An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

Department of Education and Science

 

Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRISC

 

Gaelscoil Thulach na nÓg, Dún Búinne

Contae na Mí

Uimhir rolla: 20082Q

 

Dáta na cigireachta: 8 Bealtaine 2009

  

 

 

 

Tuairisc ar mheastóireacht scoile uile

Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

Cáilíocht na pleanála sa scoil

Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

Freagra na scoile ar an tuairisc

 

 

 

 

Tuairisc ar Mheastóireacht Scoile Uile

 

Scríobhadh an tuairisc seo tar éis meastóireacht scoile uile a dhéanamh ar Ghaelscoil Thulach na nÓg, Dún Búinne. Léiríonn sí torthaí meastóireachta a rinneadh ar obair na scoile ina hiomláine agus déanann sí moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Le linn na meastóireachta bhí cruinnithe réamh-mheastóireachta ag na cigirí leis an bpríomhoide, leis na múinteoirí, le bord bainistíochta na scoile agus le hionadaithe chumann na dtuismitheoirí. Cuireadh an mheastóireacht i gcrích thar thréimhse roinnt laethanta inar thug na cigirí cuairteanna ar sheomraí ranga agus inar bhreathnaigh siad ar theagasc agus ar fhoghlaim. Rinne siad idirghníomhú leis na daltaí agus leis na múinteoirí, scrúdaigh siad obair na ndaltaí agus rinne siad idirghníomhú leis na múinteoirí ranga. D'athbhreithnigh siad doiciméid pleanála scoile agus ullmhú scríofa na múinteoirí. Bhuail siad le grúpaí éagsúla foirne de réir mar ba chuí. I ndiaidh na cuairte meastóireachta thug na cigirí aiseolas ó bhéal don fhoireann agus don bhord bainistíochta mar gheall ar thorthaí na meastóireachta.  Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile ar a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce i scríbhinn, agus beidh freagra an bhoird ar fáil san aguisín atá leis an tuairisc seo.

 

 

1.     Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

 

Bunaíodh Gaelscoil Thulach na nÓg sa bhliain 1998 agus tá an scoil idirchreidmheach seo faoi phátrúnacht Foras Pátrúnachta na Scoileanna Lán-Ghaeilge. Tá méadú tagtha ar líon na ndaltaí sa scoil le cúpla bliain anuas (167 dalta – Meán Fómhair 2008) agus tá seachtar oide ranga ann faoi láthair.  Is cosúil go leanfar leis an méadú seo sa todhchaí. Gné an-tábhachtach de shainspiorad na scoile í an Ghaeilge agus is mian le húdaráis na scoile go mbeadh meas ag na daltaí ar an gcultúr Gaelach agus máistreacht ar an dteanga acu de réir mar is cuí. Tá sé mar aidhm ag údaráis na scoile seo, ag na tuistí agus ag na hoidí go bhfoghlaimeodh na daltaí in atmaisféar sona, slán agus go ndéanfaí forbairt iomlán ar a bpearsantacht de réir mar is cuí. Tagann na daltaí chuig an scoil ó bhaile Dhún Búinne agus ón gceantar máguaird agus tá an tinreamh go hinmholta.

 

 

2.     Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

 

2.1 An Bord Bainistíochta

Tá comhdhéanamh an bhoird bhainistíochta de réir nósanna imeachta agus rialacha na Roinne Oideachais agus Eolaíochta. Eagraítear cruinnithe an bhoird go rialta agus coimeádtar miontuairicsí cuimsitheacha de réir mar is cuí. Cuireann an príomhoide agus an cisteoir tuairiscí os comhair an bhoird ag na cruinnithe agus is inmholta mar a dhéantar iniúchadh seachtrach ar na cuntais go tráthúil. Is iad na príomhaidhmeanna atá ag baill an bhoird faoi láthair ná forbairt na scoile a láimhseáil go cúramach, tuisceanach, foirgneamh buan a chur i gcrích a luaithe agus is féidir agus oideachas leathan, iomlán a chur ar fáil trí mheán na Gaeilge. Is í seo an dara bliain ag an scoil ar láithreán nua scoile agus cé go bhfuil an suíomh go breá fairsing tá an bord buartha faoi chúrsaí sábháilteachta taobh istigh agus lasmuigh de gheataí na scoile. Is ábhair imní do bhaill an bhoird luas na tráchta ar bhóthar na scoile agus aimhréidhe agus gairbhe an phaiste fhairsing féir atá ar láithreán na scoile faoi láthair.

 

Is léir go bhfuil gaol an-mhaith idir baill an bhoird, cumann na dtuistí agus foireann na scoile agus go gcothaítear an dea-chaidreamh seo ar son leasa na ndaltaí go réidh, tuisceanach. Déanann an príomhoide agus tuistí ón mbord freastal an-rialta ar na cruinnithe a reachtáileann na tuistí. Glacann an bord ról gníomhach i bhforbairt polasaithe agus pleananna oibre a bhaineas le riaradh scoile agus soláthar curaclaim de. Féachann an bord chuige go ndéantar rialacha na Roinne a chomhlíonadh maidir le fad na scoilbhliana, fad an lae scoile, leithdháileadh oidí, méid na ranganna agus coimeád daltaí. Is ábhar imní do bhaill an bhoird bhainistíochta go dtagann an bus scoile go déanach chun na scoile go minic agus moltar go gcuirfidís lena n-iarrachtaí féachaint chuige nach gcaillfeadh daltaí aon chuid d’am scoile. Is inmholta an chaoi ina bhfuil freastal déanta ag baill an bhoird seo ar chúrsaí traenála agus is léir go ndéanann gach duine acu a chion féin ar son na scoile.

