An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

 

Department of Education and Science

 

 

Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRISC

 

Gaelscoil Uí Riada

Bealach an Cháirdinéil

Wilton Baile an Easpaig

Corcaigh

 

Uimhir rolla: 19852J

 

Dáta na cigireachta: 14 Feabhra 2007

Dáta eisithe na tuairisce: 21 Meitheamh 2007

 

1.     Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

2.     Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

2.1 An bord bainistíochta

2.2 Bainistíocht inscoile

2.3 Bainistíocht acmhainní

2.4 Bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile

2.5 Bainistíocht daltaí

3.     Cáilíocht na pleanála sa scoil

3.1 An próiseas pleanála sa scoil agus a chur i ngníomh

3.2 Pleanáil don seomra ranga

4.     Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

4.1 Forbhreathnú ar cháilíocht na foghlama agus an teagaisc

4.2 Teanga

4.3 Matamaitic

4.4 Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta

4.5 Oideachas Ealaíon

4.6 Corpoideachas

4.7 Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte

4.8 Measúnú

5.     Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

5.1 Daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu

5.2 Tacaíochtaí eile do dhaltaí: iad siúd atá faoi mhíbhuntáiste agus daltaí ó ghrúpaí mionlaigh nó grúpaí eile

6.  Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

 

Tuairisc ar Mheastóireacht Scoile Uile

 

Scríobhadh an tuairisc seo tar éis meastóireacht scoile uile a bheith déanta ar Ghaelscoil Uí Riada. Léiríonn sí torthaí meastóireachta a rinneadh ar obair na scoile ina hiomláine agus déanann sí moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Le linn na meastóireachta bhí cruinnithe réamh-mheastóireachta ag na cigirí leis an bpríomhoide, leis na múinteoirí, le bord bainistíochta na scoile agus le hionadaithe chumann na dtuismitheoirí. Cuireadh an mheastóireacht i gcrích thar thréimhse roinnt laethanta inar thug na cigirí cuairteanna ar sheomraí ranga agus inar bhreathnaigh siad ar theagasc agus ar fhoghlaim. Rinne siad idirghníomhú leis na daltaí agus leis na múinteoirí, scrúdaigh siad obair na ndaltaí agus rinne siad idirghníomhú leis na múinteoirí ranga. D'athbhreithnigh siad doiciméadú faoi phleanáil scoile agus ullmhú scríofa na múinteoirí. Bhuail siad le grúpaí foirne éagsúla de réir mar ba chuí. I ndiaidh na cuairte meastóireachta thug na cigirí aiseolas ó bhéal don fhoireann agus don bhord bainistíochta mar gheall ar thorthaí na meastóireachta.  Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce; ba rogha leis an mbord glacadh leis an tuairisc gan freagra a thabhairt. 

 

1.     Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

 

Tá Gaelscoil Uí Riada suite ar shuíomh tarraingteach talún i Wilton i ndeisceart Chathair Chorcaí. Scoil chomhoideachais do 279 dalta atá inti. Triúr déag atá ar fhoireann na scoile, príomhoide, deichniúr múinteoirí ranga príomhshrutha agus beirt oidí i mbun tacaíochta foghlama. Tá beirt eile fós ag plé le hoideachas speisialta go páirtaimsearach. Bunaíodh an scoil i 1984 agus osclaíodh an scoil bhreá nua sa bhliain 1999. Tá ag éirí go fónta le muintir na scoile an phríomhaidhm a bhaint amach, scoil lán Ghaeilge a chur ar fáil do dhaltaí an cheantair. Sonraítear ard-mheas ar an teanga agus fonn a labhartha ar dhaltaí na scoile.  Baineann gairmiúlacht le gach gné d’obair na scoile seo.

 

2.     Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

 

2.1 An bord bainistíochta

 

Comhlíonann an bord bainistíocta a ról go hiomlán. Solathraíonn sé forum luachmhar inar féidir leis na páirtithe atá ina mbaill de, a dtuairimí a nochtadh. Tá a lán taithí ag baill an bhoird agus is léir go bhfuil seirbhís dílis leanúnach á soláthar acu don scoil. Cinntítear go bhfuil cóiríocht na scoile ar chaighdeán an-ard agus cabhraíonn an bord leis na hoidí an plean scoile a chur i bhfeidhm trí áiseanna a sholáthar. Tionóltar cruinnithe rialta ag an mbord nuair a phléitear saincheisteanna idir pholasaithe, leas na ndaltaí agus cúrsaí airgeadais. Cuireadh fianaise ar fáil go ndéantar cúrsaí airgeadais an bhoird a bhainistiú go han chúramach. Cuirtear polasaithe scoile in iúl do thuismitheoirí trí chruinnithe agus trí nuacht litreacha. Tá baill an bhoird agus coiste na dtuistí ar aon fhocal gurb é an cloch is mó ar a bpaidrín i láthair na huaire ná a chinntiú go mbeidh comhphobal na scoile in ann tacú le spiorad sainiúil na scoile agus teastaíonn uathu bunchloch lán Ghaeilge i measc pobal uile na scoile a threisiú a thuilleadh fós. Toisc nach bhfuil an scoil ró-mhór ‘sé tuairim an bhoird agus choiste na dtuistí go mbíonn sé níos éasca do na daoine fásta aithne a chur ar gach dalta agus ar a gclann, rud a chabhraíonn le comhphobail na Gaelscoile a fhorbairt.

