An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

Department of Education and Science

 

Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRISC

 

Gaelscoil na Ríthe

Domhnach Seachnaill, Contae Na Mí

Uimhir rolla: 19867W

 

Dáta na cigireachta: 27 Márta 2009

  

 

 

 

Tuairisc ar mheastóireacht scoile uile

Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

Cáilíocht na pleanála sa scoil

Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

Freagra na scoile ar an tuairisc

 

 

 

 

Tuairisc ar Mheastóireacht Scoile Uile

 

Scríobhadh an tuairisc seo tar éis meastóireacht scoile uile a dhéanamh ar Ghaelscoil na Ríthe, Domhnach Seachnaill. Léiríonn sí torthaí meastóireachta a rinneadh ar obair na scoile ina hiomláine agus déanann sí moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Le linn na meastóireachta bhí cruinnithe réamh-mheastóireachta ag na cigirí leis an bpríomhoide, leis na múinteoirí, le bord bainistíochta na scoile agus le hionadaithe chumann na dtuismitheoirí. Cuireadh an mheastóireacht i gcrích thar thréimhse roinnt laethanta inar thug na cigirí cuairteanna ar sheomraí ranga agus inar bhreathnaigh siad ar theagasc agus ar fhoghlaim. Rinne siad idirghníomhú leis na daltaí agus leis na múinteoirí, scrúdaigh siad obair na ndaltaí agus rinne siad idirghníomhú leis na múinteoirí ranga. D'athbhreithnigh siad doiciméid pleanála scoile agus ullmhú scríofa na múinteoirí. Bhuail siad le grúpaí éagsúla foirne de réir mar ba chuí. I ndiaidh na cuairte meastóireachta thug na cigirí aiseolas ó bhéal don fhoireann agus don bhord bainistíochta mar gheall ar thorthaí na meastóireachta.  Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile ar a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce i scríbhinn, agus beidh freagra an bhoird ar fáil san aguisín atá leis an tuairisc seo.

 

 

1.     Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

 

Bunaíodh Gaelscoil na Ríthe atá suite i nDomhnach Seachnaill sa bhliain 1985 agus tá sí faoi phátrúnacht Easpag Caitiliceach na Mí. Tá líon na ndaltaí sa scoil seasmhach go maith le blianta anuas (205 dalta - Meán Fomhair 2008) agus tá ocht rang príomhshrutha sa scoil le tamall fada. Is í an Ghaeilge príomhtheanga labhartha na scoile agus ceann de phríomhaidhmeanna na scoile ná go mbeadh an teanga ar a dtoil ag páistí idir chumas agus shuim. Is mian leis na húdaráis scoile, leis na tuistí agus na hoidí go mbeadh forbairt chuimsitheach ar an bpáiste aonar ar bhonn pearsanta agus sóisialta agus go mbeadh sé/sí sona sásta i mbun foghlama. Tagann na daltaí chuig an scoil ó bhaile Dhomhnach Seachnaill agus an timpeallacht máguaird don chuid is mó agus tá an tinreamh go han-chreidiúnach.   

 

 

2.     Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

 

2.1 An Bord Bainistíochta

 

Tá comhdhéanamh an bhoird bhainistíochta de réir nósanna imeachta agus rialacha na Roinne Oideachais agus Eolaíochta. Coimeádtar miontuairiscí ar chruinnithe an bhoird de réir mar is cuí. De ghnáth, tionóltar cruinnithe den bhord gach sé seachtain cé gur áiríodh gur reachtáileadh ceithre chruinniú dhéag anuraidh. Is léir go bhfeidhmíonn an bord bainistíochta go han-éifeachtúil ar son leasa na scoile. Cuireann an príomhoide agus an cisteoir tuairiscí os comhair an bhoird ag na cruinnithe agus is inmholta mar a dhéantar iniúchadh seachtrach ar na cuntais go rialta. Déanann an bord an-chúram de chothabháil scoile agus faoi láthair táthar ag déanamh athnuachana ar úrláir agus ar fhallaí na scoile. Tá moladh ag dul do gach éinne ar an gcaoi a gcoimeádtar timpeallacht na scoile agus an foirgneamh scoile go néata, taitneamhach. Is léir go leagtar cúraimí ar leith ar bhaill uile an bhoird de réir a scileanna féin d’fhonn cabhrú le riaradh agus bainistíocht na scoile. Ar an ábhar sin tugann baill áirithe an bhoird aire do chothabháil scoile agus d’eagrú polasaithe scoile. Tá séiplíneach na scoile ar an mbord chomh maith.

 

Féachann an bord chuige go ndéantar rialacha na Roinne a chomhlíonadh maidir le fad na scoilbhliana, fad an lae scoile, leithdháileadh oidí, méid na ranganna agus coimeád daltaí. Is bord nua bainistíochta é seo agus b’fhiú do bhaill an bhoird freastal ar chúrsa oiliúna do bhoird bhainistíochta d’fhonn chur leis an gcaighdeán ard atá bainte amach ag an mbord cheana féin ina gcuid oibre. Tá dlúthbhaint ag cumann na dtuistí leis an mbord bainistíochta.

 

2.2 Bainistíocht inscoile

 

Tá seisear oide ar an fhoireann bainistíochta inscoile: an príomhoide, an príomhoide tánaisteach agus ceathrar oide le poist fhreagrachta. Déanann an príomhoide a chuid oibre, ó thaobh stiúrú agus bainistiú scoile de, go han-chumasach agus go han-díograiseach. I gcomhar le baill eile na foirne bainistíochta inscoile agus leis na hoidi eile ar an bfhoireann scoile cinntíonn sé go bhfuil córas éifeachtach riaracháin i bhfeidhm sa scoil agus go gcothaítear atmaisféar dearfach foghlama sa scoil. Tacaíonn an príomhoide go sciliúil lena chomhleacaithe chun modhanna múinte éifeachtúla, idir sean agus nua, a chur i bhfeidhm ins na seomraí ranga. Déanann sé monatóireacht agus meastóireacht chuí ar thorthaí foghlama i réimsí curaclaim agus féachann sé chuige go mbíonn áiseanna nuatheicneolaíochta ar fail go forleathan sa scoil. Reachtáiltear cruinnithe foirne go féiltiúil agus coimeádtar cuntas ar na gnéithe ar deineadh plé orthu.

