach agus Leispiach (GLEN) acmhainn d’Iar-bhunscoileanna chun Cosc a chur leis an mBulaíocht Hómafóbach agus Trasfóbach agus tacú le Mic Léinn LADT mar chuid de chur i bhfeidhm an Phlean Aicsin faoin mBulaíocht.  Tacóidh se le scoileanna i gcur i bhfeidhm Nósanna Imeachta Frithbhulaíochta na Roinne.
  • Lainseáladh suíomh idirlín náisiúnta nua, www.tacklebullying.ie, i mí na Samhna 2015.  Beidh an suíomh idirlín mar aon phointe amháin eolais agus tacaíochta do dhaoine óga, tuismitheoirí agus múinteoirí a bhfuil an bhulaíocht tar éis dul i gcion orthu.
  • Ina theannta sin, tá dhá phíosa taighde foilsithe a mholtar sa Phlean maidir le páistí a bhfuil riachtanais speisialta acu agus na meáin shóisialta.