An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

Department of Education and Science

 

Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRISC

 

Gaelcholáiste Mhuire

An Mhainistir Thuaidh

Corcaigh

Uimhir Rolla: 62531H

 

Dáta na cigireachta: 24 Deireadh Fómhair 2008

 

 

 

 

 

Meastóireacht scoile uile

Meastóireacht scoile uile

Réamhrá

Cáilíocht bhainistíocht na scoile

Cáilíocht phleanáil na scoile

Cáilíocht sholáthar an churaclaim

Cáilíocht an teagaisc ahis n a foghlama in ábhair

Cáilíocht na tacaíochta do scoláirí

Achoimre ar na príomhchinntí agus moltaí

Cigireachtaí ábhar atá bainteach leis an tuairisc seo

 

 

 

 

Meastóireacht Scoile Uile

 Rinneadh meastóireacht scoile uile ar Ghaelcholáiste Mhuire i Mí Dheireadh Fómhair 2008. Léiríonn an tuairisc seo torthaí na meastóireachta agus déantar moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Le linn na meastóireachta rinneadh mionscrúdú ar cháilíocht an teagaisc agus na foghlama i gceithre ábhar agus tá fáil ar thuairiscí ar leith na n-ábhar seo. (Féach na mionsonraí in 7 thíos).  Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce i scríbhinn; ní bhfuarthas freagra ón mbord.

.

Réamhrá

Is ceann amháin de cheithre scoil ar champas na Mainistreach Thuaidh é Gaelcholáiste Mhuire. Tá na scoileanna sa Mhainistir Thuaidh ag freastal ar aos óg Chorcaí le nach mór dhá chéad bliain anuas. Tá traidisiún láidir ag baint leis na scoileanna seo a bhunaigh na Bráithre Críostaí, go príomha chun oideachas a chur ar bhuachaillí thuaisceart na cathrach. Sa lá atá inniu ann, cé go dtagann a bhformhór mór ó na bunscoileanna máguaird, tagann an scoláire fánach isteach ó bhunscoil tuaithe.

I nGaelcholáiste Mhuire, is go hiomlán trí mheán na Gaeilge a dheintear an clár oideachais a sholáthar. Tá pobal na scoile an-mhórálach as an gcaoi a bhfuil éirithe leo, thar na blianta, an Ghaeilge agus an cultúr Gaelach a chothú. Maireann fós sa scoil an tiomantacht chéanna do chur chun cinn na Gaeilge.

Tá athrú suntasach tagtha ar chomhdhéanamh na scoile le hocht mbliana anuas. Ní hamháin go bhfuil cailíní ag freastal ar an scoil anois ach, le hoscailt an fhoirgnimh nua agus le teacht ar bhreis spáis dá bharr, tá méadú faoi thrí tagtha ar líon scoláirí na scoile féin. Cé gur mó buachaillí ná cailíní atá sa scoil go fóill, tá líon na gcailíní a chláraítear ar rolla na scoile ag dul i méid go leanúnach ó bhliain go bliain.

 

1.         Cáilíocht bhainistíocht na scoile

 

1.1          Sainspiorad na scoile

Is é a mhaíonn an ráiteas misin ná gur mian leis an scoile

timpeallacht chomhbhách a chruthú ina mbíonn luachanna Críostaí ag baint le gach gné de shaol na scoile agus ina gcomhlíontar riachtanais phobal uile na scoile.

Is é ISÉR (Iontaobhas Scoileanna Éamainn Rís) an foras atá mar iontaobhaithe ar an scoil le dhá bhliain anuas agus tá dlúthcheangal idir an ráiteas misin seo agus an fhís agus an misean oideachasúil a shainítear i gCairt na n-iontaobhaithe. Léiriú is ea é seo go n-aithníonn bainistíocht na scoile gur bunchloch é an t-oideachas Caitliceach chun forbairt iomlánaíoch an scoláire a chur chun cinn.

Sprioc eile a threoraíonn obair na scoile ná taithí fhónta shásúil ar an oideachas a chur ar fáil do scoláirí den uile chineál chun go mbeidh ar a gcumas dul i ngleic leis an saol mór. Chuige seo tá sé mar aidhm ag gach ball de phobal na scoile aire a thabhairt do na scoláirí. Ba léir ón bplé a deineadh le bainistíocht na scoile, leis an bhfoireann teagaisc, leis na scoláirí agus leis na tuismitheoirí go ndeintear sárchúram de riachtanais uile gach scoláire. Ba léir leis ón gcleachtas ranga agus ó ghnáthnósanna imeachta na scoile a breathnaíodh le linn sheachtain na meastóireachta go bhfuil aithne mhaith ag an mbainistíocht shinsearach agus ag na baill foirne i gcoitinne ar gach scoláire, ar a c(h)úlra, ar na rudaí is mó ina gcuireann siad suim agus ar na riachtanais forbartha, oideachasúla agus sóisialta atá acu. Tá pobal uile na scoile go láidir den dtuairim go mbaineann an feiniméan seo leis an líon beag scoláirí atá sa scoil agus leis an bpobal teann atá cothaithe dá bharr.

 

1.2          Úinéireacht agus bainistíocht na scoile

 Is bord bunreachtúil é Bord Bainistíochta na scoile. Ochtar ball atá ar an mBord Bainistíochta; beirt ionadaithe de chuid na foirne teagaisc, beirt thuismitheoirí agus ceathrar ceaptha ag na hiontaobhaithe. Is é príomhoide na scoile atá mar Rúnaí ar an mBord. Aimsir na meastóireachta bhí deireadh ag teacht le tréimhse feidhmiúcháin an Bhoird Bhainistíochta. Ceapadh Bord nua go luath tar éis na meastóireachta.

Tugadh le tuiscint gurb é príomhghnó an Bhoird ná comhairle a chur ar bhainistíocht shinsearach na scoile. Tuigeann an Bord an tábhacht a bhaineann le bheith ar an eolas i dtaobh imeachtaí uile na scoile agus dá bhrí seo braitheann siad go mór ar thuairisc an phríomhoide ag gach cruinniú. Aithníonn bainistíocht shinsearach na scoile an saineolas atá ag baill éagsúla an Bhoird, go mór mór ó thaobh an oideachais agus na reachtaíochta de. Tuigeann an Bord an tábhacht a bhaineann le dul i gcomhairle le pobal uile na scoile nuair a bheartaítear ar chleachtais nua scoile a thabhairt isteach. Go háirithe maidir le hathbhreithniú nó forbairt polasaithe, is nós leis an mBord a chuid tuairimí a chur faoi bhráid na mball eile de chuid phobal uile na scoile sula ndeineann siad an leagan deiridh de pholasaí ar bith a fhaomhadh.. Uaireanta bunaítear fo-choiste de chuid an Bhoird chun díriú ar ábhar ar leith, bíodh dréachtadh polasaí nó imeacht áirithe eile de chuid na scoile i gceist. Moltar don Bhord go ndéanfaidís athbhreithniú ó bhonn ar pholasaithe áirithe, go mór mór ar Chód Iompair na Scoile, ar Pholasaí Iontrála na Scoile agus ar Pholasaí na Scoile um Riachtanais Oideachais Speisialta. Braitheadh go bhfuil gá leis an bPolasaí Iontrála a shimpliú agus polasaí a chur ar fáil inar léir fáilte a bheith sa scoil roimh gach scoláire a bhfuil fonn orthu oideachas a fháil trí mheán na Gaeilge. (Déanfar tagairt do na polasaithe eile i gcodanna eile den tuairisc.)