 

Leagtar síos cúraimí ar leith do na hoidí ar an bhfoireann bainistíochta scoile agus baineann na dualgais seo le cúrsaí curaclaim, le heagrú na scoile agus le tréadchúram. Le linn chruinnithe a tionóladh leis an bhfoireann seo fuarathas amach go mbíonn cruinnithe rialta, idir fhoirmiúil agus neamhfhoirmiúil, acu féin i rith na bliana agus go ndéantar aithbhreithniú cóir ar a ndualgais de réir mar is cuí.

 

2.3 Bainistíocht acmhainní

 

Ar an bhfoireann teagaisc áirítear an príomhoide, ochtar oide ranga, beirt oide tacaíochta foghlama (seirbhísí duine amháin acu roinnte le scoil eile), agus oide acmhainne. Tá oide acmhainne eile páirtaimseartha ag feidhmiú sa scoil freisin. Baintear úsaid chuí as láidreachtaí na n-oidí agus iad á roinnt ins na ranganna éagsúla. Freastalaíonn na hoidí ar chúrsaí forbartha gairmiúla de réir mar is cuí. Le déanaí rinne oidí freastal ar chúrsa Incredible Years de chuid NEPS, ar chúrsa Rainbows, ar chúrsaí um Chaomhnú Leanaí agus Ceannaireacht Scoile, i measc chúrsaí eile. Fostaítear ceathrar cúntóir riachtanais speisialta, rúnaí scoile agus airíoch sa scoil chomh maith agus tugann siadsan cabhair an-chreidiúnach don scoil ina gcuid oibre.

 

Tógadh an foirngneamh scoile sa bhliain 1996 agus déanann an bord bainistíochta a dhícheall caoi bhreá a choinneáil air. Tá ocht seomra ranga buana, dhá sheomra ranga sealadacha ina bhfuil an leabharlann agus seomra ríomhairí lonnaithe, seomra feidhme ginearálta, seomraí tacaíochta foghlama/acmhainní agus ionaid stórála (laistigh agus lasmuigh) mar phríomh-chóiríocht scoile. Coimeádtar clós fairsing scoile agus timpeallacht na scoile go han-néata, tarraingteach agus tá na gairdíní scoile go hinmholta. Tá an-chuid acmhainní ceannaithe ag an mbord bainistíochta do na hachair churaclaim éagsúla. Tá sé seo le sonrú i gcás na n-ábhar uile. Tugann na cláir bhána idirghníomhacha, na ríomhairí agus úsáid dlúthdhioscaí spreagadh breise d’obair na n-oidí agus do chothú suime i measc na ndaltaí. Maisíonn na hoidí na seomraí ranga go han-spreagúil, taitneamhach le cairteacha, postaeir, prionda agus le hobair na ndaltaí agus cabhraíonn seo go mór le chur chun cinn na foghlama. Tá stór deas leabhair Ghaeilge agus Bhearla sa scoil, sa leabharlann scoile ach go háirithe.

 

2.4 Bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile

 

Tá cumann tuistí ar a nglaotar Cairde na Scoile sa scoil. Tá dea-chaidreamh le sonrú idir na tuistí, an príomhoide agus an bord bainistíochta. Freastalaíonn an príomhoide agus ionadaithe na dtuistí ar an mbord bainistíochta ar chruinnithe Cairde na Scoile go han-rialta. Baineann Cairde na Scoile feidhm as ailt i nuachtlitir na scoile a chuirtear ar fáil gach coicíos geall leis chun teagmháil a dhéanamh le tuistí na scoile i gcoitinne. Cabhraíonn cumann na dtuistí le hobair na scoile ar a lán bealaí. Ní hamháin go mbíonn an cumann gafa le hairgead a bhailiú ar son ghnóthaí scoile ach eagraíonn nó glacann na baill páirt ina lán imeachtaí i rith na scoilbhliana ar nós Seachtain na Gaeilge, in imeachtaí Oíche Shamhna agus na Nollag, in obair an Choiste Glais, in ócáidí a bhaineas le ceiliúradh na sacraimintí, in imeachtaí spóirt inscoile agus iarscoile agus i dTráth na gCeist. Tá obair éachtach déanta ag Cairde na Scoile d’fhonn leabharlann scoile a chur ar fáil agus faoi láthair tá obair á cur i gcrích maidir le seomra ríomhairí nua a fheistiú don scoil. Luaigh oifigigh Cairde na Scoile go bhfuil siad an-sásta leis an gcaoi a gcaitear lena bpáistí sa scoil agus leis an gcóras tuisceanach smachta atá i bhfeidhm sa scoil. Mhol siad freisin an chabhair bhreise a chuirtear ar fáil do na daltaí a bhfuil riachtanais fhoghlama speisialta acu. Léirigh siad gurbh bhreá leo bheith níos gníomhaí fós in obair na scoile, go háirithe in imeachtaí a mbeadh oidí agus tuistí rannpháirteach iontu. B’fhiú don bhord bainistíochta an smaoineamh seo a chíoradh le Cairde na Scoile féachaint an féidir cur leis na hiarrachtaí an-fhónta atá á ndéanamh cheana féin sa scoil d’fhonn tuistí bheith rannpháirteach le hoidí i saol oideachasúil na bpáistí.

