An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

 

Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRISC

 

 

Gaelcholáiste Chiarraí

Tobar Mhaigh Dor, Trá Lí, Contae Chiarraí

Uimhir Rolla: 70560K

 

 

Dátaí na cigireachta: 1 Aibreán 2009

 

 

 

 

 

Meastóireacht Scoile Uile

Réamhrá

Cáilíocht bhainistíocht na scoile

Cáilíocht phleanáil na scoile

Cáilíocht sholáthar an churaclaim

CÁILÍOCHT NA FOGHLAMA AGUS AN TEAGAISC SNA HÁBHAIR

Cáilíocht na tacaíochta do scoláirí

Achoimre ar na Príomhchinntí agus Moltaí

 

 

 

 

Meastóireacht Scoile Uile

 

Rinneadh meastóireacht scoile uile ar Ghaelcholáiste Chiarraí i Márta – Aibreán 2009. Léiríonn an tuairisc seo torthaí na meastóireachta agus déantar moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Le linn na meastóireachta rinneadh mionscrúdú ar cháilíocht na foghlama agus an teagaisc i gceithre ábhar agus tá fáil ar thuairiscí ar leith ar na hábhair seo. (Féach na mionsonraí in alt 7 thíos). Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce i scríbhinn; ní bhfuarthas freagra ón mbord.

 

 

Réamhrá

 

D’fhás Gaelcholáiste Chiarraí as an Aonad Lán-Ghaeilge a bunaíodh ar iarratas ó bhainistíocht Scoil Mhic Easmainn i gColáiste Phobail Thrá Lí i 1984. Ba é a bhí san Aonad Lán-Ghaeilge ná freagairt don riachtanas a bhí ann leanúnachas oideachais a sholáthar do dhaltaí a raibh a mbunoideachas faighte acu trí mheán na Gaeilge i scoileanna Lán-Ghaeilge i gcomharsanacht Thrá Lí agus do na scoileanna náisiúnta eile. Bronnadh stádas neamhspleách ar an Aonad ag an Roinn Oideachais agus Eolaíochta sa bhliain 1989. I 1989, d’aistrigh an Aonad isteach sa bhfoirgneamh reatha, le rollachán de thart ar 50 scoláire agus foireann seisir, agus dhein Gaelcholáiste Chiarraí de faoi scéim Sheirbhís Oideachais Chiarraí (SOC), a raibh Coiste Gairmoideachais Bhaile Thrá Lí mar theideal uirthi ag an am. Braitear go láidir i measc bhaill an bhoird bainistíochta go gcuirfeadh an neamhspleáchas a thiocfadh as athstruchtúrú an scoil mar phobalscoil le héifeacht an bhoird i gcomhlíonadh a dhualgas i dtaca le héiteas na scoile a threorú, go mór mór i gcás ceapadh foirne.

 

Cuireann ainm na scoile leithne a abhantrachta in iúl sa mhéid go bhfreastalaíonn sí ar scoláirí as réimse tíre laistigh de gha de thart ar 35 ciliméadar. Cuimsíonn an scoil na scoláirí uile ar mian lena dtuistí go gcuirfí oideachas trí Ghaeilge orthu agus a bhfuil iarratas ar áit sa scoil curtha isteach acu. I bhfianaise ar seo, thuairiscigh an bhainistíocht shinsearach gur as cúlraí faoi mhíbhuntáiste a thagann líon suntasach de na daltaí. De bhreis ar seo, tá méadú substaintiúil tagtha ar líon na n-iarratas ó thuistí scoláirí atá ag freastal ar scoileanna arb é an Béarla an ghnáth-theanga chumarsáide iontu.

 

Tá an scoil ag fás. Tuarann SOC go sroichfidh an rollachán reatha de 255 scoláire an figiúr 350 sa mheántéarma. Molann an Coimisiún um Chóiríocht Scoile soláthar don líon seo mar shaincheist phleanála i Plean Forbartha Áitiúil do Chiarraí Thuaidh 2006 – 2011. Tógadh an foirgneamh bunaidh i Maigh Dor, cóngarach do lár Thrá Lí, idir 1913 agus 1914 le cóiríocht a sholáthair don Scoil Theicniúil Lárnach a osclaíodh i 1903. Níos déanaí, agus í i seilbh an Choiste Gairmoideachais, chomhlíon sí riachtanais éagsúla oideachasúla de réir mar a d’fhás an t-éileamh ar spás, mar shampla i gcás an Institiúid Teicneolaíochta. Tá oifig riaracháin an Choiste Gairmoideachais don oideachas aosach agus leanúnach lonnaithe fós anseo. Foirgneamh dhá stór atá ann, agus tá sé geal, dea-chothabháilte agus dea-chóirithe d’fhoirgneamh dá aois. Tá soláthar scoile nua faoi chaibidil ghníomhach ag an mbord bainistíochta, i gcomhairle le SOC, le tamall. Sainaithníodh roinnt suíomh féideartha, cé nach bfhuair aon cheann díobh faomhadh iomlán an bhoird. Tá athchoiriú d’ardchaighdeán déanta ar fhoirgneamh ar leith eile ar shuíomh na scoile, mar halla tionóil beag. Bíonn sé seo ar fáil do scoláirí agus don phobal i gcoitinne d’imeachtaí cultúrtha, agus is breá an tseod é i measc áiseanna na scoile. De bhreis ar seo, tá Ionad Cultúrtha bunaithe ag an scoil, a tháinig ar an bhfód sa bhliain 1994.

 

 

1.         Cáilíocht bhainistíocht na scoile

 

1.1          Sainspiorad na scoile

 

Tá misean soiléir ag an scoil. Cuireann sí roimpi oideachas d’ardchaighdeán a chur ar fáil trí mheán na Gaeilge i dtimpeallacht tharraingteach. Tá mar aidhm aici, freisin, meas agus grá don teanga agus don chultúr Gaelach a chothú sna scoláirí, i spiorad atá oscailte do chultúir eile. Tá sé le brath go láidir ag leibhéil éagsúla na scoile go bhfuil ról lárnach aici i gcothú dearcaidh dhearfaigh i dtaca leis an teanga agus an gcultúr Gaelach i measc an phobail. Is léir go bhfuil inspreagadh cumhachtach le fáil fós sna haidhmeanna seo ag foireann agus ag bainistíocht na scoile. Ba mhór ag an bhfoireann chigireachta an fháilte chroíúil a fearadh rompu agus freisin an tsuim ghníomhach a chuir na baill foirne agus an bhainistíocht sa bhfeabhas fhéideartha a d’fhéadfadh teacht as torthaí na meastóireachta scoile uile. Maidir leis seo, moltar an bhainistíocht as ucht gníomhú ar shála moltaí a rinneadh i dtuairisc mheastóireachta cheana.

 

Is í an Ghaeilge teanga theagaisc agus chumarsáide na scoile. D’ainneoin é a bheith teoranta, freagraíonn an doiciméadú go maith do pholasaí sonraithe an bhoird i leith na teanga. Is dea-chleachtas é go gcuimsítear an ráiteas misin i lámhleabhar an scoláire, mar shampla, agus freisin sa pholasaí ionrollaithe, agus tugann sé athinsint ar luachanna dílse na scoile. Tá an fhoireann, idir mhúinteoirí agus bhaill chúntacha, muiníneach agus cumasach ina róil i dtaca le misean na scoile. Tá na gaolmhaireachtaí i measc na foirne, idir an fhoireann agus na daltaí, agus leis na tuistí go maith. Bíonn an chumarsáid neamhfhoirmiúil cuid mhór, rud a oiriúnaíonn scoil dá méid faoi láthair. Tugadh faoi deara go raibh an idirghníomhaíocht idir an bhainistíocht shinsearach agus na tuistí cairdiúil. Mar an gcéanna, ag amanna difriúla i gcaitheamh na meastóireachta scoile uile, breathnaíodh baill foirne i mbun bainistíocht gníomhaíochtaí mac léinn mar thráth na gceist boird, agus ag ullmhú do Thráthnóna na mBronntaí. Bhí an t-idirghníomhú ar na hócáidí seo urramach, comhoibritheach agus dea-chroíoch. Ba léir go stiúrtar cuid de ghnó na scoile go héifeachtach ag an leibhéal seo, rud a chuireann a thuilleadh leis an tábhacht a bhaineann leis na gaolmhaireachtaí daingne atá bunaithe aici lena comhpháirtithe áitiúla san oideachas.

 

Cuireann feidhmiú a Plean Oideachais 2006 – 2010 ag SOC go suntasach le hinmheacht forbartha Ghaelcholáiste Chiarraí, trí struchtúr a sholáthar ar ar féidir dul chun cinn sa phleanáil a bhunú, agus trí sheirbhís comhairleoireachta a chur ar fáil chun an próiseas a threorú. I measc tionscaintí agus barraidhmeanna SOC, ar féidir iad a úsáid ar mhaithe leis an scoil, agus ar mhaithe leis na scoláirí i ndeireadh báire, áirítear an fóram do thuistí a bunaíodh le déanaí, agus an tiomantas do fhorbairt na mbord bainistíochta agus do chothú na teanga agus an chultúir Ghaelaigh. Tá mórán idirbheartaíochta tarlaithe idir an bord agus SOC chun pleananna a bhaineann le cóiríocht agus le forbairt struchtúr foirmiúil sa scoil a bhrú chun cinn.