 

2.2 Bainistíocht inscoile

 

Déanann an príomhoide a ról a chomhlíonadh go han-chumasach. Cinntíonn sé go bhfuil córas riarachán scoile an-éifeachtach i bhfeidhm agus cuireann sé dea-chleachtas cumarsáide i bhfeidhm sa scoil. Cuireann sé ceannaireacht fhuinniúil, spreagúil ar fáil ó thaobh cúrsaí pleanála agus curaclaim de agus tá baint lárnach ag an bpríomhoide le cur chun cinn na foghlama agus an teagaisc trasna na scoile. Glacann an príomhoide féin páirt ghníomhach sa teagasc go minic. Spreagann sé cruthaitheacht i measc na múinteoirí agus tugann sé deis dóibh a dtallana agus a saineolas a nochtadh go hiomlán. Dearbhaíonn sé iarrachtaí na fóirne agus cuireann sé próiseas beoga cumarsáide ar bun. Tá cultúr comhoibrithe agus comhthacaíochta le sonrú tríd an scoil. Is léir go bhfuil an príomhoide agus na hoidí eile tugtha do phróiseas leanúnach machnaimh, forbartha agus feabhsaithe. Forbraítear bealaí oibre agus struchtúir laistigh den scoil a éascaíonn próiseas comhsheasmhach pleanála curaclam agus eagraithe. Tionóltar cruinnithe fóirne go rialta agus coimeádtar na tuismitheoirí ar an eolas faoi imeachtaí éagsúla na scoile trí chruinnithe agus trí nuachtlitreacha. Cinntítear go gcomhlíontar na curamaí uile a bhaineann le cáipéisíocht ó eagraíochtaí stáit, idir leabhair ionrollacháin agus leabhair tinreamh. Cuirtear mionfhaisnéis ar fáil ar ról an phríomhoide tánaisteach agus ar ról ball eile de bhainistíocht inmheánach na scoile. Tá freagrachtaí scríofa ag gach ball den bhainistíocht inmheánach agus baineann na dualgais éagsúla le curam leanaí, le riarachán agus le cur i bhfeidhm an churaclaim. Eagraítear cruinnithe rialta den bhainistíocht inmheánach ina ndéantar athbhreithniú ar chonas mar a chuirtear cuspóirí an ról i gcrích.

 

Nótaítear go dtéann na naíonáin shóisearacha abhaile ar a haon a chlog gach lá, agus go bhfanann na naíonáin shínsearacha i láthair go dtí a leath i ndiaidh a dó san iarnóin. Cuirtear coinníollacha na Roinne Oideachais agus Eolaíochta i gcuimhne don bhord maidir le hAm ar Scoil agus moltar go gcinntíonn údarais na scoile go bhfuil clár ama na naíonan ag teacht le Polasaí na Roinne.

 

2.3 Bainistíocht acmhainní

 

Tá córas i bhfeidhm a chinntíonn go bhfuil réimse leathan d’acmhainní oideachasúla ar fáil sa scoil agus a chinntítear go ndéantar bainistíocht éifeachtach orthu. Thar na blianta chaith an bord bainistíochta an-dua agus tréan-iarrachtaí ag iarraidh scoil nua a thabhairt chun críche agus tá an-chreidiúint ag dul do bhaill an bhoird as a niarrachtaí. Tá cruth breá ar an bhfoigneamh anois do chur i bhfeidhm an churaclaim agus tugann an bord bainistíochta aire cuí do chothabháil an fhoirgnimh. Cuireann Cumann Lúthchleas Gael páirceanna ar fáil do chluichí.

 

Séard atá sa chóiríocht ná deich rangsheomra, oifigí, seomra fóirne agus seomra ceoil. Tá seomraí beaga eile ann chomh maith a úsáidtear le haghaidh thacaíocht fhoghlama agus tá seomra amháin eile curtha in ord le haghaidh ríomhairí agus is mór an áis í seo. Lasmuigh, tá dhá chlós scoile, atá maisithe i gcóir cluichí éagsúla, agus faiche cam ina bhfuil crainn agus plandaí eile curtha. Is féidir í seo a úsáid nuair a bhíonn an aimsir oiriúnach chuige. Tá halla breá sa scoil a úsáidtear le haghaidh raon leathan de ghníomhaíochtaí scoile agus iarscoile. Tá an bhainistíocht an-bhuíoch de na comhlachtaí áitiúla a thug tacaíocht agus urraíocht don scoil chun an halla breá a thógáil.