Tugadh suntas d’oscailteacht an Bhoird agus don bhfonn a bhí ar na baill plé neamhbhalbh a dhéanamh ar ábhair cainte éagsúla. Bhí gach duine díobh fíor-mhórálach as an scoil, as traidisiún na scoile, as an soláthar oideachasúil a dheintear agus as na hathruithe a bhfuil éirithe leo iad a chur i gcrích le hocht mbliana anuas. Bhí siad den dtuairim chomh maith gur féidir agus gur gá leasuithe agus forbairtí a dhéanamh chun go leanfaidh an scoil de bheith ag dul i ngleic leis na hathruithe a thagann go leanúnach ar an saol i gcoitinne. Seo dearcadh atá le moladh. Áirítear i measc a dtosaíochtaí forbartha an clár ábhar a bheith chomh leathan agus is féidir, tacú le forbairt ghairmiúil na múinteoirí agus úsáid Theicneolaíocht na Faisnéise agus na Cumarsáide (TFC) a chur chun cinn níos mó fós.

Cuireann an Bord cuntas ar theacht isteach agus ar chaiteachas na scoile ar fáil do thuismitheoirí gach bliain. Maidir le cruinnithe an Bhoird, is ó bhéal a thugann ionadaithe na múinteoirí agus na dtuismitheoirí aiseolas ar na himeachtaí seo. Moltar go n-eiseodh an Bord ráiteas aontaithe ag deireadh gach cruinniú agus go gcuirfí an ráiteas seo faoi bhráid na mball foirne agus na dtuismitheoirí.

 

1.3          Bainistíocht inscoile

 Tá ceannaireacht éifeachtach á dhéanamh ar an scoil. Léargas air seo is ea an chaoi a bhfuil éirithe leis an scoil dul i ngleic leis na hathruithe suntasacha ar chomhdhéanamh na scoile a luadh cheana. Tugadh suntas leis don chaoi ina bhfuil an cheannaireacht dáilte ar bhaill foirne éagsúla. Ní hamháin go mbronntar freagrachtaí orthu siúd a bhfuil poist mheánbhainistíochta nó poist dualgais speisialta acu, ach spreagtar na baill foirne uile chun na hoibre agus chun na comhoibre. Níl aon amhras ach gur ceannairí taobh istigh dá réimsí freagrachta féin iad mórán múinteoirí ar nós Comhordaitheoir na hIdirbhliana. Sa chás áirithe seo, is léir go n-aithníonn bainistíocht na scoile saintuiscint an chomhordaitheora ar fhealsúnacht na hidirbhliana agus ar an gcaoi is fearr chun clár idirbhliana a chur ar fáil.

Maidir leis na poist mheánbhainistíochta, baineann siad ar fad go príomha le cothú an dea-iompair. Tá Ceannaire Bliana ceaptha ar gach bliainghrúpa agus is é príomhdhualgas an té seo ná maoirseacht a dhéanamh ar na scoláirí faoina chúram. Tá duine ar leith ceaptha chun grinnmhaoirseacht a dhéanamh ar thinreamh agus ar ghnóthachtáil leanúnach na scoláirí. Leagtar an-bhéim ar an gcúirtéis agus ar an dea-bhéas agus tá sé intuigthe i measc phobal uile na scoile nach nglactar le droch-iompar d’aon tsórt. Is é tuairim na bainistíochta agus na múinteoirí ná má chaitheann siadsan go cúirtéiseach dea-mhúinte lena chéile agus leis na scoláirí, go rachaidh an nósmhaireacht seo i bhfeidhm ar na scoláirí. Moltar an cur chuige seo. Ba léir ón gcaint a deineadh le scoláirí agus lena dtuismitheoirí go bhfuil na scoláirí an-shásta sa scoil a bhuíochas sin go háirithe ar an gcaoi a dtugtar cluas le héisteacht dóibh agus a bhfáiltítear roimh a dtuairimí chomh maith leis an atmaisféar spreagúil foghlama atá cruthaithe sa scoil dóibh. Léargas amháin air seo is ea an chaoi ar athraíodh comhdhéanamh agus riaradh Chomhairle na Scoláirí i mbliana chun breis cothromaíochta fós a thabhairt do na scoláirí uile. Is léargas leis é seo ar an gcaoi a mbítear de shíor ag féachaint ar éifeacht na gcóras atá i bhfeidhm agus ar shlite ar a bhféadfaí iad a fheabhsú. 

Tá córas foirmeálta smachta a thagann i bhfeidhm nuair a sháraítear an cód iompair. Tá céimeanna an chórais seo leagtha amach go soiléir i gCód Iompair na Scoile. Agus an Cód Iompair á athbhreithniú amach anseo ag pobal uile na scoile, moltar go gcinnteofaí go dtagann an cineál píonóis leis an sárú a deineadh.

Freagracht atá ag dul le ceann de na poist dualgais speisialta ná cur chun cinn na Gaeilge. Tugann an ceapachán seo le fios gur dlúthchuid de shaol na scoile í labhairt na Gaeilge agus cur chun cinn an chultúir Ghaelaigh. Anuraidh mar chuid de Learning School Project na nIonad Oideachais, dhein an scoil iniúchadh foirmeálta ar shlite ar a bhféadfaí tacú le scoláirí atá ag foghlaim trí mheán na Gaeilge, go mór mór leo siúd nach bhfuil aon taithí acu ar an ngaelscolaíocht ag leibhéal na bunscoile. Chomh maith leis seo, tá tosnaithe ag an scoil ar Pholasaí Gaeilge a dhréachtadh agus moltar go dtógfaí ar a bhfuil sa cháipéis seo. Meabhraíodh do dhaoine nár mhiste tagairt a dhéanamh sa pholasaí seo d’úsáid an Bhéarla, chomh maith le húsáid na Gaeilge i dtreo is go mbeadh pobal uile na scoile ar aontuiscint maidir le cleachtas na scoile.

Tugadh suntas do chumas na scoláirí i labhairt na Gaeilge agus tá moladh ag dul don bhainistíocht agus do na múinteoirí ar fad as a bhfuil ar siúl acu lena dheimhniú go mbíonn an Ghaeilge saoráideach go maith ag scoláirí. Slí amháin ar a dtacaítear leo ná trí ranganna breise Gaeilge a chur ar fáil do scoláirí na chéad bhliana. Tugadh le fios gur ar an nGaeilge fheidhmiúil is mó a leagtar béim le linn na gceachtanna seo. Iarradh ar mhúinteoirí machnamh a dhéanamh ar shlite eile ar a bhféadfaí cur le cumas na scoláirí i labhairt na Gaeilge seachas taobh istigh de chúinsí an ranga Gaeilge amháin. Is iomaí féidearthacht a bheadh ann maidir le ceardlanna Ealaíne, Ceoil nó Drámaíochta a chur ar siúl.

Aithníonn bainistíocht na scoile an tábhacht a bhaineann le cumarsáid éifeachtach idir na baill éagsúla de phobal na scoile. Dá bhrí seo tá naisc teagmhála – foirmeálta agus neamhfhoirmeálta – cothaithe idir pháirtithe éagsúla. Tugadh le fios go dtarlaíonn cuid mhaith den gcumarsáid ar bhonn neamhfhoirmeálta toisc gur scoil bheag í. Meastar na modhanna cumarsáide atá i bhfeidhm a bheith sásúil sa mhéid gur féidir leis an an mBord Bainistíochta, an bhainstíocht shinsearach, na baill fhoirne, na cinnirí bliana, na tuismitheoirí agus na scoláirí teagmháil a dhéanamh lena chéile nuair is gá.

