An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

Department of Education and Science

 

Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRISC

 

Gaelscoil Ultain

An Cnoc, Muineachán, Co. Mhuineacháin

Uimhir rolla:19936P

 

Dáta na cigireachta: 1 Deireadh Fómhair 2009

 

 

 

 

Meastóireacht scoile uile

Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

Cáilíocht na pleanála sa scoil

Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

 

 

 

 

Meastóireacht scoile uile

 

Rinneadh meastóireacht scoile uile ar Ghaelscoil Ultain i Meán Fómhair agus Deireadh Fómhair 2009. Léiríonn an tuairisc seo torthaí na meastóireachta agus déanann sí moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Dhírigh an mheastóireacht ar cháilíocht an teagaisc agus na foghlama sa Ghaeilge, sa Mhatamaitic agus sa Stair.  Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce; ba rogha leis an mbord glacadh leis an tuairisc gan freagra a thabhairt.

 

 

Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

 

Is scoil lán-Ghaelach chomhoideachasúil Chaitliceach faoi phátrúnacht Easpag Chlochair í seo atá suite i mbaile Mhuineacháin. Bunaíodh an scoil i 1986 agus tá fás agus forbairt ag teacht uirthi ó shin. Tá an scoil ag freastal ar theaghlaigh a éalaíonn oideachas trí mheán na Gaeilge i mbaile Mhuineacháin agus sa gceantar máguaird.

 

Léiríonn an tábla thíos eolas ginearálta ar fhoireann na scoile agus ar na daltaí a bhí cláraithe sa scoil nuair a bhí an mheastóireacht ar siúl:

 

 

Líon

Daltaí ar rolla na scoile

214

Ranganna príomhshrútha sa scoil

8

Múinteoir(í) ar fhoireann na scoile

11

Múinteoir(í) ranga príomhshrutha

8

Múinteoir(í) ag obair i bpoist tacaíochta

2

Cúntóirí riachtanas speisialta

1

 

 

1.         Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

 

1.1 Sainspiorad misean nó fís na scoile

 

Tá sé mar mhian ag an scoil an caighdeán is airde oideachais trí mheán na Gaeilge a chur ar fáil do na daltaí in atmaisféar foghlama cairdiúil, foscailte agus folláin. Déanann an fhoireann na daltaí a ghríosadh chun comh-oibriú ar son an iomláine, chun saothrú ar son feabhais agus chun a mbuanna a úsáid ar son a leasa. Mar gur scoil lán-Ghaelach í seo déantar gach iarracht an cultúr Gaelach a chur chun cinn i measc pobal uile na scoile agus meas air a mhúscailt agus a bheathú.

 

1.2  An bord bainistíochta

 

Tá comhdhéanamh oiriúnach ar an mbord agus páirt ghníomhach aige i mbainistiú na scoile. Feidhmíonn an bord go héifeachtúil de réir rialacha na Roinne. Glacann an cathaoirleach páirt ghníomhach i riaradh na scoile agus tugann sé tacaíocht oideachasúil an-éifeachtach don scoil. Tá freagrachtaí ar leith ar na baill agus tugann siad go fial flaithiúil dá gcuid ama ar son na scoile. Cothaítear caidrimh maith oibre idir na páirtithe leasmhara i bpobal na scoile. Tá cumarsáid rialta idir an chathaoirleach agus foireann na scoile. Eagraítear cruinnithe boird go tráthrialta agus leantar na nósanna imeachta cuí. Déantar cúram cóir do chúrsaí airgeadais. Coinnítear miontuairiscí na gcruinnithe go cúramach. Tacaíonn an bord go láidir le cur chun cinn cultúr agus eiteas na scoile. Tá plean céimnithe leanúnach ag an mbord bainistíochta i leith cothabhála agus tógála sa scoil. Is é prióireacht an bhoird faoi láthair ná foirgneamh nua a chur ar fáil do Ghaelscoil Ultain.

