17 Feabhra, 2015 - Polasaí nua á leagadh amach ag an Aire O'Sullivan chun tacú le pobail inbhuanaithe scoile

Inniu, d’fhógair an tAire Oideachais agus Scileanna, Jan O'Sullivan TD, go bhfuil an Rialtas tar éis toiliú le dhá pholasaí nua a chur i bhfeidhm chun níos mó tacaíochta a thabhairt d’inbhuanaitheacht scoileanna beaga, iad siúd atá in áiteanna iargúlta ach go háirithe.

Tá dhá phríomheilimint sa chur chuige polasaí seo:

  • Athruithe chun feabhais ar an sceideal foirnithe i gcás roinnt scoileanna beaga
  • Prótacal deonach d’inbhuanaitheacht todhchaí scoileanna aon-oide a bhfuil an rollú ag dul i laghad iontu

Tá na sonraí iomlána faoi na heilimintí seo leagtha amach sa rannán “Nótaí d’Eagarthóirí” thíos.

Tá an Rialtas tar éis toiliú chomh maith le foilsiú an athbhreithnithe Luach ar Airgead agus polasaí ar scoileanna beaga a choimisiúnaigh Mary Coughlan, iarThánaiste agus Aire, in 2010.  Foilseofar an tuarascáil sin níos déanaí an tseachtain seo tar éis dó bheith leagtha os comhair dhá Theach an Oireachtais.  Tá sé deimhnithe ag an Aire O’Sullivan nach bhfuil glactha le moltaí na tuarascála sin.

Ag trácht di ar an gcur chuige nua polasaí seo, dúirt an tAire O'Sullivan: "In an-chuid áiteanna sa tír seo, bíonn ról lárnach ag scoileanna beaga i bpobail áitiúla.  Mar dhuine a d’fhreastail ar scoil bheag mé féin, tá fhios agam go maith an tábhacht a bhaineann leis an infreastruchtúr sóisialta seo i measc pobal tuaithe, agus i measc na bpobal is iargúlta ach go háirithe.”

Tá an tAire tiomanta chomh maith do rogha an tuismitheora a chaomhnú agus aithníonn sí an riachtanas atá ann pobail áitiúla a chothú, pobail scaipthe, iargúlta ach go háirithe, a bhfuil gaol láidir acu lena gcuid scoileanna áitiúla agus tuiscint acu dóibh. 

"Leis an dá pholasaí atá á moladh inniu déanfar feabhas éigin ar an leibhéal foirnithe i gcuid de na scoileanna is lú againn.  Aithnítear ach go háirithe leis na feabhsúcháin seo na dúshláin atá roimh scoileanna an-bheaga atá níos faide ná 8km ón gcéad scoil eile is giorra dóibh atá faoin phátrúnacht chéanna agus an meán céanna teagaisc inti.”

"Táimid, in éineacht le hionadaithe múinteoirí agus bainisteoirí scoile, ag forbairt prótacal deonach don chónascadh i gcomhair na scoileanna is lú ar fad

a bhfuil an rollú ag dul i laghad iontu.  Má tharlaíonn sé, i gcás scoile ar bith atá faoi bhun 8km ón gcéad scoil eile is giorra dóibh atá faoin phátrúnacht chéanna agus an meán céanna teagaisc inti, go dtiteann an rollú faoi bhun 25, beidh sraith de chomhráite deonacha áitiúla ann chun an cheist a phlé an gcruthófaí pobail níos inbhuanaithe scoile amach anseo trí na scoileanna áitiúla a chónascadh.  Cuirfidh mé maoiniú caipitil ar fáil chun tacú le cónascthaí dá leithéid as an mbuiséad foriomlán oideachais más rud é go dteastaíonn síntí nó obair eile ar scoileanna.  Ní dhúnfar scoil bheag ar bith faoin bpolasaí cónasctha seo mura roghnaíonn an pátrún agus an pobal é sin.”

"Leis an bpacáiste seo de bhearta cuirfear pobail tuaithe ar a suaimhneas maidir le todhchaí a gcuid scoileanna beaga, agus aithneofar an fheidhm lárnach shóisialta a bhíonn ag scoileanna beaga, i bpobail iargúlta ach go háirithe.”