 

2.2 Bainistíocht inscoile

Tá cúigear oide ar an fhoireann bainistíochta inscoile: an príomhoide, an príomhoide tánaisteach agus triúr oide le poist fhreagrachta. Ní miste a rá go bhfuil athrú iomlán tagtha ar an bhfoireann teagaisc le trí bliana anuas. Chuaigh an príomhoide i mbun ghnó mar phríomhoide ag tús na scoilblhliana seo caite. Féachann sé chuige, i gcomhar le baill eile na foirne bainistíochta inscoile agus leis na hoidí eile ar an bhfoireann scoile go ndéantar an scoil a riaradh go héifeachtúil, go bhfuil dea-chóras smachta i bfeidhm tríd an scoil agus go bhfuil atmaisféar dearfach foghlama á chothú i measc na ndaltaí. Tugann an príomhoide an-tacaíocht do na hoidí ó thaobh chomhairle agus soláthar acmhainní de. Reachtáileann an príomhoide cruinnithe foirne go féiltiúil d’fhonn teacht ar chomhaontú maidir le polasaithe agus pleananna oibre de. Féachann sé chuige go mbaintear úsáid as trialacha caighdeánaithe agus go ndéantar scagadh ceart ar thorthaí a théann i bhfeidhm ar phleanáil oibre na n-oidí. 

 

Baineann na dualgais a chuirtear ar na hoidí ar an bhfoireann bainistíochta inscoile le heagrú na scoile, le cúrsaí curaclaim agus le tréadchúram. Eagraíodh cruinniú leis an bhfoireann bainistíochta le linn an mheasúnaithe seo agus deimhníodh go ndéantar athbhreithniú ar na dualgais de réir mar is gá agus go bhfuil sé i gceist cruinnithe rialta a bheith ag baill na foirne ar na laethanta a bheas na cruinnithe foirne ar siúl.

 

2.3 Bainistíocht acmhainní

Ar an bhfoireann teagaisc áirítear an príomhoide, seachtar oide ranga agus oide tacaíochta foghlama. Chomh maith le sin tá oide tacaíochta foghlama páirtaimseartha ag feidhmiú sa scoil. Tá cúntóir riachtanas speisialta, rúnaí scoile agus airíoch fostaithe freisin agus is cabhair mhór iad san don scoil. Freastalaíonn na hoidí ar chúrsaí forbartha gairmiúla de réir mar is cuí. Rinne an fhoireann scoile freastal ar chúrsa um chaomhnú leanaí le déanaí. Tá cúrsaí déanta ag oidí sa gharchabhair, san Oideachas Caidrimh agus Gnéasachta agus sa teagasc feabhais.

 

Cuireadh foirgneamh sealadach ar fail ar láithreán nua don scoilbhliain 2007/2008.  Tá seacht seomra ranga, seomra foirne, dhá sheomra tacaíochta foghlama agus oifigí riaracháin mar chóiríocht ag an scoil faoi láthair. Coimeádtar an clós scoile tarramhacadaim go deas, néata ach tá sé seo in aice an phaiste ghairbh fhéir a ndearnadh tagairt dó roimhe seo. Coimeádtar an foirgneamh go néata, slachtmhar ach is ábhar imní don bhord bainistíochta, do na tuistí agus do na hoidí nach bhfuil aon halla ilfhóinteach sa scoil agus nach bhfuil áiseanna maithe stórais ann ach oiread.

 

Tá cuid mhór acmhainní, ar a n-áirítear ríomhairí, ceannaithe ag an mbord agus ag tuistí do na hachair churaclaim éagsúla. Is inmholta go bhfuil suíomh gréasáin ag an scoil agus go bhfuil teagmháil teachtaireachta fóin le tuistí i bhfeidhm.

 

Tá stór breá leabhar Gaeilge ag an scoil. Réitíonn na hoidí na seomraí ranga go han-taitneamhach, spreagúil le cairteacha, postaeir, prionda agus le saothar ilchineálach na ndaltaí agus cabhraíonn sé seo go mór chun suim na ndaltaí a chothú ina gcuid oibre. 

 

2.4 Bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile

Tugann cumann na dtuistí an-tacaíocht don scoil agus tá dea-chaidreamh le sonrú idir na tuistí, an príomhoide agus an bord bainistíochta. Bíonn baint ag an gcumann le bailiú airgid ar son na scoile, le heagrú cóisirí i ndiaidh sacraimintí agus ag cabhrú le hobair ealaíne sa scoil.  Cabhraíonn baill an chumainn leis na seisiúin eolais a reachtáileann an scoil do thuistí nua agus leis an tionscnamh chun stádas a bhaint amach mar Scoil Ghlas. Déanann an cumann an-iarracht cumarsáid rialta a dhéanamh le pobal na scoile agus chuige sin foilsítear nuachlitir go rialta agus baintear feidhm as an suíomh idirlíon. Luaigh oifigigh an chumainn go bhfuil siad sásta go háirithe leis an fháilte a chuirtear rompu sa scoil agus leis an gcaoi a gcaitear go tuisceanach lena bpáistí sa scoil.  Mhol siad dúthracht na n-oidí i leith na scoile.

 

2.5 Bainistíocht daltaí

Téann an dea-chóras riailbhéasa chun sochair go mór d’fhorbairt phearsanta agus shóisialta na ndaltaí, glacann siadsan go fonnmhar le rialacha na scoile agus is léir go gcuidíonn sé seo le hatmaisféar breá foghlama a chothú sa scoil. Freagraíonn na daltaí ceisteanna go soiléir, muiníneach agus is breá an dílseacht a léiríonn formhór mór na ndaltaí do labhairt na teanga. Táid go béasach cneasta lena chéile agus le cuairteoirí.

