07 Feabhra, 2018 - Seolann an Rialtas Plean Gníomhaíochta don Oideachas 2018

Os cionn 370 Gníomhartha chun Córas Oideachais agus Oiliúna na hÉireann a bheith ar an gceann is fearr san Eoraip faoi 2026

Tugann an Rialtas tosaíocht don nuálaíocht, do cheannasaíocht scoile agus do dhul i ngleic leis an míbhuntáiste

Tá Plean Gníomhaíochta don Oideachas 2018, faoi threoir an Aire Bruton, ar an gcéad chéim eile i bplean an Rialtais chun córas oideachais agus oiliúna na hÉireann a bheith ar an gceann is fearr san Eoraip faoi 2026.

Sheol an Taoiseach, an Plean inniu i Scoil Náisiúnta Naomh Audeon in éineacht leis an Aire Bruton, leis an Aire Stáit Mitchell O’Connor agus leis an Aire Stáit Halligan.

Léirigh mórstaidéir idirnáisiúnta le déanaí an treise a bhain le córas oideachais na hÉireann. Tá daltaí 15-bliana-d’aois na hÉireann i measc na ndaltaí is fearr i dtíortha an OECD don léitheoireacht agus os cionn an mheáin sa mhatamaitic agus san eolaíocht. Tá ár ndaltaí bunscoile ar na daltaí is fearr san Eoraip don léitheoireacht agus don mhatamaitic.

Tá an Plean Gníomhaíochta don Oideachas 2018 ag tógáil ar an rath seo agus déantar bealach chun cinn a shocrú don tslí ina bhfuil sé i gceist tacú le ceannairí oideachais ar a dturas chun Éire a bheith ar an gCóras Oideachais agus Oiliúna is fearr san Eoraip faoin mbliain 2026.

Sheol an tAire Bruton plean trí bliana i 2016. Tá plean 2018, atá á fhógairt inniu, ag teacht le tiomantas an Aire próisis bhliantúla a chur ar fáil ina dtugann an Rialtas gealltanais maidir le gníomhaíochtaí coincréideacha agus amlínte beachta.

Roinnt de na príomhghníomhartha i bPlean Gníomhaíochta 2018:

-        Ciste Sármhaitheas Scoile: Tacú le gréasáin scoileanna chun tabhairt faoi thionscnaimh nuálaíocha i réimsí Digiteacha, Míbhuntáiste, Cruthaitheachta, Gaeltachta agus Cigireact Scoile faoin gCiste Sármhaitheas Scoile.

-        Ceannaireacht: Tacú le scoileanna chun an infheistíocht ar 3,000 post freagrachta breise a dháileadh. Struchtúir lárbhainistíochta a fheabhsú agus oiliúint, meantóireacht agus acmhainní a sholáthar chun an cheannaireacht scoile a chumhachtú. Díreofar roinnt den bhuiséad FGL ar na tosaíochtaí straitéiseacha, amhail nuálaíocht agus na ceannaireacht.

-        An Bhreatimeacht: Straitéisí maidir le Teangacha Iasachta a chur i bhfeidhm chun an líon daltaí a mbíonn staidéar á dhéanamh acu ar theanga iasachta a mhéadú go suntasach ag gach leibhéal. An líon daoine a bhíonn páirteach in Erasmus a mheadú. Straitéis a fhoilsiú chun taighdeoirí a bhfuil cáil dhomhanda orthu a mhealladh, i ndiaidh na Breatimeachta, chuig institiúidí ardleibhéil in Éirinn.

-        Digiteach: Eolaíocht Ríomhaireachta a chur i bhfeidhm don Ardteistiméireacht i 40 scoil. An Ciste Sármhaitheas Scoil-Digiteach a chur i bhfeidhm chun tacú le scoileanna sa nuálaíocht dhigiteach. An curaclam matamaitice do scoileanna a chur chun cinn ina mbeidh eilimintí den chódáil. Leanúint le hobair ghrúpa saineolaithe an Aire maidir leis an gCur i bhFeidhm Digiteach.

-        STEM: Aitheantas oifigiúil a thabhairt do thosaíochtaí lasmuigh den scoil ag leibhéal na Sraithe Sóisearaí. Cúrsaí samhraidh nua a fhorbairt in ábhair STEM mar aon le socrúcháin thionsclaíocha do mhúinteoirí. Méadú 20% ar dhaltaí a dhéanann STEM don Ardteistiméireacht agus méadú 40% sa rannpháirtíocht baineann.