 

2.5 Bainistíocht daltaí

 

Tá daltaí na scoile dea-bhéasach, cuirtéiseach. Téann an córas tuisceanach smachta chun sochair go mór d’fhorbairt phearsanta agus shóisialta na ndaltaí agus comhoibríonn siad go hinmholta leis na hoidí. Oibríonn siad go cneasta, tuisceanach lena chéile agus fáiltíonn siad roimh chuairteoirí. Baineann an príomhoide agus na hoidí eile ar an bhfoireann feidhm bhreá as am tionóil chun meon dearfach a chothú ins na daltaí i leith na scoile agus d’fhonn a bhféinmheas a neartú. Léiríonn na daltaí dílseacht don Ghaeilge agus is léir freisin go bhfuilid bródúil as an scoil.

 

 

3.     Cáilíocht na pleanála sa scoil

 

3.1 An próiseas pleanála sa scoil agus a chur i ngníomh

 

Is inmholta an cúram a dhéantar de chúrsaí pleanála sa scoil seo. Tá raon an-leathan de pholasaithe scoile, ó thaobh riaracháin agus churaclaim de, forbartha. Is an-inmholta mar a thionscnaíonn an bord roinnt mhaith de na polasaithe riaracháin agus is spéis leis an mbord breis tionchair a bheith aige ar pholasaithe a bhaineas leis an churaclam. I measc na bpolasaithe reachtúla atá forbartha áirítear cód iompair, stráitéis tinrimh, polasaí iontrála agus cláraithe agus ráiteas sláinte agus sábháilteachta. Tá ball amháin ar an mbord bainistíochta a bhfuil sé de chúram air polasaithe riaracháin a eagrú agus a athbhreithniú i gcomhar lena gcomhleacaithe ar an mbord. Ar an ábhar sin tá obair chuimsitheach á déanamh faoi láthair ar an ráiteas sláinte agus sábháilteachta. Bíonn tionchar ag ionadaithe na dtuistí ar an mBord ar chúrsaí pleanála. Déanann siadsan agus an príomhoide freastal ar chruinnithe Cairde na Scoile agus is féidir tuairimí breise a bhailiú ar an dóigh sin. Bhí baint ach go háirithe ag tuistí leis an bpolasaí faoi Oideachas Caidrimh agus Gnéasachta. Moltar an tuarascáil bhliantúil scoile a chuirtear amach agus léirítear go glé sa tuairisc sin an comhoibriú atá ann idir baill an bhoird, na tuistí agus na hoidí. Moltar freisin mar a chuirtear cuid mhór de na polasaithe riaracháin ar an suíomh gréasáin de chuid na scoile. Déanann an scoil seo an-fhreastal ar riachtanais dhaltaí, idir chailíní agus bhuachaillí, ó thaobh chothromaíochta de agus b’fhiú ráiteas comhionannais a chur ar fáil ar an ábhar sin. 

 

Tá ráiteas misin sa phlean scoile agus tá pleananna ar fáil do gach achar curaclaim ach amháin an Drámaíocht. Don chuid is mó ullmháionn oidí a bhfuil poist fhreagrachta acu na pleananna seo i gcomhar leis na h-oidí ar an bhfoireann. Tá na pleananna cuimsitheach agus cabhraitheach agus tá sé i gceist cuid acu a chur ar shuíomh gréasáin na scoile go luath. B’fhiú an plean scoile don Drámaíocht a ullmhú go luath.

 

Cuireadh deimhniú ar fáil, faoi réir Imlitir Bunscoile 0061/2006 ón Roinn Oideachais agus Eolaíochta, go bhfuil glactha go foirmiúil ag an mbord bainistíochta leis na Treoirlínte do Bhunscoileanna um Chaomhnú Daltaí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Meán Fómhair 2001). Cuireadh deimhniú ar fáil freisin gur díríodh aire na bainistíochta, na foirne scoile agus na dtuismitheoirí ar na nósanna imeachta seo um chaomhnú daltaí; gur soláthraíodh cóip de na nósanna imeachta do bhaill uile na foirne (na baill nua uile san áireamh); agus go bhfuil deimhin déanta de ag an mbainistíocht go dtuigeann an fhoireann ar fad na nósanna imeachta atá le leanúint. Tá duine idirchaidrimh ainmnithe agus ionadaí idirchaidrimh ceaptha de réir mar a éilíonn na treoirlínte.

 

3.2 Pleanáil don seomra ranga

 

Ullmhaíonn ha hoidí scéimeanna fadthréimseacha agus gearrthréimhseacha cabhraitheacha dá gcuid oibre agus coimeádann siad cuntais mhíosúla cruinne ar dhul chun cinn na hoibre. Is inmholta mar a dhéantar tagairt do phríomghnéithe na pleanála ins na scéimeanna uile, cuspóirí teagaisc, modhanna múinte, úsáid acmhainní agus an measúnú ach go háirithe. B’fhiú, áfach, breis beag béime a leagan ar shamplaí a thabhairt den idirdhealú ins na scéimeanna coicíse ach go háirithe. Tá moladh mór ag dul do na hoidí de bharr an chaoi ina n-ullmhaíonn siad na seomraí ranga mar láithreáin spreagúla foghlama agus de bharr an iliomad acmhainní a chuireann siad ar fail don obair.

 

 

4.     Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

 

4.1 Forbhreathnú ar cháilíocht na foghlama agus an teagaisc

 

Cuireann na hoidí i nGaelscoil na Ríthe oideachas an-chreidiúnach ar fáil do na daltaí in achair éagsúla an churaclaim. Moltar na hoidí go háirithe de bharr na n-iarrachtaí a dhéanann siad chun an Ghaeilge a chur chun cinn ins na hachair churaclaim uile. Moltar freisin an bhéim a leagann na hoidí ar líofacht agus ar chruinneas Gaeilge a chothú ins na daltaí agus an chaoi a n-éiríonn leosan an Ghaeilge a labhairt eatarthu féin agus le cuairteoirí. Baineann na hoidí úsáid éifeachtach as raon leathan de mhodhanna múinte agus acmhainní chun foghlaim na ndaltaí a spreagadh agus a éascú. Tá an caighdeán atá á bhaint amach ag na daltaí sa Bhéarla agus sa Mhatamaitic go han-chreidiúnach.