 

1.3  Bainistíocht inscoile

 

Tá cúigear oide ar an bhfoireann bainistíochta inscoile: an príomhoide, an príomhoide tánaisteach agus triúr oide le poist fhreagrachta. Ceapadh an príomhoide nuair a bunaíodh an scoil i 1986. Príomhoide spreagúil, díograiseach is ea é a chomhlíonann a chuid dualgais go cumasach. Glacann sé ceannasaíocht thairbheach ar gach gné den scoil. Treoraíonn sé forbairt na scoile go héifeachtach céim ar chéim trí chóras féin-mheasúnaithe tairbheach a chur i bhfeidhm. Léiríonn an príomhoide scileanna bainistíochta ar leith agus cinntíonn sé go bhfuil córas riaracháin i bhfeidhm atá an-soiléir, eagraithe agus éifeachtach. Coinnítear croinicí na scoile go cúramach. Cinntíonn an príomhoide go ndírítear go príomha ar an bhfoghlaim agus ar an teagasc sa scoil. Cuireann sé an-bhéim ar fhorbairt iomlán chomhchuí na ndaltaí agus déanann sé monatóireacht ghrinn ar a ndul chun cinn. Faigheann sé comhoibriú thar na bearta ó fhoireann na scoile ar fad. Tá an t-ard-mheas atá air i measc pobal na scoile tuillte go mór aige.

 

Tacaíonn foireann bainistíocht inscoile dhíograiseach, atá dílis d’aidhm na scoile, leis an bpríomhoide. Tá dualgais churaclaim, riaracháin agus tréad chúram orthu a fhreagraíonn den chuid is mó do riachtanais na scoile. Tá spiorad foirne an-láidir ina measc agus oibríonn siad go dícheallach agus go comhoibritheach do leas agus d’fhorbairt na scoile. Aithníonn an fhoireann bainistíochta in-scoile an tábhacht a bhaineann le próiseas leanúnach machnaimh, forbartha agus feabhsaithe agus tá tús maith curtha leis an obair seo. Le tógáil ar an gceannasaíocht churaclaim atá á forbairt acu cheana féin b’fhiú don fhoireann tuilleadh freagrachta a ghlacadh ar mhonatóireacht a dhéanamh ar chur i bhfeidhm an phlean scoile.

 

1.4 Bainistíocht acmhainní

 

Déantar bainistiú éifeachtach ar acmhainní daonna agus acmhainní ábhar na scoile. Tá cultúr comhoibrithe, comhthacaíochta agus dianoibre le sonrú i measc na foirne ar fad. Tuairiscítear go bhfreastalaíonn oidí ar oiliúint ghairmiúil leanúnach chun a scileanna múinteoireachta a fhorbairt agus chun freastal ar riachtanais na scoile. Tugtar deiseanna d’oidí taithí múinteoireachta a fháil le ranganna éagsúla thar tréimhse ama. Tá beirt chúntóir ranga agus cúntóir um riachtanais speisialta foghlama ceaptha sa scoil. Tacaíonn siad go mór le daltaí áirithe páirt a ghlacadh sa rang agus feidhmiú mar fhoghlaimeoirí neamhspleácha. Tugann rúnaí páirt-aimseartha an-tacaíocht i riar agus i bhfeidhmiú laethúil na scoile.

 

Cé go bhfuil an scoil lonnaithe i seanteach scoile agus i seomraí réamhdhéanta tá sí geal, compordach agus coinnithe go néata, slachtmhar. Is leas leis na daltaí na háiseanna oideachasúla breátha atá curtha ar fáil laistigh agus lasmuigh. Cruthaítear timpeallacht ordúil, tharraingteach, fhoghlama do na daltaí. Baintear úsáid thairbheach as na hacmhainn éagsúla oiriúnacha atá curtha ar fáil don fhoghlaim, go háirithe, as teicneolaíocht an eolais agus na cumarsáide. Baintear úsáid as halla scoil áitúil agus as páirc imeartha, atá feistithe go hoiriúnach, don chorpoideachas agus d’imeachtaí bhreis churaclaim.

