30 Samhain, 2017 - Caiteachas ar Oideachas Gaeltachta le Méadú Faoi Dhó, agus Níos Mó i 2018 – An tAire Bruton

Tá sé i gceist ag os cionn 80% de na bunscoileanna agus 96% de na hiar-bhunscoileanna sa Ghaeltacht stádas Gaeltachta a bhaint amach

Breis agus dúbailt infheistíochta don oideachas Gaeltachta i 2018

Inniu, bliain ar aghaidh, d’fhógraigh an tAire Oideachais agus Scileanna, Richard Bruton T.D., an dul chun cinn a bhí déanta ar fheidhmiú an Pholasaí don Oideachas Gaeltachta.

Bhí an Polasaí don Oideachas Gaeltachta, an chéad cheann dá leithéid, mar ghníomhaíocht i bPlean Gníomhaíochta don Oideachais an Aire, a bhfuil sé mar aidhm ann Seirbhís Oideachas agus Oiliúna na hÉireann a bheith ar an gceann is fearr san Eorap faoi 2026.

Ceann de na príomhghníomhaíochtaí i bhfeidhmiú an Pholasaí ná an Scéim Aitheantais do Scoileanna Gaeltachta, a thug cuireadh do scoileanna i gceantair Ghaeltachta roghnú a bheith mar scoileanna a bhíonn ag feidhmiú trí mheán na Gaeilge agus gluaiseacht i dtreo cur chuige lántumtha. Tá freagairt an-láidir faighte, le nach mór 80% de bhunscoileanna, agus os cionn 96% d’iar-bhunscoileanna sna ceantair Ghaeltachta ag roghnú a bheith páirteach sa Scéim.

Inniu d’fhógraigh an tAire pacáiste tacaíochtaí breise do scoileanna a bhfuil a bpáirtíocht sa Scéim deimhnithe do 2018. Áirítear sa phacáiste:

  • Deontas €1,000 chun acmhainní teagaisc don Ghaeilge a cheannach
  • Uaireanta breise don tacaíocht teanga, ionann agus cóibhéis lánaimseartha 40 múinteoir breise do scoileanna Gaeltachta
  • Forbairt ghairmiúil breise do mhúinteoirí le clúdach ionadaíochta á sholáthar ag COGG, agus deis chun páirt a ghlacadh i gclár M.Oid nua páirt-aimseartha don oideachas trí mheán na Gaeilge agus Gaeltachta
  • Cuairteanna comhairleacha breise ó Chigireacht na Roinne
  • An deis páirt a ghlacadh i dtionscadal píolótach chun iar-bhunscoileanna Gaeltachta a nascadh go digiteach ionas gur féidir an rogha ábhar trí mheán na Gaeilge a leathnú.

Beidh deis arís ag na scoileanna eile (28 mbunscoileanna agus 1 iar-bhunscoil amháin) páirt a ghlacadh sa Scéim i 2018/2019 agus beidh pacáiste tacaíochtaí tosaigh ar fáil do scoileanna a léiríonn gur mhaith leo a bheith páirteach sa scéim sa scoilbhlian 2018/2019.

D’éirigh leis an Aire maoiniú breise €1.3 milliún a ghnóthú, i mBuiséad 2018 don Pholasaí don Oideachas Gaeltachta agus chuir sé seo móriomlán an mhaoinithe do scoileanna Gaeltachta ag €2.3 milliún.