 

1.2          Úinéireacht agus bainistíocht na scoile

 

Is fo-choiste de SOC é an bord bainistíochta agus tá sé comhdhéanta i gceart. Dhá bhall déag atá air: beirt ainmnithe ag cumann na dtuistí, beirt ag an bhfoireann scoile, ceathrar ag SOC, duine ainmnithe ag gach ceann den dá Ghaelscoil, Gaelscoil Mhic Easmainn agus Gaelscoil Aogáin, ainmní na nEaglaisí agus ainmní Choiste Dúiche Chonradh na Gaeilge. Déantar cumarsáid leis na comhpháirtithe trí bhaill ábhartha an bhoird ar an mórgóir. Chuir baill de Chumann na dTuistí a sástacht in iúl i dtaca le leibhéal agus na bealaí cumarsáide. Tá comhaontú intuigthe ann nach bpléifear saincheisteanna a bhaineann leis an mbord ach ag cruinnithe boird amháin. Sula dtagann cruinnithe boird chun deiridh, moltar go dtiocfaí ar chomhaontú níos foirmiúla, i dtaca leis an comhlachtaí ainmniúcháin a chur ar an eolas i dtaobh na saincheisteanna a pléadh i rith na gcruinnithe. Moltar, freisin, go gcuirfí an tuairisc bhliantúil ar imeachtaí an bhoird ar fáil do thuistí, mar atá dlite mar riachtanas san Acht Oideachais 1998.

 

Bíonn cruinnithe an bhoird struchtúrtha agus léiríonn na miontuairiscí go stiúrtar iad ar mhodh atá ag teacht leis an dea-chleachtas. Bhí saincheisteanna tábhachtacha a bhaineann le forbairt na scoile, agus a bhfuil tagairt déanta dóibh thíos, i measc na míreanna ar chláir na gcruinnithe le déanaí. De bhreis ar seo, tá glactha ag an mbord le níos mó freagrachta as bainistíocht airgeadais agus as cothabháil ghinearálta na scoile, beart atá déanta freisin ag boird bhainistíochta eile i scéim SOC agus in earnáil na gCoistí Gairmoideachais i gcoitinne. Tugtar faoi deara gur tharla trí chruinniú den bhord i rith na bliana roimh an measúnú seo. Moltar gur chóir don bhord bualadh um a chéile níos minice mar ghnáthchleachtas. Nuair a bhíonn pleanáil níos déine ar bun, mar a shamhláitear sa tuairisc seo, ba chóir go mbeadh go leor ábhair le plé sna saincheisteanna pleanála agus polasaí a thionscnófaí ag an mbord féin nó ag foireann na scoile mar shampla, chun go dtionólfaí cruinnithe breise a cheadódh idirphlé sula dtagann an bord ar chinneadh. Ba cheart go mbeadh san áireamh i gcomhthéacs cruinnithe dá leithéid, ní amháin aidhmeanna agus luachanna na scoile féin, ach freisin iad siúd a chuirtear chun tosaigh, mar shampla, ag SOC ina Plean Oideachais 2006 – 2010.

 

Bhí impleachtaí ag imeachtaí eile do bhogadh chun cinn na bpróiseas seo. Orthu seo bhí ceapachán an phríomhoide thánaistigh nua i 2008, an bhaint a bhí ag an scoil leis an Tionscadal um Phleanáil Forbairt Scoile (TPFS), agus an méadú ar an rollachán. Ar ócáidí difriúla le linn an mheasúnaithe lánscoile, braitheadh an dearcadh dearfach atá ann i dtaca leis an gcomhghníomhú leanúnach le SOC trína hOifigeach Oideachais. B’amhlaidh a bhí i gcás na dtuistí, mar shampla, a raibh dearcadh fíordhearfach acu i leith an Fhóraim Tuismitheoirí a thionscain SOC; dea-thoradh amháin a tháinig de seo ba ea comhbheartaíocht inmholta in eagrú an chruinnithe tuistí-oidí a tionóladh roimh an mbriseadh lárthéarma. Feictear gur chuir SOC deiseanna ar fáil do riarthóirí ina scéim chun a dtaithí a chomhroinnt agus gur fháiltigh foireann na scoile roimh na deiseanna seo. Moltar go mbainfí an leas is fearr as an ngluaiseacht atá faoi na gnéithe dearfacha seo i láthair na huaire, chun na pleananna i dtaca le forbairt na scoile a bhrú chun cinn, cé acu i dtéarmaí fisiciúla trí shuíomh inghlactha a shainaithint nó i gcur chun tosaigh an phlean scoile trí bhíthin an TPFS.

 

Baineann an neamhfhoirmiúlacht chéanna leis an gcur chuige i dtaca le polasaithe agus bealaí oibre a fhorbairt agus a bhaineann le cumarsáid sa scoil. Bhí doiciméadú polasaithe agus bealaí oibre idir lámha ar bhonn leanúnach ─ bonnchlocha an phlean scoile, i ndáiríre ─ cé gur ar a leithéid a fheidhmiú go praiticiúil a bhí an bhéim. Tá doiciméadú ábhartha ar chód iompraíochta agus ar fhéilire na scoile, mar shampla, le feiceáil sa dialann scoláirí.

 

1.3          Bainistíocht inscoile

 

Comhoibríonn an príomhoide agus an príomhoide tánaisteach lena chéile go héifeachtach i mbainistiú na scoile. Tá sciar fada de bhlianta caite ag an mbeirt acu ar an bhfoireann agus bhí siad ar an bhfoireann bhunaithe de sheisear. Is léir go bhfuil baill na bainistíochta sinsearaí imithe i dtaithí go maith ar a ngaolmhaireacht ghairmiúil atá ag forbairt. Tá an bheirt acu tiomnaithe do luachanna na scoile agus bhí ar a gcumas aistriú go réidh isteach ina róil athraitheacha, fhorlíontacha. Tá sé follasach, freisin, ó na tionscaintí a bhfuil breac-chuntais orthu i ranna eile den tuairisc seo, go ndéantar bainistiú ar an bpróiseas forbairt scoile i gcomhar leis an mbord bainistíochta agus an fhoireann. Tá an gaol idir an bhainistíocht shinsearach agus an fhoireann croíúil agus neamhfhoirmiúil den chuid is mó. Bíonn an chumarsáid leanúnach agus éifeachtach sa chomhthéacs seo. Bhíothas réamhullmhaithe i gcoitinne do na riachtanais a bheadh ag an scoil agus í i mbéal forbartha, agus tá aitheantas tugtha don ghá atá le roinnt bhreise foirmiúlachta. Moltar an t-aistriú seo i dtreo struchtúr agus próiseas foirmiúil.

 

Agus forbairt na scoile á pleanáil, níor cheart beag is fiú a dhéanamh de na buntáistí a ghabhann le dea-ghaolmhaireachtaí i nGaelcholáiste Chiarraí. Tá sé seo fíor go háirithe sa chás go leanfaidh tallanna agus dea-mhéin na múinteoirí de bheith ina ngnéithe croílárnacha i bhforbairt, mar shampla, struchtúir níos foirmiúla lárbhainistíochta, i bhforbairt agus in athbhreithniú polasaithe, i sainaithint riachtanais na scoile, agus trína rannpháirtíocht i mbainistiú na scoile i bpostanna le dualgais speisialta. Ar an dul céanna, gné thábhachtach de rannpháirteachas na gcomhpháirtithe scoile sa phróiseas pleanála ba ea na gaolmhaireachtaí dearfacha agus na bealaí fabhracha cumarsáide idir an bhainistíocht shinsearach, na tuistí agus na teachtaí boird. Níor chóir, ach chomh beag, neamhrud a dhéanamh de na buntáistí a ghabhann le struchtúir fhoirmiúla, mar dhoiciméadú próiseas agus nósanna imeachta. Is saintréith í an fhoirmiúlacht seo de scoileanna a meastar rathúlacht shistéimeach a bheith ag baint leo.

 

I measc na bfhreagrachtaí a ghabhann le postanna dualgas speisialta i nGaelcholáiste Chiarraí áirítear pleanáil, caidreamh poiblí, scrúduithe, úsáid na Gaeilge sa scoil agus comhordú clár. Roinntear na freagrachtaí seo i measc triúr príomhoidí cúnta agus triúr múinteoirí le dualgais speisialta. Déanann formhór na mball foirne monatóireacht ar leas agus ar threorú rang-ghrúpaí ar leith trí ghlacadh leis an gcúram mar rangmhúinteoir, de bhreis ar a gcúraimí mar mhúinteoirí ábhair. Is inmholta an ghné é seo den Treoir lánscoile. Ar mhaithe le leanúnachas, níor mhiste, chomh fada agus is féidir, go leanfadh an rangmhúinteoir céanna ar aghaidh sa ról sin le haon rang ar leith. Tabharfaidh an próiseas pleanála tascanna agus freagrachtaí eile chun solais, ar chóir iad a leithdháileadh ar an bhfoireann. Ionas go bhfaighidh an fhoireann iomlán taithí ar éagsúlacht freagrachtaí, moltar go ndéanfaí athbhreithniú rialta orthu agus go ndéanfaí uainíocht orthu i measc na foirne. Ba chóir go ndearbhódh córas dá leithéid leanúnachas agus uasghrádú ar scileanna agus ar thaithí na foirne uile, rud a bheadh ag teacht leis na haidhmeanna a leagtar síos ag SOC ina dréachtdhoiciméad den bhliain 2008 Tionscadal um Fhorbairt Scoileanna agus Saibhriú Foghlama. Ar na cúiseanna céanna, moltar go ndéanfaí uainíocht ar róil eile freisin. Orthu seo bheadh comhordú na ranna ábhair agus na gclár de shamhail na hIdirbhliana, teagasc na n-ábhar ag an ardleibhéal, gnáthleibhéal nó bonnleibhéal, agus ainmniúcháin chuig an mbord bainistíochta. Is dea-chleachtas é na hathruithe seo a chur ar a súile don fhoireann trí na dualgais sainaitheanta agus aontaithe a fhógairt, in éineacht le hainmneacha na mball foirne atá sásta a bheith freagrach astu.

 

Spreagann agus éascaíonn an bhainistíocht shinsearach an fhorbairt ghairmiúil leanúnach. Ag am an mheasúnaithe uilescoile, mar shampla, bhí beirt bhall foirne gafa le céimeanna máistreachta go páirtaimseartha agus cuireadh ar chumas roinnt den fhoireann a bheith rannpháirteach mar scrúdaitheoirí teanga labhartha agus ullmhúcháin ghairmiúil sna scrúduithe teastais. Gníomhaíonn baill den fhoireann, freisin, mar mheantóirí d’oidí nuacheaptha agus tá píolótú á dhéanamh ag an roinn matamaitice ar an Tionscadal Mata.