Léiríonn foireann na scoile suim láidir i bhforbairt ionghairme agus tacaíonn an bord bainistíochta leo. Tá aitheantas faoi leith tuilte ag rúnaí agus ag feighlí na scoile seo, beirt a bhfuil Gaeilge líofa acu agus a chabraíonn leis na hoidí an teanga a chur chun cinn mar mhéan nádúrtha cumarsáide i gcomhphobal na scoile. Cabhraíonn siad go mór ó thaobh cúrsaí ríaracháin de agus nótaítear go gcoimeádtar bail tarraingteach, néata ar an bhfoirgneamh agus ar a thimpeallacht. Soláthraítear raon leathan acmhainní chun tacú le forbairt na hoibre sa scoil. Tá raidhse fearais agus treallaimh ar fáil, idir acmhainní oidedhéanta agus fhearas ceannaithe. Úsaidtear na háiseanna go han-éifeachtach. Ina theannta sin tá réimse leathan d’ábhar léitheoireachta agus taighde i nGaeilge agus i mBéarla sna leabharlanna ranga. Baintear a lán úsáide as an acmhainn chun foghlama atá i dteicneolaíocht an eolais agus na cumarsáide. Cuirtear deiseanna ar fáil do pháistí an teicneolaíocht nua-aimseartha a úsáid chun cur lena bhfoghlaim i ngach ábhar léinn. Is féidir leis na daltaí an ríomhaire a úsáid chun cluichí a imirt nó chun teacht ar eolas, scimeáil ar a idirlíon agus eolas a thraschur. Úsáidtear an ríomhaire, freisin chun píosa scríbhneoireachta a chur in eagar agus a leagan amach go slachtmhar.

 

 

2.4 Bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile

 

Eagraítear clár ghníomhaíochtaí a chothaíonn páirtíocht na dtuismitheoirí i saol na scoile. Bíonn deiseanna ag na tuismitheoirí freastal ar léachtanna, ar ranganna Gaeilge, agus oícheanta sóisialta, maraon leis na himeachtaí a bhaineann le soláthar airgead. Is léir go bhfuil cumarsáid dhearfach, rialta idir cumann na dtuismitheoirí agus an bord, an príomhoide agus na hoidí ranga. Agus is léir, chomh maith, go bhfuil caidreamh láidir idir oidí agus tuismitheoirí chun tacú leis an bhfoghlaim.

Tuigeann údaráis na scoile go bhfuil ról lárnach tábhachtach ag an scoil i saol an pharóiste agus an cheantair maguaird. Bíonn baint leanúnach ag an scoil le heagraíochtaí áitiúla idir, an Chomhar Creidmheasa, Chumann Lúthchleas Gael agus an Chór Eaglasta. Bíonn halla na scoile in úsáid um thráthnóna ag grúpaí áitiúla spóirt.

 

2.5 Bainistíocht daltaí

 

Cuidíonn modhanna feidhmiúla teagaisc, agus bainisteoireacht éifeachtach, le suim agus rannpháirtíocht na ndaltaí a mhúscailt agus a choimeád. Tá cód iompair cothram agus céimniúil i bhfeidhm. Is léir go bhfuil idir-ghníomhaíocht dhearfach idir daltaí agus oidí sa scoil.

 

 

3.     Cáilíocht na pleanála sa scoil

 

3.1 An próiseas pleanála sa scoil agus a chur i ngníomh

 

Cabhraíonn an próiseas pleanála a leantar sa scoil seo, le curaclam, leathan, cothram, réalaíoch atá bainteach le h-ethos agus riachtanais shainiúla na scoile seo. Is léir, chomh maith, go bhfuil an scoil gafa le pleanáil leanúnach i bhforbairt pholaisithe eagrúcháin agus churaclam. Tá polasaithe an-fhiúntacha curtha ar fáil ar mhórghnéithe riaracháin na scoile. Leiríonn na doiciméid seo grinn-tuiscint ar nádúr agus ar charactar na scoile agus tugann siad treoir shoiléir ar phróiseas an chur i bhfeidhm. Maidir le polasaí ionrollacháin na scoile, moltar go ndíreofaí aird na dtuismitheoirí ar fhorálacha an Achta Oideachais, alt 29, maidir le cinní na scoile i leith ionrollachán. Tá an-dul chun cinn déanta le pleanáil straitéiseach curaclaim agus tá pleananna curtha ar fáil do na hábhair éagsúla. Tá na pleananna seo cuimsitheach agus is léir gur eascair siad as díospóireacht shaibhir i measc phobal na scoile.

