An Roinn Oideachais agus Scileanna

Department of Education and Skills

 

Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRISC

 

Scoil Náisiúnta an tSratha Mhóir

Gleann Domhain, Co. Dhún na nGall

Uimhir rolla: 15208I

 

Dáta na cigireachta: 7 Deireadh Fómhair 2009

 

 

 

 

Meastóireacht scoile uile

Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

Cáilíocht na pleanála sa scoil

Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

Freagra na scoile ar an tuairisc

 

 

 

 

Meastóireacht scoile uile

 

Rinneadh meastóireacht scoile uile ar Scoil Náisiúnta an tSratha Mhóir i mí Dheireadh Fómhair, 2009. Léiríonn an tuairisc seo torthaí na meastóireachta agus déanann sí moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Dhírigh an mheastóireacht ar cháilíocht an teagaisc agus na foghlama sa Bhéarla, sa Ghaeilge, sa Mhatamaitic agus sa Chorpoideachas. Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile ar a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce i scríbhinn,  agus beidh freagra an bhoird ar fáil san aguisín atá leis an tuairisc seo.

 

 

Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

 

Is scoil Ghaeltachta, chomhoideachasúil í Scoil Náisiúnta an tSratha Mhóir. Tá an scoil ag fás bliain ar bhliain. Tá tinreamh na ndaltaí ar leibheál ard. Tá an scoil seo páirteach i gclár tacaíochta na Roinne do scoileanna ar a dtugtar DEIS (Comhionannas Deiseanna a Sholáthar i Scoileanna). Tá dhá sheomra ranga príomhshrutha sa scoil; déantar freastal ar na ranganna óna naíonáin go rang a haon sa bhun roinn agus tá na ranganna ó rang a dó go rang a sé san ard roinn.

 

Léiríonn an tábla thíos eolas ginearálta ar fhoireann na scoile agus ar na daltaí a bhí cláraithe sa scoil nuair a bhí an mheastóireacht ar siúl:

 

 

Líon

Daltaí ar rolla na scoile

56

Ranganna príomhshrutha sa scoil

2

Múinteoir(í) ar fhoireann na scoile

3

Múinteoir(í) ranga príomhshrutha

2

Múinteoir(í) ag obair i bpoist tacaíochta

2

Cúntóirí riachtanas speisialta

2

 

 

1.         Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

 

1.1   Sainspiorad misean nó fís na scoile

 

Is é Easpag Chaitliceach na deoise Rá Bhoth pátrún na scoile. Tá spiorad na foghlama go láidir sa scoil seo. Déantar iarracht an dalta uile a fhorbairt mar atá rianaithe i bhfís na scoile. Is léir ó atmaisféar na scoile go bhfuil béim mhór ar fhorbairt iomlán an dalta agus cothaítear páirtíocht pobal na scoile go maith chun an aidhm seo a chur i gcrích. Tugtar deis do na daltaí a bheith páirteach i ngníomhaíochtaí comh curaclaim agus seach curaclaim go rialta.  

 

1.2  An bord bainistíochta 

 

Tá bord bainistíochta bunaithe mar is cóir de réir an Acht Oideachais 1998. Tugann an cathaoirleach ceannasaíocht an-éifeachtach ina thacaíocht agus ina threoir don bhord agus d’fhoireann na scoile. Feidhmíonn na baill go coinsiasach d’fhonn a chinntiú go bhfuil oideachas leathan, éifeachtach a chur ar fáil. Eagraítear cruinnithe go rialta agus coinnítear miontuairiscí cuimsitheacha. Tá polasaithe maidir le riachtanais reachtúla den Acht Oideachais mar gheall ar ullmhú cód iompraíochta, tinreamh scoile, agus polasaí sláinte agus sábháilteachta faofa ag an mbord agus á gcur i bhfeidhm go rialta agus ar dhóigh éifeachtach. Tugann an bord bainistíochta an-tacaíocht don phríomhoide agus don fhoireann i bpróiséas na pleanála. Comhlíonann an bord a ndualgas ó thaobh chur chun cinn na Gaeilge de sa scoil Ghaeltachta seo de réir mír 9 den Acht Oideachais trí thacaíocht a thabhairt d’imeachtaí cultúrtha agus do theanga phobal na scoile. Is é príoracht an bhoird faoi láthair carrchlós a chur ar fáil agus seomra ranga breise a chur leis an scoil.