 

Bhí sé le brath i measc cuid de na baill foirne go bhfuil radharc caillte ar a n-éachtaí de bharr na hiarrachta atá i gceist le tabhairt tionscaintí chun blátha. Ba chóir don fhoireann machnamh a dhéanamh ar shlite ina bhféadfaí a n-iarrachtaí i ngach réimse gníomhaíochta a cheiliúradh. Is gné croilárnach é de shaol na scoile an dearbhú ar iarrachtaí agus ar dhea-obair i ngach réimse gníomhaíochta agus is fiú iad a cheiliúradh go comhchoiteann.

 

Tá na scoláirí cuirtéiseach agus dea-iompartha. Tá an cód iompraíochta foilsithe i ndialann an scoláire agus tá cóip di i seilbh gach mac léinn. Ag cruinniú le comhairle na mac léinn, dearbhaíodh go bhfuil dearcadh dearfach i gcoitinne ag na mic léinn i leith na scoile, tátal a athdhearbhaítear ag tuistí agus, le hinfeireas, ag rátaí arda tinrimh agus coinneála na mac léinn. Is léir go bhfuil an-rath ar chomhairle na mac léinn in atmaisféar dearfach na scoile. Leantar de shaincheisteanna substaintiúla a phlé i gcaitheamh a cruinnithe dea-eagraithe. Ina measc seo áirítear rannpháirtíocht na scoile sa chlár Scoileanna Glasa. Tá suirbhé déanta ag scoláirí ar bhuanna imshaoil na scoile, mar chéim thosaigh amháin i mbaint amach stádas mar scoil le Bratach Uaine.

 

Is léir go bhfuil éirithe leis an bhfoireann timpeallacht a chruthú a ghríosaíonn iompar freagrach. Tugadh cluas le héisteacht do mholtaí ó chomhairle na mac léinn maidir le, mar shampla, na saoráidí leithris, maisiú an fhoirgnimh agus troscán oiriúnach bialainne a chur ar fáil; ghlac an bhainistíocht leo seo uile agus rinneadh gníomh ina leith i gcomhpháirt le cumann na dtuismitheoirí agus le cabhair mhaoinithe uathu. Ar an dul céanna, rinneadh cíoradh ar iarratas ó na mic léinn go gcuirfí Eacnamaíocht Bhaile leis an gcuraclam agus cuireadh os comhair an bhoird é. Tá teacht ar shonraí i dtaca le paca acmhainní do chomhairlí mac léinn, maille le heolas ar mhodúl ar chomhairlí mac léinn a shníomh isteach san Oideachas Saoránach, Sóisialta agus Polaitiúil i scoileanna dara leibhéal, ag www.studentscouncil.ie agus ba chóir iad seo a chur ar a súile do bhaill uile na comhairle. Mar mhacalla ar thuairimí a luaitear i gcuid eile den tuairisc seo, ba chóir go gcoinneofaí mar láraidhm é atmaisféar dearfach dá shamhail seo a chothabháil in aon athruithe a phleanáiltear.

 

Tá an scoil cuimsitheach sa bhrí go nglacann sí leis na scoláirí uile a chuireann iarratas isteach. Ba chóir na tagairtí i bpolasaí ionrollaithe na scoile don ionrollú a bheith ag brath ar acmhainní a bheith ar fáil a leasú nó a dhíothú, rud a bheadh ag teacht leis an dea-chleachtas cuimsithe reatha. Tá an próiseas iontrála oscailte agus comhchomhairleach. Eagraítear tráthnóna eolais go bliantúil agus spreagtar tuistí scoláirí atá ar tí ionrollú chun buanna na scoile a phlé leis an mbainistíocht shinsearach, go mór mór go soláthraítear oideachas inti trí mheán na Gaeilge. Tugtar faoi deara go bhfuil méadú bliantúil ag teacht ar an gcodán scoláirí a fuair a scolaíocht bhunoideachais trí mheán an Bhéarla. Léiríonn ráitis na gcigirí ar an gcaighdeán Gaeilge a breathnaíodh go bhfuil éirithe leis an scoil scoláirí dá leithéid a chomhtháthú, trína gcumas sa Ghaeilge a ardú go dtí an caighdeán a lorgaítear. Tá ardmholadh ag dul dó seo. Measann an fhoireann go mbaineann formhór na scoláirí an caighdeán seo amach um dheireadh na chéad bhliana. Tosca a raibh tionchar acu ar an bpróiseas seo ba ea an raon d’imeachtaí cultúrtha, intleachtúla agus spóirt, eagraithe ag an bhfoireann, a ngríosaítear na mic léinn chun páirt a ghlacadh iontu.

 

Tá alt sa litir fhoirmiúil chuig tuistí scoláirí na chéad bhliana dar dáta 20 Bealtaine 2008, ar cuid den phróiseas iontrála í, a luann go bhfuil síntiús le híoc leis an scoil i gcúiteamh ar chostais fótachóipeála agus costais eile. Tá an litir seo débhríoch agus is gá í a leasú: ina riocht reatha, tá sé le tuiscint uaithi go bhfuil an íocaíocht seo éigeantach.

 

Tá cumann na dtuistí gníomhach, dea-struchtúrtha agus tacúil don scoil. Freastalaíonn teachtaí ón gcumann ar imeachtaí a eagraíonn an Cumann Náisiúnta Tuistí do Ghairmscoileanna agus Coláistí Pobail, a bhfuil cumann tuistí na scoile cleamhnaithe leis, agus an Fóram Tuistí a eagraíonn SOC. Tá beirt tuistí ainmnithe ag an gcumann don bhord bainistíochta. Eascraíonn leas na scoile agus leas na dtuistí araon as rannpháirtíocht dá leithéid seo, agus spreagann sí comhoibriú ar mhaithe leis an scoil trí smaointe maidir le forbairt a ghiniúint, trí thograí tiomsaithe airgid agus imeachtaí cultúrtha. Ina measc seo bíonn tráth na gceist boird bliantúil, lá spóirt agus oíche shiamsaíochta, agus tacaíocht do chiste ar mhaithe le teaghlaigh ghátaracha. I gcaitheamh na bliana seo caite, d’ardaigh cumann na dtuistí ceist maidir le feidhmiú na rialacha a bhaineann le húsáid na Gaeilge sa scoil, agus spreag sí seo idirphlé torthúil idir na tuistí agus an bhainistíocht. I measc na dtorthaí a bhí ar an gcomhphlé seo, bhí bunú Bhord na Gaeilge, coiste le maoirseacht a dhéanamh ar chothabháil éiteas lán-Ghaeilge na scoile, agus gealltanas go ndéanfaí athbhreithniú ar an gcur chuige faoi scáth an taithí a leanfadh sin. Tá sé mar aidhm reatha ag an gcumann clár bán idirghníomhach a sholáthar le húsáid sa rangsheomra. Is é a mholann an fhoireann ná go ndéanfaí tionscaintí inmholta dá shórt a chomhtháthú isteach sa phróiseas pleanála, ionas go ndéanfaí moltaí i dtaca le leithdháileadh airgid a mheas i gcomhthéacs na riachtanas tosaíochta a shainaithnítear tríd an bpróiseas sin. Tá an moladh seo ag teacht leis an bpraitic chomhoibritheach reatha agus tacaítear leis. Cúis sásaimh a nótáil go ndearbhaítear tátail dhearfacha na tuairisce seo san aiseolas a thugann na páistí atá ag freastal ar an scoil dá dtuistí maidir le héiteas sóisialta, pearsanta agus acadúil na scoile.

 

Déantar cumarsáid le tuistí agus le pobal leathan na scoile trí nuachtlitreacha, míreanna nuachta i nuachtáin áitiúla agus náisiúnta, agus trí ghréasán sóisialta na foirne agus na bainistíochta. Tionóltar cruinnithe tuistí-oidí go bliantúil do gach bliainghrúpa agus féachann na tuistí orthu mar ghné shásúil den phróiseas cumarsáide, i dteannta na dtuairiscí a eisítear tar éis na scrúduithe scoile agus aon chumarsáid a dhéantar trí dhialann an scoláire. Eagraítear searmanas bronnta duaiseanna go bliantúil ag SOC, de bhreis ar an éagsúlacht imeachtaí do thuistí agus do scoláirí a eagraíonn an fhoireann. Tá leabhar cuimsitheach de ghearrthóga as nuachtáin, agus de mhíreanna eile atá bainteach leis an scoil, curtha i dtoll a chéile ag ball foirne ar bhonn leanúnach ó dháta bunaithe na scoile. Léiríonn sé seo go soiléir gur mó ná tuairiscí iad na mireanna seo, a chuimsíonn raon leathan imeachtaí, ach go dtaispeánann siad na héachtaí suntasacha, leanúnacha atá déanta ag an fhoireann agus na scoláirí. San áireamh sna hiarrachtaí seo tá eagrú cuairteanna ar an scoil ag ionadaithe ó áisíneachtaí oideachasúla agus pobail, a sholáthraíonn ionchuir sna ceachtanna trasna an raon ábhar. Ar an dul céanna, tugtar cuireadh d’iarscoláirí iomráiteacha a bheith rannpháirteach in imeachtaí na scoile agus bíonn siad feiceálach sna bróisiúr scoile maille lena nua-stádas reatha. Iad a bheith toilteanach a léithéid sin d’eolas a chur ar fáil, is léiriú eile fós é ar an dearcadh dearfach atá ann i leith na scoile.

 

Is gné leanúnach den chumarsáid sa scoil é an t-athbhreithniú scoile. Déantar leasuithe ar an gcuraclam, ar na freagrachtaí a dháiltear ar an fhoireann agus ar phleananna a bhaineann leis an bhfoirgneamh scoile mar is cuí agus i ndiaidh dul i gcomhairle leis an bhfoireann. Tá moltaí áirithe i dtaca leis an bpróiseas a dhéanamh foirmiúil luaite i roinn eile den tuairisc seo.

