09 Deireadh Fómhair, 2018 - 1,300 Cúntóir Riachtanas Speisialta agus Múinteoir nua, ardú ar chaipitíocht sa bhuiséad oideachais is mó riamh

Tiocfaidh ardú de €674 milliún go dtí €10.8 billiún ar an mbuiséad Oideachais in 2019, sin ardú 6.7% 

Ciste nua ina bhfuil €300 milliún chun tacú leis na riachtanais tosaíochta atá ag fiontair i dtaca le scileanna, chun forbairt réigiúnach a chur chun cinn, agus chun tacú leis na príomhearnálacha agus Aghaidh á tabhairt ar Brexit 

Is í Cáinaisnéis na Bliana 2019 an tríú bliain ina bhfuil athinfheistíocht ar mhórscála á déanamh in earnáil an oideachais, agus an Plean Gníomhaíochta don Oideachas á chur i bhfeidhm go leanúnach againn, ar plean é atá againn chun go mbeadh seirbhís oideachais agus oiliúna na hÉireann ar an gceann is fearr san Eoraip faoin mbliain 2026. In 2019, tiocfaidh ardú €674 milliún ar bhuiséad na Roinne Oideachais agus Scileanna, sin ardú 6.7% ar an mbliain seo caite. 

Ciallaíonn sé sin go mbeidh caiteachas an Rialtais ar Oideachais agus Scileanna, arb ionann é agus beagnach €10.8 billiún, ar an leibhéal is airde riamh. San áireamh ansin tá an leithdháileadh caipitil is mó riamh don oideachas - €941 milliún, sin méadú €196m ar an mbliain 2018. 

Tá áit lárnach ag an Oideachas i dtaca le spriocanna foriomlána an Rialtais seo a bhaint amach – is iad sin geilleagar láidir a bhunú, a sheasfaidh an aimsir agus atá cothrom ar fud na réigiún, agus sochaí chóir a chruthú. Is é an tOideachas a bheidh mar inneall don fhorbairt láidir ar bhonn náisiúnta agus ar bhonn réigiúnach, agus is é an tOideachas a dhéanfaidh na scileanna a theastóidh ón ngeilleagar amach anseo a sholáthar. Tá sé fíorthábhachtach freisin maidir le constaicí a shárú agus gach duine a chumasú chun a n-acmhainneacht iomlán a bhaint amach.  

Sna trí cinn de cháinaisnéisí a chuimsigh an Plean Gníomhaíochta don Oideachas 2016-2019, beidh ardú de bheagnach €1.7 billiún tagtha ar an infheistíocht bhliantúil san oideachas, sin ardú de bhreis agus 18% ar leibhéil na bliana 2016. Léiríonn an méid sin chomh tiomanta agus atá an rialtas an plean go mbeadh an tseirbhís oideachais agus oiliúna is fearr san Eoraip againn a chur i gcrích. 

Na príomhbhearta i gCáinaisnéis 2019 

Poist bhreise i scoileanna: Mar thoradh ar Cháinaisnéis 2019, beidh níos mó daoine ná riamh fostaithe inár gcuid scoileanna. Déanfar 1,300 post breise i scoileanna a mhaoiniú, lena n-áirítear 950 post breise do Chúntóirí Riachtanas Speisialta chomh maith le 372 post múinteoireachta chun freastal ar an méadú ar líon na scoláirí agus ranganna speisialta breise. Mar thoradh ar leithdháileadh na bliana seo, beidh 70,313 múinteoir agus níos mó ná 15,900 cúntóir riachtanas speisialta fostaithe inár gcuid scoileanna. 

Cistiúchán Breise do Scoileanna: Tiocfaidh méadú 5% ar chaipitíocht scoileanna ó mhí Mheán Fómhair 2019 ar aghaidh. Le linn scoilbhliain 2019/20, déanfar €10 milliún breise a leithdháileadh ar bhunscoileanna agus ar iar-bhunscoileanna, agus déanfar €4 mhilliún de sin a leithdháileadh in 2019. 