-        Míbhuntáiste: An Plean DEIS a uasdhátú – ár bplean chun dul i ngleic leis an míbhuntáiste oideachasúil. Samhail níos saincheaptha do leithdháileadh acmhainní a fhorbairt do scoileanna DEIS. Dul i ngleic leis na bacanna maidir le freastal ar ardoideachas.

-        Rogha Tuismitheoirí: An Bille um Chairt Tuismitheoirí agus Scoláirí agus an Bille um Iontráil chun na Scoile a achtú. Tús a chur go luath leis an bpróiseas maidir le hAthchumrú ar Éagsúlacht chun cur le líon na scoileanna ilchreidmheacha.

-        Ardoideachas: Bille na nOllscoileanna Teicneolaíochta a achtú, agus na chéad OTanna a oscailt i mí Mheán Fómhair 2018. Cáilíocht an Ardoideachais a athbhreithniú, lena n-áirítear cáilíocht an teagaisc. Samhail nua do leithdháileadh an mhaoinithe ar institiúidí ardleibhéil a chur i bhfeidhm ionas go mbeidh ailíniú níos fearr le tosaíochtaí náisiúnta agus go ndéantar foghlaim fad saoil, nuálaíocht agus taighde a dhreasú. Eispéaras digiteach comhleanúnach a fhorbairt do mhic léinn triú leibhéal.

-        Folláine: 10 siceolaí breise NEPeanna a earcú. Treoir bhreise a sholáthar do scoileanna ar sholáthróirí seachtracha a úsáid. Ráiteas Polasaí don Fholláine a fhoilsiú. Foirne Tacaíochta do Dhaltaí a leathnú. Tacú le Clár Folláine don tSraith Shóisearach.

-        Oideachas Speisialta: An chéad Seirbhís Teiripe Urlabhra agus Teanga Ionscoile riamh a chruthú. Measúnú cuimsitheach a dhéanamh ar an scéim RSA lena dheimhniú go mbíonn na torthaí is fearr á fháil againn do leanaí le riachtanais speisialta oideachais.

-        Scileanna criticiúla: Spriocanna nua, athchóirthe a sholáthar don litearthacht agus don uimhearthacht toisc gur éirigh le daltaí na hÉireann na spriocanna a bhí ann a bhaint amach. Líon na ndaltaí a dhéanann an mhatamaitic ardleibhéal sa tsraith shóisearach agus sa tsraith shinsearach a mhéadú.

-        Curaclam: modhanna measúnaithe nua a thriail agus tús a chur leis an obair athbhreithnithe ar chláir na sraithe sinsearaí; Corpoideachas na sraithe sinsearaí a fheidhmiú mar ábhar ardteistiméireachta in 80 scoil. Clár nua Reiligiún agus Eitic a fhorbairt do bhunscoileanna. Matamaitic, Eacnamaíocht Bhaile, Stair, Ceol agus Tíreolaíocht a chur i bhfeidhm don tSraith Shóisearach nua.

-        Scileanna: Springboard+ 2018 a rollú amach, agus gach cúrsa á ofráil dóibh siúd atá i bhfostaíocht don chéad uair. Athbhreithniú a dhéanamh ar an treoirghairm. Polasaí Fiontraíochta a fhoilsiú. 25 phríntíseacht nua a fhorbairt mar aon le 10 gcúrsaí oiliúna nua.

-        An Soláthar Múinteoirí: Grúpa Stiúrtha Soláthar Múinteoirí a bhunú; tógáil ar na tosaíochtaí atá fógraithe cheana féin agus polasaí ar sholáthar múinteoirí a fhorbairt chun tacú le fáil a bheith ar acmhainní teagaisc ábhartha tríd an gcóras don mheántréimhse agus don fhadtréimhse.

-        An Ghaeltacht: An Polasaí do Scoileanna Gaeltachta a chur i bhfeidhm – buiséad na bliana seo dúbailte. Deontais agus acmhainní a dháileadh ar scoileanna a roghnaigh isteach sa scéim scoileanna Gaeltachta. Tús a chur leis an gCiste Sármhaitheas Scoile – Gaeltacht. Tús a chur leis an gclár nua M.Oid do mhúinteoirí Gaeilge.