 

1.4          Bainistíocht acmhainní

 

Ba é an lamháil iomlán mar fhoireann teagaisc don bhliain 2008 – 2009 ag an Roinn Oideachais agus Eolaíochta ná 18.6 bpost. Tá seachtar déag múinteoirí lánaimseartha agus triúr múinteoirí páirtaimseartha sna postanna seo. De bhreis ar sin, ceadaíodh lamháil de bheirt chúntóirí riachtanas speisialta. Rúnaí, feighlí agus glantóir páirtaimseartha atá i mbaill eile na foirne. Déantar na hacmhainní seo a riaradh mar is cóir ag an mbainistíocht shinsearach. Tá moladh ag dul do chomhoibriú na foirne i dtaca le húsáid na lamhála seo a uasmhéadú.

 

Cé go mbaineann fiúntas ailtireachta áirithe leis an bhfoirgneamh, tá sé ciaptha ag fadhbanna a eascraíonn as a thógáil chothromdhíonach. Chuir an Roinn maoiniú ar fáil sa bhliain 2006 le haghaidh deisiúcháin agus athsholáthair struchtúir dín. Leanann deisiú na bhfadhbanna seo ar aghaidh mar shaincheist don Bhord. Rinneadh uasghrádú de chaighdeán árd ar an gcóras leictreach anuraidh agus tá an obair ar fhrámaí na bhfuinneog a athnuachan ag dul chun cinn. Tuigtear don bhord a inmhianaithe is atá sé an stór thuas staighre a dhéanamh níos insroichte do scoláirí le míchumais ghluaiseachta. Tá plé tarlaithe idir an bord, SOC agus an Roinn Oideachais agus Eolaíochta, le súil go bhfeabhsófaí ar an insroichteacht. Cuireadh roinnt roghanna chun tosaigh, ina measc ardaitheoir a chur i bhfearas. Cuireadh casadh sa cheist ag moladh 2006 an Choimisiúin um Chóiríocht Scoile go ndéanfaí meastóireact theicniúil féachaint an bhféadfaí an chóiríocht reatha a fhairsingiú agus a athchóiriú go sásúil, nó ar ghá foirgneamh nua scoile a thógáil. Faoi réir ag na bacanna a bhaineann leis an bhfoirgneamh reatha, agus go mór mór ag an bhfás ar an rollachán, is é rogha an bhoird go soláthrófaí scoil nua. Tá roinnt suíomh sainaitheanta cheana ag SOC ach thángthas ar bhreith go bhfuil an ceann ba dhéanaí a ainmníodh mí-oiriúnach, toisc go bhfuil sé suite ar láthair le fiúntas seandálaíoch atá gar do thimpeallán tráchta atá le tógáil.

 

Baintear úsáid éifeachtach as an teicneolaíocht faisnéise agus chumarsáide (TFC) i riaradh na scoile, ní amháin i riaradh an oifig éifeachtach scoile, ach i bpleanáil agus i gcur i láthair ceachtanna freisin. Tugann an bhainistíocht shinsearach tosaíocht do sholáthar agus do chothabháil áiseanna TFC de réir a bplean agus a bpolasaithe don TFC, agus tacaíonn SOC go fial leis seo. Tá teacht ag daltaí ar leathanbhanda scagtha idirlín i seomra ríomhairí ina bhfuil cúig cinn is fiche de stáisiúin oibre.

 

Is léir ó na miontuairiscí, ón obair atá déanta cheana, agus ó na pleananna don todhchaí, go bhfuil an bord feasach ar na freagrachtaí atá air i dtaca le rialacháin sláinte agus sábháilteachta a chomhlíonadh. D’ainneoin a sheandacht, coinnítear dea-chóir ar an bhfoirgneamh agus glantar go laethúil é. Ar iarratas an bhoird, rinne comhairleoirí sábháilteachta neamhspleácha seiceálacha sábháilteachta, sa bhliain 2007 mar shampla, agus cuireadh bearta i gcrích de thoradh a moltaí. D’údaraigh an bord ráiteas sábháilteachta na scoile sa bhliain 2001. Moltar go mbunófaí tascghrúpa pleanála chomh luath agus is féidir chun an ráiteas sábháilteachta a athbhreithniú agus a uasdátú faoi scáth reachtaíochta mar an tAcht um Shábhailteacht, Sláinte agus Leas ag Obair 2005, agus na treoirlínte atá ar fáil ón Údarás Sláinte agus Sábháilteachta.

 

 

2.         Cáilíocht phleanáil na scoile

 

2.1          An plean scoile

 

Tuigeann an fhoireann, na tuistí agus na scolairí gurb é misean príomha na scoile é oideachas ardchaighdeáin a sholáthar trí mheán na Gaeilge. Tacaíonn na pleananna go n-uige seo leis an aidhm seo agus tá siad dírithe ar éiteas na scoile a chothabháil i gcomhthéacs fáis agus faoi réir ag impleachtaí an Acht Oideachais 1998. Táthar den tuairim go leanfaidh siad seo de bheith ag dó na geirbe ag an mbord amach anseo. Léiríonn ceapadh comhordaitheora don phleanáil forbairt scoile sa bhliain 2008 go bhfuil sé ar intinn ag an mbainistíocht shinsearach dul i ngleic ar bhealach níos struchtúrtha leis an bpleanáil fhoirmiúil, agus an fhoireann a mhisniú le bheith páirteach sa bhforbairt scoile. Eascraíonn an cinneadh a rinneadh dul i ngleic ar bhonn níos foirmiúla leis an TPFS as an tuiscint atá ag an mbainistíocht shinsearach ar na buntáistí a ghabhann le rannpháirteachas dá leithéid sna próisis a chur ar bhonn foirmiúil, trí leas a bhaint as na struchtúir agus na hacmhainní a chuirtear ar fáil tríd an TPFS. Moltar go mbrúfaí an próiseas seo chun cinn trí fhoireann chomhordaithe bheag a bhunú, mar a shamhlaítear i ndoiciméid an TPFS, a mbeadh mar chúraimí uirthi athbhreithniú tosaigh a dhéanamh ar an bpleanáil agus monatóireacht a dhéanamh ar thascghrúpaí amtheoranta a bheadh freagrach as forbairt agus cur i bhfeidhm gnéithe tosaíochta an phlean.

 

Bhí an bord gafa le hiniúchadh agus le húdarú pleananna a cuireadh faoina bhráid ag an fhoireann, na tuistí agus SOC tríd an mbainistíocht shinsearach. Mar a luaitear thuas, bhain an-chuid d’obair phleanála an bhoird sna blianta deireanacha le struchtúr fisiciúil na scoile a fhorbairt. Mar an gcéanna, bhí an bord ag plé ag roinnt dá chruinnithe le saincheisteanna a bhí bainteach le stádas na scoile mar lárionad chun oideachas lán-Ghaeilge a sholáthar. Cé go bhfuil ceangal croílárnach acu seo le haidhmeanna sonraithe na scoile, ní miste a lua gur cuid de mhisean na scoile freisin é oideachas maith a sholáthar. Is tráthúil an ní é gur téamaí lárnacha faoi láthair iad an fhoghlaim agus an teagasc sa phleanáil uilescoile ar leibhéal náisiúnta. Sa chomhthéacs seo, ba thráthúil anois go nglacfadh na baill foirne ról gníomhach i bhforbairt tograí pleanála agus i gcomhchumadh an phlean scoile. Moltar go dtabharfaí aitheantas don fhoghlaim agus don teagasc mar shaincheisteanna don phleanáil, ag leibhéal na ranna ábhair agus ag an leibhéal uilescoile araon. Ba chóir go dtreoródh an bhainistíocht shinsearach an próiseas seo agus go mbrúfadh an grúpa beag comhordaithe chun cinn é. Ba í an bhainistíocht shinsearach a d’ullmhaigh roinnt mhaith den doiciméadú atá déanta. Ba chóir go gcabhródh rannpháirtíocht na foirne chun a chinntiú go mbeadh leanúnachas ann i dtimpeallacht athraitheach, go ndéanfaí an próiseas pleanála a dhoiciméadú agus go mbraithfeadh an fhoireann úinéireacht ar na cinntí a dhéantar agus ar na polasaithe a fhoirmítear agus a athbhreithnítear.

 

Tá an phleanáil ranna ábhair ag dul ar aghaidh i gcónaí agus tá roinnt struchtúr foirmiúil ag formhór na n-ábhar. Moltar go leathnófaí an fhoirmiúlacht seo isteach sna hábhair uile, na hábhair ar bheagán foirne ina measc, ionas gur féidir pleananna gearrthéarmacha agus fadtéarmacha na ranna ábhair a chomhtháthú isteach sa phlean uilescoile. D’fhéadfaí ansin díriú isteach ar fhorbairt ghairmiúil na múinteoirí in achair na foghlama agus an teagaisc, mar a moladh cheana.

 

Tá sé tráthúil, freisin, gur tharla rannpháirtíocht na scoile i bpróiseas pleanála an TPFS comhuaineach le dianiarracht SOC chun taithí na bpáirtithe uile ar an oideachas a shaibhriú, trí dhíriú isteach ar phróisis agus ar ghaolmhaireachtaí.

 

Tá tiomsú an phlean scoile féin i dtús fáis. Cé go bhfuil forbairt polasaithe ag dul chun cinn agus go bhfuil roinnt polasaithe doiciméadaithe cheana, tá roinnt comhghreamaitheachta in easnamh ar an bplean mar atá. Tá na polasaithe riachtanacha údaraithe nó tá an bord bainistíochta ag gabháil do phróiseas a n-údaraithe faoi láthair. Orthu seo áirítear an polasaí iontrála a údaraíodh le déanaí ag an mbord, an cód iompraíochta agus an polasaí sláinte agus sábháilteachta. Chuir SOC comhairle ar an mbord maidir le cuid díobh seo a fhorbairt. Tugtar faoi deara go bhfuil an Plean Oideachais 2006 – 2010 de chuid SOC lándearfach ina thacaíocht don teanga Ghaeilge agus don oideachas trí Ghaeilge. Níor mhór na polasaithe atá i bhfoirm dréachta faoi láthair a údarú chomh luath agus is féidir. Tionóltar trí nó ceithre chruinniú foirne go bliantúil. Caitear thart ar chaoga faoin gcéad d’am na gcruinnithe seo ar shaincheisteanna pleanála.