 

1.5 Bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile

 

Tá an scoil mar chuid lárnach den phobal as a n-eascraíonn sí agus tá dlúthcheangal agus comhghaol dearfach idir na páirtithe éagsúla. Is léir go bhfuil Gaelscoil Ultain tar éis a háit féin, mar sheirbhís don ghaeloideachas sa chóras oideachais i bpobal an cheantair, a aimsiú agus a chruthú.

 

Tá polasaí an-oscailte ag an scoil maidir le caidreamh a dhéanamh lena pobal. Cothaítear dea-chumarsáid idir an scoil agus an baile trí straitéisi éagsúla ar a n-áirítear leabhrán eolais agus nuachtlitir rialta a eisiúint. Eagraítear imeachtaí éagsúla cultúrtha, drámaíochta agus spóirt chun dea-chaidreamh a fhorbairt i measc an phobail freisin. Faigheann na tuismitheoirí eolas cuí ar dhul chun cinn a bpáistí trí na cruinnithe tuismitheoirí-múinteoirí a reáchtáiltear uair sa bhliain agus trí thuairiscí scríofa a chuirtear ar fáil.

 

Tá cumann tuismitheoirí gníomhach sa scoil a thacaíonn leis an mbord agus leis an bhfoireann ar gach uile bhealach. Tugann an coiste cabhair phraiticiúil d’ócáidí scoile agus eagraíonn siad imeachtaí éagsúla do phobal na scoile chun an nasc idir an baile agus an scoil a threisiú agus chun an cultúr Gaelach a chothú. Is inmholta mar a eagraítear ciorcal comhrá do thuismitheoirí chomh maith chun deiseanna a thabhairt dóíbh a gcuid Gaeilge a úsáid agus a fheabhsú. Ag cruinniú leis na cigirí le linn na meastóireachta thuairisc tuismitheoirí ón gcumann go raibh siad an-sásta leis an gcaighdeán oideachais sa scoil, le hobair na foirne, le feidhmiú an bhoird agus leis an gcumarsáid idir an scoil agus an baile.

 

1.6 Bainistíocht daltaí

 

Tá cód iompair agus cód frith-bhulaíochta na scoile á gcur i bhfeidhm go héifeachtach. Cruthaíonn an fhoireann timpeallacht shona léinn do na daltaí ina bhfuil gach uile dalta sábháilte, sona agus suáilceach ar scoil agus ag fáil deiseanna forbartha agus foghlama de réir a gcumas. Léiríonn na daltaí an-suim san fhoghlaim agus tugann siad faoin obair scoile le fonn agus le díograis. Tá siad le moladh as ucht a ndea-bhéasa agus a ndúthrachta chun foghlama. Sonraítear dea-atmaisféar comhoibritheach, diansaothrach agus measúil i measc na ndaltaí agus na n-oidí sna seomraí ranga agus i dtimpeallacht uile na scoile. Tugtar freagrachtaí cuí do dhaltaí na scoile chun meas ar a chéile agus ar an dtimpeallacht a chothú. Cothaítear féin-mheas agus féin-muinín na ndaltaí go tairbheach.

 

 

2.         Cáilíocht na pleanála sa scoil

 

2.1  Pleanáil scoile uile agus pleanáil don seomra ranga

 

Tá cáilíocht na pleanála scoile uile ar chaighdeán an-ard. Tugann an príomhoide cinnireacht ar leith don phróiseas pleanála agus forbraítear bealaí oibre agus struchtúir a éascaíonn próiseas comhsheasmhach pleanála curaclaim agus riaracháin. Léiríonn na beartais éagsúla atá ullmhaithe go bhfuil tuiscint mhaith ag bainistíocht na scoile ar an reachtaíocht a bhaineann le bunscoileanna agus ar shainriachtanais na scoile. Forbraíodh na polasaithe i gcomhar leis na páirtithe scoile éagsúla thar thréimhse ama. Tá na beartais riaracháin soiléir, cabhrach, éasca a thuiscint agus trédhearcach. Tá plean gnímh ullmhaithe chun príorachtaí na scoile a aithint agus chun athbhreithniú ar pholasaithe a threorú. Tá na pleananna curaclaim bunaithe ar riachtanais fhoghlama na ndaltaí agus ag teacht le prionsabail an churaclaim. Is inmholta mar a dhéantar athbhreithniú tráthúil ar na beartais chun an t-ábhar a shainiú agus a shoiléiriú. Tá cur síos cuimsitheach déanta ar na nósanna imeachta do riarachán éifeachtach na scoile. 