-        Athbhreithniú go leanúnach: déanfar athbhreithniú ar gach gníomhaireacht atá faoi chúram na Roinne Oideachais agus Scileanna chun a dheimhniú go bhfuil siad de réir ár n-uaillmhéine a bheith ar an gcóras is fearr san Eoraip; na chéad athbhreithnithe le tosú i 2018. 

Dúirt an Taoiseach:“Cuireann an t-oideachas feabhas ar ár sochaí, méadaíonn sé an póitéinsiúil atá ag ár leanaí agus tá dlúthbhaint aige le n-ár rath eacnamaíoch. Baineann ár gcur chuige i leith an oideachais le deis cothrom saoil a sholáthar do gach leanbh, agus sin é an fáth go bhfuil an Rialtas meáite ar an gcóras oideachais agus oiliúna is fearr san Eoraip a thógáil faoi 2026.“Cuireann an Plean Gníomhaíochta don Oideachas 2018 leis na gnóthachtálacha a tharla le linn na mblianta 2016 agus 2017 agus, leis an bhfócas a bheidh againn i mbliana ar shármhaitheas agus ar nuálaíocht, beidh na hathchóirithe fairsinge atá ag tarlú cheana féin sa chóras á leabú, ar mhaithe le gach foghlaimeoir. I mbliana, mar shampla, beiimid ag moladh do scoileanna dul ag obair i bpáirt le chéile ar thionscadail nuálacha; beidh céimeanna á ghlacadh againn chun cur leis an líon mac léinn a mbíonn staidéar ar theanga iasachta á dhéanamh acu agus beidh tús á chur leis an gCorpoideachas mar ábhar scrúdaithe Ardteistiméireachta in 80 scoil. “Mar Rialtas, tá níos mó á chaitheamh againn ar an oideachas, tá an soláthar á mhéadú agus táimid ag infheistiú go suntasach i scoileanna nua. Cuideoidh an Plean Gníomhaíochta don Oideachas a dheimhniú go soláthraíonn an infheistíocht seo na torthaí is fearr ar fad do dhaltaí ag gach céim den chóras oideachais.”

Dúirt an tAire Bruton:

“Tá ríthábhacht ag baint leis an oideachas chun freastal ar na mianta atá againn mar náisiún. Is é an t-oideachas an t-inneal chun an fás eacnamaíoch a thiomáint. Úirlis ríchumhachtach atá ann le timthriallacha an mhíbhuntáiste a bhriseadh agus lena dheimhniú go mbíonn deis ag gach duine a lán-acmhainn a bhaint amach.

“Tá sé mar uaillmhian agam go mbeidh seirbhís oideachais agus oiliúna na hÉireann ar an gceann is fearr san Eoraip faoi 2026. Sprioc réalaíoch é seo, a bhuíochas do cheannaireacht agus do thiomantas ár soláthraithe oideachais agus oiliúna. Léirigh staidéir idirnáisiúnta le déanaí an méid dul chun cinn atá déanta cheana féin. Cruthóidh an Plean chun cinn seo conair chun sinn a thabhairt an chuid eile den tslí.

“Tá athrú ag teacht ar na hionchais atá againn don ár gcóras oideachais agus oiliúna. Is é an dúshlán a bheidh againn sna blianta atá romhainn ná infheistiú a dhéanamh sa chóras oideachais agus é a athrú ionas go leathnaítear na conair ghairme, go dtógtar ar an spreagadh a bhaineann le príomhathruithe curaclaim, go leantar leis an míbhuntáiste a bhriseadh síos agus go ndéantar an fhorbairt réigiúnach a leabú.

“Ó thosaigh mé mar Aire, tá méadú €1 bhilliún tagtha ar bhuiséad an oideachais. Léiríonn an infheistíocht shuntasach seo an bhéim átá á leagan ag an Rialtas seo ar an Oideachas. Tá múinteoirí breise á earcú againn agus níos mó infheistíochta déanta againn ná mar a rinneadh riamh cheana chun tacú le foghlaimeoirí le riachtanais speisialta oideachais. Tá rátaí coinneála níos airde á fheiceáil againn, tá torthaí sármhaith faighte sa litearthacht agus san uimhearthacht, agus tá torthaí níos fearr á fháil dóibh siúd a mbíonn míbhuntáiste acu ag teacht chuig an oideachas. Léiríonn na hinfheistíochtaí agus na torthaí seo uile go bhfuilimid ag gluaiseacht chun cinn le bheith ar an tseirbhís oideachais agus oiliúna is fearr san Eoraip.”