€300m do Thionscnamh Caipitil Dhaonna: Bunófar Mórthionscnamh Caipitil Dhaonna nua laistigh den Chiste Náisiúnta Oiliúna chun €300 milliún a leithdháileadh ó fharasbarr an Chiste, thar an tréimhse 2020-2024, chun freastal ar riachtanais scileanna an gheilleagair amach anseo agus infheistíocht bhreise a sholáthar san ardoideachas ar leibhéil 6-8. Buntacóidh an infheistíocht sin le soláthar na hacmhainne breise ar fud earnáil an ardoideachais chun na riachtanais tosaíochta atá ag fiontair maidir le scileanna a shásamh, chun an fás ar phoist agus ar fhorbairt sna réigiúin a chur chun cinn, agus chun tacú leis na príomhearnálacha eacnamaíochta agus iad ag freagairt do na dúshláin a bhaineann le Brexit. 

Ag díriú ar an nuálaíocht agus ar an sármhaitheas: Cuirfear méadú 25% go dtí breis agus €2.5 milliún ar an gCiste Sármhaitheasa Scoileanna, tionscnamh de chuid an rialtais chun nuálaíocht áitiúil a spreagadh agus tacú léi, rud a cheadóidh do níos mó scoileanna comhoibriú i gcnuasaigh chun triail a bhaint as réitigh nuálacha ar dhúshláin choitianta. 

Tacaíocht do cheannaireacht scoile agus don fholláine: Ag tógáil ar bhearta i gcáinaisnéisí roimhe seo chun ceannaireacht scoile a fheabhsú, tá infheistíocht bhreise á déanamh inniu chun lá scaoilte sa bhreis a chur ar fáil do phríomhoidí teagaisc i mbunscoileanna agus ceithre lá scaoilte sa bhreis a chur ar fáil dóibh siúd i scoileanna a bhfuil ranganna speisialta acu. Déanfar deichniúr síceolaithe breise a earcú don tSeirbhís Náisiúnta Síceolaíochta Oideachais chun tacú leis an bhfolláine i scoileanna. 

Ag feabhsú na dtorthaí do leanaí a bhfuil riachtanais chúraim sa bhreis acu: Tá beagnach €5 mhilliún á leithdháileadh chun tacú le feidhmiú an Athbhreithnithe Chuimsithigh ar scéim na gCúntóirí Riachtanas Speisialta, a bhfuil sé mar chuspóir aige tacú le múnla nua maidir le hionchuimsitheacht scoile, ar mhaithe leis na tacaíochtaí cearta ag an am ceart a sholáthar do dhaltaí a bhfuil riachtanais chúraim sa bhreis acu. Tá an infheistíocht san oideachas speisialta méadaithe go suntasach ag an Rialtas le blianta beaga anuas. 

Ag tógáil scoileanna den chineál is nua-aimseartha: Faoi Thionscadal Éireann 2040, déanfaimid clár uaillmhianach i dtaca le tógáil scoileanna a chur i gcrích, ar clár é a thacóidh le beagnach 23,000 áit scoile nua agus athsholáthair a chruthú in 2019.  Táthar ag súil go mbeidh breis agus 45 mhórthionscadal scoile críochnaithe go substaintiúil in 2019. Déanfar €50 milliún a leithdháileadh in 2019 chun tuilleadh den chlár infheistíochta maidir le bonneagar TFC a uasghrádú i ngach scoil a chur i bhfeidhm – ardú de 67% ar 2018 – ag teacht leis an uaillmhian atá againn an eolaíocht ríomhaireachta agus an códú a leabú ar fud an churaclaim. 

An tArd-Oideachas: Déanfar pacáiste ar fiú €57 milliún sa bhreis ar an gcistiúchán reatha é a infheistiú i dtionscnaimh a bhaineann leis an ardoideachas in 2019 chomh maith le €41 milliún de chistiúchán breise i gcomhair bearta pá agus pinsin san earnáil. Maoineoidh sé sin soláthar do 3,500 áit bhreise, chomh maith le tionscnaimh chun tacú le duaiseanna nuálaíochta agus feidhmíochta, acmhainn teagaisc agus foghlama, 1000 áit bhreise ar Springboard+, cistí taighde d’Institiúidí Teicneolaíochta/Ollscoileanna Teicneolaíochta, agus foghlaim pháirtaimseartha agus sholúbtha. Ina theannta sin, neartófar na seirbhísí comhairleoireachta san ardoideachas. Beidh an cistiúchán iomlán don ardoideachas €337m níos airde in 2019 ná mar a bhí sé in 2016 (méadú de €260m ar chaiteachas reatha ó 2016 i leith agus méadú de €79m ar chaiteachas caipitil ó 2016 i leith). Chomh maith leis sin, in 2019, déanfar €150 milliún d’infheistíocht chaipitil a leithdháileadh ar earnálacha an ardoideachais agus an bhreisoideachais agus ar earnálacha na hoiliúna agus an taighde. 