 

Tá cáilíocht na pleanála ag gach oide go maith. Tá cur chuige uile-scoile i bhfeidhm do phleanáil na n-oidí. Cuireann na múinteoirí ullmhúchán gearrthéarmach agus fadtréimhseach éifeachtach ar fáil dá gcuid oibre. Tá siad ag teacht leis na cuspóirí foghlama atá rianaithe sa churaclam agus dírithe ar chéimniú sa bhfoghlaim agus ar riachtanais fhoghlama na ndaltaí. Coinnítear na cuntais mhíosúla go cúramach ar bhonn uile-scoile.

 

Tá plean cuimsitheach deartha don Ghaeilge bunaithe ar bhun phrionsabail an churaclaim agus ar chomhthéacs na scoile. Is plean céimniúil é le forbairt déanta ar na ceithre scileanna teanga d’fhoghlaim córasach na ndaltaí ó rang go rang. Baintear leas tairbheach as an gclár teagaisc Séideán Sí chun an plean a chur i bhfeidhm ar bhealach éifeachtach. Nuair a dhéantar an plean a athbhreithniú b’fhiú a chinntiú go bhfuil an t-ionchur teanga ag freastal ar riachtanais theanga chognaíocha na ndaltaí. Moltar sa phleanáil aonair soláthar a dhéanamh, ní hamháin do dhaltaí le deacrachtaí foghlama mar atá ar siúl cheana féin ach do dhaltaí cumasacha a bhfuil Gaeilge ó dhúchas nó a mhacsamhail acu agus tascanna cinnte agus spriocanna foghlama a leagan amach dóibh.

 

Tá polasaí cuimsitheach, machnamhach ar fáil don chur chuige agus don mhodheolaíocht sa Mhatamaitic. Tugtar  difríochtaí i gcumais agus i stíleanna foghlama na ndaltaí san áireamh sa phleanáil seo. Tá plean straitéiseach trí bliana leagtha amach ag an bhfoireann i bhfoirm leanúnach le freastal ar na riachtanais mhatamaitice atá aitheanta ag an scoil. Tá tairbhe den scoth ag baint leis an obair seo agus leis an athbhreithniú rialta. Tá féin-mheastóireacht éifeachtach ar siúl faoina bhfuil bainte amach agus faoina bhfuil fós le cur i gcrích maidir leis na scileanna matamaitice. Sa phleanáil aonair cuirtear san áireamh na snáitheanna, na modhanna eolaíochta agus an measúnú. Déantar nasc an-éifeachtach idir an Mhatamaitic agus an gnáthshaol.

 

Tá plean cuimsitheach uile-scoile leagtha amach do mhúineadh agus d’fhoghlaim na staire. Rinneadh athbhreithniú air chun breis béime a chur ar an stair áitiúil. Is inmholta mar atá taighde déanta ag an bhfoireann maidir leis an stair áitiúil. Ta cleachtas comhaontaithe ag an scoil maidir le foghlaim agus le múineadh na staire. Is inmholta freisin mar a bhaintear úsáid fhiúntach as garthimpeallacht stairiúil dhaonna agus fhoirgníochta na ndaltaí agus as raon mór áiseanna do theagasc agus d’fhoghlaim na staire. Soláthraíonn an fhoireann áiseanna breátha don ábhar, go háirithe don stair áitiúil, chun an plean seo a chur i bhfeidhm.