 

1.4          Bainistíocht acmhainní

Tuigeann bainistíocht na scoile gurb í an fhoireann teagaisc an acmhainn is luachmhaire sa scoil. Aithníonn an bhainistíocht an cumas chun teagaisc atá acu sa bhfoireann agus dá bhrí sin deintear gach iarracht ar thacú leo chun gur féidir leo cur lena scileanna mar theagascóirí agus oideachasóirí. Chuige seo tacaítear leo chun freastal ar cheardlanna inseirbhíse agus is minic a thugtar aoi-chainteoirí chun na scoile chun aird na foirne uile a dhíriú ar ghnéithe éagsúla de sholáthar oideachais na scoile cosúil leis an bhfoghlaim idirdhealaithe. Caitheadh roinnt laethanta le déanaí ag díriú ar an spioradáltacht agus ar an dtuiscint atá ag pobal na scoile ar cad is scoil chaitliceach ann. Tá ionchur faighte ag an bhfoireann go léir ón Togra Pleanála um Fhorbairt Scoile (TPFS) maidir leis an bpleanáil scoile. Spreagtar an fhoireann go léir chun a bheith de shíor ag machnamh ar a gcuid cleachtais ranga féin. Scaiptear bileoga ar mhúinteoirí ó am go chéile mar mhodh chun iad a chur ag smaoineamh ar shlite ar a bhféadfaidís na modhanna teagaisc agus foghlama a bhíonn in úsáid acu a fhorbairt. Cuirtear fáilte roimh mhúinteoirí ar mhian leo a dtaithí féin ar straitéisí éifeachtacha teagaisc agus na foghlama a chur i láthair a gcomhleacaithe ag cruinnithe foirne. Is an-chleachtas é seo, ní hamháin toisc go gcruthaíonn sé deiseanna do mhúinteoirí ar an gcleachtas ranga a phlé lena chéile, ach toisc go dtugann sé aitheantas don saineolas a mhaireann i measc ball foirne na scoile féin.

Leiríonn an bhainistíocht agus na baill fhoirne an-bhá leis an nGaeilge. Ar an iomlán, tá cumas na múinteoirí sa Ghaeilge sásúil. Ní hamháin go bhfuil an líofacht acu chun a n-ábhair teagaisc féin a mhúineadh trí mheán na Gaeilge, tá ar a gcumas gnáthchumarsáid i nGaeilge a dhéanamh lena chéile, leis na scoláirí agus leis an bhfoireann meastóireachta. Braitheadh, áfach, i roinnt bheag cásanna nach raibh an Ghaeilge ar a dtoil ag múinteoirí áirithe. Míníodh don mbainistíocht agus don bhfoireann teagaisc gurb iad na múinteoirí príomhfhoinse na teanga do na scoláirí agus nár mhiste do gach duine díobh deimhin a dhéanamh de go bhfuil an Ghaeilge go saoráideach acu.

Grúpa eile de phobal na scoile a mbíonn an bhainistíocht, an fhoireann teagaisc agus na scoláirí ag brath go mór orthu ná an fhoireann riaracháin agus an fhoireann cóiríochta. Tugadh suntas do tharraingteacht an fhoirgnimh, taobh istigh agus taobh amuigh. Tá an-chrot ar an bhfoirgneamh sa mhéid is go bhfuil sé glan agus dea-chóirithe.

Is foirgneamh nua-aimseartha é agus tá teacht furasta ag na scoláirí agus ag na múinteoirí ar mhórán áiseanna nua-aimseartha, go mór mór ar áiseanna TFC. Tá dhá sheomra ríomhaireachta sa scoil agus tá teacht ag an scoil ar theanglann atá i bhfoirgneamh eile sa champas. Airdeallach i gcónaí ar oidhreacht na scoile, tá taispeántas tarraingteach sa siúltán a chuireann na buaicphointí i saol na scoile i gcuimhne do scoláirí. Is breá an rud é leis, go bhfuil grianghraif d’imeachtaí na scoilbhliana reatha le feiceáil ar na pasáistí. Ina theannta seo, moltar an chaoi a ndeineann na scoileanna éagsúla ar an gcampas áiseanna a roinnt lena chéile. Bíonn halla spóirt na scoile seo in úsáid ag scoláirí bhunscoil na Mainistreach Thuaidh, cuir i gcás. Ba dheas an rud é dá mbeadh teacht ag Gaelcholáiste Mhuire ar na seomraí praiticiúla atá ar an gcampas ós rud é go gcuirfeadh sé leis na hábhair staidéir a d’fhéadfaí a chur ar fáil.

 

2.         Cáilíocht phleanáil na scoile

 

2.1          An plean scoile

 Faoi láthair is é an príomhoide is mó a threoraíonn an próiseas pleanála um fhorbairt scoile. Tugadh le tuiscint go raibh múinteoir ag feidhmiú mar chomhordaitheoir ach bronnadh cúraimí eile ar an duine seo i mbliana.

Is dlúthchuid d’obair na scoile í an phleanáil. Tá an phleanáil agus an t-athbhreithniú fréamhaithe i gcultúr na scoile. Go deimhin, is de bharr na comhphleanála agus na comhoibre a d’éirigh leis an scoil athruithe suntasacha ar chomhdhéanamh na scoile a chur i bhfeidhm. Is mór an difríocht i saol na scoile é líon na scoláirí a bheith chomh hard is atá sé anois, go háirithe agus cailíní mar thrian den díorma iomlán. Ba léir on bplé a deineadh le múinteoirí agus leis an mbainistíocht gur i dtaithí ar na hathruithe seo atá pobal na scoile ag dul i gcónaí. Glactar leis go mbíonn leasuithe le déanamh ar na córais agus ar na cleachtais éagsúla ó am go ham chun dul i ngleic leis na hathruithe seo, dearcadh atá inmholta. Agus breis foirmeáltachta á cur le córais agus le cleachtais éagsúla sa scoil, moltar go mbainfí leas as na struchtúir pleanála atá leagtha amach ag an TPFS agus Coiste Stiúrtha um Phleanáil a bhunú a threoródh obair fho-choistí éagsúla.

Cuirtear am ar fáil gach seachtain don phleanáil fhoirmeálta. Tuairiscíodh go dtarlaíonn cuid mhaith eile den obair phleanála agus den chomhphlé ar bhonn neamhfhoirmeálta ag amanna eile. Moladh go gcuirfí am ar fáil chun tabhairt faoin bpleanáil leanúnach a bhíonn le déanamh don Treoir agus do scoláirí le Riachtanais Oideachais Speisialta. Ba chóir go mbeadh baill na bhfo-choistí ag teacht le chéile ar bhonn rialta. Arís, agus na próisis pleanála áirithe seo á bhforbairt braitear gurbh fhiú leas a bhaint as an gcur chuige atá á chur chun cinn ag an TPFS agus as na hacmhainní a chuireann an eagraíocht chéanna ar fáil.

Fuair foireann na scoile treoir ón TPFS maidir leis an bpróiseas pleanála um fhorbairt scoile. Bunaithe ar an dtreoir seo agus ar an saintuiscint atá ag príomhoide na scoile ar an gcúram, tá an plean scoile á chnuasú. Is é is mó atá i gcáipéisíocht an phlean faoi láthair ná cuntas ar an gcaoi a ndeintear an scoil a riaradh – eolas ar na cláir teagaisc atá ar fáil, faisnéis ionrollaithe, cuntas ar imeachtaí um fhorbairt ghairmiúil, cuir i gcás. Ina theannta seo, tá polasaithe na scoile ar ábhair ar nós cothú an dea-iompair, bulaíocht, dínit san áit oibre, tacaíocht foghlama, obair bhaile, mí-úsáid substaintí agus cumarsáid. Ón méid a breathnaíodh sna polasaithe seo ba léir go raibh baint ag pobal uile na scoile le dréachtadh cuid mhaith díobh. Seo cleachtas atá le moladh agus táthar ag súil leis go leathnófaí an cleachtas agus go gcuirfí gach polasaí nua nó athbhreithnithe os comhair na bpáirtithe leasmhara ar fad go tráthúil.