Agus é ag labhairt ag an ócáid aitheantais do chomóradh bliana an Pholasaí i Scoil Náisiúnta Uí Ghramhnaigh i Ráth Chairn, dúirt an tAire, “Tá an-áthas orm le rath an Pholasaí go dáta. Is léir gur cuireadh an-fháilte roimh an Scéim Aitheantais do Scoileanna Gaeltachta, le nach mór 80% de bhunscoileanna agus 96% d’iar-bhunscoileanna ag roghnú páirt a ghlacadh agus tacaíochtaí breise á fháil acu. Molaim do na scoileanna eile breathnú ar bhuntáistí na Scéime agus aird chúramach a dhíriú ar pháirt a ghlacadh inti. Tá sé mar mhórsprioc agamsa go mbeidh córas oideachais agus oiliúna na hÉireann ar an gcóras is fearr san Eorap faoi cheann deich mbliana. Beidh sé tábhachtach, chun an sprioc seo a bhaint amach, go ndeimhnítear tacaíocht chuí do na scoileanna inár gceantair Ghaeltachta ionas go mbláthóidh siad mar lárionaid don bharrchleachtais san oideachas trí mheán na Gaeilge. Ba chúis áthais dom freisin an maoiniú don Pholasaí a dhúbailt, agus níos mó ná sin, i mBuiséad 2018 agus beidh mé ag tnúth leis an rath breise sa chur i bhfeidhm a fheiceáil.”

Mar fhocal scoir chuir an tAire Bruton a bhuíochas in iúl do Mhairéad Uí Cheallaigh, príomhoide Scoil Náisiúnta Uí Ghramhnaigh agus don Athair O’ Connor, cathaoirleach an bhoird bhainsitíochta, as an bhfáilte chroíúil a cuireadh roimhe sa scoil. Thréaslaigh sé le páistí na scoile as an gcur i láthair iontach agus rinne sé gach rath a ghuí orthu sa saol atá rompu.

CRÍOCH

Nótaí d’Eagarthóirí:

Bunscoileanna agus iar-bhunscoileanna sa Ghaeltacht

  • Tá 134 bunscoil agus 28 iar-bhunscoil sa Ghaeltacht agus is ionann sin agus móriomlán 162 scoil.
  • As an 134 bunscoil, tá spéis léirithe ag 106 bunscoil a bheith páirteach sa Scéim Aitheantais do Scoileanna Gaeltachta le linn na scoilbhliana reatha. Roghnaigh 27 as an 28 n-iarbhunscoil a bheith páirteach sa Scéim le linn na scoilbhliana reatha. Beidh móriomlán 133 scoileanna Gaeltachta páirteach sa Scéim i 2017/2018.
  • Beidh deis arís ag na scoileanna eile sa Ghaeltacht (28 mbunscoileanna agus iar-bhunscoil amháin) páirt a ghlacadh sa Scéim i 2018.

An Scéim Aitheantais do Scoileanna Gaeltachta

  • Is é an spriocdháta chun pleananna gníomhaíochta a fháil ó scoileanna a léirigh spéis a bheith páirteach sa Scéim Aitheantais do Scoileanna Gaeltachta ná 31 Eanáir 2018.
  • Tá tuilleadh eolais faoin Scéim Aitheantais do Scoileanna Gaeltachta ar fáil i gCiorclán 0033/2017 (bunscoileanna) agus i gCorclán 0034/2017 (iar-bhunscoileanna) a foilsíodh i mí Aibreáin 2017 ar www.education.gov.ie