 

2.2 Polasaí agus nósanna imeachta um chaomhnú daltaí

 

Cuireadh deimhniú ar fáil, faoi réir Imlitir Bunscoile 0061/2006 ón Roinn Oideachais agus Eolaíochta, go bhfuil glactha go foirmiúil ag an mbord bainistíochta leis na Treoirlínte do Bhunscoileanna um Chaomhnú Daltaí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Meán Fómhair 2001). Cuireadh deimhniú ar fáíl freisin gur díríodh aire na bainistíochta, na foirne scoile agus na dtuismitheorí ar na nósanna imeachta seo um chaomhnú daltaí; gur soláthraíodh cóip de na nósanna imeachta do bhaill uile na foirne (na baill nua uile san áireamh); agus go bhfuil deimhin déanta de ag an mbainistíocht go dtuigeann an fhoireann ar fad na nósanna imeachta atá le leanúint. Tá duine ainmnithe idirchaidrimh agus ionadaí idirchaidrimh ceaptha de réir mar a éilíonn na treoirlínte.

 

 

3.         Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

 

3.1 An Ghaeilge

Baineann caighdeán ard le múineadh agus le foghlaim na Gaeilge sa scoil seo. Cruthaítear atmaisféar taitneamhach sna ranganna agus ar fud na scoile d’fhoghlaim na Gaeilge. Tá an Ghaeilge in úsáid ag na daltaí mar theanga bheo chumarsáide agus tapaítear gach deis an teanga a mhúnlú agus a bhuanú i gcomhthéacsanna éagsúla. Tréaslaítear leis an bhfoireann as an gcaoi go bhfuil ag éirí leo an Ghaeilge a choinneáil mar phríomhmheán cumarsáide sa chlós agus i limistéar na scoile i gcoitinne. Sa chomhthéacs lán-ghaeilge seo braitheann cuid mhaith den fhoghlaim sna hábhair eile ar chumas Gaeilge na ndaltaí. Tá an cumas teanga seo á fhorbairt go céimniúil le go bhfuil na daltaí in ann na hábhair eile a fhoghlaim trí mheán na teanga ar bhonn tairbheach.

 

Cuirtear béim ar éisteacht ghníomhach i gcomhthéacs na cumarsáide. Cothaítear scileanna éisteachta na ndaltaí go foirmiúil. Is an-éifeachtach mar a bhaintear leas as raon leathan straitéisí chun na scileanna seo a fhorbairt. Tugtar deiseanna líonmhara do na daltaí éisteacht le scéalta, le dánta, le drámaí beaga agus le rann ina bhfuil saibhreas Gaeilge le cloisteáil.

 

Le linn na cigireachta, chonacthas samplaí den scoth de theagasc agus d’fhoghlaim na Gaeilge labhartha ag rangleibhéil éagsúla. Leagtar béim inmholta ar cheisteanna a chur agus a fhreagairt, ar agallaimh bheirte, ar thascanna faoi leith a chur i gcrích agus ar chluichí teanga. Leagann na hoidí béim ar an drámaíocht agus ar fhoghlaim na teanga trí mheán na scéalaíochta agus trí rólghlacadh. Tugtar deiseanna fiúntacha do na daltaí cleachtadh a dhéanamh ar an nGaeilge atá foghlamtha acu agus cruthaítear suímh oiriúnacha dóibh fíorchumarsáid a dhéanamh. Is fiúntach an bealach go múintear an ghramadach ar bhonn foirmiúil sna ranganna sinsearacha sa chaoi is go bhfuil tuiscint bhreá ag formhor na ndaltaí ar chomhréir na teanga. Tá líofacht Ghaeilge mhaith ag na daltaí. Sroicheann cuid mhaith acu caighdeán ard tuisceana agus cruinnis fhoghraíochta sa Ghaeilge agus soláthraítear an t-ionchur cuí teanga chuige seo.

 

Cruthaítear timpeallacht a spreagann suim sa léitheoireacht agus sa scríbhneoireacht. Leagtar béim inmholta sna rangsheomraí ar phrionta a fhorbairt chun foghlaim na ndaltaí a neartú. Leagtar síos bunchloch an-mhaith don léitheoireacht sna luathbhlianta. Tá réimse an-leathan d’ábhar léitheoireachta ar fáil agus is léir go léann na daltaí a lán leabhar, go háirithe sna meán-ranganna. Léann na daltaí le brí, le luas agus le cruinneas an-chreidiúnach agus tá tuiscint chruinn acu ar a bhfuil á léamh acu. Cuirtear béim inmholta ar mhúineadh scileanna agus fhoscileanna na léitheoireachta ar bhonn foirmeálta. Moltar cur leis an obair atá idir lámha cheana féin ar aithint na bhfocal ard-mhinicíochta.