 

1.3  Bainistíocht inscoile

 

Tá cáilíocht na bainistíochta inscoile go han-mhaith. Tugann an príomhoide ceannasaíocht éifeachtach don fhoireann. Tá fís oiriúnach aici don scoil a roinneann sí leis an mbord bainistíochta agus le foireann na scoile. Léiríonn sí scileanna bainistíochta ina bhfuil na córais chumarsáide soiléir agus oscailte. Leagtar béim inmholta ar thosaíochtaí curaclaim agus ar fhorbairt an churaclaim. Tá suim aici i ndul chun cinn leanúnach na scoile agus tá na pleananna cuí á bhforbairt de réir a chéile. Tugann an príomhoide tacaíocht úsáideach d’oidí nua le pleanáil ranga agus cúraimí inranga agus scoile.

 

Tá dáiríreacht agus dúthracht le sonrú ar chur chuige na n-oidí go léir i dtreo go bhfuil ord agus eagar inmholta ar imeachtaí uile na scoile. Tugann na hoidí go léir comhoibriú agus tacaíocht iomlán don phríomhoide i mbainistíocht na scoile. Eagraítear cruinnithe foirne sa scoil go rialta chun obair agus polasaithe na scoile a phlé. Tá dualgais an oide le post fhreagrachta rianaithe sa phlean scoile agus a chur i gcrích go héifeachtach. Is inmholta an treoir a thugann an t-oide le post fhreagrachta d’fhoireann na scoile in athbhreithniú an phleanáil chomhtháite chun freastal ar na daltaí le riachtanais speisialta ach go háirithe.

 

Tugann an rúnaí tacaíocht an-mhaith d’obair na scoile ó thaobh riaracháin agus teicneolaíocht an eolais agus na cumarsáide de. Bíonn timpeallacht na scoile an-ghlan agus néata agus cothaítear suim na ndaltaí i gcúrsaí timpeallachta agus dúlra go rialta.

 

1.4 Bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile

 

Tá bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile go héifeachtach. Tá an scoil mar dhlúthchuid den phobal as a n-eascraíonn sí. Tá an-ghaol idir thuismitheoirí agus bhaill uile na scoile. Tugtar faoi deara go bhfaigheann na hoidí an-tacaíocht ar fad ó choiste na dtuismitheoirí agus ón bpobal máguaird. Cuireann coiste na dtuismitheoirí nuachtlitir ar fáil ag deireadh gach téarma chun eolas mar gheall ar imeachtaí scoile a roinnt le pobal na scoile. Tá an-teagmháil le tuismitheoirí aitheanta mar chuid rí-thábhachtach den phróiséas cumarsáide sa scoil. Chuige sin, eagraítear cruinnithe le tuismitheoirí go rialta, fáiltítear roimh a dtuairimí agus cothaítear a bpáirtíocht i ngníomhaíochtaí scoile. Roinntear eolas mar gheall ar pholasaithe eagrúcháin le tuismitheoirí i leabhrán dea-eagraithe. Tá tús curtha ag foireann na scoile le seisiúin eolais a chur ar fáil do thuismitheoirí na ranganna naíonain ó thaobh cur chuige agus modheolaíocht an churaclaim. Moltar leanúint leis an dea-chleachtas seo ag na rangleibhéil eagsúla.

 

Rinneadh plé le linn na hiarchomhdhála ar an bhfiúntas a bhaineann le forbairt a dhéanamh ar shuíomh idirlíon chun polasaithe curaclaim agus obair na ndaltaí a roinnt le pobal tuismitheoirí na scoile.

