11 Márta 2007 - Fógraíonn an tAire Hanafin ardú go 40% ar na marcanna i mBéaltriail na Gaeilge sna scrúduithe

"Is maith an rud Gaeilge a labhairt"

Fógraíonn an tAire Hanafin ardú go 40% ar na marcanna i mBéaltriail na Gaeilge sna scrúduithe

D'fhógair an tAire Oideachais agus Eolaíochta, Mary Hanafin TD, inniu athruithe suntasacha i gcomhréir na marcanna a bhronnfar le haghaidh labhairt na Gaeilge i scrúdú an Teastais Shóisearaigh agus i scrúdú na hArdteistiméireachta. Ardófar na marcanna ag an nGnáthleibhéal agus ag an Ardleibhéal i scrúdú na hArdteistiméireachta ó 25% go 40%. Laghdófar na marcanna don chluastriail go 10% ag an Ardleibhéal agus ag an nGnáthleibhéal, rud a chiallaíonn go mbeidh 50% de na marcanna ag gabháil leis an gcuid scríofa den pháipéar.

Beidh an córas  nua marcála i bhfeidhm do mhic léinn a rachaidh i mbun oideachais dara leibhéal i mí Mhéan Fómhair seo chugainn agus dóibh siúd a dhéanfaidh scrúdú na hArdteistiméireachta sa bhliain 2012.

Agus na leasuithe á bhfógairt aici dúirt an tAire Hanafin "Tá sé ráite agam go minic agus go seasta gurb é an t-aon tslí chun beocht a chur i dteanga ná bheith in ann gnáthchumarsáid labhartha a dhéanamh inti gach lá. Is chuige atá na hathruithe seo á ndéanamh chun caighdeán na Gaeilge sna hiarbhunscoileanna a fheabhsú trí chion na marcanna don chuid labhartha den scrúdú a ardú.  Seo an chéad uair ar ardaíodh na marcanna ó tugadh isteach an Bhéaltriail Ghaeilge san Ardteistiméireacht. Tá súil agam go nglacfaidh idir mhic léinn agus mhúinteoirí an Ghaeilge chucu go huile anois mar theanga bheo.

Ag leanúint uirthí dúirt an tAire Hanafin "ceann de bhunchuspóirí an Rialtais i leith na Gaeilge ná go mbeadh breis eolais ar an teanga agus breis úsáide á baint aisti mar theanga phobail. Creidim gur cheart go mbeadh breis marcanna á mbronnadh ar an mbéaltriail mar léiriú ar an tiomantas chun labhairt na Gaeilge a threisiú.

Is é móréifeacht na n-athruithe a d'fhógair an tAire ná go n-aistreofar cuid shuntasach de na marcanna ón gcluastriail agus ó na scrúduite scríofa go dtí an bhéaltriail. Bainfidh na hathruithe céanna leis an Teastas Sóisearach, mar ar scrúdú scoilbhunaithe, roghnach an bhéaltriail. I dtaca leis an Teastas Sóisearach déanfar na marcanna a dhúbailt ó 20% go 40%.

I láthair na huaire is beag scoil a reáchtálann  measúnú roghnach an Teastais Shóisearaigh, agus aon áit nach gcuirtear an bhéaltriail sin, bronntar marcanna ar bhonn na bpáipéar scríofa agus an scrúdu chluastuisceana.   Dúirt an tAire Hanafin gur mhaith léi go smaoineodh breis scoileanna ar an scrúdú roghnach sa Teastas Sóisearach feasta, i láthair na marcanna breise a bheidh ar fáil agus mar bhealach chun mic léinn a ullmhú don úsáid bhreise a bhainfidh le leibhéal na hArdteistiméireachta. 

Ón uair go mbainfidh na hathruithe seo le mic léinn a chláróidh sa Chéad Bhliain i 2007, ciallaíonn sé go mbeidh 40% de na marcanna ar fáil do bhéaltriail roghnach ag an Teastas Sóisearach sa bhliain 2010 agus 40% don bhéaltriail san Ardteistiméireacht sa bhliain 2012.

"Is é sprioc lárnach a  bhfuil á mholadh agam  ná labhairt na Gaeilge a chur chun cinn in iarbhunscoileanna," arsa an tAire Hanafin. "Teastaíonn uaim a chinntiú go mbeidh labhairt na Gaeilge ar siúl i ngach rangsheomra agus go dtabharfar aird ar fheabhsú na Gaeilge labhartha i ngach ceacht.  Tá an Ghaeilge fite fuaite lenár stair agus lenár n-oidhreacht chultúrtha ? ní mór dúinn í a chothú agus a chaomhnú agus í a bhronnadh ar an gcéad ghlúin eile."

Ina theannta sin, d'fhógair an tAire Hanafin réimse leathan tacaí do theagasc agus d'fhoghlaim agus do mheasúnú na Gaeilge labhartha. Tá iarrtha aici ar an gComhairle um Oideachas Gaeltachta agus Gaelscolaíochta comhairle a thabhairt maidir le forbairt acmhainní le haghaidh teagasc na Gaeilge labhartha. Tá €1m leithdháilte ag an Aire don tréimhse trí bliana atá romhainn  chun réimse leathan téacsleabhar ábhar chomh fada suas le leibhéal na hArdteistiméireachta a aistriú go Gaeilge.

Tá iarrtha ar an gComhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta dul i mbun staidéir féachaint an féidir teicneolaíochtaí faisnéise, mar ghutháin nó an t-idirlíon a úsáid i measúnú teanga labhartha. D'fhógair an tAire go raibh seirbhís nua tacaíochta do mhúinteoirí Gaeilge in iarbhunscoileanna, An tSeirbhís Tacaíochta Gaeilge Dara Leibhéal, á bunú chun forbairt phroifisiúnta a sholáthar do mhúinteoirí ó Fhómhar na bliana 2007 amach.

De bhreis air sin, d'fhógair an tAire Hanafin go dtabharfaí isteach campaí samhraidh trí Ghaeilge don chéad dá sheachtain i mí Iúil 2007. Déanfaidh na campaí seo soláthar do suas le 600 leanbh bunscoile ó cheantair faoi mhíbhuntáiste. Na leanaí a bheidh ag freastal ar na campaí samhraidh seo, beidh deis acu an Ghaeilge a fhoghlaim agus a chleachtadh i gcomhthéacs gníomhaíochtaí taitneamhacha mar dhráma, ealaín, cheol agus spórt.

Chomh maith leis sin d'fhógair an tAire Hanafin go bhfuil maoiniú á chur ar fáil ag an Roinn d'fhonn cur ar chumas suas le 200 mac léinn ó cheantair faoi mhíbhuntáiste dul ar scoláireacht chun na Gaeltachta an samhradh seo. Beidh an tionscnamh nua á thairiscint do scoileanna dara leibhéal atá páirteach sa chlár DEIS. "Déanfar teagmháil le scoileanna aonair ag iarraidh orthu daltaí a ainmniú a bhainfeadh tairbhe theangeolaíoch, shóisialta agus chultúrtha as freastal ar choláiste Gaeilge ar feadh trí sheachtain i gcaitheamh an tsamhraidh.

Ar a dtógaint le chéile,  is comhartha soiléir iad na beartais nua seo go léir agus na leasuithe ar na scrúduithe ar mo dhílseacht agus mo thiomantas pearsanta féin agus ar thionscnaimh tréana an Rialtais ar son na Gaeilge."

Críoch