 

Cuireadh fianaise ar fáil a dhearbhaíonn go bhfuil céimeanna cuí glactha ag an mbord bainistíochta agus ag an bhfoireann chun beartais a fhorbairt atá ag teacht le forálacha i Children First: National Guidelines for the Protection and Welfare of Children (An Roinn Sláinte agus Leanaí, 1999, eagrán nua Bealtaine 2004) agus Treoirlínte agus Cur Chuige um Chaomhnú Páistí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Aibreán 2001). Cuireadh fianaise ar fáil, leis, a dhearbhaíonn go bhfuil na beartais glactha ag an mbord bainistíochta agus go bhfuil siad curtha i bhfeidhm aige. Táthar tar éis duine idirchaidrimh ainmnithe a cheapadh de réir cheanglas threoirlínte na Roinne.

 

3.2 Pleanáil don seomra ranga

 

Sonraítear go bhfuil tionchar ag an bplean scoile ar obair na ranganna. Ullmhaíonn na hoidí go cuimsitheach agus go críochniúil chun saothair. Tá an rian sin le sonrú ar an bpleanáil fadtéarmach agus gearrthréimhseach agus ar an gcur chuige. Eascraíonn ábhar na scéimeanna as an bplean scoile agus bailítear acmhainní cabhracha dá réir. I gcúrsaí pleanála léiríonn na hoidí na cuspóirí foghlama atá le baint amach agus na gníomhaíochtaí foghlama a chabhraíonn le cur i gcrích na gcuspóirí. Comhoibríonn múinteoirí, atá ag obair ag an leibhéal céanna, nuair a bhíonn siad ag pleanáil na hoibre agus tá an nós seo go mór le moladh. Úsáidtear bealaí éagsúla measúnachta cuí, chun an dul chun cinn a mheas. Cuirtear difríochtaí aonair na ndaltaí san áireamh agus freastalaíonn na hoidí go cuí ar pháistí a bhfuil riachtanais faoi leith acu.

 

4.     Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

 

4.1 Forbhreathnú ar cháilíocht na foghlama agus an teagaisc

 

Sa teagasc laethúil, déantar gnéithe éagsúla an churaclaim a chomhtháthú go minic. Bíonn an fhoghlaim bunaithe ar an imshaoil agus úsáidtear modhanna gníomhacha agus fionnachtana. Cinntítear go bhfuil an teanga lárnach sa phróiseas foghlama. Spreagtar na daltaí chun foghlama agus forbraítear cumas na ndaltaí ar fhoghlaim go neamhspleách. De réir mar a oireann, úsáideann na hoidí saghasanna difriúla eagraithe ranga, idir obair i ngrúpaí, obair aonair agus theagasc an ranga ina iomláine. Féachtar ar an measúnú mar dhlúthchuid den teagasc agus den fhoghlaim. Baintear sár úsáid as an acmhainn chun foghlama atá i dteicneolaíocht an eolais agus na cumarsáide chun an fhoghlaim a shaibhriú trasna an churaclaim. Le linn na gcuairteanna tugadh faoi deara, daltaí ag cumadh phíosaí scríbhneoireachta, ag iniúchadh shuímh idirlíne chun teacht ar eolas agus ag clárú obair ranga.

 

4.2 Teanga

 

An Ghaeilge

Is léir go bhfuil foireann na scoile an-tugtha don Ghaeilge agus go gcothaíonn na hoidí uile, dea-thoil agus an-bhá don teanga i measc na ndaltaí faoina gcúram. Sonraítear ardchaighdeán sa Ghaeilge ar fud na scoile. Bíonn na daltaí líofa sa Ghaeilge agus fonn orthu í a labhairt. Foghlaimíonn na daltaí raon leathan de nathanna cainte, rainn, dánta, agus amhráin. Dírítear ar an teanga a mhúineadh i gceachtanna dea-chéimnithe, agus leagtar an-bhéim ar thaitneamh agus ar úsáid na teanga i ngníomhaíochtaí cosúil le, scéalta, agallaimh beirte, ról ghlacadh, dramaíocht agus cluichí teanga. Bíonn taithí ag na daltaí ar imshaoil ina mbíonn an prionta fairsing agus ina mbíonn fáil acu ar leabhair. Tá raon cuíosach leathan leabhar Gaeilge ar fáil agus léann na daltaí le brí agus le cruinneas agus pléann siad ábhar na léitheoireachta go han-chumasach. Braitheann oidí áirithe nach féidir teacht ar réimse leabhar atá saibhir agus éagsúil go leor i gcomhthéacs na léitheoireachta. Tá moladh ar leith tuillte ag na hoidí as an slí ina úsaidtear úrscéalta chun Gaeilge na ndaltaí a shaibhriú agus tá rian na hoibre sin le sonrú i scríbhneoireacht chruthaitheach agus phearsanta na ndaltaí. Oiltear na daltaí go han éifeachtach chun filíocht a aithris agus a chíoradh go muiníneach. Cothaítear a spéis i gcumadh na filíochta freisin. Leagtar béim ar fhorbairt na scríbhneoireachta cruthathaí pearsanta ar bhonn rialta forásach.