 

 

3.     Cáilíocht na pleanála sa scoil

 

3.1 An próiseas pleanála sa scoil agus a chur i ngníomh

Tá an-obair déanta ag an scoil seo ó thaobh an phlean scoile de. Tá na pleananna curaclaim an-mhaith i gcoitinne agus táid cuimsitheach agus sonrach.  Tá plean ullmhaithe do gach cuid den churaclam seachas Oideachas Sóisialta Pearsanta agus Sláinte (OSPS).  Faoi láthair tá obair ar siúl ar an bplean seo agus agus tá gné den phlean, sé sin, Oideachas Caidrimh agus Gnéasachta, scríofa.  Cuireadh raon cuimsitheach polasaithe riaracháin le chéile atá curtha in oiriúint do riachtanais agus do chomhthéacs na scoile. I measc na bpolasaithe reachtúla atá forbartha áirítear cód iompair, stráitéis tinrimh, polasaí iontrála agus cláraithe agus ráiteas sláinte agus sábháilteachta.  Chun leanúint leis an dea-obair seo moltar go gcumfaí ráiteas comhionnanais chun chur leis an dea-chleachtas atá le sonrú cheana féin sa scoil maidir leis an gcaoi a gcaitear le buachaillí agus cailíní. Ceaptar an plean scoile go comhoibritheach agus bíonn páirt ag am mbord bainistíochta, oidí agus ó am go ham na tuistí sa phróiseas pleanála. Pléann an fhoireann an plean scoile de réir mar is cuí agus déantar athbhreithniú rialta ar ghnéithe éagsúla de. Moltar anois dáta daingnithe agus dáta athbhreithnithe a ainmniú ag deireadh gach plean, rud atá á dhéanamh i gcás roinnt mhaith de pholasaithe riaracháin agus pleananna curaclaim.  Is inmholta mar a chuirtear cóipeanna den phlean scoile ar fáil do na hoidí agus do bhaill an bhoird.

 

Cuireadh deimhniú ar fáil, faoi réir Imlitir Bunscoile 0061/2006 ón Roinn Oideachais agus Eolaíochta, go bhfuil glactha go foirmiúil ag an mbord bainistíochta leis na Treoirlínte do Bhunscoileanna um Chaomhnú Daltaí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Meán Fómhair 2001). Cuireadh deimhniú ar fáil freisin gur díríodh aire na bainistíochta, agus na foirne scoile ar na nósanna imeachta seo um chaomhnú daltaí; gur soláthraíodh cóip de na nósanna imeachta do bhaill uile na foirne (na baill nua uile san áireamh); agus go bhfuil deimhin déanta de ag an mbainistíocht go dtuigeann an fhoireann ar fad na nósanna imeachta atá le leanúint. Tá sé i gceist ag an mbord aire na dtuistí a dhíriú ar na treoirlínte seo go han-luath. Tá duine idirchaidrimh ainmnithe agus ionadaí idirchaidrimh ceaptha de réir mar a éilíonn na treoirlínte.

 

3.2 Pleanáil don seomra ranga

Cuireann na hoidí curaclam leathan i bhfeidhm atá bunaithe ar churaclam na bunscoile agus ar a bplean scoile féin.  Déanann na hoidí go léir pleanáil fhadtréimhseach agus ghearrthréimhseach.  Ins na pleananna seo déantar cur síos cuimsitheach, soiléir ar an gclár oibre atá le déanamh.  Tá leanúnachas agus dul chun cinn tairbheach le sonrú iontu.  I gcuid mhaith de na pleananna fadtréimhseacha agus gearrthréimhseacha déanann oidí cur síos cabhraitheach ar ghníomhaíochtaí, ar mheasúnú, ar mhodheolaocht agus ar chomhtháthú. Chun an dea-chleachtas seo a fhorbairt níos mó fós moltar go gcuirfí córas pleanála oidí i bhfeidhm maidir le leagan amach scéimeanna teagaisc de. B’fhiú cur síos níos doimhne a dhéanamh ar bhealaí chun idirdhealú a chur i gcrích agus athbhreithniú a dhéanamh ar na teimpléid pleanála scoile atá in úsáid cheana féin sa scoil. Coimeádtar cuntais mhíosúla chruinne ar dhul chun cinn an teagaisc ins na hachair éagsúla den churaclam. Moltar na hoidí de bharr an chaoi ina n-ullmhaíonn siad na seomraí ranga mar láithreáin spreagúla foghlama agus de bharr na n-acmhainní a chuireann siad ar fáil don obair.

 

 

4.     Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

 

4.1 Forbhreathnú ar cháilíocht na foghlama agus an teagaisc

Gabhann bríomhaireacht, fuinneamh agus ilgnhéitheacht inmholta le modhanna múinte na n-oidí agus cuireann siad curaclam leathan, cothrom os comhair na ndaltaí go cumasach.  Tugann siad an-dea-shampla do na daltaí maidir le labhairt na Gaeilge de agus déanann siad an-chúram de líofacht agus cruinneas Gaeilge a chothú sna daltaí. Tá dul chun cinn an-mhaith á dhéanamh ag na daltaí i bhfoghlaim na Gaeilge agus labhraíonn siad an teanga go nádúrtha, réidh i rith an lae. Foghlaimíonn na daltaí in atmaisféar sona, spreagúil agus tá caighdeán creidiúnach á bhaint amach acu in achair éagsúla an churaclaim. Léiríonn siad muinín inmholta ina gcuid foghlama.