 

4.2 Teanga

 

An Ghaeilge

Is teanga bheo í an Ghaeilge sa scoil seo agus labhraíonn na daltaí go nádúrtha í le linn an lae. Gabhann fuinneamh, taitneamh agus éagsúlacht an-inmholta le múineadh na Gaeilge tríd an scoil. Cuireann na hoidí béim inmholta ar ionchur teanga nua agus ar thréimhse cumarsáide i ngach ceacht. Is léir go bhfuil éifeacht ag an bplean scoile ar mhúineadh na teanga ó na ranganna naíonán aníos. Leagann na hoidí an-bhéim ar chothú scileanna éisteachta agus tuisceana ins na ranganna céanna agus cuirtear ar chumas na ndaltaí an Ghaeilge a úsáid go cumarsáideach, nádúrtha go luath. Baineann na daltaí an-taitneamh agus an-tairbhe as na rannta, na hamhráin, na scéalta, an rólghlacadh agus na cluichí teanga go háirithe agus táid gafa go han-ghníomhach agus iad lán-sásta leo féin i ngach gné den obair. Tógtar ar an obair seo suas tríd an scoil. Bíonn meascán cuí de theagasc ranga, teagasc grúpa, obair bheirte agus obair aonair ar siúl ins na ranganna de réir mar is cuí. Éiríonn leis na daltaí foclóir leathan, saibhir a thabhairt leo go neafaiseach, faigheann siad máistreacht ar cheart-úsáid na mbriathra agus ar na haimsirí go han-chreidiúnach agus tig leo na foraimneacha ceisteacha a úsáid go héasca, réidh. Déanann na hoidí cúram an-mhaith de mhúineadh na filíochta agus aithriseann na daltaí a gcuid dánta go taitneamhach, tuisceanach.

 

Maidir leis an léitheoireacht Ghaeilge de, tá an-chuid prionta le sonrú ins na seomraí ranga, bunaíonn na hoidí cláir ullmhúcháin chuí don litearthacht agus déanann siad an-chúram de fhogharluach na litreacha. Baineann na hoidí úsáid as saghasanna éagsúla téacsa, Séideán Sí san áireamh, chun freastal ar riachtanais éagsúla na ndaltaí. Tá raon leathan leabhar Gaeilge ar fail freisin d’fhonn taoiléitheoireacht a dhéanamh leis na daltaí. Léann na daltaí tríd an scoil i gcoitinne a gcuid téacsleabhar go cruinn, tuisceanach agus táid in ann plé an-tairbheach a dhéanamh ar an ábhar. Déanann na hoidí an obair scríbhneoireachta ins na réimsí éagsúla a chéimniú go sciliúil agus cuireann siad ábhair shuime agus cúinsí pearsanta na ndaltaí san áireamh i roghnú na dtéamaí. Forbraíonn na hoidí scileanna eagarthóireachta na ndaltaí trí béim láidir a leagan ar phróiseas na scríbhneoireachta. Déanann siad cúram an-mhaith de cheartú na gcóipleabhar agus déanann formhór na ndaltaí an obair scríofa go néata, cruinn. Tá scéim pheannaireachta oiriúnach sa scoil. Baintear úsáid as ceistiúchán, as dírbhreathnú an mhúinteora agus as trialacha éagsúla chun caighdeán foghlama na ndaltaí a mheas sa Ghaeilge.

 

Béarla

The quality of teaching and learning in English is very good. A comprehensive whole school plan for English informs the teaching of the subject throughout the school.  The teachers’ short-term planning allows for important principles such as integration and differentiation and is very relevant to the abilities and needs of the pupils. However, a slightly more detailed approach to differentiation by way of references to higher and lower order questions in short-term planning would further enhance the high level of preparation that is in evidence and give further impact to the good practice that already exists in the school. The statement in the school plan for English that reads “when the children leave in 6th class we want them to have a love of books and be readers for life” is noted and is being very well achieved in this school. 

 

Oral language, reading and writing are all given due attention in the school. Discrete time is given to oral language in all classes from junior infants through the use of the Starways Oral Language Programme and the pupils speak confidently and fluently on selected topics. Greater emphasis on the memorisation and recitation of poetry would further enhance the pupils’ abilities in the area of oral language in English. Reading lessons are cleverly linked to the pupils’ overall experience of language and their environment and a variety of word identification strategies is employed by teachers throughout the school. An impressive and comprehensive pre-reading programme is followed in junior infants with much emphasis being placed on Jolly Phonics, the big book format and phonemic awareness exercises. A print-rich environment is very much in evidence in all classrooms and the teachers adapt suitable reading schemes and direct the pupils towards the use of the school library as part of a whole-school approach to the teaching of reading. The assistance of the parents in the library is of considerable importance as is the use of the buddy system involving middle/senior class pupils with the infants in paired reading. The fact that very few pupils in the school indicate significant problems in English reading with a considerable number of pupils achieving very high scores on standardised tests is testimony to very good teaching by the class teachers and the support teachers, to the support of parents and of course to the efforts of the pupils themselves.

 

The pupils throughout the school are enabled to engage in a variety of writing genres which may extend across curricular areas, such as Social, Environmental and Scientific Education. Considerable attention has been given to the promotion of spelling and editing strategies. Samples of pupils’ written work show very good emphasis on the functional use of language such as grammar, comprehension, dictation and dictionary skills. The pupils’ use of English is also being developed appropriately in their story writing. In general the standard of pupils’ written work is of a very high standard by way of content and presentation. The very successful efforts of pupils in some classes to compose their own poems are commended.