 

Béarla

Déantar an-chúram de theagasc an Bhéarla agus tá caighdeán an-ard le sonrú sa teagasc agus san fhoghlaim ar fud na scoile. Leagtar béim faoi leith ar cheachtanna struchtúra i múineadh scileanna ó bhéal sa Bhéarla. Ina gcur chuige, úsáideann na hoidí stréitisí éagsúla go han-torthúil, idir scéalta, fhilíocht, chómhrá, dhíospóireacht, agallaimh, agus drámaíocht. Dírítear aire chuí ar scileanna na léitheoireachta a theagasc agus leagtar béim inmholta ar chothú na léitheoireachta phearsanta agus ar phlé na filíochta. Sna bunranganna eagraítear gníomhaíochtaí a chabhraíonn le daltaí na coibhneasa idir fuaimeanna agus litreacha a ghnóthú. Sna hard ranganna forbraítear ardscileanna na léitheoireachta trí bheith ag léamh agus ag deileáil le réimse ilghnéitheach de théacsanna. Bíonn taithí rialta ag na daltaí ar a bheith ag plé le húrscéalta, ag déanamh taighde, agus ag baint úsáide as an leabharlann. Tá na gnóthaí scríbhneoireachta eagraithe go críochniúil agus tá éagsúlacht deas sna cleachtaí. Spreagtar cruthaitheacht na ndaltaí trí phróiseas na scríbhneoireachta agus baintear lán úsáid as an acmhainn chun foghlama atá i dteicneolaíocht an eolais agus na cumarsáide. Úsáidtear modhanna oiriúnacha measúnaithe chun daltaí a mbíonn deacrachtaí léitheoireachta acu a aithint go luath.

 

Cleachtar cur chuige an tumoideachais sa scoil seo agus ní mhúintear an Béarla do na naíonaín shóisearacha. Tosaíonn na naíonaín shínsearacha ag foghlaim an Bhéarla nuair a bhíonn bliain caite acu ar scoil. Cuirtear polasaí na Roinne in gcuimhne don bhord maidir leis an gcuraclam i scoileanna lánGhaeilge agus maidir le múineadh an Bhéarla go háirithe. I ngeall ar a riachtanaí atá sé na daltaí gan Gaeilge a thumadh sa Ghaeilge go luath sa scoil lánGhaeilge, tuigtear nach gcaithfí leis an mBéarla sa chéad bhliain bhunscoile ach an tíosmhéid atá molta chun Béarla a mhúineadh i.e. 2.5 uair in aghaidh na seachtaine.

 

4.3 Matamaitic

Sa Mhatamaitic, sroichtear caighdeán ard. Múintear na ceachtanna go cúramach, céimneach. Tugann na hoidí na coincheapa bunúsacha chun soiléireachta go tuisceannach i suímh réalaíocha agus i gcomhthéacsanna tras-churaclam. Baintear feidhm thairbheach as modhanna gníomhaíochta agus as ábhar coincréideach chun na coincheapa cuí a dhaingniú. Réitíonn na daltaí a bhfadhbanna scríofa agus cláraíonn siad a gcuid saothair go slachtmhar. Freagraíonn na daltaí ceisteanna ó bhéal le luas agus le cruinneas inmholta. Múintear scileanna tuar agus meastacháin ó na naíonáin aníos. Céimnítear an obair sa Mhatamaitic go cúramach agus cothaítear cruinneas sa ríomhaireacht. Go minic tugtar deiseanna do na daltaí foghlaim i ngrúpaí agus iad ag réiteach fadhbanna.

 

4.4 Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta

 

Stair

I múineadh na Staire, tuigeann na hoidí an tábhacht a bhaineann le cothramaíocht idir sealbhú eolais agus forbairt scileanna an stairí. Is aoibhinn leis na daltaí óga a bheith ag éisteacht le scéalta a chuireann fás faoina shamhlaíocht, agus roghnaítear scéalta atá oiriúnach ó thaobh spéise agus ábharthachta de. Bíonn na daltaí ag bailiú agus ag clárú fianaise agus ag teacht ar thuiscint ar an ngaol idir cúis agus toradh. Úsáidtear modheolaíocht ghníomhach agus bíonn daltaí ag úsaid línte ama, ag éisteacht le scéalta, agus rannpháirteach i dtionscnaimh. I múineadh na Staire, sna ranganna níos sínsearaí, leagtar béim ar léitheoireacht, taighde, clárú agus plé. Tá dul chun cinn suntasach in obair thionscnaimh le sonrú ar dhromchlaí taispeántais sa seomra ranga agus lasmuigh. Leagtar béim chuí ar stair an teaghlaigh, stair na háite, na tíre agus an domhain mhóir. Le linn na gcuairteanna cigireachta, tugadh aitheantas speisialta do na daltaí as an samhlaíocht agus an dua a caitheadh i dtionscnamh a rinneadh a bhí bunaithe ar an dtéama, ‘Stair Chathair Chorcaí’.