Cuireadh deimhniú ar fáil, maidir le comhlíonadh Imlitreacha Iarbhunscoile M45/05 agus 62/06, go bhfuil glactha go foirmiúil ag an mbord bainistíochta leis na Treoirlínte d’Iarbhunscoileanna um Chaomhnú Leanaí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Meán Fómhair 2004). Cuireadh deimhniú ar fáil freisin gur díríodh aire na bainistíochta, na foirne scoile agus na dtuismitheorí ar na nósanna imeachta seo um chaomhnú leanaí; gur soláthraíodh cóip de na nósanna imeachta do bhaill uile na foirne (na baill nua uile san áireamh); agus go bhfuil deimhin déanta de ag an mbainistíocht go dtuigeann an fhoireann ar fad na nósanna imeachta atá le leanúint. Tá duine idirchaidrimh agus duine idirchaidrimh tánaisteach ceaptha faoi mar a éilítear sna treoirlínte.

Is próiseas forásach é an phleanáil scoile agus de réir a chéile tá pobal na scoile ag díriú ar ghnéithe éagsúla dá soláthar oideachasúil. Tuairiscíodh go mbíonn fócas ar leith ann i gcónaí ar thrí ghné: (i) barr feabhais sa teagasc agus sa bhfoghlaim a chur chun cinn, (ii) an cúram is fearr a thabhairt do na scoláirí chomh maith leis an treoir chuí a chur orthu chun go mbeidh ar a gcumas aghaidh a thabhairt ar fhreagrachtaí an tsaoil mhóir agus (iii) sábháilteacht agus sláinte phobal na scoile uile a chinntiú. Is mór ag an bhfoireann uile é taithí thaitneamhach fhónta ar an oideachas a chinntiú do gach scoláire faoina gcúram. Seo dearcadh atá le moladh. Cuirtear roinnt moltaí faoi bhráid na foirne maidir le codanna den phróiseas um fhorbairt scoile nár mhiste díriú go sonrach orthu. I dtús báire moladh go gceapfaí grúpa oibre chun an próiseas pleanála a éascú. Ba mhaith an smaoineamh comhordaitheoir a cheapadh chun an gnó ar fad a stiúrú. Moladh leis go mbunófaí fo-choistí chun díriú go sonrach ar cheisteanna cosúil le Tréadchúram agus Treoir Scoláirí, Riachtanais Oideachais Speisialta, Cur chun cinn na Gaeilge, Barr Feabhais i Modhanna Teagaisc agus Foghlama, Cothú an Dea-Iompair agus mar sin de. Bheifí ag súil leis go bhféachfaí i dtús báire ar an soláthar a dheineann an scoil taobh istigh de na réimsí seo agus ar pé easnaimh nó riachtanais atá ann.  Ba chóir go bhforbrófaí polasaithe nó pleananna bunaithe ar an eolas seo agus ar na haidhmeanna a thagann chun cinn sa chomhphlé a dheintear. Cuireadh i gcuimhne don bhainistíocht agus don fhoireann teagaisc gur iomaí leas a bhaineann le pleanáil fhoirmeálta dá leithéid seo, ní hamháin chun réimsí agus riachtanais forbartha a aithint ach chun aitheantas a thabhairt don obair atá ar siúl cheana féin.

 

 3.         Cáilíocht sholáthar an churaclaim

 

3.1          Pleanáil agus eagrú curaclaim

 Is iad na cláir churaclaim atá ar fáil sa scoil ná Clár an Teastais Shóisearaigh, Clár na hIdirbhliana agus Clár na hArdteiste.

Deineann scoláirí ar fad na sraithe sóisearaí staidéar ar na hábhair chéanna. Roinntear iad i ranganna cumais mheasctha agus spreagtar iad chun staidéar a dhéanamh ar na hábhair seo ag an leibhéal is airde a oireann dá gcumas. Aithníonn bainistíocht na scoile gur clár teoranta é Clár Teastais Shóisearaigh na scoile sa mhéid is nach bhfuil aon rogha ar fáil. Thug siad le fios go mbítear ag féachaint ar shlite ar a bhféadfaí rogha ábhar a chur ar fáil ach go gcuireann easpa spáis, an líon beag múinteoirí agus easpa acmhainní srian leis an méid ábhar ar féidir a sholáthar. Cuireadh roinnt féidearthachtaí faoina mbráid maidir le slite ar a bhféadfaí cur leis an rogha ábhar a bhíonn ar fáil mar chuid den chlár seo agus moltar dóibh leanúint de bheith ag iarraidh cur leis an raon ábhar a bhíonn ar fáil.

Tá éirithe leis an scoil cur leis an rogha ábhar atá ar fáil do Chlár na hArdteistiméireachta sa mhéid is nach bhfuil an rogha a thugtar do scoláirí chomh teoranta is a bhíodh: anois tá sé de rogha ag na scoláirí seo staidéar a dhéanamh ar an mBitheolaíocht agus ar an nGnó. Ina theannta seo táthar ag súil leis go mbeidh an rogha acu staidéar a dhéanamh ar an Eacnamaíocht an bhliain seo chugainn. Léargas is ea é seo go n-aithnítear  an t-athrú atá tagtha ar riachtanais agus ar ábhair suime na scoláirí ó tháinig athrú ar chomhdhéanamh scoláirí na scoile. Moltar go leanfaí de bheith ag lorg slite ar a bhféadfaí cur leis an rogha ábhar.

Bíonn sé de rogha ag scoláirí an Idirbhliain a dhéanamh. Beartaíonn tromlach na scoláirí ar pháirt a ghlacadh ann. Tugadh suntas d’éagsúlacht, do chuimsitheacht agus do nuálacht Chlár na hIdirbhliana. Cruthaítear deiseanna do scoláirí ar staidéar a dhéanamh ar rogha leathan ábhar, cuid acu nach raibh ar fáil dóibh go dtí sin. Chomh maith leis seo, spreagtar iad chun páirt a ghlacadh i réimse leathan gníomhaíochtaí a chuireann lena scileanna sóisialta, foirne, idirphearsanta agus mar sin de. Braitheadh áfach, nach raibh fealsúnacht na hIdirbhliana chomh mór sin le haithint i gcuid de na clár staidéir atá leagtha amach do na hábhair thraidisiúnta. Moltar go meabhrófaí don bhfoireann uile cad iad na torthaí foghlama is mó a mbítear ag súil leo ó Chlár na hIdirbhliana agus go n-iarrfaí ar gach roinn athbhreithniú a dhéanamh ar an gclár staidéir atá leagtha amach acu do na scoláirí seo.

Ar an iomlán, tugann an tráthchlár tacaíocht mhaith do na hábhair staidéir sa mhéid go mbíonn ranganna rialta ag scoláirí i ngach ábhar. I gcás na Gaeilge, cuirtear ranganna breise ar fáil do scoláirí na chéad bhliana mar mhodh chun cur lena gcumas sa teanga. Tá moladh tuillte ag bainistíocht na scoile as an iarracht a dheintear ar bhunús na scoláirí sa Ghaeilge a fheabhsú i dtreo is go mbeidh ar a gcumas tabhairt faoin ngaelscolaíocht. É seo ráite, braitear go bhfuil slite eile ar a bhféadfaí é seo a dhéanamh chomh maith le ranganna foirmeálta Gaeilge agus iarrtar ar an bhfoireann go léir machnamh a dhéanamh ar an gceist seo. Moltar leis go gcuirfí le líon na ranganna Béarla a bhíonn ag scoláirí na sraithe sóisearaí ós rud nach leor ceithre rang sa tseachtain nuair is í seo an t-aon rang inar é an Béarla teanga chumarsáide an ranga.