 

Is mór is fiú an bhéim a leagtar sna rangsheomraí ar chomhtháthú na scríbhneoireachta leis an léitheoireacht agus leis an ábhar comhrá. Chonacthas roinnt samplaí fiúntacha de scríbhneoireacht na ndaltaí. Déantar scríbhneoireacht fheidhmiúil de chaighdeán sásúil sna ranganna uile. Níl dóthain trasnú ann, áfach, ón scríbhneoireacht seo go dtí an scríbhneoireacht chruthaitheach. Tá forbairt sna cleachtais scríbhneoireachta seo de dhíth ar chuid de na daltaí. Moltar tabhairt faoi mhúineadh na scríbhneoireachta go céimniúil le go dtiocfadh forbairt chinnte ar chumas scríbhneoireachta na ndaltaí agus le go sroichfidís caighdeán níos airde dá bharr. Moltar plean a fhorbairt don scríbhneoireacht Ghaeilge le cur ar chumas na ndaltaí cleachtaí faoi threoir, eiseamláiriú agus saorscríbhneoireacht a chleachtadh go rialta ó na luathbhlianta ar aghaidh.

 

3.2     Matamaitic

 

Tá caighdeán an-sásúil Matamaitice á bhaint amach ag formhór na ndaltaí sa scoil seo. Léiríonn an chuid is mó díobh tuiscint mhaith ar choincheapa cuí. Múintear teanga na Matamaitice go córasach agus tá sé ar chumas na ndaltaí an teanga seo a úsáid le brí agus le tuiscint in-mholta. Bíonn plé tairbheach i ngach rang chun tuiscint ar na coincheapa a threisiú agus a dhaingniú. Leagtar béim inmholta ar obair mheabhrach a chleachtadh. Cuirtear ceisteanna dúshlánacha ar dhaltaí a spreagann iad le dian-mhachnamh a dhéanamh. Baintear leas an-éifeachtach as ábhar corpartha tríd an scoil. Baintear úsáid an-tairbheach as modhanna múinte gníomhacha i ngach rang. Tá an cur chuige den chuid is mó bunaithe ar thaithí phraiticiúil na ndaltaí ó naíonáin go rang sé. Déantar obair thairbheach ar an bhfadhb réiteach agus baineann cinnteacht bhreá leis an gcur chuige ina leith seo.

l

Múintear fíorais bhunúsacha na matamaitice le héifeacht faoi leith i ngach rang agus tá caighdeán breá bainte amach ag líon suntasach daltaí san uimhríocht, ach go háirithe. Déantar leibhéil ullmhachta na ndaltaí a thástáil chun tabhairt faoi thopaicí nua sa Mhatamaitic. Baintear leas as an eolas seo chun daltaí a ghrúpáil don Mhatamaitic agus gníomhaíochtaí sínteacha agus dúshlánacha a ullmhú do dhaltaí a bhfuil luí ar leith acu leis an mhatamaitic. Baintear úsáid thuisceanach as téacsleabhair le linn na gceachtanna. Cláraíonn na daltaí an obair scríofa go cúramach.

 

3.3 Stair

 

Tá caighdeán ard ag baint le foghlaim agus le múineadh na Staire sa scoil seo. Baintear úsáid fhiúntach as chur chuige comhtháite traschuraclaim. Tá cothromaíocht ag baint leis an gclár staire agus dírítear go fónta ar stair phearsanta, ar stair áitiúil agus ar stáir náisiúnta agus idirnáisúnta. Is léir go bhfuil forbairt leanúnach ar na snáitheanna staire ó rang go rang. Déantar staidéar doimhin ar ghnéithe faoi leith den stair agus baintear caighdeán breá amach iontu.