 

Tíreolaíocht

Sa Tíreolaíocht leagtar béim ar thíreolaíocht na scoile, na háite, na tíre agus an domhain mhóir agus ar bhealaí maireachtála pobal. Úsáidtear meascán de mhodhanna i múineadh na Tíreolaíochta idir mhodh taispeánach agus mhodh an fhiosrúcháin. Le linn na gcuairteanna bhí an deachleachtas le sonrú ar fud na scoile agus tugadh faoi ndeara daltaí ag úsaid learscáileanna, agus cruinneoga, agus ag obair ar thionscnaimh. Úsáidtear imshaoil na scoile go han-torthúil chun coincheapa geografacha agus stairiúla a chíoradh agus a iniúchadh. Claraítear torthaí na hoibre sin i bhfoirm learscáileanna agus pictiúir go han-tarraingteach sna ranganna. Baintear sár úsáid as na háiseanna amharc seo chun cur leis an bhfoghlaim. Múintear stór d’fhocail a mbíonn feidhm gheografach leo go teagmhasach agus cuirtear úsáid cheart na Gaeilge chun cinn i gcónaí.

 

Eolaíocht

Músclaítear suim na ndaltaí san eolaíocht agus cothaítear meon fiafraitheach iontu. Arís, sa chás seo, cinntíonn na hoidí go mbíonn cothramaíocht sa phlean idir sealbhú eolais agus cleachtadh scileanna an eolaí. Tugann na hoidí deiseanna do na daltaí a bheith páirteach ina ngníomhaíochtaí thaighde agus fhionnachtana. Sna ceachtanna eolaíochta, úsáidtear ídéanna, eolas pearsanta agus taithí na ndaltaí mar thús chéim na gceachtanna. Díríonn agus treoraíonn na hoidí fiosracht na ndaltaí ar ghnéithe den timpeallacht, agus déanann siad comhtháthú idir na codanna éagsúla den churaclam. Is léir go ndéanann na múinteoirí a lán pleanála roimh ré agus déanann siad staidéar grinn ar thimpeallacht na scoile. Cuirtear turgnaimh phraiticiúla ar bun sa seomra ranga féin, chomh maith, ar nós síolta agus plandaí a chur ag fás. Is léir gur bhreá leis na daltaí a bheith páirteach i ngrúpaí beaga, ag breathnóireacht, ag tuar agus ag anailísiú, le dúile agus le hábhair eolaíochta, mar shampla, ag obair le maignéid agus ag foghlaim faoi fhórsaí cosúil le heibhléis.

 

4.5 Oideachas Ealaíon

 

Na hAmharcealaíona

Sna hAmharcealaíona spreagtar samhlaíocht na ndaltaí le raon leathan de ghníomhaíochtaí atá comhtháite le gnéithe eile an churaclaim. Cuireann an clár sna hamharcealaíona béim ar an tábhacht a bhaineann le déanamh na healaíne agus le freagairt don ealaíon araon. Spreagtar na daltaí chun ealaíon sa timpeallacht a thabhairt faoi ndeara agus tugtar na daltaí ar cuairteanna ar áiléir áitiúla freisin. Sna ceachtanna, baineann na daltaí úsáid as teicnící éagsúla. Bíonn taithí ag na daltaí ar na sé shnáithe: líníocht, péint agus dath, cré, tógáil, prionta, agus fabraic agus snáithín. Tá an saothar go han-chreidiúnach. Bíonn obair na ndaltaí san ealaín á ceiliúradh agus cuirtear torthaí na hoibre ar taispeáint go tarraingteach ar fud na scoile.

 

Ceol

Baineann na daltaí sult as an gceol agus cuirtear ar a gcumas páirt a ghlacadh i réimse leathan de ghníomhaíochtaí taitneamhacha. Bíonn deiseanna ag na daltaí éisteacht le, agus freagairt do réimse leathan stíleanna agus traidisiún ceoil, ceol Ghaelach san áireamh. Cuirtear clár céimniúil maidir le léamh agus scríobh an cheoil agus seinm uirlisí, i láthair na ndaltaí. Leagtar béim lárnach ar amhránaíocht agus canann na daltaí raon leathan d’amhráin ó chultúir eagsúla. Tá cumas faoi leith ag roinnt de na hoidí i leith an Cheoil agus baintear feidhm fhiúntach as úirlisí ceoil le linn na gceachtanna. Taitníonn an amhránaíocht agus na ceachtanna feadóige go mór leis na daltaí.