 

4.3 Matamaitic

 

Tá cáilíocht an teagaisc agus na foghlama sa Mhatamaitic an-mhaith ar fad. Déanann na hoidí pleanáil churamach do theagasc na Matamaitice chun freastal ar shnáitheanna uile an churaclaim agus chun freastal ar thimpeallacht agus thaithí na ndaltaí. Leagann siad an-bhéim ar theanga na Matamaitice agus cuireann siad cúinní ar fail ins sna seomraí ranga ina mbíonn postaeir, cairteacha, acmhainní agus samplaí oibre. Chonacthas ranganna spreagúla ins na ranganna naíonán ar thomhas agus ghlac na daltaí páirt ghníomhach ins na cleachtaí a bhaineas le hairgead agus le fad. Múintear an foclóir matamaiticiúil cuí go han-chúramach do na daltaí. Féachann na hoidí tríd an scoil chuige go bhfoghlaimíonn na daltaí na fíorais chuí uimhris, go ndéanann siad an ríomhaireacht mheicniúil go néata, beacht agus go mbíonn eolas maith acu ar an ionadluach. Tá obair bhreá déanta ag daltaí ins na meánranganna ar shiméadracht agus is an-inmholta an mháistreacht a léiríonn na daltaí ar an bhfoclóir matamaticiúil as Gaeilge.

 

Leiríonn na daltaí ins na hardranganna an-eolas agus tuiscint ar chodáin, dheachúla agus ar chéatadáin. Tá an-tuiscint acu ar choibhéis chodán agus ar na luachanna éagsúla a chur in ord. Tugtar deiseanna do na daltaí scileanna tuair agus meastacáin a fhorbairt agus is inmholta na straitéisí a úsáidtear chun scileanna i réiteach fadhbanna a chur chun cinn. Is léir go bhfuil caighdeán ard á bhaint amach ag formhór na ndaltaí i bhfoghlaim na Matamaitice agus is beag dalta a léiríonn an-deacracht san obair. Cuireann an tacaíocht inranga go mór le idirdhealú éifeachtach sa Mhatamaitic sa scoil. Tá raon leathan bealaí measúnaithe in úsáid sa scoil chun monatóireacht chuí a dhéanamh ar fhoghlaim na ndaltaí. 

 

 

4.4 Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta

 

Stair

Caitheadh machnamh cuí, tairbheach le hullmhú an phlean scoile don aonad teagaisc ar a nglaotar Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaiochta. Léirítear go glé sa phlean an tábhacht agus an tairbhe don dalta a bhaineas le foghlaim na Staire, na Tíreolaíochta agus na hEolaíochta agus in an-inmholta go bhfuil sé d’aidhm ag an scoil an plean seo a chur ar shuíomh gréasáin na scoile d’fhonn eolas a scaipeadh ar thuistí ar mhúineadh na n-ábhar seo. Ins na ranganna a bhfacthas an Stair á múineadh iontu ba léir go raibh na daltaí ag baint suilt agus tairbhe as bheith ag déanamh comparáide idir an sean agus an nua agus go raibh na hoidí ag cothú spéise na ndaltaí san ábhar go sciliúil. B’inmholta an fháilte a chuir na hoidí roimh ionchur na ndaltaí féin agus iadsan ag fáil taithí ar bhunscileanna mar staraithe. Bhain na daltaí úsáid fhiúntach as pictiúir agus grianghrafanna agus iad ag tiomsú fianaise i leith téamaí stairiúla ar nós tithíocht agus éadaí anallód. Tá na daltaí ag dul i dtaithí ar téamaí agus imeachtaí a ordú de réir ama agus chuige sin baineann na hoidí feidhm éifeachtach as amlínte. Tá tionscnaimh bhreátha déanta sa Stair agus labhraíonn na daltaí go heolach futhu agus déantar comhtháthú inmholta le gnéithe eile an churaclaim, na hAmharcealaíona ach go háirithe. B’fhiú breis beag béime a leagan ar úsáid déantúsán sa seomra ranga d’fhonn cur leis an obair bhreá atá á déanamh i dteagasc na Staire.

 

Tíreolaíocht

Déanann na hoidí an-chúram de shnáitheanna na Tíreolaíochta, timpeallachtaí daonna, timpeallachtaí nádúrtha agus feasacht agus cúram timpeallachta. Tá an-chreidiúint ag dul don scoil go bhfuiltear sa tóir ar an gceathrú brat glas. Glacann daltaí na scoile páirt an-ghníomach sa Choiste Glas. Bunaítear cuid mhór den obair ins na naíonáin agus na hísealranganna ar an aimsir agus ar na séasúir agus tugtar an-chaoi do na daltaí a scileanna i leith cheistithe agus i leith bhreathnadóireachta a neartú ina na ceachtanna a bhaineas le bláthanna agus plandaí agus i leith úsáidí uisce. Ins na hardranganna cuirtear ar chumas na ndaltaí an-tuiscint a fháil ar spás agus ar léarscáileanna, idir áitiúil agus náisiunta agus baintear úsáid as an teicneolaíocht is nua-aoisí san obair. Tá tionscnaimh Tíreolaíochta an-spéisiúla agus an-fhiúntacha ar taispeáint tríd an scoil.

