An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

Department of Education and Science

 

Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRISC

 

SN Thóin Ré Gaoith

Tóin Ré Gaoith, Acaill, Contae Mhaigh Eo

Uimhir rolla:16113C

 

Dáta na cigireachta: 9 Deireadh Fómhair 2009

 

 

 

 

Meastóireacht scoile uile

Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

Cáilíocht na pleanála sa scoil

Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

Freagra na scoile ar an tuairisc

 

 

 

 

Meastóireacht scoile uile

Rinneadh meastóireacht scoile uile ar Scoil Náisiúnta Thóin Ré Gaoith i Mí Dheireadh Fómhair 2009. Léiríonn an tuairisc seo torthaí na meastóireachta agus déanann sí moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Dhírigh an mheastóireacht ar cháilíocht an teagaisc agus na foghlama sa Bhéarla, sa Ghaeilge, sa Mhatamaitic agus sa Cheol. Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile ar a thuairim a léiriú  ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce i scríbhinn, agus beidh freagra an bhoird ar fáil san aguisín atá leis an tuairisc seo.

 

 

Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

 

Is scoil bheag tuaithe í Scoil Náisiúnta Thóin Ré Gaoith. Tá sí suite idir Gob a Choire agus An Mhala Raithní in iarthar Mhaigh Eo. Is scoil Ghaeltachta í, cé gurb é an Béarla céad teanga formhór na ndaltaí. D’fhill tromlach na clanna a fhreastalaíonn ar an scoil ó Shasana agus ní labhraíonn siad Gaeilge. Ní labhraítear mórán Gaeilge sa cheantar seo. Cruthaíonn sé seo dúshlán do na hoidí soláthar cuí a dhéanamh do riachtanais fhoghlama na ndaltaí agus ag an am céanna a chinntiú gur í an Ghaeilge theanga chumarsáide na scoile. Tógadh síneadh, le háiseanna nua, i 2008. Tá an foirgneamh glan agus néata agus tá sí maisithe i mbealach spreagúil agus tarraingteach le cairteacha agus acmhainní oideachasúla maraon le samplaí de shaothar na ndaltaí ar taispeáint. Tá an scoil pháirteach sa chlár tacaíochta scoile Comhionannas Deiseanna a Sholáthar i Scoileanna (DEIS).

 

Léiríonn an tábla thíos eolas ginearálta ar fhoireann na scoile agus ar na daltaí a bhí cláraithe sa scoil nuair a bhí an mheastóireacht ar siúl:

 

 

Líon

Daltaí ar rolla na scoile

39

Ranganna príomhshrutha sa scoil

8

Múinteoir(í) ar fhoireann na scoile

3

Múinteoir(í) ranga príomhshrutha

2

Múinteoir(í) ag obair i bpoist tacaíochta

1

Cúntóirí riachtanas speisialta

0

 

 

1. Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

 

1.1   Sainspiorad misean nó fís na scoile

Is é Ardeaspag Caitliceach Thuama patrún na scoile. Tá spiorad foghlama láidir sa scoil seo. Déanann an scoil iarracht an dalta uile a fhorbairt. Aithníonn fís na scoile an tábhacht a bhaineann le hoideachas breá leathan a sholáthar do gach dalta. Tá an scoil ag déanamh iarracht inmholta leis na blianta anuas, stádas Gaeltachta na scoile a ardú agus an Ghaeilge a chur chun cinn sa scoil agus sa cheantar.

 