 

1.5 Bainistíocht daltaí

 

Tá bainistíocht an-chumasach á déanamh ar na daltaí. Tá nósanna oibre préamhaithe iontu agus tá meas le sonrú idir na hoidí agus daltaí agus idir na daltaí féin. Tugtar dearbhú deimhnitheach do dhaltaí ar bhonn rialta agus tá atmaisféar cuí foghlama cruthaithe ag na hoidí sna seomraí ranga. Déantar cúram do shláinte agus shábháilteacht na ndaltaí agus cothaítear a rannpháirtíocht i ngach gné de shaol na scoile. Is cuid lárnach de shaol na scoile an tionól seachtainiúil ina mbronntar bonn na Gaeilge ar dhaltaí mar aitheantas chun an teanga a láidriú níos faide.

 

 

2.         Cáilíocht na pleanála sa scoil

 

2.1  Pleanáil scoile uile agus pleanáil don seomra ranga

 

Tá cáilíocht na pleanála scoile uile go han-mhaith. Tá raon leathan de pholasaithe riaracháin agus curaclaim leagtha amach go soiléir agus a chur i bhfeidhm go hábalta. Déantar athbhreithniú rialta ar an bplean scoile. Déanann an príomhoide monatóireacht éifeachtach ar na socruithe atá déanta ag an bhfoireann.

 

Déanann na múinteoirí pleanáil chuimsitheach don mhúinteoireacht. Úsáideann siad na treoirlínte scoile-uile agus iad ag ullmhú a scéimeanna fadtréimhseacha agus gearrthréimhseacha. Díríonn na múinteoirí aird ar chuspóirí cruinne agus déantar tagairt do mhodhanna múinte agus d’úsáid acmhainní. Déanann gach múinteoir idirdhealú ar leith sa phleanáil do dhaltaí le riachtanais breise agus tugann na múinteoirí tacaíocht dá chéile in ullmhú na bpleananna seo. Ullmhaíonn siad cuntais mhíosúla ar dhul cun cinn na hoibre agus coiméadtar sa scoil iad mar is cóir. Déanann an príomhoide monatóireacht éifeachtach ar na cuntais seo.

 

2.2 Polasaí agus nósanna imeachta um chaomhnú daltaí

 

Cuireadh deimhniú ar fáil, faoi réir Imlitir Bunscoile 0061/2006 ón Roinn Oideachais agus Eolaíochta, go bhfuil glactha go foirmiúil ag an mbord bainistíochta leis na Treoirlínte do Bhunscoileanna um Chaomhnú Daltaí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Meán Fómhair 2001). Cuireadh deimhniú ar fáil freisin gur díríodh aire na bainistíochta, na foirne scoile agus na dtuismitheorí ar na nósanna imeachta seo um chaomhnú daltaí; gur soláthraíodh cóip de na nósanna imeachta do bhaill uile na foirne (na baill nua uile san áireamh); agus go bhfuil deimhin déanta de ag an mbainistíocht go dtuigeann an fhoireann ar fad na nósanna imeachta atá le leanúint. Tá duine ainmnithe idirchaidrimh agus ionadaí idirchaidrimh ceaptha de réir mar a éilíonn na treoirlínte.

 

 

3.         Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

 

3.1 Teanga

 

An Ghaeilge

Déantar gach iarracht an Ghaeilge a chur chun cinn sa scoil Ghaeltachta seo. Ullmhaítear na daltaí chun páirt a ghlacadh i gcomórtaisí teanga agus i ndrámaí agus cothaítear dearcadh dearfach i leith na teanga go ginearálta. Tá caighdeán na Gaeilge atá bainte amach ag na daltaí go maith agus chun an dea-obair a fhorbairt níos mó moltar béim leanúnach a leagan ar an gcumarsáid sa teanga tríd an scoil Cruthaítear timpeallacht phrionta an-shaibhir sna seomraí ranga. Tá scileanna teanga a fhorbairt go héifeachtúil i ngach rang. Léiríonn na daltaí tuiscint chuí ar an ábhar atá cloiste acu. Ceistítear na daltaí go sciliúil chun a dtuiscint a fhorbairt agus a mheas go cuí san ard roinn. Aithriseann na daltaí dánta agus amhráin le brí agus le tairbhe sa dá sheomra ranga.