 

Eolaíocht

Déantar an-chúram de mhúineadh na hEolaíochta sa scoil agus léiríonn na daltaí tuiscint agus eolas ar raon leathan oibre atá clúdaithe acu. Tá cláracha oiriúnacha leagtha amach don Eolaíocht ag gach leibhéal sa scoil agus tá ard-mholadh tuillte toisc na fillteáin d’áiseanna a chuirtear ar fáil do gach rang mar thaca. Forbraítear teanga na hEolaíochta ar bhonn córasach. Cuirtear béim ar fhorbairt choincheap agus scileanna chomh maith le sealbhú eolais de. Bheadh sé tráthúil anois cur leis an dea-chleachtas seo agus úsáid a bhaint as léarscáil intinne chun forbairt smaointe na ndaltaí a léiriú. Úsáidtear trialacha praiticiúla agus tionscnaimh go sciliúil chun cumas tuisceana, anailíse agus tuair na ndaltaí a chothú. Dírítear isteach ar chóirthástáil go torthúil. Déantar dlúthcheangal le timpeallacht na scoile chun foghlaim na ndaltaí a neartú agus is cúis bhróid don scoil an obair a dhéantar le fásra agus le plandaí sa ghairdín agus ins na leapacha éagsúla. Baintear úsáid éifeachtach as cláracha mar ‘Discover Primary Science’ agus Knex. Is inmholta mar a eagraíonn an scoil taispeántais eolaíochta chun foghlaim an ábhair a cheiliúradh agus a chur chun cinn ar fud na scoile.

 

4.5 Oideachas Ealaíon

 

Na hAmharcealaíona

Is léir go bhfuil éifeacht an-fhónta ag an bplean cuimsitheach scoile i leith na n-Amharcealaíona ar phleanáil ranga na n-oidí. Is inmholta an aidhm a léirítear sa phlean scoile ar obair gach páiste a thaispeáint agus a cheiliúradh go minic sa seomra ranga, ar na pasáistí agus sa halla. Baintear an aidhm seo amach go creidiúnach tríd na ranganna uile. Tugtar a sciar ceart den am do na snáitheanna uile, siad san líníocht, péinteáil agus dath, priontáil, cré, tógáil agus fabraic agus snáithín. Tugann na hoidí treoracha cinnte, simplí do na daltaí agus iad i mbun oibre agus déanann siad an-chúram de mhúineadh an fhoclóra chuí agus de chothú spéise agus measa na ndaltaí san ábhar. Ins na ranganna a bhfacthas ceachtanna á múineadh iontu bhí obair an-chreidiúnach á déanamh ag na daltaí le cré, le hobair thógála agus le cruthú pictiúr faoi anáil mhór-ealaíontórí. Ba léir go raibh na daltaí ag baint suilt agus tairbhe as na gnóthaí. Rinne na hoidí deimhin de gur deineadh comhtháthú cuí le gnéithe an churaclaim ar nós na hEolaíochta agus na Staire.

 

Ceol

Baintear caighdeán ard amach i dteagasc agus i bhfoghlaim an Cheoil. Is léir go mbaineann daltaí na scoile an-tairbhe agus an-taitneamh as bheith gafa leis an amhránaíocht agus leis an gceol uirlise. Leagann na hoidí béim inmholta ar ghnéithe an Cheoil ar nós buille, rithim, airde, luas, dinimic agus structúr agus cothaítear cruinneas agus binneas an-chreidiúnach sa chanadh i ranganna éagsúla tríd an scoil. Seinneann na daltaí na feadóga go tiúnmhar, tuisceanach agus déanann na hoidí an litearthacht cheoil a nascadh le hamhráin a chanadh agus leis an obair uirlise. Tugann na hoidí caoi do dhaltaí éisteacht le píosaí ceoil ó na mór-chumadóirí agus freagraíonn na daltaí go han-mhaith do na píosái rómánsúla agus do na sleachtanna ceoil ó cheoldrámaí. Labhraíonn siad go fonnmhar faoi na téamaí ceoil agus faoi na mothúcháin a spreagann siad iontu fein. Déantar ceangal cuí idir an Ceol agus gnéithe eile an churaclaim ar nós na n-Amharcealaíona, na hEolaíochta agus na Staire.

 

Drámaíocht

Cé nach bfuil plean scoile don Drámaíocht curtha ar fáil fós múintear an t-ábhar seo go héifeachtúil sa scoil. Comhtháthaítear í go cliste le hábhair eile den churaclam chun tuiscint na ndaltaí a dhaingniú agus go háirithe i gceachtanna teanga chun scileanna cumarsáide agus cumadóireachta na ndaltaí a fhorbairt. Moltar an modh dearfach ina mbaineann na hoidí feidhm as an drámaíocht chun na daltaí a mhealladh chun a gcuid mothúchán a iniúchadh agus a gcuid samhlaíochta a úsáid ins na ceachtanna. Forbraíodh scileanna comhoibritheacha na ndaltaí go sciliúil ins na ceachtanna drámaíochta a breathnaíodh le linn an tréimhse meastóireachta. Éascaíodh rannpháirtíocht na ndaltaí trí raon de stráitéisí oiriúnacha drámaíochta. Ghlac na daltaí páirt ins na himeachtaí éagsúla go bríomhar, cumasach. Moltar, áfach, béim níos láidre a chur ar rialacha na Drámaíochta chun an deighilt idir an réaltacht agus cúrsaí samhlaíochta a chinntiú.

 

4.6 Corpoideachas

 

Tá plean scoile uile leagtha amach don Chorpoideachas agus cuirtear clár cuimsitheach agus cothrom ar fáil i dtaca leis na snáitheanna go léir. Leagtar béim ar fhorbairt scileanna gach dalta agus cothaítear rannpháirtíocht na ndaltaí go sciliúil. Is léir go ndírítear isteach go torthúil ar fhorbairt an chomhionnanais sa ghné seo den churaclam. Stiúraíodh na ceachtanna a chonacthas go cumasach agus léiríodh obair ghrúpa comhar le chéile agus scileanna comhoibritheacha den chéad scoth. Tá raon leathan d’acmhainní ar fáil sa Chorpoideachas. Aithnítear an chaoi an-chreidiúnach ina dtugtar deiseanna do na daltaí rialacha agus cluichí nua a chumadh. Bíonn na daltaí rannpháirteach i gcomórtais éagsúla spóirt ar a n-áirítear peil Ghaelach, sacar, iománaíocht, cispheil, lúthchleasaíocht, agus liathróid láimhe agus moltar na hoidí as an dua agus as an am a chaitheann siad go fial leis na gníomhaíochtaí seo. Tá tionscnamh spóirt inmholta ar bun tar éis scoile ina gcabhraíonn tuistí le hoidí gníomhaíochtaí fiúntacha a eagrú do dhaltaí ó ranganna áirithe.