1.2 An bord bainistíochta

Ceapadh bord bainistíochta na scoile de réir na nósanna imeachta chuí. Tionóltar cruinnithe go rialta agus coinnítear na miontuairiscí. Nuair a bhí an síneadh le tógáil le déanaí, bhí go leor cruinnithe ag an mbord chun an obair sin a eagrú agus a phlé. Déantar gnó na gcruinnithe go hiondúil trí mheán an Bhéarla agus le linn na meastóireachta, reachtaíodh mórchuid de na cruinnithe leis an mbord trí Bhéarla, ar éileamh na mball. Tuigeann agus glacann an bord leis na dualgais atá aige Gaeilge sa scoil a chur chun cinn, de réir mír 9 den Acht Oideachais (1998). Tá plean gnímh curtha i gcrích ag an mbord chun na hábhair go léir a mhúineadh trí Ghaeilge, seachas Matamaitic, a mhúintear sa dá theanga. Dearbhaítear go bhfuil an bord lánsásta leis an oideachas a chuireann an scoil ar fáil, go mórmhór leis an bhfeabhas atá tagtha ar an nGaeilge sa scoil le blianta beaga anuas. Tá moladh tuillte ag an mbord as an méid tacaíochta a thugtar don fhoireann chun áiseanna breátha a sholáthar don scoil. Coinnítear smacht ar chaiteachas agus bhí na miontuairiscí agus cuntas airgid ar fáil don chigireacht seo.  Moltar don bhord polasaí sláinte agus sábháilteachta a sholáthar don fhoirgneamh nua chomh luath agus is féidir.

 

1.3 Bainistíocht inscoile

Oibríonn an príomhoide go proifisiúnta, dícheallach agus le héifeacht ar leith chun ceannasaíocht sármhaith a thabhairt d’fhoireann agus do dhaltaí na scoile. Déanann sí a cuid oibre le cumas agus le díograis. Tá fís ag an bpríomhoide go mbeadh an scoil mar ionad foghlama spreagúil lúcháireach do gach uile dhalta agus moltar an chaoi go n-éiríonn léi an fhís seo a chur i gcrích. Tá moladh speisialta tuillte aici as an iarracht a dhéanann sí an Ghaeilge a chur chun cinn mar theanga chaidrimh agus mar theanga theagaisc na scoile.

 

Faigheann an príomhoide tacaíocht inmholta ón bpríomhoide tánaisteach. Tá cultúr comhoibrithe agus comhthacaíochta le sonrú tríd an scoil. Is léir go bhfuil an fhoireann tugtha do phróiseas leanúnach machnaimh, forbartha agus feabhsaithe. Léiríonn foireann na scoile suim láidir i bhforbairt ionghairme. Moltar don bhord athbhreithniú rialta a dhéanamh ar na dualgais a bhaineann leis na postanna fhreagrachta chun a chinntiú go bhfreastalaíonn siad ar thosaíochtaí na scoile.

 

1.4 Bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile

Sonraítear caidreamh an-mhaith i measc comhpháirtithe oideachais na scoile. Léiríonn na tuismitheoirí sástacht leis an soláthar oideachais. Glacann siad páirt an-ghníomhach i saol na scoile agus tá ról an-tábhachtach acu maidir le heagrú ócáidí scoile, tacú don cheolchoirm um Nollaig, agus ceiliúradh na sacraimintí. Eascraíonn an dea-thoil a léiríonn na tuismitheoirí don scoil as an gcaidreamh a chothaítear leo agus tá moladh faoi leith ag dul don phríomhoide as an ról a ghlacann sí i bhforbairt an chaidrimh sin. Cuirtear fáilte roimh thuismitheoirí am ar bith a bhíonn gnéithe a bhaineann lena bpáistí féin le plé acu. Eagraítear cruinnithe ar bhonn bliantúil chun dul chun cinn na ndaltaí a phlé le tuismitheoirí agus cuirtear cuntas scríofa abhaile faoi gach dalta ag deireadh na scoilbhliana. Moltar don bhord forbairt a dhéanamh ar an dea-chaidrimh seo agus coiste tuismitheoirí a bhunú sa scoil.

 

1.5 Bainistíocht daltaí

Le linn an mheasúnaithe sonraíodh go raibh na daltaí dea-bhéasach, cairdiúil agus comhoibritheach. Tá cód smachta leagtha amach sa phlean scoile agus roinntear é leis na tuismitheoirí. Is léir go bhfuil córas smachta na scoile bunaithe ar dhearbhú deimhneach agus ar mheas a chothú idir mhúinteoirí agus dhaltaí agus i measc na ndaltaí féin.  Cuidíonn modhanna feidhmiúla teagaisc meon diongbháilte na ndaltaí a fhorbairt.