 

Tá cuid de na doiciméid pholasaí a breathnaíodh le linn an mheasúnaithe scoile uile ar tí a n-athbhreithnithe. Tá athbhreithniú á dhéanamh, mar shampla, ar an bplean bainistíochta d’eachtraí criticiúla ag grúpa den fhoireann, mar go moltar sa phlean féin go ndéanfaí athbhreithniú bliantúil air. Cé go dtugann an plean breac-chuntas soiléir ar a mbeadh le déanamh sna cúinsí sin, go mór mór ag an duine ainmnithe idirchaidrimh agus ag an ionadaí ainmnithe idirchaidrimh, moltar go n-áireofaí ann freisin na freagrachtaí a bheadh ar bhaill eile den bhfoireann in am na héigeandála. I gcás na ndoiciméad eile, moltar go lorgófaí tacaíocht chomhpháirtithe uile na scoile, na scoláirí ina measc, le cur le substaint na ndoiciméad agus le go mbeadh ról ag na comhpháirtithe sa chlár tosaíochta athbhreithnithe. Moltar, freisin, go n-iniúchfaí impleachtaí na ndearbhuithe a thugtar i gcuid de na doiciméid pholasaí go ndéanfar, mar shampla, athbhreithniú bliantúil, agus iad a dhéanamh níos sonraí agus níos so-bhainistithe. D’fhéadfaí rannpháirtíocht na dtuistí i bhforbairt an doiciméid ar an oideachas caidrimh agus gnéasachta a dhéanamh níos sonraí, mar shampla, agus cuntas níos mine a thabhairt ar na próisis a luaitear sa ráiteas ar shláinte agus sábháilteachas, de shamhail conas a dhéanfaí déileáil le saincheist nó conas a dhéanfaí athbhreithniú. Níor mhiste a lua, freisin, gur chabhair é i dteacht ar thosaíochtaí don athbhreithniú, na dátaí údaraithe agus na dátaí athbheithnithe atá beartaithe dóibh a shonrú sna doiciméid pholasaí.

 

Is feithicil fhóinteach é an próiseas pleanáil forbairt scoile trínar féidir riachtanais na scoile, ina measc riachtanais ghairmiúla na foirne, a thabhairt chun solais. Ba chóir a áireamh sa phróiseas fóram struchtúrtha trína bhféadfaí tuairimí na foirne i dtaca le riachtanais na scoile a aithint, a chur in ord tosaíochta agus a chur chun cinn. Go n-uige seo, rinneadh déileáil leis na saincheisteanna seo ag an bhfoireann agus ag an mbainistíocht ar bhonn ad hoc amháin. Is eiseamláir den phróiseas é cur i bhfearas an dífhibrileora agus an seisiún traenála don fhoireann ar conas é a úsáid, agus tugann sé léiriú gléineach ar an ngaol dlúth atá idir aon tionscaint phleanáilte agus forbairt ghairmiúil leanúnach nó oiliúint inseirbhíse. Míbhuntáiste follasach a bhaineann le córas ad hoc is ea go gceapfaí gurb ionann an rud atá práinneach agus an rud atá tábhachtach.

 

Cuireadh deimhniú ar fáil, maidir le comhlíonadh Imlitreacha M44/05 agus 0062/2006, go bhfuil glactha go foirmiúil ag an mbord bainistíochta leis na Treoirlínte d’Iarbhunscoileanna um Chaomhnú Leanaí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Meán Fómhair 2004). Cuireadh deimhniú ar fáil, freisin, gur díríodh aire na bainistíochta, na foirne scoile agus na dtuismitheoirí ar na nósanna imeachta seo um chaomhnú leanaí; gur soláthraíodh cóip de na nósanna imeachta do bhaill uile na foirne (na baill nua uile san áireamh); agus go bhfuil deimhin déanta de ag an mbainistíocht go dtuigeann an fhoireann ar fad na nósanna imeachta atá le leanúint. Tá duine idirchaidrimh .i. an príomhoide, agus duine idirchaidrimh tánaisteach .i. an príomhoide tánaisteach, ceaptha faoi mar a éilítear sna treoirlínte.

 

 

3.         Cáilíocht sholáthar an churaclaim

 

3.1          Pleanáil agus eagrú curaclaim

 

Do scoil dá méid, tá an curaclam leathan, dea-chothromaithe agus cuimsitheach. Uasmhéadaítear na huaireanta teagaisc i ndearadh an amchláir agus rinne na cigirí ábhair tagairtí dearfacha ar an mórgóir do dháileadh cothrom na gceachtanna i gcoitinne ar feadh na seachtaine. Faoi scáth an fháis ar an rollachán, déanann an bhainistíocht shinsearach agus an fhoireann monatóireacht leanúnach ar raon na n-ábhar agus ar an taithí oideachasúil eile atá ar fáil do scoláirí, agus déanann siad beart dá réir. Is dea-chleachtas é seo. De bhreis ar na hábhair éigeantacha atá leagtha síos i Rialacháin agus Clár do Scoileanna Dara Leibhéal, déanann scoláirí an timthrialla shóisearaigh staidéar ar Staidéar Gnó, Fraincis, Gearmáinis, Teicneolaíocht Ábhar (Adhmad), Eolaíocht, Grafaic Theicniúil agus Ealaín. Tá Ceol ar fáil freisin mar ábhar de bhreis ar an amchlár. Gheibhtear léiriú dearfach ar ildánacht agus ar thiomantas na foirne d’oideachas leathan a sholáthar agus do phrionsabal an roghnúcháin eolasaigh, nuair a roghnaítear na hábhair scrúdaithe don Teastas Sóisearach ag deireadh na chéad bhliana.

 

Tá fáil ag daltaí ar an Teastas Sóisearach, an Ardteistiméireacht agus Clár na hIdirbhliana. Bíonn Clár na hIdirbhliana roghnach. Léiríonn an codán ard de chohórt na tríú bliana a roghnaíonn an clár cé chomh tarraingteach is atá sé do scoláirí agus do thuistí.

 

Tá Ealaín ar fáil freisin mar ábhar roghnach agus tá sé mar thosaíocht ag an mbainistíocht scoile í a bheith mar bhuanábhar ar an gcuraclam, in éineacht le hEacnamaíocht Bhaile agus Corpoideachas. I gcomhthéacs tuairiscí nua-eisithe ar shláinte ógánach in Éirinn agus mian inmholta na scoile rochtain scoláirí ar an Ealíon a chothú, agus toisc gurb riachtanach rochtain scoláirí ar an gCorpoideachas a chinntiú, ba chóir athbhreithniú a dhéanamh ar amchlárú comhuaineach an dá ábhar. Cuireann laghad shuíomh na scoile isteach ar fhorbairt an Chorpoideachais toisc go gcuireann sé teorainn le forbairt na n-áiseanna ábhartha. D’ainneoin seo, tá an t-amchlár leagtha amach sa chaoi gur féidir le scoláirí siúl go cóiríocht scoile eile. Éilíonn an socrú seo iarracht riarthóireachta ón mbainistíocht agus so-lúbthacht ón bhfoireann. Tá moladh ag dul don dá bhuíon dá dtoisc seo.

 

Ranganna cumais mheasctha a bhíonn i gceist, cé go n-éascaíonn amchlárú comhuaineach na Gaeilge, an Bhéarla agus na Matamaitice (ach amháin sa chéad bhliain) grúpáil éigin scoláirí de réir cumais do na hábhair sin.

 

3.2          Socruithe do scoláirí maidir le rogha ábhar agus clár

 

Roghnaíonn scoláirí na hábhair roghnacha do scrúdú na hArdteistiméireachta ag deireadh na tríú bliana nó ag deireadh na ceathrú bliana. Cuirtear ábhair in ord le haghaidh amchláraithe i ndiaidh próiseas comhairleoireachta ina n-áirítear roghanna na scoláirí, infhaighteacht na foirne agus líon na n-ábhar atá ar fáil a uasmhéadú. Moltar é seo, agus moltar freisin an tso-lúbthacht a cheadaítear do scoláirí chun athmhachnamh a dhéanamh ar a roghanna go luath i dtéarma an Fhómhair. Spreagtar scoláirí chun dul i dtreis le hábhair ag an leibhéal is airde a oiriúnaíonn dá gcumais. Léiríonn na tuairiscí cigireacht ábhair atá ceangailte leis seo gur n-éiríonn go maith leis na baill foirne agus cumais na scoláirí á meas acu i gcomhpháirt le tuistí, agus i ndearbhú gnóthachtáil na scoláirí sna scrúduithe teastais. Tugann na tuistí agus an bhainistíocht shinsearach aitheantas do inchuir na foirne, a chomhairlíonn agus a thugann tacaíocht leanúnach do scoláirí le linn an phróiseas cinnteoireachta, mar fhachtóir luachmhar ina ngnóthachtála sna scrúduithe seo.

 

I mbliana, ionrollaíodh seachtar agus tríocha scoláirí sa chlár Idirbhliana, sa chaoi go mb’éigean dhá rang-ghrúpa a bhunú. Déanann an fhoireann athbhreithniú bliantúil ar an gclár agus leasaítear é faoi anáil na riachtanas agus na n-ábhar spéise a bhraitear a bheith ag an bhfoireann agus na scoláirí. Tá an clár Idirbhliana dea-chothromaithe go hoideachasúil. Cuimsíonn sé dhá choícís de thaithí oibre agus modúil de na hábhair Ardteistiméireachta go léir atá ar fáil, rud a chuidíonn le roghnúchán eolasach roimh dhul isteach sa chúigiú bliain.