 

4.7 Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte

 

Múintear clár oibre a chlúdaíonn na snáitheanna agus na snáthaonaid go léir go héifeachtúil, spreagúil. Baintear úsáid as obair chiorcail, as cluichí comhoibritheacha agus as cláir éagsúla ar nós ‘Bí Sábháilte’ agus ‘Misneach’ chun tacú le foghlaim na ndaltaí. Aithnítear an dua a chaitear le hOideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte a chomháthú le gnéithe eile an churaclaim agus le saol na scoile. Tá sé soiléir ón ngaol atá le sonrú idir na hoidí agus na daltaí agus i measc na ndaltaí féin go bhfuil forbairt phearsantachta agus fholláine an uile dalta mar chuspóir lárnach de shainspiorad na scoile. Is inmholta go bhfaigheann na daltaí deiseanna a dtuairimí ar chúrsaí a chur in iúl tríd an ‘bosca smaointe’ a chuirtear ar fáil sa scoil agus trí na himeachtaí a eagraítear ag am tionóil scoile. Léiríonn daltaí na scoile misneach agus muinín inmholta iontu féin agus cabhraíonn a gcuid iarrachtaí an-rathúla i gcomórtais ar nós Tráth na gCeist leo anseo freisin. Eagraítear scéim choigiltis do dhaltaí sa scoil agus agus bhí an scoil páirteach anuraidh sa scéim Pride of Place faoi choimirce Chomhairle Chontae na Mí. Bíonn daltaí ó na ranganna éagsúla ina mbaill den Choiste Glas. Is inmholta freisin mar a eagraítear oícheanta eolais do thuistí i leith Oideachas Caidrimh agus Gnéasachta, gné thábhachtach den aonad curaclaim seo.

 

4.8 Measúnú

 

Tá plean cuimsitheach, cabhraitheach leagtha amach ag an scoil i leith an mheasúnaithe agus baineann na hoidí, idir an príomhoide, na hoidí ranga agus na hoidí tacaíochta feidhm an-éifeachtach as modhanna measúnaithe éagsúla tríd an scoil. Baintear úsáid as breathnóireacht na n-oidí, liostaí seiceála, bailiúcháin d’obair na ndaltaí, prófilí aonair agus tascanna agus trialacha a dhearann na hoidí féin. Luann an plean scoile an-t-am den bhliain ina gcuirtear na trialacha caighdeánaithe ar na daltaí ins na ranganna éagsúla ach go háirithe agus an cineál measúnaithe atá i gceist. Úsáidtear trialacha caighdeánacha chun gnóthachtáil na ndaltaí a mheas sa Bhéarla agus sa Mhatamaitic. Baintear feidhm freisin as Belfield Infant Assessment Test (BIAP) ins na naíonáin shóisearacha agus as Non Reading Intelligence Test (NRIT) i Rang 2 ach go háirithe. Baineann na hoidí tacaíochta feidhm as trialacha diagnóiseacha ar nós Neale Analysis, Jackson agus Quest. De thoradh na dtrialacha uile is féidir dul chun cinn na ndaltaí a mheas, daltaí le riachtanais speisialta a aithint agus eolas a thabhairt do na tuistí. Is inmholta mar a choinníonn gach oide comhad ranga ina gcoimeádtar achroimre ar dhul chun cinn an ranga. Féachann an príomhoide chuige, i gcomhar leis na hoidí eile ar an bhfoireann go ndéantar scagadh ceart ar thorthaí na dtrialacha uile agus go mbíonn éifeacht acu ar na stráitéisí teagaisc agus foghlama maidir le pleanáil ranga, obair ghrúpa agus obair aonair. Ins na meánranganna agus na hardranganna tá forbairt á déanamh ar scileanna féinmheastóireachta na ndaltaí i gcásanna áirithe agus moltar an dea-chleachtas seo go mór.

 

 

5.     Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

 

5.1 Daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu

 

Baineann caighdeán an-ard leis an ullmhúchán agus leis an teagasc do dhaltaí le deacrachtaí foghlama agus le riachtanais speisialta. Caitheann na hoidí ranga, na hoidí tacaíochta foghlama, na hoidí achmhainne agus na cúntóirí riachtanais speisialta go han-tuisceanach, cneasta leis na daltaí seo agus is léir go bhfuil dea-obair chomhoibritheach ar siúl ag an bhfoireann scoile uile ar son a leasa. Ina thaobh seo cuidíonn an obair a dhéanann na hoidí tacaíochta ins na seomraí ranga féin go mór chun teacht i gcabhair ar dhaoine a bhfuil deacrachtaí foghlama acu. Caitear dua agus machnamh ar eagrú tacaíocht inranga chun freastal éifeachtach a dhéanamh ar chumas difriúil na ndaltaí. Leagtar béim inmholta ar straitéisí luath-idirghabhála agus cabhraíonn sé seo go mór chun líon na ndaltaí a bhfuil deacrachtaí foghlama acu sa Bhéarla agus sa Mhatamaitic a choinneáil chomh híseal agus atá. Cuirtear béim ar leith ar fhorbairt scileanna sóisialta na ndaltaí, na daltaí a bhfuil uaireanta acmhainne acu ach go háirithe. Ceaptar bealaí difriúla, cliste chun féin-mhuinín na ndaltaí a ardú de réir mar is cuí. Baintear úsáid bhreá as obair chiorcail chun deiseanna cainte a thabhairt do na daltaí freisin. Tá ocht n-uaire acmhainne is fiche ar fad ag an scoil.