 

 

2. Cáilíocht na pleanála sa scoil

 

2.1 Pleanáil scoile uile agus pleanáil don seomra ranga

Tá cáilíocht na pleanála sa scoil seo go maith. Tá raon leathan polasaithe riaracháin agus curaclaim leagtha amach go soiléir agus á chur i bhfeidhm. Le déanaí cuireadh tús leis na polasaithe uile a chur ar fáil as Gaeilge agus as Béarla agus bheifí ag súil go mbeadh an plean scoile iomlán ar fáil sa dá theanga go luath. Moltar freisin córas a chur i bhfeidhm chun athbhreithniú rialta a dhéanamh ar an bplean scoile. 

 

Déanann na múinteoirí pleanáil ghearrthéarmach agus fhadtéarmach dá gcuid teagaisc go rialta agus go coinsiasach. Is inmholta an tslí ina bhfuil gach láthair fhoghlama eagraithe agus maisithe go fíor-tharraingteach ag na hoidí.

 

2.2 Polasaí agus nósanna imeachta um chaomhnú daltaí

Cuireadh deimhniú ar fáil, faoi réir Imlitir Bunscoile 0061/2006 ón Roinn Oideachais agus Eolaíochta, go bhfuil glactha go foirmiúil ag an mbord bainistíochta leis na Treoirlínte do Bhunscoileanna um Chaomhnú Daltaí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Meán Fómhair 2001). Cuireadh deimhniú ar fáil freisin gur díríodh aire na bainistíochta, na foirne scoile agus na dtuismitheorí ar na nósanna imeachta seo um chaomhnú daltaí; gur soláthraíodh cóip de na nósanna imeachta do bhaill uile na foirne (na baill nua uile san áireamh); agus go bhfuil deimhin déanta de ag an mbainistíocht go dtuigeann an fhoireann ar fad na nósanna imeachta atá le leanúint. Tá duine ainmnithe idirchaidrimh agus ionadaí idirchaidrimh ceaptha de réir mar a éilíonn na treoirlínte.

 

 

3. Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

 

3.1 Teanga

 

An Ghaeilge

Cé gur scoil Ghaeltachta í seo, is é Béarla máthair teanga formhór na ndaltaí.  Caitheann na hoidí lán a ndúthrachta le múineadh na Gaeilge sa scoil seo agus dá bhrí sin, tá an caighdeán labhartha atá sroichte ag na daltaí le moladh. Tá na scileanna teanga á bhforbairt go héifeachtúil tríd an scoil. Léiríonn na daltaí tuiscint chuí ar an ábhar atá cloiste acu. Aithrisíonn siad rainn, dánta agus amhráin le tuiscint, le brí agus le taitneamh. Leagtar an-bhéim ar thaitneamh agus ar úsáid na teanga i ngníomhaíochtaí cosúil le scéalta, agallaimh bheirte, ról ghlacadh, drámaíocht agus cluichí teanga. Bíonn daltaí sna meánranganna agus sna hardranganna in ann labhairt go leanúnach ar théamaí éagsúla.

 

Tá ardchaighdeán sroichte ag formhór de na daltaí sa léitheoireacht. Sonraítear dea-úsáid á bhaint as téacsanna oiriúnacha tríd an scoil. Tá raon maith de leabhair mhóra in úsáid sna bunranganna. Chuirfeadh sé feabhas ar theagasc agus ar fhoghlaim na léitheoireachta dá sholáthrófaí cleachtaí ní ba dhúshlánaí do chuid de na daltaí.  Tá caighdeán na Gaeilge scríofa go maith. Leagtar béim ar néatacht agus ar chruinneas agus moltar go speisialta an bhéim a gcuirtear ar an saor scríbhneoireacht agus ar phróiseas na scríbhneoireachta.

 

English

There is a good standard of English throughout the school.  A commendable emphasis is placed on the development of oral language. Most of the pupils can speak about themselves, their interests and a variety of other topics articulately and enthusiastically. The work done on the recitation, study and writing of poetry in every class is particularly impressive. Pupils are encouraged to illustrate their personal response to a poem through Art and Drama. Effective strategies such as the use of listening comprehension and pair work enable the pupils to develop their listening and speaking skills.