 

4.2 Teanga

 

An Ghaeilge

Tagann na daltaí isteach ar úsáid na Gaeilge, idir éisteacht i dtosach agus ansin labhairt, go luath ina saol sa scoil agus is an-inmholta an dul chun cinn a dhéanann siad i bhfoghlaim na teanga de réir mar a théann siad in aois. Cuidíonn an plean scoile chun a chinntiú go mbíonn ionchur cuí teanga ag gach léibhéal den scoil agus go ndéantar monatóireacht cheart ar ghnóthachtáil na ndaltaí ó rang go chéile. Faigheann na daltaí deiseanna labhartha ar a lán bealaí, agus baineann siad idir thairbhe agus thaitneamh, as an nuacht, filíocht, amhráin, scéalta, drámaí, rólghlacadh, agus as na cluichí. Leagann na hoidí an-bhéim ar an obair bheirte i roinnt mhaith ranganna.  Tá an amhránaíocht Ghaeilge le moladh go mór tríd an scoil.

 

Déanann na daltaí ins na naíonáin agus ins na hísealranganna sealbhú an-mhaith ar fhoclóir cuimsitheach agus ar chuid mhór feidhmeanna teanga.  Tig leo comhrá simplí a choimeád ar siúl go neafaiseach agus tá tús breá déanta acu i bhfoghlaim na léitheoireachta agus na scríbhneoireachta. Chuige sin baineann na hoidí úsáid an-éifeachtúil as foirm an leabhair mhóir chun suim na ndaltaí a mhúscailt sa bhfocal scríofa agus sa scéalaíocht. Déantar cúram breá de mhúineadh fhogharluach na litreach agus den litriú féin. B’fhiú breis beag béime a leagan ar mhúineadh na peannaireachta agus chabhródh sé seo le cur i láthair an ábhair bhreá atá ceaptha ag na daltaí ina gcuid cóipleabhair.

 

Tá na daltaí ins na meánranganna agus ins na hardranganna ag fáil máistreachta ar cheart-úsáid na mbriathra agus a n-aimsirí agus baineann siad feidhm thuisceanach as na dobhriathra ceisteacha.  Is an-inmholta mar a thugtar caoi do dhaltaí a ndrámaí féin a cheapadh agus iad a léiriú go han-mhuiníneach, tuisceanach. Is breá freisin mar a thugtar caoi do dhaltaí labhairt faoi dhánta difriúla agus iad a chur i gcomparáid lena chéile. Ar an ábhar sin cothaítear meas na filíochta ins na daltaí go han-chreidiúnach. Tugann na daltaí faoin obair scríofa, idir fheidhmiúil agus chruthaitheach, go saoráideach, misniúil agus tá a gcuid iarrachtaí le moladh. Tá caighdeán ard léithoireachta ag na daltaí agus baineann an scoil feidhm as trialacha léitheoireachta Gaeilge de chuid Droim Conrach gach aon bhliain.

 

Béarla

The standard of teaching and learning in English in the school is very good.  The school plan for English is of a high standard, providing clear guidelines and ideas for the implementation of the curriculum across all strands.  While this plan does outline an approach to phonological development at a whole school level, it is recommended that this approach be delineated in a more specific manner.  In a number of classrooms, charts delineating past and present phonological studies are in evidence and it is recommended that this practice be extended further throughout the school.  Lessons in English make good provision for the development of the pupils’ oral language skills and in many cases this oral oral work is integrated with other aspects of the curriculum.  Teachers make good use of a variety of approaches to encourage and motivate pupils to practice and develop their use of language.  Examples of such approaches include the creative use of drama, poetry, the insightful use of information and communication technology (ICT) and language games.  The oral exercises frequently scaffold other work in English such as reading and writing.

 

Pupils are exposed to a wide range of reading material and reveal commendable interest in reading. They make regular use of the local library. They read fluently and with meaning.  Lessons make suitable provision for the development of comprehension skills.  Novels are studied extensively throughout the school, with such studies making very good provision for the analysis of character and plot. All classrooms have libraries which are, in the main, well stocked. It is recommended that in the future development of classroom libraries and as resources will allow, the school makes greater provision for fact books and for the display of books in classroom libraries.

 

All classrooms are presented in a print-rich manner. All teachers make good provision for the development of the pupils’ writing skills across a range of genres. Pupils reveal interest in their writing and apply themselves to writing tasks with enthusiasm and very good application.  The teachers make very good provision for the use of the writing process, with some very creative examples of the pupils’ work in integrated contexts being noted during the evaluation.  Overall the quality of the pupils’ handwriting and presentation is good. However, as there is some variation in the standard of presentation, it is recommended that the school examines its approach to handwriting and the presentation of written work at whole school level.  Very good emphasis is placed on grammar and on the development of the pupils’ spellings.  Pupils reveal a keen interest in poetry with many classes being able to recite a range of poems.  Teachers make very good provision for poetry appreciation and for writing poems.  Standardised tests results in English confirm very high levels of pupil attainment generally in the subject.

 

4.3 Matamaitic

Tá plean scoile an-chuimsitheach leagtha amach do mhúineadh na Matamaitice agus cuirtear béim ann ar theanga na Matamaitice, ar ábhair agus ar mhodhanna múinte. Déantar cúram de phrionsabal an chomhtháthaithe sa phleanáil freisin agus chonacthas samplaí den chomhtháthú seo le linn an mheasúnaithe idir an Mhatamaitic agus Oideachas Ealaíon, Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta (OSIE) agus Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte (OSPS).  Cabhraíonn an cur chuige seo leis an Mhatamaitic a dhéanamh réalaíoch do na daltaí agus d’fhonn a gcumas i leith réiteach fadhbanna a neartú.  D’fhéadfaí, áfach, breis béime fós a leagan ar thimpeallacht na scoile, laistigh agus lasmuigh, chun téarmaí matamaiticiúla agus coincheapa i leith an mhíosúir ach go háirithe a dhaingniú ins na daltaí.  Ins na ceachtanna baineann na hoidí úsáid éifeachtach as acmhainní agus as teicneolaíocht eolais agus chumarsáide de réir mar is cuí.  Leagann na hoidí tríd an scoil béim an-mhaith ar an mheabhair-uimhríocht agus ar shealbhú na bhfíorais chuí uimhris.

