09 Deireadh Fómhair, 2019 – Infheistíocht níos airde ná a bhí riamh in Oideachas agus Scileanna agus maoiniú curtha ar fáil do na céadta múinteoirí nua agus breis agus 1,000 cúntóirí riachtanais speisialta

Méadú de €360 milliún ar an Bhuiséad suas go €11.1 billiún a rachaidh chun tairbhe don oideachas speisialta, scoileanna beaga agus príomhoidí teagaisc

Cruthófar tuilleadh áiteanna ardoideachais agus cúrsaí nua tríú leibhéil mar chuid den chiste nua €60 milliún

Méadú ar mhaoiniú do phrintíseachtaí agus d’oiliúint faoin gCiste Náisiúnta Oiliúna

Soláthraíonn Buiséad 2020 athinfheistíocht shuntasacht inár gcóras oideachais agus oiliúna don cheathrú bhliain as a chéile.

Dúirt an tAire Oideachais agus Scileanna, Joe McHugh T.D. “I measc na nithe nach eol dúinn mar gheall ar an mBreatimeacht agus na sriantachtaí atá curtha acu sin ar Bhuiséad 2020, ní mór dúinn ár ndícheall a dhéanamh ar son na ndaoine is leochailí agus leanúint orainn ag soláthar infheistíochta san oideachas do na glúnta atá le teacht.”

Ag tógáil ar na tionscnaimh a leag an Rialtas amach ina Phlean Gníomhaíochta don Oideachas, beidh €11.1 billiún, an tsuim ab airde riamh, i mbuiséad na Roinne Oideachais agus Scileanna sa bhliain 2020, méadú de 3.4% ó 2019.

Léiríonn sé sin ár dtiomantas leanúint ar aghaidh le córas oideachais uileghabhálach cumasaithe a chruthú. Tá sé mar fhócas againn deiseanna oideachais a fheabhsú do dhaoine óga agus do dhaoine fásta go léir.

Cuireann Buiséad 2020 leis an infheistíocht shuntasach atá soláthraithe ag an Rialtas seo le blianta beaga anuas do leanaí a bhfuil riachtanais bhreise acu. Tógann sé sin ar an bhfeachtas chun méideanna ranga a laghdú. Tugann sé níos mó solúbthachta do phríomhoidí teagaisc. Soláthraíonn sé maoiniú nua don ardoideachas. Coinníonn sé scoileanna beaga – ar a maireann pobail - ag dul. Deimhníonn sé go mbeidh foirgnimh nua, feabhsaithe ag scoileanna, agus áiseanna ag coláistí agus ollscoileanna.

Thar na ceithre bhuiséad ó 2016, tá méadú beagnach € 2 billiún tagtha ar an bpacáiste maoinithe iomlán don Roinn Oideachais agus Scileanna.

I measc príomhghnéithe Bhuiséid 2020 san oideachas agus i scileanna tá:

Múinteoirí Nua

-        Déanfaimid 581 múinteoir nua a fhostú – beidh 408 acu le leanaí a bhfuil riachtanais speisialta acu.

-        Beidh 153 de na múinteoirí nua ina múinteoirí príomhshrutha agus fostófar 20 múinteoir eile le bheith ag obair i scoileanna beaga.

-        Beidh 71,473 múinteoir inár gcóras oideachais, agus beidh an cóimheas múinteoirí agus daltaí a dháilfear i mbunscileanna ag an leibhéal ab ísle riamh.

Oideachas Speisialta

-        Déanfar €1.9 billiún a infheistiú san oideachas speisialta – aon chúigiú den Bhuiséad oideachas ab airde riamh.

-        Fostófar tuairim is ar 1.064 cúntóirí riachtanais speisialta le bheith ag obair i scoileanna le leanaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu. Beidh beagnach 17,000 CRS inár scoileanna.

-        Fostófar 265 múinteoirí nua le bheith ag obair i ranganna speisialta inár scoileanna.

-        Earcófar 120 múinteoir breise oideachais speisialta do scoileanna príomhshrutha; agus fostófar 23 múinteoir eile do scoileanna speisialta.

-        Cinnteoidh ár gcuid infheistíochtaí níos mó ná 1,300 áit nua i ranganna speisialta

-        Beidh méadú 7.5% ar dheontas caipitíochta feabhsaithe an Stáit maidir le costais reatha.

Tacaíocht do Scoileanna Beaga

-        Tabharfar isteach leibhéil foirne feabhsaithe maidir le múinteoirí i scoileanna beaga ina bhfuil ceathrar múinteoir nó níos lú.

-        Cabhróidh laghdú aon phointe sa sceideal foirne le coinneáil níos fearr múinteoirí i scoileanna ina bhfuil suas le ceathrar múinteoir.