 

Cothaítear suim inmholta sa léitheoireacht sa bhun roinn trí úsáid a bhaint as leabhair mhóra, luaschártaí agus cairteacha léirithe. Baintear úsáid mhaith as úrscealta agus leabhair chomhthreormhara fhiúntacha san ard roinn. Léann na daltaí sleachta le cruinneas, líofacht agus le tuiscint an-mhaith.

 

Tá caighdéan na scríbhneoireachta go han-mhaith agus déantar an scríbhneoireacht chruthaitheach a fhorbairt go córasach. Bíonn éagsúlacht sna tascanna scríbhneoireachta agus ceartaíonn na hoidí na tascanna scríofa sna cóipleabhair go rialta. B’fhiú na stráitéisí féin- cheartúcháin a úsáidtear i gceartú sleachta sa Bhéarla a chleachtadh sa Ghaeilge chomh maith chun neamhspléachas na ndaltaí a fhorbairt sa scríbhneoireacht.  

 

English

The quality of teaching and learning in English is very good overall. Lessons are well structured and purposeful and appropriate emphasis is placed on developing the pupils’ reading and writing skills. Oral language is well developed; discrete oral language lessons are taught and vocabulary enrichment is well catered for. The teachers have identified additional strategies that will help to extend the pupils’ ability to discuss topics of interest. This is good practice. It is recommended that the pupils’ progress in oral language development is monitored regularly.

 

Reading is taught effectively. There is a print-rich environment throughout the school. A structured phonics programme is used in the junior classroom and there is very good emphasis on the development of phonological awareness. A variety of reading texts is well used and these texts help to meet the reading needs of pupils of all abilities. Very good use is made of large-format books in the junior classes while real books are employed effectively in the senior classes. Teachers encourage the development of pupils’ comprehension skills through the effective use of questioning. Across the school, good use is made of information and communications technologies (ICT) to support the development of literacy. The pupils’ attainments in standardised tests of English reading are very good.

 

The overall provision for writing is very good. Pupils engage in a variety of well-scaffolded writing activities. Writing across the curriculum is well monitored and the content of the pupils’ writing is very good. A range of self assessment modes is in use and working effectively. Some of the written tasks completed by pupils in the senior classes during the evaluation were found to be of a high standard indeed. Pupils recite a broad range of rhymes and poems. Pupils in the senior section have collated anthologies of poems and they clearly enjoy discussing the poems they have read. The quality of the pupils’ handwriting is very good across the school.

 

3.2  Matamaitic

 

Tá caighdeán ard bainte amach sa scoil i dteagasc agus i bhfoghlaim na Matamaitice. Múintear curaclam leathan agus cothrom chun freastal ar na rangleibhéil éagsúla. Bíonn tacaíocht i bhfoirm postaeir agus ábhair choincréiteach in úsáid ag na múinteoirí go rialta chun coincheapanna na matamaitice a mhíniú dona daltaí. Déantar ceangal díreach idir Mhatamaitic agus shaol na ndaltaí chun a dtuiscint a éascú. Tugtar páirt ghníomhach do na daltaí san fhoghlaim agus spreagtar iad go hinmholta chun ceisteanna a fhreagairt ó bhéal. Léiríonn na daltaí tuiscint an-mhaith ar chodáin agus ar réiteach fadhbanna, go háirithe san ard roinn. Baineann na daltaí úsáid thairbheach as áireamháin ó rang a ceathair ar aghaidh. Cláraíonn na daltaí a gcuid oibre go néata soiléir. Déantar maoirseacht rialta ar obair na ndaltaí sna cóipleabhair.