 

Faoi láthair seacht n-uaire is fiche agus cúig nóiméad is fiche uasmhéid an teagaisc a fhaigheann scoláirí gach seachtain. Ní thagann seo le ciorclán 29/95 a rialaíonn gurb é ocht n-uaire a chloig is fiche an íosmhéid is cóir a bheith ann. Moltar go gcuirfí an scéal seo ina cheart mar ábhar práinne.

 

3.2          Socruithe do scoláirí maidir le rogha ábhar agus clár

 Is ar líonadh na foirme iarratais agus ar chlárú sa scoil dóibh a bhíonn an cinneadh is mó le déanamh ag scoláirí maidir leis an gclár staidéir a leanfaidh siad go ceann cúig nó sé bliana. Ní hamháin go mbeidh clár traidisiúnta acadúil á leanúint acu den chuid is mó, ach déanfaidh siad staidéar ar na hábhair seo ar fad trí mheán na Gaeilge. Mínítear na himpleachtaí a bhaineann leis seo dóibh agus dá dtuismitheoirí roimh theacht isteach chun na scoile dóibh, go mór mór ós rud é gur beag scoláire a mbíonn taithí aige/aici ar an ngaelscolaíocht ag leibhéal na bunscoile.

 

Thagair tuismitheoirí don obair shuntasach a dheintear sa chéad bhliain chun cur le cumas Gaeilge na scoláirí agus don chaoi a gcothaítear an mhuinín sna scoláirí chun tabhairt faoi na cláir staidéir trí mheán na Gaeilge. É seo ráite, ba léir gur mhair an tuiscint i measc tuismitheoirí nach n-oireann an ghaelscolaíocht do na scoláirí úd nach ngnóthaíonn caighdeán ard i gcoitinne ag leibhéal na bunscoile. Iarrtar ar bhainistíocht na scoile, an tuiscint seo a chur ina cheart agus deimhin a dhéanamh de go dtuigeann pobal an cheantair nach gcuireann an ghaelscolaíocht srian beag ná mór leis an bhfreastal is féidir a dhéanamh ar riachtanais uile gach scoláire.

 

Leantar de bheith ag cur comhairle ar scoláirí le linn a gcuid scolaíochta, go mór mór ag na tráthanna aithnidiúla úd nuair a bhíonn cinntí suntasacha le déanamh acu. Is nós leis an bpríomhoide agus leis an gcomhairleoir Treorach labhairt go pearsanta le scoláirí, agus lena dtuismitheoirí, maidir leis na roghanna éagsúla a bhíonn le déanamh ag scoláirí ó am go chéile le linn a gcuid scolaíochta. Deintear gach iarracht go háirithe ar thuismitheoirí agus ar scoláirí a chur ar an eolas maidir leis na himpleachtaí ar fad a bhaineann le páirt a ghlacadh i gClár na hIdirbhliana, leis na hábhair a roghnaítear do Chlár na hArdteistiméireachta agus leis na roghanna uile a bhíonn i gceist ar fhágáil na scoile don scoláire. Is minic a thugann na múinteoirí ábhair comhairle bhreise do scoláirí, go mór mór más rud é go mbaineann an cheist le hábhar nó le réimse saineolais an mhúinteora. Deineann an tuairisc a scríobhadh ar an Treoir, a ghabhann leis an tuairisc seo, forbairt ar an ngné áirithe seo.

 

3.3          Soláthar comhchuraclaim agus seach-churaclaim

 Tá moladh ag dul do na múinteoirí uile a spreagann scoláirí chun páirt a ghlacadh sna himeachtaí éagsúla comh-, tras- agus seach-churaclaim atá ar fáil. Tá moladh ag dul dóibh leis as am a chaitheamh le cur chun cinn na n-imeachtaí seo. Téann rannpháirtíocht na scoláirí sna himeachtaí seo go mór i bhfeidhm orthu agus cuireann sé go mór lena dtaithí oideachasúil. I measc na n-imeachtaí ba mhó ar thagair na scoláirí dóibh áirítear iomáint, camógaíocht, cispheil, peil na mban, diospóireachtaí, turais scoile, aoi-chainteoirí agus Seachtain na Gaeilge. Moltar go leanfaí leis an rannpháirtíocht in imeachtaí dá leithéid a chur chun cinn. Moltar leis go bhféachfaí ar an bhfiúntas a bhainfeadh le scoláirí a spreagadh chun páirt a ghlacadh i gcomórtais a dhéanfaidh forbairt ar scileanna a bhaineann go sainiúil le hábhair staidéir áirithe. Tá forbairt déanta ar an bpointe seo sa tuairisc ar an Matamaitic a ghabhann leis an mórthuairisc seo ach braitear gurbh fhiú do gach roinn machnamh a dhéanamh ar an gceist chéanna. Cinnte chruthódh rannpháirtíocht sna comórtais éagsúla Gaeilge deiseanna ar chumas labhartha na scoláirí sa Ghaeilge a fhorbairt ar shlí thaitneamhach neamhfhoirmeálta.

 

 

4.         Cáilíocht an teagaisc ahis n a foghlama in ábhair

 

4.1          Pleanáil agus ullmhúchán

 Tá comhordaitheoir agus rúnaí ceapaithe ar gach roinn. Deintear na ceapacháin seo a athrú de réir uainíochta, cleachtas atá inmholta ós rud é go ndeineann sé scileanna ceannaireachta agus riaracháin a fhorbairt i ndaoine éagsúla. Tagann baill gach roinn le chéile ar bhonn foirmeálta agus ar bhonn neamhfhoirmeálta. Cuireadh miontuairiscí na gcruinnithe seo ar fáil don fhoireann chigireachta. Thug na miontuairiscí léargas ar na nithe a phléitear ag na cruinnithe seo. I measc na n-ábhar cainte, áirítear gnóthachtáil scoláirí sna scrúduithe stáit agus líon na scoláirí a thugann faoi scrúduithe ag na leibhéil éagsúla. Cuirtear an t-eolas seo i gcomparáid leis na pátrúin náisiúnta, cleachtas atá fiúntach. Moltar go gcoimeádfadh gach roinn cóip leictreonach den dtaifead a dheineann siad ar na cruinnithe seo.

Tacaíonn na ranna ábhair leis an bpróiseas pleanála. I gcás cuid de na ranna seo, níl ach na céimeanna tosaigh glactha fós sa phróiseas pleanála um fhorbairt ábhair agus moltar, sna cásanna seo, go dtabharfaí an próiseas céim nó dhó eile ar aghaidh go luath. I gcás ábhar eile is mór atá curtha i gcrích maidir le plean comónta a leagadh amach agus tá moladh tuillte acu siúd a dhein an obair seo. Deineann na tuairiscí aonair tagairt d’fhorbairtí ba chóir do ranna éagsúla a dhéanamh agus moltar do gach roinn athbhreithniú rialta a dhéanamh ar an bplean acu féin agus iad a fhorbairt ar bhonn rialta de réir riachtanas agus cúinsí a bhíonn de shíor ag athrú. Ba mhaith an rud é dá mbeadh fillteá(i)n ar leith ag gach roinn ina mbeadh cóip de phlean an ábhair chomh maith le haon cháipéisíocht ábhartha eile. Arís, deineadh an moladh go ndéanfaí cóipeanna leictreonacha de na pleananna seo agus go ndéanfaí iad a stóráil go leictreonach leis.