-        Beidh feidhm ag an sceideal feabhsaithe i scoileanna ina bhfuil beirt, triúir nó agus ceathrar mhúinteoir agus cinnteoidh sé go gcaithfidh dalta amháin níos lú bheith cláraithe sa scoil le haghaidh múinteoir a choinneáil/a earcú.

Tuilleadh Deiseanna Tríú Leibhéal

-        Ciste ar fiú € 60 milliún é le haghaidh institiúidí ardoideachais a fhéachann le cúrsaí nua agus éagsúla a chruthú chun líon na n-áiteanna do mhic léinn a mhéadú agus daoine óga a ullmhú do shaol oibre atá ag síorathrú.

-        Tá an infheistíocht mar chuid den Tionscnamh Caipitil Daonna €300m cúig bliana, a bunaíodh ó bharrachas an Chiste Náisiúnta Oiliúna.

-        Cuirfidh sé le hacmhainn ar fud an ardoideachais chun riachtanais scileanna tosaíochta d'fhiontar a chomhlíonadh, chun fás agus forbairt post réigiúnacha a spreagadh agus chun tacú le príomhearnálacha eacnamaíocha glacadh le dúshláin Brexit.

Deiseanna Ceannasaíochta

-        Cuirfear lá amháin scaoilte sa bhreis ar fáil do phríomhoidí teagaisc bunscoile.

-        Beidh feidhm ag an am breise chun dualgais riaracháin a dhéanamh i ,760 scoil ina bhfuil níos lú ná seachtar múinteoir.

Foirgnimh Scoile, Choláiste agus Ollscoile Nua agus Feabhsaithe

-        Cuimsíonn infheistíocht Bhuiséad 2020 leithdháileadh caipitil d’fhoirgnimh scoile nua níos mó agus níos tíosaí ar fhuinneamh, agus d’áiseanna tríú leibhéil, agus buiséad

€922 milliún i gceist do 2020 faoi Thionscadal Éireann 2040. Soláthróidh an infheistíocht sin breis agus 30,000 áiteanna scoile.

-        Ón bhliain 2016, tá €3 billiún d’infheistíocht déanta againn sna tionscadail tógála sin.

Maoiniú Feabhsuithe do Scoileanna

-        Gheobhaidh gach scoil ardú 2.5% in aghaidh an linbh ar dheontas chaipitíochta an Stáit ó Mheán Fómhair 2020.

-        Ag tógáil ar an infheistíocht athnuaite le blianta beaga anuas, beidh deontas de €4.8m sa bhreis ar fáil do scoileanna laistigh i mbliain iomlán scoile.

-        A €1m investment to provide funding for school books in primary schools.

Deontais Ghaeltachta

Tabharfar ar ais Deontas na Gaeltachta do mhic léinn ar chláir Oideachais Tosaigh Múinteoirí atá maoinithe ag an Stát.

Iompar Scoile

-        Déanfar €26 milliún a infheistiú sa chóras iompar scoile chun freastal ar líon na leanaí scoile atá ag méadú. 

Pá na seirbhíse poiblí

-        Infheistíocht €143m chun Comhaontú Cobhsaíochta Pá na Seirbhísí Poiblí a chur i bhfeidhm.

Infheistíocht i dTaighde

-        €3.3m d’infheistíocht in ollscoileanna le réimsí taighde atá ag fás a aithint agus a spreagadh, le comhoibriú idirnáisiúnta a fheabhsú, le próifíl thríú leibhéal a ardú agus le rannpháirtíocht a spreagadh le maoinitheoirí taighde agus tionscail idirnáisiúnta.

Printíseachtaí agus Scileanna

Tá pacáiste mór maoinithe á chur ar fáil ón gCiste Náisiúnta Oiliúna chun oiliúint faoi stiúir an ionaid oibre agus an fhostóra a mhéadú go suntasach, borradh a chur faoi líon na bprintíseachtaí agus cabhrú le dul i ngleic le saincheisteanna a bhaineann le Breatimeacht.

-        Tá €27 milliún sa bhreis á chur ar fáil do phrintíseachtaí. Tacóidh sé sin le clárú 7,000 printíseachtaí i 2020, mar aon le réimse scéimeanna nua.

-        Cuireann an infheistíocht an Rialtas ar an bhealach ceart chun an tiomantas a chomhlíonadh chun líon na bprintíseachtaí atá faoi oiliúint sa tréimhse 2016-2020 a dhúbailt.

-        Faoi dheireadh 2020, beidh breis agus 20,000 printíseachtaí faoi oiliúint.

-        Táimid ag tacú freisin le huas-sciliú agus beagnach €8 milliún i gceist de mhaoiniú breise do Skillnet Ireland agus €6 milliún breise do thionscnaimh forbartha scileanna fostaithe. 