 

Is breá mar a thugtar caoi do na daltaí ins na naíonáin agus ins na hísealranganna bheith gníomhach ina gcuid foghlama agus cuirtear áiseanna breátha ar fail dóibh.  Tá dul chun cinn an-chreidiúnach á dhéanamh acu maidir le sealbhú na gcoincheap i leith anailís ar uimhreas agus i leith tomhais.  Múineann na hoidí na téarmaí matamaiticiúla do na daltaí as Gaeilge go cúramach, tuisceanach.  Moltar an chaoi ina leantar le modhanna fionnachtana agus gníomhaíochta ins na meánranganna agus ins na hardranganna agus léiríonn na daltaí dul chun cinn creidiúnach ins na snáitheanna den churaclam ar nós, cruth agus spás, tomhais agus sonraí agus seans.  Baineann na daltaí taitneamh agus tairbhe as an obair ar thoilleadh, ar mheáchan, ar chruthanna tríthoiseacha agus ar thógáil grafanna difriúla. Bailíonn, eagraíonn agus cláraíonn na daltaí sonraí spéisiula go héifeachtúil. Léiríonn siad cumas breá i láimhseáil chodán agus deachúla agus tugann siad faoi réiteach fadhbanna go muiníneach.

 

4.4 Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta

 

Stair

Tá ag éirí go breá leis na hoidí aidhm shuntasach sa phlean scoile do mhúineadh na Staire a bhaint amach, sé sin spéis agus fiosracht na ndaltaí a fhorbairt san am atá thart.  Ins na ranganna inar deineadh múineadh an ábhair seo a mheasúnú ba léir go raibh na daltaí ag fáil tuisceana agus ag déanamh comparáide idir an sean agus an nua agus go raibh siad ag fáil taithí ar fhianaise a úsáid d’fhonn a theacht ar an eolas faoi ghnéithe den stair a bhaineas leis an tír seo agus an domhan mór.  Baineann na hoidí feidhm as grianghraif, as ábhair bhreátha léirithe eile agus as teicneolaíocht eolais agus chumarsáide chun suim na ndaltaí a spreagadh i saol daoine ins na meánaoiseanna, in Éirí Amach na Cásca agus ina stair phearsanta féin.  Cuirtear ceisteanna dúshlánacha ar na daltaí agus spreagtar iadsan chun ceisteanna géara a cheapadh go samhlaíoch.  Déanann na hoidí cúram d’úsáid amlínte agus de mhodhanna tionscnaíochta. 

 

Tíreolaíocht

Tá polasaí cuimsitheach scríofa a dhíríonn ar mhúineadh agus ar fhoghlaim na Tíreolaíochta. Múintear an t-ábhar seo go cumasach.  Déantar comhtháthú an-éifeachtach idir an ábhar agus ábhair eile, go háirithe an Stair, an Eolaíocht agus na hAmharcealaíona.  Cuirtear béim chuí ar thimpeallacht daonna, ar thimpeallacht nádúrtha agus ar fheasacht agus cúram timpeallachta. Tá struchtúr agus luas éifeachtach ag baint leis na ceachtanna agus baintear úsáid éifeachtach as fearas ilghnéitheach agus as teicneolaíocht eolais agus chumarsáide go háirithe.  Léiríonn na daltaí suim inmholta i dTíreolaíocht náisiúnta agus idirnáisiúnta.  Cothaítear spéis na ndaltaí ins na tíortha éagsúla trí úsáid a bhaint as léarscáileanna, grianghraif, téacsleabhair, an idirlíon, taithí na n-oidí agus leabhair eolais.  I gcásanna áirithe baintear úsáid as tionscnaimh chun an tsuim seo a fhorbairt agus chun scileanna na ndaltaí mar thíreolaithe a neartú. Rinneadh tionscnamh breá ar an aimsir. Tá na taispeántais agus tionscadail le moladh.

 

Eolaíocht

Tá an obair san Eolaíocht ag dul ar aghaidh go han-mhaith.  Is léir go bhfuil clár leathan, spreagúil á leanúint agus go bhfuil cothromaíocht inmholta idir eolas, gníomhaíocht agus plé le sonrú. Baineann na hoidí feidhm as modhanna múinte difriúla ach cuireann siad béim ach go háirithe ar ghrúpobair agus ar chaoi a thabhairt do na daltaí an foclóir cuí eolaíochta a shealbhú. Is an-chreidiúnach mar a chuirtear ar na naíonáin dul i mbun trialacha le maighnéidí, mar a bhaineann na daltaí sin sult as na gníomhaíochtaí agus mar a chláraíonn siad torthaí a gcuid oibre go cruinn, néata. Díríonn daltaí ins na hísealranganna isteach ar fheasacht chomhshaoil agus cúram comshaoil agus déanann siad imscrúdú agus clárú ar nithe ar féidir athchúrsáil a dhéanamh orthu go hinmholta. Le linn an mheasúnaithe, domhantarraingt agus aer a bhí mar théama ag daltaí ins na meánranganna agus bhíodar in ann heileacaptair aeir a dhearadh go sciliúil agus na coincheapa cuí a scrúdú.  Déantar an-chúram anseo freisin den chóirthástáil agus léiríonn na daltaí tríd an scoil an-spéis i dturgnaimh.