 

Baintear feidhm fhónta as áiseanna oiriúnacha chun an Stair a mhúineadh. Tugtar cuairteanna rialta ar an iarsmalann áitiúil. Tá am línte agus iarsmalainn ranga le feiceáil i gcuid mhaith de na ranganna. Úsáidtear fianaise céadláimhe chun scileanna staraithe na ndaltaí a fhorbairt. Tugtar cuireadh do sheandaoine ón gceantar go tráthúil chun eolas na ndaltaí ar an am atá thart a mhéadú. Baintear feidhm éifeachtach as téacsleabhar, as an gceamara digiteach, as an gclár idirghníomhach agus as an idirlíon chun tuiscint na ndaltaí ar an stair a dhaingniú.

 

Cuirtear an t-ábhar teagaisc i láthair na ndaltaí go han-spreagúil agus cothaítear a gcuid rannpháirtíochta go sciliúil. Déantar réamh-ullmhúchán tairbheach teanga sa rang Gaeilge roimh ré. Leagtar béim thorthúil ar fhorbairt scileanna, ar mhodhanna gníomhacha agus ar fhiosrú fianaise le linn teagasc na staire. Sna bunranganna tugtar deiseanna iontacha do na daltaí iniúchadh a dhéanamh ar a stair phearsanta agus ar stair a muintire chun coincheapa an ama a fhorbairt. Baintear leas éifeachtach as am líne pictiúrtha chun seicheamh imeachtaí ina stair féin a thuiscint agus a chláru. Is inmholta mar a chuirtear ar chumas na ndaltaí sóisearacha déileáil le fianaise shimplí staire chun choincheap an athraithe a shealbhú trí úsaid éifeachtach a bhaint as an iarsmalann agus as siopaí áitiúla. Sna meánranganna baintear feidhm fhiúntach as an bhfinscéalaíocht agus as an miotaseolaíocht chun tuiscint na ndaltaí ar shaol daoine a mhair fadó a fhorbairt agus chun a gcuid suime sa Stair a shaibhriú. Cuireann an tionscadal ar stair an cheantair a rinne na daltaí ar ríomhaire na scoile go mór le forbairt tuisceana staire daltaí eile sa scoil. Déantar nasc fiúntach idir an stair áitiúil agus an stair náisiúnta. Forbraítear tuiscint na ndaltaí go tairbheach sna ranganna sinsearacha ar an ngaol atá idir réimsí de phobail, d’eachtraí agus de thréimhsí áitiúla le comhthéacsanna náisiúnta agus idirnáisiúnta. Úsáidtear samhlaíocht na ndaltaí chun gnéithe den stair a athchruthú. Is inmholta mar a taifeadadh gnéithe áirithe den stair náisiunta i bhfoirm drámaíochta ar dhlúthdhiosca. Léiríonn na daltaí tuiscint bhreá ar a bhfuil foghlamtha acu agus tá sé ar a gcumas a gcuid feasachta ar an stair a chur in iúl go muiníneach trí mheán na drámaíochta, trí thionscaimh agus trí phlé ranga.

 

3.4 Measúnú

 

Is cuid lárnach den teagasc agus den fhoghlaim an measúnú sa scoil seo. Tá na modhanna measúnaithe idir mhúnlaitheach, dhiagnóiseach, shuimitheach agus mheastóireacht á gcíoradh go fónta ar bhonn uile-scoile faoi láthair. Ta éagsúlacht bhreá sna modhanna measúnaithe atá in úsáid ag na hoidí sa scoil ó bhreathnóireacht oide, liostaí seiceála, bailiúcháin oibre, tionscadail, próifilí aonair, tascanna agus trialacha a dhearann na hoidí féin, trialacha caighdeánaithe agus diagnóiseacha. Déantar anailís fhoirmiúil scoile ar thorthaí an mheasúnaithe, go mórmhór torthaí na dtrialacha caighdeánaithe, chun pleanáil na n-oidí a threorú agus an fhoghlaim a idirdhealú go cuí le freastal ar éagsúlachtaí chumais na ndaltaí. Baintear leas astu freisin mar uirlisí chun éifeacht na straitéisí teagaisc agus foghlama a mheas agus chun cuidiú le pleanáil agus le teagasc ranga. Tugtar eolas cuí do thuismitheoirí go rialta. Coinnítear comhad ar na daltaí go haonarach chun leanúnachas agus forchéimiú eolais a chinntiú le linn a saol scoile agus clár ar leith oibre a cheapadh do dhaltaí áirithe