Dúirt an tAire McHugh: “Agus breis agus €11.1 billiún i gceist, tá buiséad níos airde ná a bhí riamh againn d’oideachas agus scileanna. Táimid ag díriú aon chúigiú den airgead sin isteach in oideachas speisialta. Tá an Roinn Oideachais agus Scileanna ar cheann de na hinfheisteoirí is mó sa phobal. Táim meáite ar leanúint ar aghaidh ag cur ár straitéise cuimsitheachta agus an tábhacht a bhaineann le hoideachas speisialta chun cinn agus an dóigh a saibhríonn sé ár bpobail scoile.

“Tá ár mbuiséad ag soláthar infheistíochta ar bhealach a aithníonn an tábhacht a bhaineann le pobail, trí scoileanna beaga a choinneáil ag dul, trí bhealaí nua a aimsiú chun infheistíocht a dhéanamh dár leanaí agus trína chinntiú go gcumasaímid ár ndaoine óga don todhchaí.”

Dúirt an tAire Mitchell O’Connor: “Ós rud é go bhfuil an tArd-Oideachas ríthábhachtach chun tacú le rathúlacht eacnamaíoch agus forbairt shóisialta na hÉireann amach anseo, tá lúcháir orm inniu pacáiste breise €150m a fhógairt lena n-áirítear € 74 milliún breise ó infheistíocht an Chiste Náisiúnta Oiliúna (NTF). Ní mór don ardoideachas a bheith chun cinn le haghaidh a thabhairt ar éifeachtaí Brexit agus chun freastal ar ár riachtanais scileanna digiteacha trí chur ar chumas na n-institiúidí díriú ar uas-sciliú, ar ath-sciliú agus ar fhoghlaim ar feadh an tsaoil.

“Soláthróidh infheistíocht bhreise de € 60 milliún faoin Tionscnamh Caipitil Daonna chomh maith le €18 milliún a thugann aghaidh ar bhrú déimeagrafach thart ar 5,700 áit bhreise do mhic léinn agus cabhróidh sé sin lenár mic léinn a dhéanamh seasmhach i leith na todhchaí.  Ar a bharr sin, i 2020 seolfar na nithe seo a leanas: ciste suntasach athchóirithe ilbhliantúil de €90 milliún do na hOllscoileanna Teicneolaíochta; ciste € 3 milliún chun barr feabhais i dtaighde a chur chun cinn; agus tiomantas nua € 2 mhilliún chun tacaíocht a sholáthar do shláinte mheabhrach agus folláine mac léinn”

Dúirt an tAire Halligan: “ Tá sé fíorthábhachtach go gcoinníonn Éire a hardchaighdeáin thraidisiúnta agus sinn ag tabhairt faoi lucht saothair oilte, a bhfuil tóir orthu go hidirnáisiúnta a fhorbairt, go háirithe agus sinn ag fanacht le héifeacht eacnamaíoch imeacht na Breataine ón AE a fheiceáil. Chuige sin cuirim fáilte roimh thiomantas buiséid an Rialtais seo tacú le 7,500 clárú printíseachta, ag éagsúlú an raon scéimeanna atá ar fáil agus ag cur Éire ar an bhealach cheart chun 20,000 duine a bheith faoi oiliúint printíseachta faoi dheireadh 2020.

“ Aithníodh freisin go bhfuil gá lenár lucht saothair uas-sciliú agus athoiliúint a dhéanamh chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin geilleagair atá ag forbairt, trí €8 milliún de mhaoiniú breise a sholáthar do Skillnet Ireland agus € 6 milliún do thionscnaimh forbartha scileanna fostaithe. Tá sé ríthábhachtach freisin go leanann ár n-ollscoileanna agus ár n-institiúidí tríú leibhéal de bheith taobh thiar de thaighde agus nuálaíochta ar chúrsaí iar-Bhreatimeachta, ionas gur féidir linn naisc acadúla láidre agus forásacha a thógáil lenár gcomhpháirtithe idirnáisiúnta. Tá áthas orm go gcuirfear € 3.3 milliún ar fáil dár n-ollscoileanna ionas go leanfaidh siad ar aghaidh ag cur fáis chun cinn i réimse an taighde agus na forbartha agus chun comhoibriú acadúil a fhorbairt go hidirnáisiúnta.”

CRÍOCH

Nótaí don Eagarthóir  

Is féidir gnéithe eile den Bhuiséad Oideachais agus Scileanna 2020 a fheiceáil ag an nasc seo: https://www.education.ie/ga/Foilseacháin/Tuarascálacha-Corparáideacha/Tuarascálacha-Airgeadais/Meastacháin/Priomhghneithe-de-Bhuisead-2020.pdf