 

Nótaítear go dtagann múinteoirí seachtracha ó Scoil Cheol Chorcaí, isteach gach seachtain chun thart ar seasca dalta a theagasc i seinnt uirlisí. De réir na gcoinníollacha a ghabhann leis an seirbhís, ní mór do thuismitheoir an dalta a bheith i láthair fad is a bhíonn an ceacht ar siúl. Leanann na ceachtanna ar feadh fiche nó tríocha noiméad. Íocann na daltaí as na ceachtanna ceoil. Breathnaíodh ar an teagasc seo agus tugadh faoi deara go raibh torthaí na hoibre ar chaighdeán ard. Is léir chomh maith go dtagann an clár teagaisc le curaclam an cheoil do bhunscoileanna. Mhínigh an príomhoide go ndéantar deimhin de nach gcuirtear bac ar dhaltaí freastal ar aon ghníomhaíochtaí inscoile ar chúiseanna airgeadais agus mhínigh sé go bhfuil córas cúnta i bhfeidhm sa scoil dá réir. Moltar don bhord athbhreithniú a dhéanamh, ar an slí ina níoctar as seirbhísí eischuraclaim lena chinntiú go bhfuil an scoil ag teacht le polasaí na Roinne maidir leis an teagasc le linn am scoile.

 

Drámaíocht

Úsáidtear meán na drámaíochta go han éifeachtach chun acmhainn shamhlaíoch na ndaltaí a chur ag obair. Comhoibríonn na daltaí go toilteanach lena chéile i gcumadóireacht drámaí i nGaeilge agus i mBéarla. Tugtar deiseanna do na daltaí, scéalta a léiriú, agus coimhlintí agus mothúcháin a iniúchadh i gcomhthéacsanna samhlaíocha. Faigheann na hoidí tacaíocht ó oide seachtrach chun réimse leathan d’eispéiris luachmhara fhoghlama a sholáthar do na páistí freisin. Íocann an bord bainistíochta as an soláthar seo. Is léir go bhfuil tionchar dearfach, ag ionchur an oide sheachtraigh seo, ar obair an ghnáthranga agus tá scileanna na n-oidí i múineadh na drámaíochta á bhforbairt dá réir.

 

4.6 Corpoideachas

Is breá leis na daltaí na gluaiseachtaí sa Chorpoideachas agus stiúrtar na gníomhaíochtaí go cumasach taitneamhach. Cuirtear deiseanna ar fáil taithí a fháil ar na ranna éagsúla den Chorpoideachas agus cinntítear go bhfuil cothramaíocht idir, agus forbairt ar, scileanna i ndamhsa, i ngleacaíocht, i gcluichí, agus in oiliúint uisce. Thairis sin, eagraítear foirne idir bhuachaillí agus chailíní le páirt a ghlacadh i sraitheanna peile agus iománaíochta. Glacann an scoil páirt i gcomórtais idir Sciath na Scol agus Spóirt na Cathrach chomh maith. I múineadh an rince, faigheann na hoidí cabhair ó oide seachtrach le cailíocht speisialta. Bhí cailíocht an teagaisc an-ard agus sna ceachtanna a breathnaíodh orthu leagadh béim chuí ar rannphairtíocht, ar thaitneamh agus ar aire na ndaltaí. I nGaeilge shaibhir a tugadh na treoracha rince ar fad. Mhínigh an príomhoide go níocann an bord bainistíochta as an soláthar seo.

 

4.7 Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte

 

Cuidíonn an clár san Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte (OSPS) le daltaí a ullmhú chun saorántachta atá gníomhach agus freagrach. Cuirtear OSPS  i láthair na ndaltaí trí dhearcadh agus atmaisféar deimhneach na scoile. Úsaidtear straitéisí mar gníomhaíochta súgartha, díospóireachta agus drámaíochta, cluichí comhoibritheacha agus ábhair chlos-amharc. Cothaítear féin-mheas agus féinmhúinín na ndaltaí trí phlé fiúntach le linn na gceachtanna. San OSPS úsáideann na hoidí scéalaíocht agus obair chiorcail chun féin-mheas agus féin-mhuinín na bpáistí a fhorbairt. Tá plean curtha le chéile don Oideachas, Caidrimh agus Gneasaíochtaí agus mhínigh an príomhoide go gcuirtear cuid den chlár i bhfeidhm le cabhair ó sheirbhísí seachtraigh.

 

 

4.8 Measúnú

Déantar measúnú leanúnach mar dhlúthchuid de gach achar curaclaim agus úsáidtear raon de bhealaí foirmiúla agus neamh fhoirmiúla chun measúnú rialta a dhéanamh ar an dul chun cinn.

Maraon le gléasanna neamhfhoirmiúla measúnaithe úsáidtear trialacha diagnóiseacha agus trialacha caighdeánaithe. Cláraítear na torthaí go slachtmnhar cabhrach agus roinntear an t-eolas go cuí. Déantar na torthaí a iniúchadh ar bhonn scoile i dtreo is go mbíonn tionchar ag an measúnú ar an múinteoireacht agus ar an bhfoghlaim.