Printíseachtaí agus Scileanna: Tá cistiúchán á chur ar fáil freisin chun tacú le 7,000 clárúchán printíseachta, 5,000 rollachán oiliúna agus deich gcinn de scéimeanna nua printíseachta, ag teacht lenár dtiomantas foriomlán líon na bprintíseachtaí a dhúbailt. Ina theannta sin, tá infheistíocht shuntasach á déanamh i bhfoghlaim agus i bhforbairt an fhórsa saothair agus €6 mhilliún de chistiúchán breise á chur ar fáil do Skillnet Ireland agus €11 mhilliún do thionscnaimh maidir le forbairt scileanna fostaithe. 

Pá na seirbhíse poiblí: €122m chun Comhaontú Pá agus Cobhsaíochta na Seirbhíse Poiblí agus torthaí na gcomhráite a tharla le déanaí maidir le scálaí tuarastail iontrálaithe nua a chur i bhfeidhm. 

Athchóiriú an Chiste Náisiúnta Oiliúna: Tiocfaidh ardú 0.1% in 2019 agus in 2020 ar thobhach an Chiste Náisiúnta Oiliúna chun infheistíocht san oideachas agus san oiliúint a bhaineann le riachtanais scileanna an gheilleagair a mhaoiniú. Tá an Rialtas tiomanta d'athchóiriú an Chiste lena áirithiú go leanfaidh sé de bheith ag freagairt do shaol na hoibre. Tá an plean chun an t-athbhreithniú neamhspleách ar an gCiste Náisiúnta Oiliúna a chur i bhfeidhm á fhoilsiú ag an Roinn in éineacht le Cáinaisnéis 2019. 

Bhí an méid seo a leanas le rá ag an Aire Bruton: 

“Cuideoidh Cáinaisnéis 2019 linn chun dul chun cinn suntasach a dhéanamh agus sinn ar an mbóthar chun a bheith ar an tseirbhís oideachais agus oiliúna is fearr san Eoraip faoin mbliain 2026. 

“Tá an tOideachas ríthábhachtach maidir leis an gcumas atá againn muid féin a chur in oiriúint go rathúil do thréimhse ina bhfuil cúrsaí ag athrú go tapa agus dúshláin shuntasacha nua ag teacht chun cinn. Tá na hinfheistíochtaí is gá á ndéanamh ag an gCáinaisnéis seo lena áirithiú go mbeidh sé de chumas ag lucht tallainne na hÉireann dul i bhfeidhm ar a dtodhchaí féin. Tá infheistíocht mhór á déanamh againn i gconairí nua, i scileanna, i gceannaireacht scoile agus i nuálaíocht áitiúil. Beidh tionchar mór ag an tionscnamh caipitil dhaonna ar fiú €300m é, ach go háirithe, maidir le dul i ngleic leis na riachtanais scileanna atá ag fiontair, agus cuirfidh sé forbairt réigiúnach chun cinn agus tacóidh sé leis na príomhearnálacha agus Brexit ar na bacáin. Chomh maith leis sin, tá an buiséad caipitil is mó riamh againn i mbliana, mar chuid den phlean atá againn ullmhú don todhchaí trí infheistíocht a dhéanamh i scoileanna nua den chineál is nua-aimseartha, agus san ardoideachas agus sa bhreisoideachas.” 