Tugadh moladh do phlean na hIdirbhliana. Áirítear sa mhórphlean seo pleananna gach roinn aonair maidir leis an gclár foghlama atá leagtha amach do scoláirí na hIdirbhliana. Is cláir iad seo a chuireann riachtanais agus cumas na scoláirí san áireamh. Braitheadh áfach, i gcás ábhar áirithe, nár tháinig ábhar agus gníomhaíochtaí na gclár go dlúth le haidhmeanna agus le fealsúnacht na hIdirbhliana. Moltar, dá bhrí sin, go ndéanfaí forbairt ar na pleananna seo agus go leagfaí breis béime fós ar shaintorthaí foghlama feidhmiúla a chuirfeadh na scoláirí i gcrích i rith na scoilbhliana.

Gné lárnach den phróiseas pleanála um fhorbairt scoile é a bheith de shíor ag cur leis an taithí ranga, bíodh éifeacht an teagaisc nó caighdeán na foghlama i gceist. Léargas air seo is ea rannpháirtíocht na scoile sa Learning School Project chomh maith leis na bileoga atá scaipthe tríd an lámhleabhar foirne maidir le cleachtais inmholta teagaisc agus foghlama. Tugadh moladh do na múinteoirí úd atá ag baint leasa as an mbuíonteagasc i gcás ábhair amháin agus ba mhaith an rud é dá bhféadfaí an cur chuige nuálach seo a leathnú go dtí ábhair eile. Forbairt eile atá inmhianta ná díriú ar scoláirí a bhfuil riachtanais oideachais speisialta acu agus ar an gcaoi is fearr le freastal orthu. Mar chuid de seo, ní mór forbairt a dhéanamh ar an bPolasaí um Thacaíocht Foghlama trí Pholasaí um Riachtanais Oideachais Speisialta a dhréachtadh.

Tugadh suntas don dianullmhúchán faoi réir ceachtanna agus don pheanáil chuimsitheach dá n-ábhair a bhí déanta ag cuid mhaith múinteoirí. I gcásanna áirithe bhí raidhse nótaí agus scéimeanna oibre cnuasaithe ag múinteoirí. I gcás scoláirí a raibh deacrachtaí liteartha acu, bhí leas á bhaint as acmhainní agus as modhanna éagsúla measúnaithe agus teagaisc chun cabhrú leo. Ba chomhartha é seo gur dhein múinteoirí áirithe machnamh ar na háiseanna ab oiriúnaí le húsáid le linn ceachtanna, go mór mór do scoláirí le riachtanais oideachais speisialta, agus moltar go leanfaí leis an gcleachtas seo.

 

4.2          Teagasc agus foghlaim

 Is ar theacht isteach chun na chéad bhliana dóibh a thugann formhór na scoláirí faoin scolaíocht lánGhaeilge den chéad uair. Ba léir ó na modhanna teagaisc agus foghlama a breathnaíodh le linn  na gcuairteanna go dtuigtear na himpleachtaí a ghabhann leis seo agus go bhfuiltear ag dul ina ngleic. Ar an iomlán, bhí éifeacht an teagaisc agus caighdeán na foghlama a breathnaíodh le linn na meastóireachta sásúil agus i gcásanna áirithe, bhí sé thar a bheith sásúil.

Den chuid ba mhó, ba léir cérbh é aidhm an cheachta agus cuireadh na ceachtanna céanna i láthair go céimniúil agus ag an luas cuí. Ba léir córais oibre seanbhunaithe a bheith i bhfeidhm agus taithí ag na scoláirí ar dheasghnátha ar nós ghlaoch rolla ag tús an ranga. Úsáideadh réamheolas ó cheachtanna eile chun an t-ábhar nua a chur i láthair na scoláirí, gníomh eile a chuir creat córasach ar cheachtanna.

Baineadh leas as rogha de mhodhanna teagaisc cuí le linn mórán ceachtanna. I measc na dtascanna idirghníomhacha a bhí i bhfeidhm áiríodh an obair bheirte agus an obair ghrúpa, straitéisí comhfhoghlama a chuir go mór le caighdeán na foghlama. Braitheadh gur deineadh na modhanna seo a chomhtháthú go héifeachtach le modhanna traidisiúnta. Moltar go ndéanfaí an cur chuige comhtháite seo a leathnú trí bhreis leasa fós a bhaint as réimse de mhodhanna éagsúla teagaisc agus foghlama a oireann do riachtanais an ábhair agus na scoláirí féin le linn ceachtanna. Díríonn na tuairiscí ar na cigireachtaí ábhair aonair a ghabhann leis an tuairisc seo ar mhodhanna agus ar straitéisí ar leith.

I gcuid mhaith de na ceachtanna a breathnaíodh deineadh scoláirí a cheistiú go rialta agus go héifeachtach. Bhraith na ceisteanna éagsúla a cuireadh - bíodh ceisteanna eolais, ceisteanna ardoird nó ceisteanna a spreag tuairimíocht i gceist – ar chumas an scoláire agus ar ábhar an cheachta. B’fhiúntaí an ceistiú sna cásanna inar ceistíodh scoláirí aonair chomh maith le ceisteanna oscailte a chur ar an rang ar fad toisc gur spreag sé rannpháirtíocht na scoláirí uile i ngníomhaíochtaí an cheachta. Sna cásanna seo chabhraigh an ceistiú leis an múinteoir chun éifeacht na foghlama a mheas chomh maith le forbairt a dhéanamh ar an eolas a bhí ag scoláirí cheana, rud a chuir go mór le féinmhuinín na scoláirí. Ó am go chéile cuireadh ceisteanna ar scoláirí a chuir iachall orthu machnamh níos doimhne a dhéanamh ar ábhar. Ghlac scoláirí leis an dúshlán seo nuair a cuireadh rompu é agus dhein siad a ndícheall freagraí cuimsitheacha a sholáthar. Is an-chleachtas é seo agus moltar go mbeadh sé de nós ag gach múinteoir meascán de cheisteanna buntuisceana agus de cheisteanna  ardoird a chur.

Baineadh leas maith as acmhainní ar nós bileog oibre, téacsleabhar agus scrúdpháipéar. Baineadh úsáid éifeachtach agus forleathan as an gclár bán. I mórán cásanna baineadh leas an-mhaith as an uasteileagóir. Bhí an teileagóir sonraí ar cheann de na háiseanna TFC a úsáideadh le linn na meastóireachta agus iarradh ar mhúinteoirí oiread deiseanna agus is féidir ar úsáid TFC le linn ceachtanna a chruthú.

Tugadh suntas do chúirtéis na scoláirí sna ranganna, cúirtéis a bhíonn le sonrú i ngach gné de shaol na scoile. Deineadh na ceachtanna agus na scoláirí a bhainistiú go héifeachtach sna ranganna agus díríodh aird leanúnach na scoláirí ar thascanna an cheachta. Is minic a athraíodh leagan amach an tseomra in oiriúint do na straitéisí teagaisc agus foghlama a bhí in úsáid. Ba nós le múinteoirí gluaiseacht timpeall an ranga i measc na scoláirí chun monatóireacht a dhéanamh ar obair na scoláirí agus chun iad a threorú de réir mar ba ghá.

Ba léir dea-chaidreamh a bheith cothaithe idir na múinteoirí agus na scoláirí faoina gcúram. Thug na scoláirí faoi ghníomhaíochtaí na gceachtanna le muinín agus le fonn, go mór mór sna cásanna úd inar léir dóibh go raibh an múinteoir féin an-thiomanta d’ábhar an cheachta. Slí eile ar a bhféadfaí cur le hatmaisféar na seomraí ranga ná níos mó cairteanna a chur ar crochadh. Dhéanfadh cairteanna dá leithéid an fhoghlaim atá déanta a threisiú níos mó fós toisc go gcuirfidís ábhar na gceachtanna a chuaigh roimhe i gcuimhne do scoláirí. Moltar, ach go háirithe, go ndéanfaí obair na scoláirí féin a chur ar taispeáint.