 

3.3          Soláthar comhchuraclaim agus seach-churaclaim

 

Tá ardmholadh ag dul do thiomantas na foirne do raon leathan eispéireas seach-churaclaim agus comhchuraclaim a shólathar do na scoláirí. Is suntasaí fós mar éacht é seo i gcomhthéacs na dteorainneacha spáis agus áiseanna, agus is léiriú é ar chruthaitheacht na foirne i sárú na mbacanna seo. Thug tuistí, scoláirí, an bhainistíocht agus an fhoireann moladh d’aon ghuth do raon leathan agus d’ardcháilíocht an tsoláthair. San áireamh ann tá gníomhaíochtaí spóirt, cultúir, siamsaíochta agus oideachais, a chuirtear in oiriúint go bliantúil do riachtanais agus d’ábhair spéise na mac léinn. Bhí na mic léinn páirteach le deireanas in imeachtaí chomh hilchineálach le Taispeántas an Eolaí Óig agus na Teicneolaíochta, díospóireachtaí idirscoile i nGaeilge agus i mBéarla, damhsa agus imeachtaí ceoil, idir cheol roc, cheol traidisiúnta agus cheoldrámaíocht. Chomh maith le peil agus iománaíocht, bíonn na scoláiri rannpháirteach freisin i dtreodóireacht, snámh, reathaíocht trastíre, liathróid láimhe agus cispheil. Léiríonn sé cé chomh díocasach is atá na scoláirí gur thug Cumann Lúthchleas Gael cead don scoil a bheith páirteach sa chomórtas iománaíochta do scoileanna Chorcaí, in éagmais a leithéide de struchtúr i gContae Chiarraí. Ar na himeachtaí eile a nglacann mic léinn páirt ionta tá cur le chéile bhliainiris na scoile, comórtais Mhatamaitice agus aistíochta agus imeachtaí oscailte mar laethanta oscailte sna coláistí. Tá tuilleadh fianaise le fáil ar na cleachtais chomhoibritheacha a luadh cheana i rannpháirtíocht na dtuistí in eagrú agus i mbainistiú cuid de na himeachtaí seo.

 

Is léiriú ar spiorad na cothromaíochta a mhaireann sa scoile é, go dtaispeánann a doiciméadú go mbíonn éagsúlacht daltaí páirteach in imeachtaí curaclaim, comhchuraclaim agus seach-churaclaim.

 

 

4.         CÁILÍOCHT NA FOGHLAMA AGUS AN TEAGAISC SNA HÁBHAIR

 

4.1          Pleanáil agus ullmhúchán

 

Tagraíonn na cigirí do thimpeallacht fhabhrach ina dtarlaíonn comhghníomhú agus comhoibriú i measc na múinteoirí ábhair. Ar leibhéal níos foirmiúla, tá ranna ábhair bunaithe agus comhordaitheoir ainmnithe dá bhformhór. Breathnaíonn cigirí ar struchtúir dá sórt seo mar bhealaí éifeachtacha chun obair phleanála a bhainistiú, go mór mór nuair a bhaintear feidhm as teimpléid phleanála. Sa chás nach bhfuil sin déanta, moltar go gceapfaí comhordaitheoir agus go ndéanfaí uainíocht ar an bpost go rialta mar mhodh chun scileanna ceannaireachta agus riaracháin a chothú i measc na mball roinne uile.

 

Tarlaíonn cruinnithe roinne foirmiúla agus neamhfhoirmiúla i rith na scoilbhliana. De ghnáth, cuirtear tús leis an scoilbhliain le cruinniú foirmiúil pleanála agus cuirtear críoch léi le cruinniú foirmiúil athbhreithnithe. Tarlaíonn cruinnithe neamhfhoirmiúla eile i gcaitheamh na bliana. Na cleachtais a thugann struchtúr do chruinnithe agus a éascaíonn soiléireacht, follasacht agus leanúnachas (coinneáil miontuairiscí, mar shampla), a breathnaíodh i ranna ábhair áirithe, moltar iad seo a leathadh trasna na ranna go léir.

 

Tá cur síos i miontuairiscí cuid de chruinnite na ranna ábhair ar phlé ar shaincheisteanna rangsheomra, de shamhail straitéisí éifeachtacha teagaisc agus foghlama. B’fhiú an cleachtas inmholta seo a chur san áireamh ní amháin ag na ranna ábhair go léir ach freisin trasna na n-ábhar sin a bhfuil cleachtais chosúla rangsheomara i gcomhpháirt acu. Ba dhíol suime fíorchuí do na ranna uile é, plé a dhéanamh ar na straitéisí a chuirfeadh le taithí foghlama daltaí le riachtanais speisialta oideachasúla. Le fírinne, aithníonn na baill foirne an gá atá le forbairt ghairmiúil leanúnach sa bhfearann seo, mar go bhfuil siad lán-toilteanach freagairt go héifeachtach do riachtanais na scoláirí seo. Bheadh sé mar bhuntáiste breise ag tionscaint lánscoile dá leithéid go dtabharfadh sí aitheantas don saineolas agus do na scileanna ábhartha atá ag baill éagsúla den bhfoireann. Ar an dul céanna, moltar go bhfeidhmeofaí an cleachtas trína ndéantar uainíocht ar theagasc na n-ábhar ag an ardleibhéal, ag an ngnáthleibhéal agus ag an mbonnleibhéal, más ann dó, toisc go gcuireann sé seo le feabhas taithí, scileanna agus freagrachtaí proifisiúnta na múinteoirí.

 

Bíonn na ranna go léir a breathnaíodh gafa leis an bpróiseas pleanála forbairt ábhair. I measc na ndoiciméad a chumsítear sna pleananna ábhair tá aidhmeanna uileghabhálacha, cuspóirí ábharshonracha, scéimeanna oibre, liostaí acmhainní, siollabais agus sonraí riaracháin. I gcásanna áirithe, bíonn pleananna coiteanna measúnaithe in éineacht leis na scéimeanna oibre bliantúla. Is dea-chleachtas é seo. I gcás na n-ábhar aonair a ndearnadh meastóireacht orthu, fuarthas go raibh an t-allúntas ama seachtainiúil cuí agus dea-chothromaithe i ngach cás. Tagraítear go dearfach don ábhar a roghnaítear don phlean Idirbhliana, atá feiliúnach agus cothrom. Tagraíonn na tuairiscí ábhair ar leith do achair shonracha ar chóir do na ranna individiúla aghaidh a thabhairt orthu mar bhealach chun an phleanáil forbairt ábhair a chur chun cinn. Ceann de na moltaí atá luaite i gcás roinnt de na ranna ábhair is ea gur chóir scéimeanna oibre a fhorbairt ina ndéanfaí tagairt do mhodheolaíochtaí, straitéisí difreáilte agus modhanna measúnaithe. Moltar, freisin, chomh fada agus is féidir, go leanfadh an t-oide céanna ag múineadh ábhair go mbeadh an clár san críochnaithe.

 

Fritheadh go raibh pleanáil aonair ceachtanna go maith tríd is tríd. Bhí torthaí foghlama inmhianaithe sainaitheanta ag na múinteoirí do na ceachtanna a breathnaíodh agus bhí machnamh cóir déanta ar na modheolaíochtaí ba ghá lena mbaint amach. Baineadh feidhm éifeachtach freisin as áiseanna teagaisc agus foghlama mar bhileoga oibre, lámhbhileoga, agus cuir i láthair PowerPoint. Tá ardmholadh ag dul do dhícheall roinne amháin in aimsiú téacsanna oiriúnacha agus i bhforbairt ábhar gluaise do scoláirí atá ag déanamh staidéir trí mheán na Gaeilge.

 

4.2          Foghlaim agus teagasc

 

Bhí cáilíocht na foghlama agus an teagaisc go maith nó go han-mhaith, agus bhí tionchar dearfach ag dea-riarachán na múinteoirí uirthi trasna an raoin d’achair ábhair a iniúchadh. Ullmhaíodh ábhair thacaíochta le húsáid mar ba ghá. Bhí an fearas, uasteileoirí nó teilgeoirí sonraí, ullmhaithe roimh na ceachtanna agus caitheadh an-mhachnamh leis na suíocháin a eagrú mar ba chuí do cheachtanna agus d’ábhair dhifriúla. Bhí taispeántais fhíseacha mhaithe i gcuid de na rangsheomraí, go mór mór iontu siúd ar bhunseomraí ábhair iad i ndáiríre, rud a chuir le hatamaisféar na foghlama agus le deiseanna foghlama na scoláirí. Chualathas roinnt breac-chuntas ar aidhmeanna agus cuspóirí ceachta á dtabhairt, agus moltar go mbainfí feidhm níos forleithne astu seo, má’s féidir, mar thuilleadh tacaíochta d’fhoghlaim na scoláirí. Sna réimsí ábhair uile a breathnaíodh, bhi an t-ábhar a cuireadh i láthair feiliúnach go hiomlán do na siollabais agus na cláir ábhartha agus do leibhéil na mac léinn.

 

Léirigh an mhúinteoireacht a breathnaíodh ardleibhéal inmholta tuisceana ar na héagsúlachtaí cumais agus inniúlachta i measc na scoláirí. Ba í an Ghaeilge an teanga theagaisc sna ceachtanna uile, ach níor leasc le múinteoirí téarmaí a mhíniú i nGaeilge níos simplí, nó uaireanta trí Bhéarla, ar mhaithe le tuiscint na scoláirí. Baineadh feidhm thorthúil as eochairfhocail agus clárobair scafalaithe, mar shampla, i roinnt de na ranganna. Bhí fianaise ar dhifreáiliú le feiceáil freisin i bhfeasacht na múinteoirí i leith stíleanna roghnaithe foghlama agus uaireanta ábhair spéise na mac léinn, agus cuireadh ábhar na gceachtanna in oiriúint go ceardúil dóibh seo. Tugtar moladh do chluichí cártaí nuálacha, rólghlacadh, grúpobair agus obair phraiticiúil, mar shampla, sna tuairiscí éagsúla ar chigireacht ábhair, toisc go dtacaíonn siad le stíleanna foghlama difriúla na mac léinn. I gcásanna áirithe, moltar go gcothófaí breis éagsúlachta i gcur i láthair ceachtanna, tríd an bhéim ar spreagthaí súl mar íomhánna, léarscáileanna nó léaráidí sna ceachtanna a mhéadú, agus trí úsáid níos forleithne a bhaint as TFC mar uirlis teagaisc agus foghlama.