Bhí an méid seo a leanas le rá ag an Aire Mitchell O’Connor: 

“Tá an-áthas orm go bhfuil bunú Tionscnaimh Chaipitil Dhaonna ilbhliantúil don earnáil ardoideachais, ar fiú €300 milliún é, á fhógairt againn. Mar thoradh ar an gcistiúchán sin, déanfar €300 a infheistiú idir 2020 agus 2024 agus cuirfear €60m ar fáil i ngach ceann de na blianta sin. Úsáidfear an cistiúchán sin chun aghaidh a thabhairt ar na riachtanais scileanna atá ag teacht chun cinn sa gheilleagar. Tacóidh sé le fiontair freisin agus iad ag freagairt do na dúshláin a bhaineann le Brexit. Tá €57.4 milliún sa bhreis aimsithe agam do chaiteachas reatha in 2019. Ina theannta sin, faoin bPlean Forbartha Náisiúnta, beidh buiséad caipitil de €138 milliún againn don ardoideachas in 2019, agus déanfar é sin a infheistiú i bhfoirgnimh agus i dtaighde inár n-institiúidí tríú leibhéal.  

Bhí an méid seo a leanas le rá ag an Aire Halligan:  

“Tá infheistíocht shuntasach bhreise sa Bhreisoideachas agus san Oiliúint á cumasú ag ranníocaíocht bhreise an fhostóra leis an gCiste Náisiúnta Oiliúna.  Bainfidh fostóirí agus foghlaimeoirí fíorluach as an infheistíocht sin, agus tacóidh an infheistíocht le feidhmiú leanúnach Phlean Gníomhaíochta an Rialtais chun Printíseacht agus Cúrsaí Oiliúna a Leathnú agus cuirfear acmhainní ar fáil do thionscnamh nua chun scileanna nua a thabhairt d’oibrithe nach bhfuil sách cáilithe.  Cuirfidh an €11 mhilliún d’infheistíocht sa tionscnamh nua seo tacaíocht ar fáil do 5,000 oibrí breise, lena n-áirítear iad siúd a bhfuil deacrachtaí litearthachta agus uimhearthachta acu, trí na Boird Oideachais agus Oiliúna.”  

CRÍOCH 

Nótaí don Eagarthóir  

Nasc chuig Príomhghnéithe Cháinaisnéis 2019: Oideachas agus Scileanna -

Nasc chuig Plean Feidhmithe an Chiste Náisiúnta Oiliúna - https://www.education.ie/en/Publications/Education-Reports/review-of-national-training-fund-implementation-plan.pdf 

 

Tionscnamh Caipitil Dhaonna – Scileanna don Gheilleagar

Ó mhí Eanáir 2020 ar aghaidh, bunófar líne nua cistiúcháin imfhálaithe, an Tionscnamh Chaipitil Dhaonna, laistigh den Chiste Náisiúnta Oiliúna chun €60 milliún in aghaidh na bliana a infheistiú ón bhfarasbarr carntha, thar thréimhse cúig bliana. Bainfear feidhm as an leithdháileadh imfhálaithe, ina mbeidh €300 milliún san iomlán thar an tréimhse 2020-2024:

  • Chun bheith mar phríomhchuid de fhreagairt straitéiseach an Rialtais do Brexit and do dhúshláin eile atá roimh an ngeilleagar;
  • Chun riachtanais scileanna an gheilleagair amach anseo a shásamh agus chun infheistíocht bhreise a dhéanamh san Ard-Oideachais ar leibhéil 6-8;    
  • Chun dul i ngleic le riachtanais scileanna ar an leibhéal Réigiúnach trí na Scileanna Réigiúnacha;
  • Chun ról níos mó a thabhairt d’fhostóirí maidir le treo straitéiseach an Chiste a chinneadh; agus
  • Chun cead a thabhairt d’earnáil an Oideachais cur chuige níos meántéarmaí a ghlacadh maidir le buiséadú trí leithdháileadh ilbhliantúil comhaontaithe. 

Cinnteoidh na critéir dhiana i dtaca le maoirseacht agus úsáid an chiste go mbeidh an cistiúchán ag teacht leis an mbeartas fioscach foriomlán agus ráthóidh siad go gcoinneofar farasbarr leordhóthanach sa Chiste i gcónaí. Cuirfear tuilleadh eolais faoin tionscnamh ar fáil in am trátha, lena n-áirítear sonraí faoi ghlaonna iomaíocha do chláir nua a bheidh á maoiniú faoin tionscnamh.