Ar an iomlán, bhí tuiscint mhaith ag múinteoirí ar chumas na scoláirí agus cuireadh obair an ranga in oiriúint dóibh. Ba léir go mbítear ag súil le caighdeán ard gnóthachtála agus go mbíonn fonn ar scoláirí an caighdeán seo a bhaint amach agus a shárú.

Léirigh formhór na scoláirí tuiscint mhaith ar obair na ranganna. Nuair a ceistíodh iad nó nuair a cuireadh i mbun tascanna iad, thapaigh siad an deis chun an méid a bhí foglama acu a chur in iúl.

 

4.3          Measúnú

 Tá Polasaí Obair Bhaile ag an scoil a léiríonn go sonrach gur dlúthchuid den bpróiseas foghlama é obair bhaile. Tugtar léargas leis sa pholasaí ar an méid ama is cóir a chaitheamh le hobair bhaile. Agus raon cumais scoláirí éagsúla san áireamh, ba mhaith an smaoineamh é dá ndéanfaí tagairt sa pholasaí do thascanna idirdhealaithe obair bhaile chomh maith le modhanna measúnaithe idirdhealaithe agus éagsúla. Thug na cigirí suntas don chaoi inar tugadh ceachtanna baile rialta do na scoláirí agus inar ceartaíodh ar bhonn rialta iad. I gcás ábhair amháin, ba ghnáthchleachtas é béim a leagadh ar thascanna faidscríbhneoireachta. Is an-chleachtas é seo agus b’fhiú é a leathnú. I gcás eile moladh múinteoirí as éagsúlacht agus cuimsitheacht na modhanna éagsúla measúnaithe a bhí á gcur i bhfeidhm acu. Meastar go raibh fiúntas ag baint leis na tástálacha caighdeánaithe agus díagnóiseacha a cuireadh ar scoláirí cheana. Ba chóir leanúint leis an tástáil seo agus an t-eolas a chnuasaítear ó na torthaí a scaipeadh ar na páirtithe leasmhara. Braitheann cur i bhfeidhm agus anailísiú na dtástálacha seo ar dhuine cáilithe a bheith i mbun an chúraim. Ba cheart na tástálacha seo a athdhéanamh tar éis achair áirithe ama i dtreo is gur féidir tuairsc a thabhairt do na múinteoirí ábhair maidir leis an dul chun cinn atá déanta.

Deintear dul chun cinn na scoláirí a mheas ar shlite éagsúla cosúil le breathnú orthu, monatóireacht leanúnach ar obair scríofa, ceistiú, scrúduithe scríofa agus piar-mheasúnú. Ba léir i gcásanna áirithe gur tugadh aiseolas cuimsitheach do scoláirí trí nóta a scríobh ag bun an cheachta scríofa nó trí labhairt go cúirtéiseach cneasta leis an scoláire féin. Ba mhaith an rud é an piar-mheasúnú agus an féin-mheasúnú a fheiceáil i bhfeidhm. B’fhiú leis breis forbartha a dhéanamh ar straitéisí de chuid an Measúnú chun Foghlama faoi mar a shonraítear iad ar an suíomh idirlín www.ncca.ie. Is straitéis an-shimplí, ach an-éifeachtach, é an chaoi a gcuirtear cuid ar leith den chlár bán ar leataoibh chun obair bhaile an lae a bhreacadh síos.

Eagraítear scrúduithe tí um Nollaig agus sa samhradh. Bíonn réamhscrúduithe ag scoláirí teistiméireachta chomh maith. I gcás ábhar áirithe, tugtar scrúduithe comónta do scoláirí na mbliainghrúpaí céanna, cleachtas atá inmholta. Tugadh suntas i roinnt tuairiscí don leas a bhaintear as an measúnú leanúnach, go mór mór don chaoi a ndeintear torthaí na scoláirí a thaifead ar mhaithe leis an dul chun cinn atá á dhéanamh acu a mheas go rialta. Leantar den monatóireacht seo tar éis don scoláire an scoil a fhágaint. Tugadh moladh ar leith do na múinteoirí i roinn amháin as aitheantas a thabhairt sa phróiseas measúnaithe don obair i bhfillteáin tionscnaimh na scoláirí. Tugadh suntas leis don chaoi a bhfuil tús curtha le Pleananna Aonair Oideachais a leagadh amach do scoláirí áirithe, straitéis a chuirfidh go mór lena bhfuil ar siúl faoi láthair sa scoil chun tacú leis na scoláirí seo. Dhein mórán tuairiscí tagairt don chaoi a ndeintear gnóthachtáil na scoláirí a thaifead agus i gcás ábhair amháin, moladh an chaoi inar tháinig a raibh sa chuntas le dea-chleachtas pleanála.   

Coimeádtar tuismitheoirí ar an eolas maidir le dul chun cinn na scoláirí. Seoltar tuairiscí abhaile tar éis scrúduithe na Nollag, scrúduithe an tsamhraidh agus na réamhscrúduithe ina mbíonn cuntas ar an dul chun cinn atá déanta nó á dhéanamh ag scoláirí sna hábhair éagsúla. Eagraítear cruinnithe foirmeálta idir tuismitheoirí agus múinteoirí uair sa bhliain agus bíonn fáilte roimh thuismitheoirí coinne a dhéanamh chun bualadh le múinteoir más gá.  

 

5.         Cáilíocht na tacaíochta do scoláirí

 

5.1          Cuimsiú scoláirí le riachtanais bhreise oideachais

 Is beag scoláire atá cláraithe sa scoil a bhfuil sé aitheanta go bhfuil riachtanas oideachais speisialta aige/aici. Tugann an cleachtas ranga le tuiscint go dtuigeann formhór na múinteoirí cad iad na riachtanais atá ag na scoláirí seo agus tugann tuairiscí na gCigirí le fios go mbaintear leas as modhanna éifeachtacha teagaisc agus foghlama chun dul i ngleic leis na riachtanais chéanna.

Go dtí le déanaí bhí múinteoir a bhí cáilithe sa chúram ceaptha mar chomhordaitheoir ar sholáthar na scoile do scoláirí le riachtanais oideachais speisialta. Ní mar seo atá a thuilleadh. Tugann an tuairisc a scríobhadh ar Riachtanais Oideachais Speisialta - agus a ghabhann leis an mórthuairisc seo - aitheantas do dhea-obair an iar-chomhordaitheora. Go deimhin, braitheann cur i bhfeidhm na moltaí a deineadh le linn na meastóireachta go mór ar bhall foirne a bheith ceapaithe chun an soláthar a chomhordú. Ba mhaith an rud é dá mbeadh oiliúint faighte ag an té a cheapfar sa chúram, nó ar a laghad go mbeadh an duine sin sásta go gcuirfí an oiliúint chuí air/uirthi. Cinnteoidh á leithéid de cheapachán go ndéanfaí riachtanais scoláirí a mheas go cruinn. Chomh maith leis seo feidhmeoidh an té a cheapfar mar áis thagartha do chomhghleacaithe agus do scoláirí maidir le modhanna éifeachtacha teagaisc agus foghlama. Cinnteofar leis go mbainfí an leas is fearr as acmhainní – bíodh daoine nó áiseanna i gceist – chun go mbeadh réimse de thorthaí fónta foghlama le haithint ar obair na scoláirí uile.