 

Rinne na cigirí tagairtí dearfacha don chomhghaol agus don chomhghníomhaíocht idir oidí agus daltaí i gcaitheamh na ranganna i ngach roinn ábhair a breathnaíodh. Gné thábhachtach den fhorbairt cheachta ba ea ceistiú na scoláirí ag na múinteoirí. Go hiondúil, scaipeadh na ceisteanna go héifeachtach timpeall an ranga, agus áiríodh sa cheacht bealaí oibre nuálacha de shamhail a iarraidh ar dhalta gníomhú mar cheistmháistir, mar dhea, chun cabhrú in athbhreithniú na foghlama réamhshealbhaithe, nó a iarraidh ar scoláirí bearnaí focal a chomhlánú nó dúshláin uimhriúla a réiteach. I gcuid de na ranna ábhair, molann na cigirí gur chóir go gcothófaí éagsúlacht sna stíleanna ceistiúcháin, go mór mór trí bhreis ceisteanna ardoird a áireamh sa cheistiú ionas go spreagfaí cumas machnaimh agus foghlaim neamhspleách na scoláirí.

 

Cé acu trí cheistiúchán, obair chláir nó plé, tá moladh tuillte ag na múinteoirí don tslí thacúil ina gcuirtear le foghlaim na scoláirí. I gcásanna áirithe, moltar go gcuirfí beagán breise béime ar bhreacadh notaí ag scoláirí agus ar idirphlé uileranga, mar mhodhanna chun cur le sealbhú agus le rannpháirtíocht na scoláirí. Ar an iomlán, áfach, athdhearbhaítear gur gnách go dtarlaíonn foghlaim agus teagasc éifeachtach go forleathan trasna an raon ranganna agus ábhar a breathnaíodh. Is acmhainní luachmhara don scoil iad an saineolas agus an dea-chleachtas a fheidhmítear sna ranna ábhair. D’fhéadfaí leas tairbheach a bhaint astu seo, mar eiseamláir agus mar atreisiú ar dhea-chleachtas dá leithéid ar mhaithe leis an bhfoireann ar fad, go mór mór nuair atá an phleanáil scoile uile dírithe ar fhoghlaim agus ar theagasc. Tá moladh ag dul do na múinteoirí as ucht a bheith lánsásta an chonair seo a thaisteal.

 

4.3          Measúnú

 

Déantar measúnú ar dhul chun cinn leanúnach na scoláirí trí ghrinnbhreithniú sa rang, trí cheistiú agus trí obair ranga agus obair bhaile a dháileadh agus a cheartú. Ar bhonn níos foirmiúla, baintear feidhm rialta as trialacha ranga agus scrúduithe scoile freisin. Cuirtear scrúduithe Nollag agus samhraidh ar na ranganna sin nach bhfuil na scrúduithe Stáit i ndán dóibh. Déanann na ranganna scrúduithe stáit réamhscrúdú san Earrach. Cuirtear na torthaí in iúl do na tuistí dhá uair sa bhliain i dtuairiscí ón scoil. Tionóltar cruinnithe tuistí-oidí go bliantúil, nó dhá uair sa bhliain; de bhreis orthu seo, tig le tuistí bualadh le hoidí ach sin a iarraidh. Baintear usáid as dialanna na scoláirí chomh maith chun cumarsáid dhéthreoch a bhunú idir tuistí agus oidí. Déanann an scoil cúram de ‘shocruithe réasúnta’ sna scrúduithe teastais, agus déantar iad a riaradh ag roinn na riachtanas speisialta oideachasúil go mór mór. Tuigtear do na baill foirne gur gá deiseanna a thabhairt do scoláirí chun dul i dtaithí ar na socruithe sin sula dtosaíonn na scrúduithe Stáit.

 

Dáileadh obair bhaile, le scríobh agus le foghlaim, i morán de na ranganna a breathnaíodh, chun foghlaim na scoláiri a chomhdhlúthú. Is dea-chleachtas é seo, toisc go dtugann sé deis do na scoláirí a scileanna a fhorbairt agus atreisíonn sé tuiscint. I gcásanna áirithe, chonacthas dea-mhonatóireacht déanta ar obair bhaile scoláirí, agus nóta measúnaithe breactha uirthi. I gcásanna eile, molann na cigirí go ndéanfaí machnamh ar an dea-chleachtas a fheidhmiú ina scríobhann an t-oide nóta measúnaithe, rud a bheadh ag teacht le prionsabail an mheasúnaithe chun foghlama. Moltar freisin go mbainfí feidhm níos forleithne as féinmheasúnú na scoláirí ar a n-obair scríofa féin. Tríd seo, leagann na múinteoirí, ar mhodh tacúil, an fhreagracht as achair féinfheabhsaithe a shainaithint ar na scoláiri féin. Ba chóir go ngríosófaí scoláirí go rialta chun monatóireacht a dhéanamh ar a gcuid oibre féin agus í a cheartú. Gné shuntasach a breathnaíodh ina lán ranganna ab ea dea-cheistiú na scoláirí ó bhéal.

 

Taifeadann agus coinníonn na múinteoirí cuntais ar ghnóthachtáil agus ar dhul chun cinn na scoláirí sna measúnachtaí, chomh maith lena dtinreamh. Moltar é seo. Níor mhiste go gcuirfeadh na ranna ábhair anailís i dtoll a chéile ar ghnothachtáil na scoile sna scrúduithe Stáit, agus go gcuirfí an anailís seo faoi bhráid na bainistíochta.

 

 

5.         cáilíocht na tacaíochta do scoláirí

 

5.1          Cuimsiú scoláirí le riachtanais bhreise oideachasúla

 

Tá struchtúir mhaithe i bhfeidhm ag an scoil a fhreastalaíonn ar riachtanais na scoláirí uile, ina measc scoláirí sainaitheanta le riachtanais speisialta oideachasúla. Saothraíonn beirt mhúinteoirí cáilithe, díocasacha, le postanna dualgas speisialta, go héifeachtach lena chéile agus le baill foirne eile, cúntóirí riachtanas speisialta san áireamh orthu, chun a dheimhniú go gcothaítear agus go gcothabháiltear timpeallacht thacúil foghlama. An próiseas féinmheasúnaithe agus an doiciméadú pleanála inmholta atá ag an roinn riachtanas speisialta oideachasúil, is léiriú iad ar thiomantas na roinne do thimpeallachtaí foghlama ardcháilíochta a dhearbhú do na scoláirí uile. Cinntíonn díograis agus tiomantas na ndaoine atá gafa le tacú le scoláirí le riachtanais speisialta oideachasúla aitheanta, go luíonn na moltaí a rinneadh le linn an mheasúnaithe go maith laistigh de raon cumais na scoile, agus go mbeidh tionchar dearfach acu ar cháilíocht na foghlama do scoláirí uile na scoile.

 

Bíonn comhoibriú dlúth idir an scoil agus na tuistí, agus áisíneachtaí seachtracha freisin, nuair is gá. Feidhmítear cur chuige rianúil i dtaca le hionrollú agus le measúnú cuí, agus tugtar faoi riachtanais a aithint ar shlí atá íogair agus a cheadaíonn do ghrinnbhreathnú ag oidí dul i bhfeidhm ar chinntí agus ar dhearadh tacaíochtaí. Tá línte maithe cumarsáide idir na baill foirne agus tugtar aitheantas don tionchar lárnach a bhíonn ag múinteoirí ábhair i dtaca le cáilíocht na foghlama agus na tacaíochta a chuirtear ar fáil. Chabhrófaí a thuilleadh leis an dea-obair seo dá ndáilfí na huaireanta acmhainne breise aitheanta go léir ar mhúinteoirí nuair a bhíonn príomh-amchlár na scoile á dhearadh. Soláthróidh dea-chleachtas dá shórt deiseanna chun tacaíocht leantach, seasmhach a thabhairt, agus chun dul i dtreis le modhanna tacaíochta eile de shamhail teagasc foirne. Tá sé molta, in éineacht le pleananna agus polasaithe doiciméadaithe, go gcuimseofaí i lámhleabhar foirne na róil agus na dualgais a shainaithnítear. D’fhéadfaí dul i ngleic ar bhonn pleanáilte le pleananna individiúla oideachais a chur chun tosaigh trí fhoilseachán dá shórt, maille le breac-chuntas ar chleachtais éifeachtúla teagaisc agus foghlama atá á gcleachtadh faoi láthair ag oidí ina rangsheomraí. Moltar go gcomhroinnfí na sonraí measúnaithe a eascraíonn as tástáíl agus atástáil a dhéanamh ar na scoláirí, maille le húsáid a bhaint as cás-staidéir aonair le dul chun cinn a léiriú.