 

The standard of reading of many pupils is good and a fine collection of books is available to them. Pupils’ phonological skills are developed in a structured manner. Very good use is made of the large-format book in junior classes as a springboard for developing pupils’ vocabulary, comprehension and prediction skills. Pupils are introduced to a range of novels from third class onwards to supplement the graded reading materials used. The selection of novels is used successfully to extend pupils’ knowledge and appreciation of language and to develop their skills of understanding and interpreting text. It is advised that strategies such as shared reading in the junior classes and peer tutoring in the senior classes be used to further enhance pupils’ reading experiences.

 

Commendable emphasis is placed on writing in all classes. Some very good samples of pupils’ work are on display in classrooms or are made into class books.  Presentation and editing skills are good and pupils have regular opportunities to practise functional and creative writing. Teachers are to be commended for the systematic correction of pupils’ work and for providing pupils with positive and helpful suggestions for improvement.

 

3.2 Matamaitic

Ta caighdeán ard bainte amach sa scoil i dteagasc agus i bhfoghlaim na Matamaitice. Léiríonn torthaí na dtrialacha caighdeánaithe agus freagraí na ndaltaí le linn na meastóireachta go bhfuil tuiscint mhaith acu ar na coincheapa éagsúla. Céimnítear an obair sa Mhatamaitic go cúramach agus cothaítear cruinneas sa ríomhaireacht. Go minic tugtar deiseanna do na daltaí foghlaim i ngrúpaí agus iad ag réiteach fadhbanna. Rachadh sé chun tairbhe na foghlama sa mhatamaitic dá mbainfí úsáid bhreise as ábhair léirithe matamaitice agus dá gcruthófaí timpeallacht uimhir-shaibhir sa dá theanga. Chun tógáil anois ar an dea-obair atá ar siúl sna ranganna Matamaitice agus chun leas breise a bhaint as an timpeallacht breá ina bhfuil an scoil lonnaithe, d’fhéadfaí loirg Mhatamaiticiúla a dhearadh bunaithe ar shnáitheanna nó ar thopaicí an churaclaim.

 

3.3 Ceol

Is léir go bhfuil an-díograis ag baint le teagasc an Cheoil tríd an scoil. Tá buanna ceoil d’ardchaighdeán ag oidí áirithe agus tá siad lán toilteanach a gcuid tallann a úsáid chun cumas cantaireachta agus seinnte na ndaltaí a chur chun cinn. Casann cór na scoile réimse leathan amhrán i nGaeilge agus i mBéarla. Moltar binneas na hamhránaíochta agus baineann na daltaí taitneamh as bheith ag canadh i bpáirteanna. Casann banna cheoil na scoile líon leathan d’uirlisí le scil agus le muinín. Sna ranganna aonair, déantar cúram an-mhaith de chruthú agus d’fhorbairt na litearthachta. Comhtháthaítear an ceol go tuisceanach le hábhair eile an churaclaim. Glacann na daltaí páirt ghníomhach i gcláir cheoil ar nós Music in the Classroom. Éistear le ceol na gcumadóirí móra chun scileanna éisteachta a fhorbairt. Is léir go bhfuil an curaclam seo á chur i bhfeidhm go tairbheach agus ar bhonn comhtháite agus go mbaintear úsáid an-éifeachtach as na hacmhainní oiriúnacha le linn an teagaisc.

 

3.4 Measúnú

Baintear úsáid as réimse leathan modhanna measúnaithe chun monatóireacht a dhéanamh ar dhul chun cinn na ndaltaí. Ina measc airítear trialacha caighdeánaithe, trialacha diagnóiseacha, dírbhreathnú an mhúinteora, liostaí seiceála agus tascanna agus trialacha deartha ag an múinteoir. Coimeádtar taifead cruinn ar na torthaí uile agus tá scéim éifeachtach i bhfeidhm chun a chinntiú go gcoimeádtar súil ghéar ar dhul chun cinn na ndaltaí ó rang go rang. B’fhiú don scoil anois scrúdú éirime neamh léitheoireachta a chur ar dhaltaí agus comparáid a dhéanamh idir scóir an dalta aonair sa scrúdú seo agus i scrúduithe caighdeánaithe eile. Bíonn obair scríofa na ndaltaí ceartaithe go minic. Tá moladh tuillte ag an bhfoireann as a bheith chun tosaigh mar gheall ar daltaí a bhfuil deacrachtaí foghlama acu a aithint go luath agus idirghabháil luath a chur i ngníomh.