Moltar go háirithe go ndéanfaí athbhreithniú ar Pholasaí Iontrála na scoile. Tá gá leis le Polasaí um Riachtanais Oideachais Speisialta níos cuimsithí a fhorbairt. B’fhiú go mór príomhthorthaí agus moltaí na grinnmheastóireachta a deineadh ar Riachtanais Oideachais Speisialta sa scoil a chur san áireamh agus an obair seo ar bun. (Tugtar mionchuntas ar na torthaí agus ar na moltaí thuas sa tuairisc ar Riachtanais Oideachais Speisialta a ghabhann leis an mórthuairisc seo).

 

5.2          Treoir agus tacaíocht do scoláirí sa chomhthéacs scoile uile

 Deintear comhtháthú éifeachtach idir córas na scoile um thacaíocht scoláirí, an córas um bhainistiú scoláirí agus na córais um theagasc agus um fhoghlaim. Moltar é seo, go mór mór toisc go gcinntíonn sé go dtéitear i ngleic go héifeachtach agus go pras le haon cheisteanna nó fadhbanna a thagann i gceist. Is córais neamhfoirmeálta cumarsáide is mó a bhíonn i gceist ós rud é gur scoil cuíosach beag í. Is í an fhís a threoraíonn obair na scoile ná taithí fhónta shásúil ar an oideachas a chur ar fáil do scoláirí den uile cineál chun go mbeidh ar a gcumas dul i gleic leis an saol mór. Cinntíonn bainistíocht shinsearach na scoile go múnlaíonn an fhís seo gach gné d’obair na scoile, rud a spreagann foireann iomlán na scoile chun riachtanais na scoláirí a aithint - bíodh riachtanais phearsanta, oideachasúla nó gairmiúla i gceist - agus an tacaíocht chuí a thabhairt dóibh.

 

Leagtar béim nach beag ar an treoir gairme, gné amháin de thrí ghné a bhaineann leis an Treoir. Tá an obair a dheintear sa scoil taobh istigh den ghné seo thar a bheith sásúil. Deintear monatóireacht leanúnach ar rogha gairm bheatha na scoláirí, go mór mór sa tsraith shinsearach agus leantar leis seo tar éis do scoláirí scrúdú na hArdteistiméireachta a dhéanamh. Is é príomhoide tánaisteach na scoile a dheineann formhór na hoibre seo toisc gurb eisean atá ceaptha mar chomhairleoir Treorach. Ina theannta seo, glactar leis go bhfuil ról ag gach ball foirne sa ghné seo den tacaíocht a thugtar do scoláirí. Is ar bhonn neamhfhoirmeálta a chuireann na múinteoirí ábhair treoir phearsanta agus oideachasúil ar scoláirí. Chomh maith leis seo tá an córas meán-bhainistíochta mar aon leis an gcóras um phoist freagrachta leagtha amach sa chaoi gur féidir an chomhairle agus an tacaíocht chuí a thabhairt do scoláirí.

 

Tugadh suntas do chaighdeán ard na n-áiseanna Treorach atá ar fáil. Tá oifig ar fáil ina bhfuil rogha áiseanna. Ina theannta seo tá teacht fuirist ag scoláirí ar acmhainní TFC, rud a chuireann ar a gcumas teacht ar eolas ábhartha. Is dlúthchuid den soláthar Treorach é a leithéid d’acmhainní a bheith ar fáil.

 

Deineadh meastóireacht ar an Treoir mar chuid den measúnú scoile uile. Tá tuairisc ar leith ar an Treoir sa scoil ag dul leis an mórthuairisc seo. Tugtar moladh sa tuairisc do chuid mhaith de chleachtais na scoile. Chomh maith leis seo deintear roinnt moltaí maidir leis an gcaoi a bhféadfaí cúrsaí treorach a chomhtháthú níos mó fós le córais na scoile uile. Baineann na moltaí seo go mór le pleanáil fhoirmeálta Treorach a chur chun cinn. Chuige seo, bheifí ag súil leis go mbainfí leas as struchtúir sheanbhunaithe an TPFS agus go mbainfí leas iomlán as na trí huaire an chloig déag atá ag an scoil don Treoir. Ba chóir go dtabharfadh an phleanáil seo ceann den méadú atá tagtha ar líon na scoláirí sa scoil. Bheifí ag súil leis go ndíreofaí go sonrach ar an gcaoi a dtacaítear le scoláirí a bhfuil riachtanais oideachais speisialta acu agus ar an bpleanáil ar bhonn uile scoile don Treoir. Gnéithe eile nár mhór díriú orthu ná leanúnachas sa soláthar, suíomh oiriúnach don chomhairleoireacht a chur ar fáil agus naisc fhoirmeálta a bhunú leis na gnéithe eile de thacaíocht agus de bhainistiú scoláirí. Moltar leis go ndéanfaí machnamh ar an bhfiúntas a bhainfeadh le scrúduithe caighdeánaithe a chur ar scoláirí atá ag teacht isteach chun na chéad bhliana. Chuirfeadh scrúduithe dá leithéid go mór leis an monatóireacht a dheintear faoi láthair ar dhul chun cinn na scoláirí. Chomh maith leis seo ba mhór an chabhair iad don Roinn um Riachtanais Oideachais Speisialta chun riachtanais scoláirí a shainaithint agus chun na múinteoirí ábhair a threorú maidir leis an gcaoi is fearr chun tacú leis na scoláirí seo.

 

I bhfianaise láidreachtaí an tsoláthair atá ann faoi láthair – fís chomhaontaithe, modhanna cumarsáide agus ceannaireacht  dáilte ach go háirithe – glactar leis go gcuirfeadh na moltaí thuas go mór le córas atá éifeachtach go maith cheana féin.  

 

 

6.         Achoimre ar na Príomhchinntí agus Moltaí

 

Is iad seo a leanas na príomhbhuanna a aithníodh sa mheastóireacht: <0}

 

 

Déantar na mórmholtaí seo a leanas ar mhaithe le cur leis na buanna seo agus le réimsí forbartha a aithint: 

 

·         Moltar go leanfaí de bheith ag cur leis an rogha ábhar a bhíonn ar fáil sa tSraith Shóisearach agus ar Chlár na hArdteistiméireachta.

·         Moltar go ndéanfaí athbhreithniú ar na cláir staidéir atá leagtha amach ag na ranna ábhair do scoláirí na hIdirbhliana agus go gcinnteofaí go dtagann na gníomhaíochtaí agus torthaí foghlama le fealsúnacht na hIdirbhliana.

·         Moltar go gcinnteofaí gurb é ocht n-uaire an chloig is fiche íosmhéid an teagaisc a fhaigheann scoláirí.

·         Moltar go gcinnteofaí go dtuigeann pobal an cheantair nach gcuireann an ghaelscolaíocht srian leis an bhfreastal is féidir a dhéanamh ar riachtanais uile gach scoláire.

 

Eagraíodh cruinnithe iarmheastóireachta leis an bhfoireann agus leis an mbord bainistíochta mar ar cuireadh i láthair agus mar ar pléadh na dréachtchinntí agus moltaí.

 

 

7.         Cigireachtaí Ábhar atá bainteach leis an tuairisc seo

 

Tá fáil ar na tuairiscí Cigireachta seo a leanas atá bainteach leis an tuairisc seo:

·         Cigireacht Ábhair ar: Béarla – 24 Deireadh Fómhair 2008

·         Cigireacht Ábhair ar: Matamaitic – 21 Deireadh Fómhair 2008

·         Cigireacht Ábhair ar: Riachtanais Oideachais Speisialta – 20 Deireadh Fómhair 2008

·         Cigireacht Ábhair ar: Treoir – 21 Deireadh Fómhair 2008

 

 

 

 

Foilsithe, Samhain 2009