 

4.5 Oideachas Ealaíon

 

Na hAmharcealaíona

Tá an plean scoile do na hAmharcealaíona an-soiléir agus sonrach. Tá samplaí maithe d’obair na ndaltaí ins na snáitheanna ealaíona éagsúla le feiscint ach b’fhiú níos mó samplaí a chur ar taispeáint timpeall na scoile. Déantar an-chomhtháthú le réimsí eile an churaclaim. Cuirtear béim chuí ar staidéar a dhéanamh ar na mórealaíontóirí.  Baineann na hoidí úsáid éifeachtach as ábhair agus acmhainní difriúla chun scileanna na ndaltaí a fhorbairt.  Glacann na daltaí páirt ghníomhach ins na ceachtanna ealaíona, ag iniúchadh, ag déanamh turgnamh, ag cur in iúl agus ag baint taitnimh as an ealaín. Leagtar béim bhreá ar chaint agus plé mar ghnéithe de ghníomhaíochtaí amharcealaíona. Tugann an obair seo deiseanna do na daltaí cinntí a dhéanamh agus léiríonn siad tuiscint ar scileanna agus ar choincheapa. Is fíor go léiríonn na daltaí bród as a bhfuil bainte amach acu sa ghné seo den churaclam.

 

Ceol

Tá caighdeán an Cheoil sa scoil go han-chreidiúnach agus cuireann na hoidí an plean scoile i gcrích ins na ranganna éagsúla chun freastal a dhéanamh ar na snáitheanna uile, sé sin, éisteacht agus freagairt, léiriú agus cumadóireacht. Baineann oidí tríd an scoil feidhm chliste as an amhránaíocht Ghaeilge chun ábhair fhoghlama in achair éagsúla an churaclaim a dhaingniú ins na daltaí agus chun na hachair chéanna a chomhtháthú. Is inmholta mar a thugtar caoi do na daltaí ins na hísealranganna ar fhuaimeanna a fhiosrú lena nguthanna, lena mbaill choirp agus le cnaguirlisí. Ar an ábhar céanna tig leo na cnaguirlisí a úsáid go samhlaíoch chun dréachtaí rómánsúla ceoil a léiriú agus chun rithimí deasa dá gcuid féin a chumadh. Gabhann ilghnéitheacht bhreá leis an gcaoi inar féidir leis na daltaí dul i bpáirt lena chéile ag baint feidhme as an amhránaíocht, as seinm na feadóige agus as obair ar na cnaguirlisí.  Tá tús an-mhaith curtha le múineadh litearthacht an cheoil agus tá an amhránaíocht go han-chruinn, rithimiúil.  Leantar leis an dea-obair sa Cheol ins na meánranganna.  Dírítear isteach níos mó fós ar an dtábhacht a bhaineas le gnéithe an Cheoil ar nós buille, luas, dinimic agus tondath. Gabhann sofaisticiúlacht inmholta leis an obair i gcoitinne agus tá an pháirtamhránaíocht shimplí go han-chreidiúnach.  Léiríonn na daltaí an-suim san éisteacht le ceol agus tá tuiscint dhoimhin acu ar mhothúcháin atá le sonrú ins na dréachtaí.

 

Drámaíocht

Déanann na hoidí pleanáil inmholta do mhúineadh na Drámaíochta sa scoil. Usáideann na hoidí an drámaíocht go cruthaitheach agus go cliste mar áis le linn mhúineadh achair éagsúla an churaclaim.  Sa chaoi seo baintear úsáid as an drámaíocht sa Stair, sa Ghaeilge, san Oideachas Sóisialta Pearsanta agus Sláinte, sa Cheol agus sa Bhéarla. Cuirtear áiseanna deasa ar fáil agus tá samhlaíocht na ndaltaí á neartú go héasca. Cruthaíonn na hoidí timpeallacht shábháilte inar féidir leis na daltaí smaointe, mothúcháin agus taithí a chur in iúl.  Glacann na daltaí páirt ghníomhach agus fhonnmhar ins na ceachtanna agus iad ag baint feidhme samhlaíoch as spás agus as gníomhartha ilghnéitheacha. Is creidiúnach mar a léiríonn siad an cumas chun dul isteach go fisiciúil, go tochtach agus go hintleachtúil i ndomhan na drámaíochta. Cuireann ranganna éagsúla drámaí os comhair na scoile go tráthrialta.  Le linn na meastóireachta chonachtas dráma a bhaineas le cleamairí a bhí an-inmholta agus spéisiúil.

 

4.6 Corpoideachas

Cé nach bhfuil halla ilfhóinteach ag an scoil faoi láthair déanann na hoidí gach iarracht an t-achar curaclaim seo a chur os comhair na ndaltaí chomh maith agus is féidir.  Tá plean cuimsitheach leagtha amach don Chorpoideachas agus baineann na daltaí idir shult agus thairbhe as na gníomhaíochtaí éagsúla.  Déantar cúram breá den chomhionnanas agus tá buachaillí agus cailíní ar an bhfoireann scoile peile a rinne gaisce i mbliana.  Ins na ranganna ar deineadh measúnú iontu ar mhúineadh agus foghlaim an Chorpoideachais bhí an bhéim don chuid is mó ar chluichí agus ar lúthchleasaíocht.  Is inmholta an bhéim a leagann na hoidí ar shábháilteacht na ndaltaí sa chlós agus ar eagrú na hoibre agus ar an ghrúpobair.  Féachann na hoidí chuige go dtuigeann na daltaí roimh dhul amach sa chlós dóibh céard díreach na gluaiseachtaí, na scileanna agus ord na n-imeachtaí a bhíonn i gceist.  Tá an-eagar agus an-slacht ar an obair a bhaineas le rásanna sealaíochta, leis na gluaiseachtaí cruthaitheacha agus le múineadh scileanna cuí le fearas beag agus le liathróidí. Is creidiúnach mar a dhéanann na daltaí uainíocht ar a chéile ins na himeachtaí difriúla agus mar a thugtar caoi dóibh féin cluichí dá gcuid féin a cheapadh.  Déanann na hoidí cúram breá de mhúineadh an damhsa agus faigheann na daltaí caoi ar na buillí éagsúla snámha a fhoghlaim i rith na bliana.