Acmhainní breise chun an Polasaí a chur i bhfeidhm

  • Déanfar an infheistíocht d’fheidhmiú an Pholasaí a mhéadú faoi dhó, agus níos mó, ó €1m i 2017 go €2.3m i 2018
  • Cuirfear deontas €1,000 ar fáil do gach scoil sa Scéim Aitheantais nuair a bhíonn an Plean Feabhsúcháin faofa in Earrach 2018. Is ar mhaithe le hábhair teagaisc don Ghaeilge a cheannach a bheidh an deontas á sholáthar.
  • Cuirfear uaireanta breise don tacaíocht teanga ar fáil do scoileanna a bhíonn páirteach i bhfeidhmiú na Scéime i 2018/19 chun tacú le teagasc na Gaeilge. Is ionann na huaireanta a chuirfear ar fáil agus cóibhéis lánaimseartha 40 múinteoir (30 múinteoir ag leibhéal na bunscoile agus 10 múinteoir ag leibhéal na hiar-bhunscoile).
  • Déanfar beirt mhúinteoir lasmuigh den chuóta a dháileadh chun clár teanga píolótach a stiúradh in iar-bhunscoil a bhfuil sé mar chuspóir aige tacú le sealbhú na Gaeilge agus líofacht Ghaeilge. Déanfear meastóireacht chúramach ar thorthaí an phíolótaigh seo agus beidh an fhoghlaim a eascróidh mar bhonn eolais don chleachtas i scoileanna Gaeltachta sa todhchaí.
  • Leanfar i 2018 leis an maoiniú breise a cuireadh ar fáil do COGG i 2017. Cuirfidh a leithéid an maoiniú is gá ar fáil chun íoc as an mbeirt oifigeach oideachais a earcaíodh i 2017, chun sparántachtaí a sholáthar do mhúinteoirí, agus chun costais ionadaíochta a chlúdach do mhúinteoirí a bhíonn ag freastal ar sheimineáir COGG sa bhforbairt ghairmiúil do scoileanna atá sa Scéim Aitheantais do Scoileanna Gaeltachta.
  • Beidh pacáiste tacaíochtaí tosaigh ar fáil freisin do scoileanna sa Ghaeltacht nár chláraigh sa Scéim Aitheantais do Scoileanna Gaeltachta i 2017/18 ach a roghnaigh páirt a ghlacadh i 2018/19.
  • Cuirfidh an tAonad um Oideachas Gaeltachta tús le tionscadal píolótach i 2018 chun iar-bhunscoileanna a nascadh go digiteach. Má éiríonn leis an tionscadal, déanfar é a leathnú sa todhchaí go scoileanna eile a bhfuil spéis acu ann. Cuirfidh sé seo ábhair breise ar fáil trí mheán na Gaeilge. Cruthófar an deis freisin chun TFC a leabú sa teagasc, sa bhfoghlaim agus sa mheasúnú.
  • Tá straitéis agus plean gníomhaíochta á fhorbairt ag an Roinn Oideachais agus Scileanna, an Roinn Cultúir, Oidhreachta agus Gaeltachta, agus an Roinn Leanaí agus Gnóthaí Óige chun freastal ar riachtanais oideachas na Luathbhlianta sa Ghaeltacht.
  • Leanfar i 2018 leis an tacaíocht airgeadais don dá phost teagaisc breise don Mháistreacht san Oideachas Iarchéime ag OÉG, a ceadaíodh ar dtús i 2017. Tá sé i gceist go ndéanfadh a leithéid an soláthar múinteoirí iar-bhunoideachais don earnáil lán-Ghaeilge a láidriú agus a threisiú.
  • Tá an tAonad um Oideachas Gaeltachta ag obair i ndlúthpháirt leis an Oifig um Sholáthar Rialtais (OSR/OGP) chun iarratais ar thairiscintí a ullmhú chun clár B.Oid. ceithre bliana trí mheán na Gaeilge agus Máistreacht san Oideachas (M.Oid.) ar oideachas trí mheán na Gaeilge agus oideachas Gaeltachta a sholáthar. Tá an Roinn ag súil go dtosóidh an clár B.Oid. trí mheán na Gaeilge do bhunmhúinteoirí i mí Mheán Fómhair 2019 agus go dtosóidh an clár M.Oid. páirtaimseartha san Oideachas trí Mheán na Gaeilge agus Gaeltachta i mí Mheán Fómhair 2018. Tá an Roinn muiníneach go mbeidh tionchar dearfach ag na gníomhaícohtaí seo ar an soláthar múinteoirí don earnáil lán-Ghaeilge chun an spioc a bhaineann le feabhsú an chaighdeáin oideachais trí mheán na Gaeilge, mar atá sa Pholasaí don Oideachas Gaeltachta, a bhaint amach.