 

 

4. Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

 

4.1 Daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu

Leanann an scoil an cur chuige céimnithe de réir ciorclán na Roinne Oideachais agus Eolaíochta (02/05). Feidhmíonn an t-oide tacaíochta foghlama ar bhonn roinnte le bunscoileanna eile sa cheantar. Is éifeachtach an tseirbhís tacaíochta a thugtar dóibh. Tugtar tacaíocht sa Bhéarla agus sa Mhatamaitic. Cuirtear ullmhúchán cuimsitheach ar fáil. Bainistíonn an t-oide tacaíochta na trialacha diagnóiseacha chun cláir oiriúnacha idirghabhála aonair a fhorbairt i gcomhairle leis na hoidí ranga. Feidhmíonn an múinteoir tacaíochta foghlama i seomra beag atá maisithe go tarraingteach agus atá dea-chóirithe le háiseanna cabhracha. Tagann na daltaí chuig an seomra seo i ngrúpaí cuid mhaith den am ach déantar iarracht cabhair a chur ar fáil sna seomraí ranga freisin.  Moltar d’oidí tacaíochta obair sna seomraí ranga chomh fada agus is féidir. Is fiú infheistíocht shuntasach a dhéanamh sa stór leabhair atá ar fáil sa seomra tacaíochta foghlama. Is inmholta an chabhair dhearfach agus an t-ardú meanman a thugtar do na daltaí.

 

4.2 Tacaíochtaí eile do dhaltaí: iad siúd atá faoi mhíbhuntáiste agus daltaí ó ghrúpaí mionlaigh nó grúpaí eile

Faigheann an scoil tacaíocht ó chomhordaitheoir don scéim Delivering Equality of Opportunity in Schools (DEIS).  Saothraíonn sé réiteach críochnúil, cuimsitheach don obair. Eagraíonn sé réimse leathan d’imeachtaí chun tacú leis na daltaí. Tugtar tacaíocht luachmhar do thuismitheoirí trí chuairteanna baile.  Cuirtear cúrsaí ar siúl do mhúinteoirí sa cheantar. Eagraítear ranganna ‘spraoi le Mata’ agus ‘spraoi le léitheoireacht’. Moltar don scoil an Ghaeilge a chur chun cinn i measc na dtuismitheoirí.

 

 

5. Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

 

Is iad seo a leanas na láidreachtaí a aithníodh sa mheastóireacht:

 

Mar bhealach le tógáil ar na láidreachtaí seo agus chun dul i gceann réimsí le haghaidh forbartha, tá na moltaí seo a leanas á ndéanamh:

 

Eagraíodh cruinnithe iarmheastóireachta leis an bhfoireann agus leis an mbord bainistíochta mar a ndearnadh na dréacht-thorthaí agus moltaí na meastóireachta a chur i láthair agus a phlé.

 

 

 

 

Foilsithe, Márta 2010

 

 

 

 

Aguisín

 

Freagra na scoile ar an tuairisc

 

Arna chur isteach ag an Bord Bainistíochta

 

 

 

 

Réimse 1:      Tuairimí ar ábhar na tuairisce scoile

 

Gabhann an bord bainistíochta agus foireann SN Thóin Ré Gaoithe a mbuíochas leis an gcigire. D’oibrigh sí linn go lách agus go cineálta, agus thug sí tacaíocht agus dearbh chothú dúinn. Spreag sí muid leana comhairle ghairmiúil agus a macántacht.

 

Glacann muid lean moltaí agus a treoracha. Tá chuile iarracht á dhéanamh againn iad a chur i bhfeidhm.