 

4.7 Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte

Cuirtear Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte os comhair na ndaltaí trí dhearcadh agus atmaisféar dearfach na scoile.  Tá polasaí cuimsitheach i leith Oideachas Caidrimh agus Gnéasachta forbartha ag an scoil.  Baintear úsáid éifeachtach as na cláir Bí Sábhailte agus Misneach. Comhtháthaítear an curaclam anseo le hábhair eile agus le himeachtaí éagsúla an lae. Léiríonn na daltaí féin-mhuinín agus is léir go bhfuilid sona sásta ar scoil.  Cuirtear béim chuí ar shnáitheanna ar nós Mé Féin, Mé Féin agus Daoine Eile agus Mé Féin agus an Domhan Mór. Éiríonn leis na hoidí suim na ndaltaí a mhúscailt go héifeachtach ins na ceachtanna trí úsáid chruthaitheach a bhaint as acmhainní agus as díospóireacht.  Baintear úsáid inmholta freisin as modhanna éagsúla teagaisc cosúil le ham ciorcail, drámaíocht agus obair ghrúpa chun an t-ábhar a chur i láthair agus a fhorbairt. Ceanglaítear an t-achar seo den churaclam go creidiúnach le saol agus timpeallacht na ndaltaí agus spreagtar iadsan chun a dtuairimí a phlé, a mhíniú agus a cheistiú.

 

4.8 Measúnú

Tá polasaí cuimsitheach ceaptha ag an fhoireann scoile chun cúrsaí measúnaithe a láimhseáil agus a threorú. Cuirtear béim inmholta sa pholasaí ar mheasunú diagnóiseach.  Chomh maith le seo cuireann an polasaí béim láidir ar mhodhanna measúnachta neamhfhorimiúla agus foirmiúla.  Tríd an scoil baintear úsáid éifeachtach as breathnóireacht oidí, as tascanna agus scrúdaithe cumtha ag na hoidí féin, as samplaí oibre na ndaltaí, as seicliostaí agus as tionscadail. Coimeádtar fillteáin agus bailiúcháin de shaothar na ndaltaí in achair éagsúla an churaclaim. Cuidíonn an dea-chleachtas seo le féin-mheastóireacht na ndaltaí. Ar an iomlán ceartaíonn na hoidí na cóipleabhair agus obair na ndaltaí go cúramach, rialta. Sa ghné dheireannach seo tá sár-chleachtas á dhéanamh ag roinnt oidí maidir le leagan amach agus taispeántas obair na ndaltaí. 

 

Úsáideann an scoil tástálacha caighdeánaithe Droim Conrach sa Bhéarla, sa Ghaeilge agus sa Mhatamaitic uair in aghaidh na bliana. Coimeádtar torthaí na dtrialacha seo in ionad lárnach sa scoil agus coimeádann oidí aonair na torthaí a bhaineann lena rang féin.  Baineann na hoidí tacaíochta foghlama agus acmhainne feidhm as tástáil dhiagnóiseach chun riachtanais shainiúla daltaí a aithint.  Cabhraíonn na tástálacha seo le cur le chéile na bpleananna oideachais aonair. Tá forbairt inmholta á déanamh ag an bhfoireann ó thaobh luath-idirghabhála de agus chun treisiú leis an obair fhiúntach seo moltar forbairt a dhéanamh ar an tástáil a dhéantar ag léibhéal na naíonán.  Is cabhraitheach mar a bhaintear úsáid as an Non Reading Intelligence Test (NRIT) ag léibhéil Ranganna 1 agus 4.

 

 

5.     Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

 

5.1 Daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu

Is éifeachtach agus cumasach an tseirbhís tacaíochta a thugtar do dhaltaí le riachtanais oideachais speisialta.  Tá plean scoile cuimsitheach cumtha i dtaca le cabhair bhreise a thabhairt do dhaltaí a bhfuil deacrachtaí foghlama nó riachtanais speisialta acu. Bhí an príomhoide, na hoidí tacaíochta foghlama/acmhainne, na hoidí ranga agus an bord bainistíochta rannpháirteach sa bheartas seo. Faoi láthair tá beirt oide ag obairt sa tseirbhís tacaíochta. Ullmhaítear pleananna cuimsitheacha, inmholta chun an tacaíocht a threorú.  Scríobhtar scéimeanna téarma agus seachtaine le cuspóirí cruinne agus le béim ar fhorbairt stratéiseach an ábhair fhoghlama.  Ina theannta sin scríobhtar pleananna oideachais aonair agus grúpaí.  Faigheann na hoidí ranga cóip de na pleananna oideachais aonair.

 

Cuireann an fhoireann scoile béim inmholta ar luath-idirghabháil i gcás teagasc na léitheoireachta de.  Tá tacaíocht dírithe ar ranganna na naíonán sinsearacha agus rang a haon. Oibríonn oide tacaíochta leis an oide ranga chun clár a fhorbairt le béim ar bhunscileanna na léitheoireachta.  Chun chur leis an dea-chleachtas seo moltar go gcuirfí breis béime ar thacaíocht inranga tríd an scoil agus ar an luath-idirghabháil sa Mhatamaitic.