 

 

4.         Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

 

4.1 Daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu

 

Tá ard-chaighdeán ag baint leis an soláthar atá sa scoil do dhaltaí le riachtanais fhoghlama. Cuirtear polasaí uile-scoile cuimsitheach ar fáil a thugann treoir chinnte do na páirtithe éagsúla maidir le soláthar éifeachtach a chur ar fáil do dhaltaí le riachtanais speisialta oideachais. Baintear feidhm éifeachtach as an gcur chuige céimniúil chun daltaí a roghnú don tacaíocht foghlama. Leagtar amach cur chuige an-chinnte agus an-chéimnithe faoi mar a bhaineann sé le daltaí le deacrachtaí a aithint go luath agus plean tacaíochta a dhearadh dóibh. Tá straitéisí oiriúnacha ag an scoil do luath-idirghabháil, Reading Recovery ina measc, clár ina dtugtar tréimhse áirithe do chabhair aonair do dhaltaí don litearthacht.

 

Ullmhaítear clár foghlama aonair agus clár foghlama ghrúpa do dhaltaí le riachtanais fhoghlama i gcomhpháirt leis na hoidí ranga agus leis na tuismitheoirí. Rianaítear cuspóirí sainiúla cuimsitheacha agus spriocanna foghlama cinnte iontu. Cláraítear dul chun cinn na foghlama go grinn. Roghnaítear ábhar teagaisc atá feiliúnach d’ábaltacht na ndaltaí. Baintear feidhm as modhanna múinte éifeachtacha agus as gníomhaíochtaí foghlama tairbheacha chun scileanna litearthachta na ndaltaí a fhorbairt go fónta. Cuirtear béim ar aithint focal coitianta, ar fhorbairt feasachta fóinéime agus fóneolaíochta, ar úsáid raon de straitéisí léitheoireachta agus scríbhneoireachta. Déantar athbhreithniú rialta ar dhul chun cinn na ndaltaí.

 

Forbraítear teanga na Matamaitice go cúramach sna seomraí tacaíochta chun tuiscint na ndaltaí ar na coincheapa a dhaingniú. Baintear feidhm an-éifeachtach as réimse leathan modhanna teagaisc gníomhacha, as straitéisí éifeachtacha foghlama agus as raon breá d’áiseanna chun na coincheapa a dhaingniú. Déantar difreálú i dteagasc ranga dóibh siúd le héagsúlacht cumais agus cothaítear nasc feiceálach idir an obair ranga agus an obair a dhéanann na daltaí leis an oide tacaíochta. Is éifeachtach an tacaíocht in-ranga a chuirtear ar fáil agus is fiú tógáil ar an obair seo chun an teagasc comhoibrithe a fhorbairt a thuilleadh fós.

 

4.2 Tacaíochtaí eile do dhaltaí: iad siúd atá faoi mhíbhuntáiste agus daltaí ó ghrúpaí mionlaigh nó grúpaí eile

 

Tá líon beag daltaí sa scoil seo ó chúlra faoi mhíbhuntáiste agus déanann an scoil  freastal cuí ar a riachtanais éagsúla.

 

 

5.         Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

 

Is iad seo a leanas na láidreachtaí a aithníodh sa mheastóireacht:

 

Mar bhealach le togáil ar na láidreachtaí seo agus chun dul i gceann réimsí le haghaidh forbartha, tá na moltaí seo a leanas á ndéanamh:

 

 

Eagraíodh cruinnithe iarmheastóireachta leis an bhfoireann agus leis an mbord bainisíochta mar a ndearnadh na dréacht-thorthaí agus moltaí na meastóireachta a chur i láthair agus a phlé.

 

 

 

 

Foilsíthe Márta 2010