Dúirt an tAire Mitchell O’Connor:

“Fáiltítear roimh an bhfócas atá i bPlean Gníomhaíochta na bliana seo ar an sármhaitheas agus an nuálaíocht. Tá seoladh an lae inniu ag tarlú ag am nuair atá Creat Feidhmíochta Córas mar aon le socruithe nua don mhaoiniú ar fáil don earnáil Ardoideachais. Tarlóidh, mar thoradh air seo, go mbeidh fáil ar mhaoiniú breise do chúrsaí STEM, go gcuirfear tús le Ciste Nuálaíochta agus le ciste feidhmíochta chun aitheantas a bhronnadh ar institiúidí a léiríonn sármhaitheas i réimsí ar leith, mar aon le bealaí maoinithe nua a sholáthar do thaighde agus do dheiseanna foghlama dreasaithe fad saoil, páirtaimseartha agus solúbtha.

“Bainteach leis na hathruithe seo tá an dul chun cinn ar Bhille na nOllscoileanna Teicneolaíochta tríd an Oireachtas, agus bhog sé seo céim eile chun cinn i dtreo an achtaithe le déanaí. Cruthóidh na hOllscoileanna Teicneolaíochta deis an fhorbairt réigiúnach a chur chun cinn agus níos mó deiseanna a chruthú do dhaoine aonair, don fhiontraíocht agus don phobal. Beidh tionchar suntasach acu agus rachaidh siad i bhfeidhm go réigiúnach, go náisiúnta agus go hidirnáisiúnta.

“Tá na hathruithe seo go léir in oiriúint d’fhócas na sármhaitheasa agus na nuálaíochta ar fud earnáil an oideachais agus na hoiliúna, agus, mar Aire Stáit don Ardoideachas, is cúis áthas domsa a fheiceáil go mbeidh ionchur ag an Ardoideachas anseo le linn na bliana 2018.”

Dúirt an tAire Halligan:

“Tá sé ríthábhachtach go ndéantar freagairt chomhsheasmhach náisiúnta a sholáthar do riachtanais scile agus sinn ag tógáil ar agus ag leanúint le n-ár bhfeabhsú eacnamaíoch. I measc na mbeart a bheidh idir lámha againn ina leith seo i 2018 leanfar le córais príntíseachta agus oiliúna a threisiú, tacófar leis an bPlean Upskilling Pathways a fhorbairt, déanfar straitéis a fheidhmiú chun taighdeoirí a bhfuil cáil dhomhanda orthu a mhealladh go hÉireann i gcomhthéacs na Breatimeachta, déanfar rollú na dtaighdeoirí iarchéime a mhéadú agus déanfar an líon clár chun tacú le taighdeoirí iardhochtúireachta, i bpáirtnéireacht le fiontraíocht, a mhéadú.

“Trí na scileanna cuí a thabhairt d’fhoghlaimeoirí agus páirtnéireachtaí láidre a chruthú idir fostóirí, soláthraithe ardoideachais agus breisoideachais agus oiliúna, deimhneofar go leanfaidh Éire mar áit tharraingteach don infheistíocht idirnáisiúnta.” 

NÓTAÍ DON EAGARTHÓIR

Tá fáil ar an bPlean Gníomhaíochta don Oideachas 2018 anseo:

  • Plean Gníomhaíochta don Oideachas 2018

A bhfuil i gceist le bheith ar an gcóras is fearr san Eoraip:

  • Eispéiris foghlama ar na caighdeáin idirnáisiúnta is airde a sholáthar
  • An t-oideachas a ghabháil chun cosc a chur leis na bacanna do ghrúpaí atá i mbaol a bheith fágtha ar lár agus an tagarmharc don ionchuimsiú sóisialta a shocrú
  • Foghlaimeoirí ar gach leibhéal aoise agus cumais a réiteach le bheith páirteach agus rath a bheith orthu i saol atá ag athrú
  • Tosaíocht a ghlacadh maidir le nuálaíocht i raon leathan gníomhaíochtaí eolaíoch, cultúrtha, fiontraíochta agus sa tseirbhís phoiblí
  • Caidirimh láidre a chothú idir an fhiontraíocht agus an oideachas agus teagmhálacha láidre a chothú leis an bpobal níos leithne

Plean Gníomhaíochta don Oideachas 2017

Bhí an soláthar ar Phlean Gníomhaíochta Bliantúil don Oideachas mar thiomantas sa Phlean Gníomhaíochta trí bliana don Oideachas 2016- 2019.