 

5.2 Treoir agus tacaíocht do scoláirí sa chomhthéacs scoile uile

 

Is aidhm chroílárnach ag an scoil é timpeallacht thaitneamhach a chur ar fáil. I measc na dtátal dearfach ar a bhfuil cur síos déanta sa tuairisc seo, tá an dea-ghaolmhaireacht i measc na mball foirne, agus idir iad agus scoláirí agus tuistí, agus cuireann sí seo go mór le hárdcháilíocht na tacaíochta a thugtar do scoláirí. Mar is cuí i scoil dá méid, bíonn an-chuid den tacaíocht seo neamhfhoirmiúil agus bronnta go fial ag an bhfoireann. Tá an fhreagracht as treoir phearsanta agus shóisialta, mar shampla, scaipthe ag an mbainistíocht shinsearach i measc na mball foirne uile, agus is bonnchloch í seo don chumarsáid éifeachtach atá bunaithe ar dhea-ghaolmhaireachtaí agus tá sí ag teacht le misean na scoile. Is é an lamháil seach-chuóta uaireanta ón Roinn do Threoir sa scoil ná aon uair a chloig déag. Go n-uige seo, dáileadh an soláthar seo den chuid is mó ar sheirbhís phearsanta treorach gairmiúil ardcháilíochta a chur ar fáil do scoláirí. Tá cuma idirthréimhseach ar an Treoir ó d’éirigh an t-iar-phríomhoide tánaisteach as an bpost sa bhliain 2008, duine ar a raibh an fhreagracht as an treoir ghairmiúil leagtha cuid mhór; coinníodh an t-oide sin i mbun an chúraim seo go fóill, go dtí go gceapfar comhairleoir treorach. Tacaítear go láidir le rún na bainistíochta, atá cheana féin idir lámha, comhairleoir treorach cáilithe a cheapadh ionas go mbainfí an leas is fearr as na huaireanta treorach lamhálta. Ní mór tosaíocht a thabhairt don cheapachán seo, faoi réir ag an bhfás sa rollachán, an chastacht mhéadaitheach a ghabhann le ról an chomhairleoir treorach agus an gá atá lena dheimhniú go bhfuil teacht ag gach scoláire ar threoir chuí, mar a éilítear san Acht Oideachais, 1998. Moltar go gceapfaí comhairleoir treorach chomh luath agus is féidir agus go sainaithneofaí cóiríocht a bheadh oiriúnach do sholáthar treorach agus do phraitic na comhairleoireachta.

 

Moltar, ach go háirithe, go dtabharfaí tús áite do phleanáil tacaíochtaí do scoláirí ar bhonn scoile uile, mar chúram don bhainistíocht i gcomhar leis an bhfoireann, ionas go dtiocfaidh an plean scoile chun blátha go hiomlánaíoch. Tá acmhainní dá leithéid de phleanáil le fáil ar shuímh idirlín An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, An Tionscnaimh um Phleanáil Fhorbartha Scoile (TPFS), an Lárionad Náisiúnta um Treoir san Oideachas, agus an Chomhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta. D’fhéadfadh go mba thairbhiúil an téarma tacaíocht scoláirí a úsáid in ionad an téarma treoir, toisc gur cruinne a thugann sé le tuiscint gur gníomh comhoibritheach í an phleanáil treorach scoile uile. Ba chóir go gcinnteodh pleanáil dá sórt go n-úsáidtear na huaireanta seach-chuóta uile don Treoir féin. Ba chóir go mbeadh san áireamh inti freisin róil agus cúraimí na foirne uile a shainiú, go mór mór ina gcás siúd a bhfuil freagracht ar leith orthu i dtaca le tacaíocht fhoirmiúil scoláirí, mar shampla an Comhairleoir Treorach, comhordaitheoir na riachtanas speisialta oideachasúil, an tséiplíneacht agus baill foirne le dualgais bhainistithe scoláirí. Ba chóir go sainaithneodh an plean na baill foirne atá gafa le seachadadh fho-ranna curaclaim an chlár treorach, mar a mholann an Chomhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta i bhfoilseachán 2007 Creatlach Curaclaim don Treoir san Oideachas Iar-bhunscoile. Tá sé tábhachtach ag tús na pleanála go sainaithneofaí agus go gcuirfí in ord tosaíochta na riachtanais tacaíochta atá ag scoláirí. Tá sé tábhachtach, freisin, a athlua gur gnéithe bunriachtanacha iad tacaíochtaí dá leithéid i dtaca le héachtaí na scoile i bhfearainn na foghlama agus an teagaisc. Cuireann tionscaint an phleanáil treorach uilescoile deis chaoithiúil ar fáil chun ról chomhairle na mac léinn agus na dtuistí a threisiú, trína rannpháirteachas sa phróiseas.

 

Moltar go mbunófaí foireann bheag tacaíochta do scoláirí. Breathnaítear ar bhunú foirne dá leithéid, a bheadh freagrach as freagairt ó lá go lá do riachtanais scoláirí, mar dhea-chleachtas i Breathnú ar Threoir, a d’fhoilsigh an chigireacht sa bhliain 2009 agus atá ar fáil ar shuíomh idirlín na Roinne. Tarlaíonn go minic gurb ionann na baill atá ar fhoireann dá leithéid agus baill chroílárnacha an tascghrúpa pleanála don treoir uilescoile.

 

Na nasca dlútha sóisialta, pearsanta agus oideachasúla atá bunaithe idir an fhoireann agus an pobal i gcoitinne, éascaíonn siad eagrú inchur ó áisíneachtaí seachtracha, ní amháin mar thacaíocht do na scoláirí go pearsanta ach freisin mar thacaíocht do ghnéithe curaclaim an chlár treorach ginearálta. Áirítear orthu seo eagrú cuairteanna aoichainteoirí ar thoipicí a bhaineann le hábhair mar Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte (OSPS) agus Oideachas Reiligiúnach (OR), agus freisin ar thoipicí mar roghnú gairme agus cúrsaí. Cabhraíonn dea-cháil na scoile i measc fostóirí le taithí oibre a eagrú do scoláirí na hIdirbhliana. Déanann an bhainistíocht shinsearach, i gcomhar leis an bhfoireann, comhordú ar atreoruithe chuig áisíneachtaí mar an tSeirbhís Náisiúnta Síceolaíochta Oideachais, Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte agus seirbhísí comhairleoireachta. Bhí sé le brath go raibh ardmheas ag an mbainistíocht shinsearach agus ag an bhfoireann ar na seirbhísí seo.

 

Éascaíonn méid na scoile rannpháirtíocht na foirne sa tacaíocht uilescoile do scoláirí, idir acadúil agus phearsanta araon. De bhreis ar na dualgais a ghabhann le teagasc a n-ábhar, tá cúraimí tacaíochta mar rangmhúinteoirí ar fhormhór na foirne. Mar an gcéanna, agus ag teacht le haidhmeanna na scoile, bíonn an bhainistiocht shinsearach gníomhach i dtacú le scoláirí agus baill foirne, agus i sainaithint seirbhísí tacaíochta seachtracha, nuair is ceart sin.

 

Rud inmholta é go gcuimsítear i ndialanna na scoláirí ranna dathannacha atá ábhartha don Treoir. Ina measc seo tá seoltaí áisíneachtaí a chuireann tacaíocht ar fáil do scoláirí, scileanna staidéir agus comhairle i dtaca le cosc a chur le bulaíocht.

 

 

6.  Achoimre ar na Príomhchinntí agus Moltaí

 

Is iad seo a leanas na príomhbhuanna a aithníodh le linn na meastóireachta:

 

 

Déantar na mórmholtaí seo a leanas ar mhaithe le cur leis na buanna seo agus le dul i gceann réimsí forbartha:

 

·         Ba chóir foireann bheag chomhordaithe a bhunú chun próiseas agus doiciméadú an phleanáil forbairt scoile a bhrú chun cinn.

·         Ba chóir úsáid a bhaint as na treoirlínte, na struchtúir agus na pleananna a chuireann an Tionscadal um Phleanáil Forbairt Scoile (TPFS) agus Seirbhís Oideachais Chiarraí (SOC) ar fáil i bhforbairt an phlean scoile.

·         Moltar go dtarraingeofaí ar thacaíocht chomhpháirtithe na scoile, na scoláirí ina measc, chun cur le téagar na ndoiciméad reatha agus chun a bheith páirteach sa chlár tosaíochta athbhreithnithe.

·         Ba chóir an dea-chleachtas reatha i dtaca le teagasc, tacú le agus bainistiú scoláirí, a chomhroinnt i measc na ranna go léir, mar acmhainn luachmhar i bhforbairt plean scoile atá comhtháite agus dírithe ar thorthaí.

·         Ionas gur féidir leis an bplean scoile teacht chun blátha go hiomlánaíoch, moltar go gcuirfí san áireamh ann ón tús pleanáil lánscoile tacaíochtaí do scoláirí, mar shaincheist do gach roinn.

·         Ba cheart don bhord teacht le chéile níos minice chun an próiseas forbartha uilescoile a threorú.

·         Sul a dtagann cruinnithe den bhord chun deiridh, ba chóir teacht ar chomhaontú níos foirmiúla i dtaca leis na comhlachtaí ainmniúcháin a chur ar an eolas i dtaobh saincheisteanna a pléadh i rith na gcruinnithe agus mar ullmhúchán do thuairisc bhliantúil na dtuistí.

·         Ionas go dtabharfar taithí don fhoireann ar fad ar éagsúlacht freagrachtaí, moltar go ndéanfaí athbhreithniú rialta ar na freagrachtaí agus go ndéanfaí uainíocht orthu i measc na foirne.

·         Ba chóir comhairleoir treorach cáilithe a cheapadh chomh luath agus is indéanta sin.

·         Ba chóir ráiteas sábháilteachta na scoile a athbhreithniú agus a uasdátú.

 

 

Eagraíodh cruinnithe iarmheastóireachta leis an bhfoireann agus leis an mbord bainistíochta, mar ar cuireadh i láthair agus mar ar pléadh na dréachtchinntí agus moltaí.

 

 

Tá fáil ar na Tuairiscí Cigireachta seo a leanas atá bainteach leis an tuairisc seo:

·         Cigireacht Ábhair ar: Stair 1 Aibreán 2009

·         Cigireacht Ábhair ar: Mhatamaitic – 25 Márta 2009

·         Cigireacht Ábhair ar: Eolaíocht – 27 Márta 2009

·         Cigireacht Ábhair ar: Riachtanais Speisialta Oideachasúla – 25 Márta 2009

 

 

 

 

Foilsithe, Aibreán 2010