Dheimhnigh an tAire O'Sullivan go bhfoilseofar an t-athbhreithniú Luach ar Airgead agus polasaí ar scoileanna beaga níos déanaí an tseachtain seo: 

“Tá bunús láidir curtha ar fáil don taighde sa tuarascáil seo i gcomhair pléanna amach anseo maidir le scoileanna beaga.  Ní bheidh an Rialtas ag dul ar aghaidh le moltaí na tuarascála sin, áfach.  Ní bhreithneoidh an Rialtas seo athruithe suntasacha ar bith ar scoileanna beaga seachas na hathruithe polasaí atá fógartha agam inniu”.

CRÍOCH.

Nótaí d’Eagarthóirí :

Foirniú

Maidir leis an sceideal foirnithe, tá sé ar intinn ag an Aire an sceideal foirnithe a athrú i gcás roinnt scoileanna beaga mar seo a leanas:

a.   Tairseacha feabhsaithe coinneála múinteora (is éard is tairseach coinneála ann ná an líon daltaí a theastaíonn chun na múinteoirí reatha rangsheomra a choinneáil i scoil) lena dtabhairt isteach le héifeacht ón scoilbhliain 2015/16 mar seo a leanas:

                      i.       an 2ú múinteoir – tairseach de 19 dalta seachas 20 mar atá faoi láthair

                     ii.       an 3ú múinteoir - tairseach de 53 dalta seachas 56 mar atá faoi láthair

                    iii.       an 4ú múinteoir - tairseach de 83 dalta seachas 86 mar atá faoi láthair

b.   tairseacha nua coinneála múinteora i gcomhair scoileanna iargúlta aon-oide – táthar ag laghdú na tairsí don dara múinteoir a cheapadh agus a choinneáil i scoileanna atá níos faide ná 8km ón gcéad scoil eile is giorra dóibh atá faoin phátrúnacht chéanna agus an meán céanna teagaisc inti (ó 20 dalta go 15 dalta). 

Níl sé i gceist ag an Aire aon athrú a dhéanamh ar na tairseacha ceapacháin sa Sceideal Foirnithe (is éard tá sa tairseach ceapacháin ná an líon daltaí a theastaíonn chun múinteoir breise rangsheomra a fháil) ach amháin i gcás scoileanna iargúlta aon-oide.

Prótacal Deonach do scoileanna aon-oide a bhfuil an rollú ag dul i laghad iontu

Maidir leis an bprótacal deonach atá á fhorbairt in éineacht le Cumann Múinteoirí Éireann, Cumann Bainisteoirí na mBunscoileanna Caitliceacha agus Bord Oideachais Ard-Sionad Eaglais na hÉireann, tá sé i gceist go mbeidh na heilimintí seo a leanas sa phrótacal sin:

a.   Scríobhfaidh an Roinn chuig pátrúin gach scoile aon-oide atá níos faide ná 8km ón gcéad scoil eile is giorra di atá faoin phátrúnacht chéanna agus an meán céanna teagaisc inti.  Tabharfar cuireadh dóibh sa litir machnamh ar cé chomh inbhuanaithe is atá siad mar scoil aon-oide agus dul i gcomhairle leis an Roinn Oideachais faoi na tacaíochtaí atá ar fáil má chinneann siad ar chónascadh.  As seo amach, eiseofar litreacha den sórt sin i gcás scoileanna ar bith dá leithéid a bhfuil an rollú tite faoi bhun 25 dalta iontu (agus atá dá bhrí sin ag druidim chun stádais aon-oide)

b.   Beidh na pátrúin ina gceannairí ar phléanna áitiúla pobail, agus nuair a bheas roghanna féideartha don todhchaí breithnithe acu, beidh siad in ann teagmháil le pointe comhordaithe teagmhála sa Roinn.

c.   Cuirfidh an Roinn soiléirithe ar fáil do na pátrúin maidir le ceisteanna ar nós foirnithe, iompair scoile, impleachtaí caipitil nó maoiniú deontais.

d.   Bainfidh na pátrúin leas as an eolas seo chun dul i gcomhairle leis na pobail athuair agus curanna chuige féideartha a shainaithint.  Beidh an t-údarás ag an bpátrún i gcónaí an cinneadh deiridh a dhéanamh agus fógra dá réir a thabhairt don Roinn, agus féachfaidh an Roinn do thacú leis an gcinneadh sin a luaithe is féidir.

Cuirfidh an tAire maoiniú ar fáil d’oibreacha breise caipitil ar bith a bheas ag teastáil de bharr cónascthaí as an mbuiséad atá aici cheana.