Tá sé seo bunaithe ar chúig sprioc ardleibhéal, agus é mar mhórsprioc go mbeidh Éire ar an gcóras oideachais agus oiliúna is fearr san Eoraip faoi 2026:

  • Eispéireas foghlama agus rath na bhfoghlaimeoirí a fheabhsú
  • Feabhas a chur ar dhul chun cinn na bhfoghlaimeoirí atá i mbaol míbhuntáiste oideachais nó na bhfoghlaimeoirí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu
  • Cuidiú leo siúd atá ag soláthar seirbhísí oideachais feabhsú go leanúnach
  • Droichid níos láidre a thógáil idir oideachas agus an pobal níos leithne
  • Feabhas a chur ar sheirbhísí náisiúnta pleanála agus tacaíochta 

Plean Gníomhaíochta don Oideachas 2017

Is é Athbhreithniú Dheireadh na Bliana 2017 an chéad athbhreithniú ar bhliain iomlán a foilsíodh faoin bPlean Gníomhaíochta don Oideachas 2016-2019. Déantar cur síos ann ar an dul chun cinn a tharla le linn 2017 ar na gníomhartha agus na foghníomhartha a bhí le tarlú faoi dheireadh na bliana. Tharla 86% de na gníomhartha a aithníodh do 2017 nó tharla siad den chuid is mó. 

Áirítear measc na bpríomhéachtaí:

  1. Plean DEIS nuashonraithe: spriocanna nua aitheanta chun torthaí feabhsaithe a fháil
  2. Samhail don leithdháileadh ar Acmhainní Teagaisc don Oideachas Speisialta: tugtha isteach i mbunscoileanna agus in iar-bhunscoileanna príomhshrutha chun acmhainní a dháileadh ar bhealach níos cothroime agus níos fearr.
  3. Athchóiriú na Sraithe Sóisearaí: sonraíochtaí nua don Ghaeilge, do na Nuatheangacha agus do na hAmharcealaíona; clár Folláine nua don tSraith Shóisearach le tosú; na chéad Próifílí Gnóthachtála na Sraithe Sóisearaí le bronnadh.
  4. Próiseas aitheantais do scoileanna Gaeltachta: chuir nach mór 80% de bhunscoileanna incháilithe agus 96% d’iar-bhunscoileanna incháilithe isteach ar an scéim aitheantais.
  5. An chéad aistriú ar phátrúnacht scoile faoin bpróiseas nua maidir le Scoileanna a Athchumrú don Éagsúlacht:
  6. Scoil Náisiúnta an Dá Mhíle lasmuigh de Chill Áirne i gContae Chiarraí ar an gcéad scoil a thug le fios go n-aistreodh an scoil go deonach faoin bpróiseas nua. 
  7. An Ciste Sármhaitheas Scoile: Cuireadh tús leis an CSS (SEF), atá dírithe go príomha ar scoileanna DEIS, chun tacú le cleachtas nuálaíoch i scoileanna agus chun aitheantas a thabhairt do chleachtas dá leithéid.
  8. Cuimsiú na Teicneolaíochta: Leanadh leis an Straitéis Dhigiteach do Scoileanna 2015-2020 a chur i bhfeidhm.
  9. Nósanna Imeachta um Chosaint Leanaí: foilsíodh nósanna imeachta nuashonraithe um chosaint leanaí do scoileanna, ina gcuirtear san áireamh na riachtanais reachtúla a bhaineann leis an tuairisciú éigeantach agus le cosaint leanaí.
  10. Aistriú go hArdoideachas: cuireadh tús le córas grádála nua agus le scéim comhchoiteann pointí don Ardteistiméireacht.
  11. Ailtireacht Scileanna: seoladh an Chomhairle Náisiúnta um Scileanna agus na naoi bhFóram Náisiúnta Scileanna (agus ceapadh a mbainisteoirí).
  12. Springboard+ (ar a n-áirítear an clár tiontúcháin scileanna TFC):  6,471 áit á chur ar fáil ar 208 gcúrsa sa bhliain acadúil 2017/18. 
  13. Plean Gníomhaíochta chun Príntíseacht agus Oiliúnacht in Éirinn a mhéadú: athchóiriú ar an gclár um Phrintíseacht Ceirde agus príntíseachtaí náisiúnta nua forbartha.