 

Baintear úsáid as raon leathan acmhainní chun foghlaim na ndaltaí a chothu agus a éascú. Déantar an-churam de chúrsaí teanga i gcoitinne, d’fhorbairt fhoclóra agus den obair ó bhéal go príomhdha. Tugtar tacaíocht don obair thábhachtach a bhíonn á déanamh ag na hoidí ranga maidir le feasacht ar fhóineolaíocht agus dírítear ar Phonologocial Awareness Training (PAT) mar obair breise anseo. Tagtar i gcabhair ar pháistí maidir le hullmhú na ceapadóireachta de agus déantar gach iarracht suim a spreagadh sa léitheoireacht trí leabhair breise spreagúla a sholáthar dóibh agus taithí a thabhairt ar úsáid leabharlann na scoile. Spreagtar na daltaí chun cur lena bhfoghlaim neamhspleách ar bhealaí éagsúla éifeachtúla ar nós úsáid a bhaint as an idirlíon chun eolas a bhailiú, samplaí a fháil agus cur lean bhfoclóir. Ó thaobh na Matamaitice de tugtar caoi do na daltaí máistreacht a fháil ar choincheapa tábhachtacha trí breis béime a leagan ar úsáid fearais agus dul siar ar an bhfoclóir matamaiticiúil cuí. Faigheann na daltaí deis freisin ar cluichí spreagúla a imirt a thugann caoi dóibh taitneamh a bhaint as foghlaim an ábhair. Is léir go bhfuil dul cinn breá á dhéanamh ag na daltaí i bhfoghlaim na Matamaitice agus an Bhéarla.

 

Tá polasaí cuimsitheach forbartha ag an scoil don oideachas speisialta agus cuirtear plean foghlama aonair ar fáil do na daltái a fhaigheann tacaíocht bhreise agus dóibh siúd a bhfuil uaireanta acmhainne acu. Pléitear na pleananna seo le na tuistí agus leis na hoidí ranga agus leagtar spriocanna foghlama amach a ndéantar aithbhreithniú orthu go rialta. Cé go bhfuil na tuistí páirteach i ndeilbhiú an chláir fhoghlama b’fhiú breis beag beime a leagan ar a bpáirt ina fheidhmiú.

 

5.2 Tacaíochtaí eile do dhaltaí: iad siúd atá faoi mhíbhuntáiste agus daltaí ó ghrúpaí mionlaigh nó grúpaí eile

 

Caitheann an bord bainistíochta agus na hoidí go tuisceanach, discréideach le daltaí ó theaghlaigh a bhfuil deacrachtaí áirithe acu.

 

 

6.  Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

 

Is iad seo a leanas na láidreachtaí a aithníodh sa mheastóireacht:

 

 

Mar bhealach le togáil ar na láidreachtaí seo agus chun dul i gceann réimsí le haghaidh forbartha, tá na moltaí seo a leanas á ndéanamh:

 

Eagraíodh cruinnithe iarmheastóireachta leis an bhfoireann agus leis an mbord bainistíochta mar a ndearnadh na dréacht-thorthaí agus moltaí na meastóireachta a chur i láthair agus a phlé.

 

 

 

 

Foilsithe Samhain 2009

 

 

 

 

Aguisín

Freagra na scoile ar an Tuairisc

Arna chur isteach ag an mBord Bainistíochta

 

  

 

 

Réimse 1:    Tuairimí ar ábhar na tuairisce scoile

 

Táimid an-sásta leis an gcigireacht. Bhí na cigirí proifisiúnta, cairdiúil. Bhí siad an-deas leis an bhfoireann agus leis na páistí. Táimid an-sásta freisin gur tugadh aitheantas don atmasféar Gaelach, dearfach sa scoil, ó thaobh cur chuige i leith forbairt na bpáistí agus i dtaobh bainistiú na scoile.

 

Is inmholta an caoi gur tugadh an-mholadh don tréan-iarracht a dhéanann an fhoireann iomlán suíomh spreagúil foghlama a sholáthair, agus iad i mbun oibre, i rith am scoile agus lasmuigh d’am scoile.

 

Déantar céiliúradh ar scileanna na bpáistí trí páirt a ghlacadh i réimse leathan imeachtaí. Glacann formhór de na páistí páirt in imeachtaí spóirt a chuirtear ar fáil agus baineann siad an-taitneamh as.

 

Mar fhocal scoir, táimid an-sásta leis an gcigireacht agus táimid an-bhuíoch do na cigirí.

 

Réimse 2:   Gníomhartha leantacha a rinneadh nó atá beartaithe le déanamh ó cuireadh críoch leis an ngníomhaíocht chigireachta chun tátail agus moltaí na cigireachta a chur i bhfeidhm

 

Cé gur aithníodh go dtugtar an-aire do chomhphairtíocht agus chomhionnanas i ngach gné d’obair na scoile, tá ráiteas oifigiúil comhionnanas eagraithe ag an bhfoireann, aontaithe/faomhaithe ag an mBord Bainistíochta agus foilsithe ar shuíomh idirlín na scoile. Mar thacú do ghníomhaíochtaí na foirne i leith na dramaíochta tá plean cuimsitheach oifigiúl á chur le chéile ar pháipéar a leagann béim ach go háirithe ar thuiscint i dtaobh cur chuige agus rialacha na drámaíochta. Fiosraíonn an Bord Bainistíochta ar bhonn leanúnach, agus feidhm á bhaint as na structúir cumarsaide atá i réim sa scoil cheana féin, rannphairtíocht tuismitheoirí i saol oideachasúil a bpáistí sa scoil a fhorbairt. Ar deireadh, agus an scoil ag súil le 25 bliana d’fhorbairt na Gaelscolaíochta sa cheantar, tá gach deis á thapú arís rannpháirtíocht pobal uile na scoile a cheiliúradh agus a neartú.