 

5.     Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

 

5.1 Daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu

Tá tosaíocht ard tugtha ag an scoil seo do dhaltaí le teastálacha speisialta agus deacrachtaí foghlamtha. Nuair a bhí an scoil nua seo á tógáil, cuireadh riachtanais daoine le míchumas fisiciúil san áireamh. Cuireadh ardaitheoir ar fáil agus leithris a bheadh oiriúnach do chách. Tá na dóirse agus na pasáistí go breá leathan agus oiriúnach do chathaoireacha rotha.

 

Glacann an múinteoir ranga freagracht bhunúsach as dul chun cinn na ndaltaí go léir ina rang. Ag léibhéal na naíonán tugtar tús-áite d’aitheantas luath chun deacrachtaí foghlama a sheacaint. Bíonn cumarsáid rialta idir oidí ranganna agus na múinteoirí speisialta agus leagtar béim inmholta ar luath-idirghabháil trí oidí a bheith ag obair le chéile sna rangsheomraí. De réir mar a oireann, cuirtear clárácha oiriúnacha teagaisc ar fáil do dhaltaí aonair agus do ghrúpaí agus tá raon de thriaileacha in úsáid. Coimeádtar cuntas cruinn ar an dul chun cinn. I bhfianaise na noidí bíonn dea-chumarsáid idir na múinteoirí agus na tuismitheoirí. Stiúrtar obair an chúntóra le haghaidh riachtanais speisialta go tuisceaneach. Tá fianaise ann go ndéantar gach iarracht chun tacaíocht bhreise a lorg ó sheirbhísí seachtracha. Glactar le comhairle a thugann siceolaithe agus leantar cláracha a dhearann teiripithe éagsúla. Is léir go bhfuil ardleibhéal comhoibrithe agus plé idir an bord bainistíochta, an príomhoide, na múinteoirí ranga, na múinteoirí oideachas speisialta, na tuismitheoirí agus na daoine gairmiúla atá páirteach san obair.

 

Cé go ndéantar tagairt sainiúil sa Phlean Scoile don oideachas speisialta agus don tacaíocht foghlama, tá sé i gceist ag na hoidí anois, athbhreithniú a dhéanamh ar an bplean ina iomláine. Sa chomhthéacs seo beidh na hoidí ag díriú ar an dá aicme dalta sa scoil a bhfuil riachtanais speisialta acu, na daltaí a bhfuil deacrachtaí foghlamtha acu agus na daltaí le míchumais agus le teastálacha speisialta. Moltar go ndéanfaí machnamh ar na staitéisí is oiriúnaí a roghnú chun riachtanais na ndaltaí aonaracha agus taithí agus oiliúint na noidí a chur san áireamh nuair a bheidh na curamaí á dháileadh ar na baill fóirne.

 

Nuair a bheidh athdhréachtú pholasaí na scoile á dhéanamh, i leith daltaí le míchumas céadfaíoch, b’fhiú iniúchadh a dhéanamh ó am go chéile, ar áiseanna na scoile lena chinntiú go bhfuil siad curtha in oiriúint, chomh fada agus is féidir, do dhaltaí a bhfuil míchumas cloisteála nó lagú feiceála orthu. D’fhéadfaí, chomh maith, dul i gcomhairle le hoide taistil na mbodhar chun dréachtchonradh a leagadh síos, lena chinntiú go bhfuil cluaisíní cúnta ag feidhmiú agus in úsaid mar ba chóir.

 

5.2 Tacaíochtaí eile do dhaltaí: iad siúd atá faoi mhíbhuntáiste agus daltaí ó ghrúpaí mionlaigh nó grúpaí eile

Tá líon beag daltaí sa scoil seo ó chúlra faoi mhíbhuntáiste agus déanann an scoil an-iarracht chun freastal ar na fadhbanna a léirítear dá bharr. Tá cabhair bhreise ar fáil i bhfoirm deontais speisialta agaus baintear gach úsáid astu agus as foinsí eile an bhoird chun tacaíocht a thabhairt do na daltaí seo. Níl aon dhaltaí ó ghrúpaí mionlaigh ag freastal ar an scoil i láthair na huaire.

 

6.  Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

 

Is iad seo a leanas na príomhnearta a aithníodh sa mheastóireacht:

 

Mar bhealach le togáil ar na nearta seo agus chun dul i gceann réimsí le haghaidh forbartha, tá na moltaí seo a leanas á ndéanamh:

 

Eagraíodh cruinnithe iarmheastóireachta leis an bhfoireann agus an mbord bainistíochta mar a rinneadh na dréacht-thorthaí agus moltaí na meastóireachta a chur i láthair agus a phlé.