 

Baintear úsáid as modhanna éagsúla chun daltaí a roghnú don tacaíocht foghlama.  Úsáidtear airdeall, tuairimí agus torthaí trialacha scrúdaithe na n-oidí, torthaí scrúdaithe caighdeánaithe agus torthaí tástálacha diagnóiseacha chun na daltaí a roghnú.  Déantar staidéar ar thorthaí scrúdaithe caighdeánaithe sa Mhatamaitic chun snáitheanna agus snáthaonaid ina bhfuil laigí suntasacha ag na daltaí a aithint agus d’fhonn córas a chur ar bun sa scoil chun na laigí céanna a cheartú. Moltar na hoidí ranga agus an fhoireann tacaíochta as an obair seo.  Leagtar béim chuí ar chúrsaí forbartha gairmiúla sa scoil agus cuireann na cúrsaí seo go mór le forbairt straitéisí foghlama do dhaltaí a bhfuil deacrachtaí foghlama acu tríd an scoil.  Coimeádtar taifid rialta ar dhul chun cinn na ndaltaí.

 

Baintear feidhm as acmhainní éagsúla ins na ranganna tacaíochta agus táthar ag cur leis an réimse fearais seo sa scoil i gcónaí.  Glacann na daltaí páirt ghníomhach ins na ceachtanna léitheoireachta agus Matamaitice agus léiríonn siad an-suim san obair.  Leagtar béim inmholta ar chuspóirí foghlama agus ar ghnóthachtáil na ndaltaí anseo.  Cruthaítear atmaisféar sona, dearfach do na daltaí. Caitear go han-chineálta leo le linn na hoibre agus is léir go bhfuil a bhféinmhuinín á forbairt go diongbháilte.

 

5.2 Tacaíochtaí eile do dhaltaí: iad siúd atá faoi mhíbhuntáiste agus daltaí ó ghrúpaí mionlaigh nó grúpaí eile

Caitheann an bord bainistíochta agus na hoidí go tuisceanach, discréideach le daltaí ó theaghlaigh a bhfuil deacrachtaí áirithe acu.

 

 

6.  Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

 

Is iad seo a leanas na láidreachtaí a aithníodh sa mheastóireacht:

 

 

Mar bhealach le togáil ar na láidreachtaí seo agus chun dul i gceann réimsí le haghaidh forbartha, tá na moltaí seo a leanas á ndéanamh:

 

 

Eagraíodh cruinnithe iarmheastóireachta leis an bhfoireann agus leis an mbord bainistíochta mar a ndearnadh na dréacht-thorthaí agus moltaí na meastóireachta a chur i láthair agus a phlé.

 

  

 

 

Foilsithe Samhain 2009

 

 

 

 

Aguisín

 

                                                                                                                               Freagra na scoile ar an Tuairisc

 

Arna chur isteach ag an mBord Bainistíochta

 

 

 

 

 Réimse 1:    Tuairimí ar ábhar na tuairisce scoile

·         Ba mhaith linn an deis seo a thapú an dúshlán atá romhainn a leiriú i leith halla ilfhóinteach na scoile. Níl halla ag an scoil agus cuireann sé seo isteach go mór ar chursaí scoile.  Mar atá luaite sa tuairisc, déanann an scoil gach iarracht usáid a bhaint as an méid atá acu ach, níl sé oiriúnach.  Is cúis imní agus buairt é do na tuismitheoirí  nach bhfaigheann a bpáistí a dóthain corpoideachas mar gheall nach bhfuil halla againn, go háirithe sa lá atá inniu ann  de bharr an meadú i gcásanna murtall páistí.  De bharr an easpa halla bíonn ar na páistí an scoil a fhágail chun hallaí eile a úsáid agus bíonn imní sábháilteachta bóthair ag an scoil agus na tuismitheoirí  ansin go háirithe i dtaobh na páistí óga.  Dá mbeadh halla againn chuirfeadh sé deireadh leis na dúshláin agus na buarthaí ata ag na paistí, na tuistí, an fhoireann agus an Bord i leith an ábhar seo.

 

·         Tá tacaíocht inranga ag dul ar aghaidh i láthair na huaire agus bhí sé ar siúl ag am an mheasúnú ach níor tugadh faoi dearadh é de bharr  nach raibh an dá mhúinteoir tacaíocht foghlama ach tar éis filleadh ar ais ón gCúrsa Iarchéime sa Tacaíocht Foghlama an lá ar thosaigh an Measúnú Imscoile.  Chomh maith leis sin, bhí an múinteoir tacaíocht foghlama roinnte imithe ar shaoire máithreachas agus bhí an t-ionadaí a bhí ina háit sa scoil bhunáite an tseachtain sin. Dá bharr, ní raibh deis ag na cigirí breathnú ar an gcóras thacaíocht inranga atá ar siúl againn sa scoil.

 

·         Ba mhaith linn mar bhord agus mar fhoireann ar mbuíochas a chur in iúl don bheirt chigirí as ucht an cur chuige proifisiúnta, oscailte, cairdiúil agus deabhéasach a bhí acu agus iad i mbun oibre in ár scoil.

 

Réimse 2:   Gníomhartha leantacha a rinneadh nó atá beartaithe le déanamh ó cuireadh críoch leis an ngníomhaíocht chigireachta chun tátail agus moltaí na cigireachta a chur i bhfeidhm

 

·         Tá an ráiteas comhionnanais á chur le chéile i láthair na huaire. Léiríodh é seo do na cigirí i rith phróiseas an MSU.

 

·         Tá pleann ag foireann na scoile polasaí peannaireacht a dhreachtú ag an gcéad chruinniú fóirne eile.

 

·         Is cúis imní é dúinn go bhfuil bus na scoile ag teacht déanach chuig na scoile agus tá an Bord Bainistíochta ag fiosrú bealaí chun deileáil leis an bhfadhb seo.