 

3.3 Corpoideachas

 

Tá cailíocht na foghlama agus an teagaisc sa Chorpoideachas go han-mhaith ar fad. Úsáideann na múinteoirí fearais na scoile go héifeachtach chun deiseanna a thabhairt do na daltaí réimse de scileanna fisiciúla a fhorbairt. Glacann na daltaí páirt i gceachtanna snámha i linn snámha i Leitir Ceanainn. Eagraítear lá spóirt go bliantúil le scoileanna áitiúla eile. Glacann na daltaí páirt i sraith comórtaisí spóirt idir-scoileanna agus tugann na tuismitheoirí an-tacaíocht sa ghné seo d’obair na scoile. Tugann traenalaí de chuid an Chumainn Lúth Chleas Gael (CLCG) oiliúint i bhforbairt scileanna peile ar feadh téarma amháin sa scoilbhliain chomh maith. Déantar an damhsa céilí a fhorbairt mar pháirt den churaclam agus eagraíonn na múinteoirí céilí mór i gcomhair le scoileanna eile in halla an CLCG go bliantúil.

 

3.4 Measúnú

 

Tá straitéisí measúnaithe oiriúnacha á gcur i bhfeidhm go cumasach. Tá na straitéisí leagtha amach go cruinn sa phlean scoile. Baintear úsáid as trialacha caighdeanaithe chun dul chun cinn na ndaltaí sa Ghaeilge, sa Bhéarla agus sa Mhatamaitic a dhearbhú. Déantar anailís ar na torthaí caighdeanaithe ó bhliain go bliain. Cuirtear triail oiriúnach ar na naíonain shinsearach chun aon deacrachtaí foghlama a aithint go luath. Baintear úsáid thairbheach as seicliostaí agus módanna eile measúnaithe i ngach ábhar sa churaclam. Léiríonn torthaí na scrúduithe caighdeánaithe sa litearthacht agus san uimhearthacht go bhfuil dul chun cinn an-shásúil a dhéanamh ag na daltaí trasna na scoile. Coinnítear caipéisí d’obair na ndaltaí ó rang na naíonáin go dtí rang a sé chun obair na ndaltaí a mheas go leanúnach chomh maith. Cuirtear tuairiscí ar dhul chun cinn na ndaltaí ar fáil do na tuismitheoirí ag deireadh na scoilbhliana.

 

 

4.         Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

 

4.1 Daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu

 

Tá cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu go han-shásúil. Tá múinteoir acmhainne lonnaithe sa scoil agus tugann sí tacaíocht acmhainne agus foghlama do dhaltaí sa scoil. Tá sí roinnte le scoil eile sa cheantar ar feadh dhá uair go leith sa tseachtain chomh maith. Ag am na meastóireachta scoile uile thosaigh oide tacaíochta foghlama nua, atá lonnaithe i scoil eile, ag tabhairt tacaíocht do dhaltaí le riachtanais ar leith ar feadh cúig huaire sa tseachtain. Tá polasaí fiúntacha do dhaltaí le riachtanais oideachais speisialta curtha le chéile. Sna polasaí, cuirtear béim ar leith ar idirghabháil luath d’fhorbairt teanga na ndaltaí, ar chur chuige an chomhtheagaisc in ranga agus ar chur chuige léitheoireachta comhaoise.

 

Tá an tacaíocht d’oideachas speisialta ag feidhmiú go héifeachtach. Baineann na múinteoirí tacaíochta úsaid as acmhainní agus modhanna tairbheacha agus dúshlánacha le linn an teagaisc. Léiríonn na torthaí dearfacha ó chláracha comhléitheoireachta atá curtha i gcrích ag na daltaí go bhfuil fiúntas ar leith ag baint leis na straitéisí dea-chleachtais seo. Oibríonn na cuntóirí riachtanais speisialta go cumasach i gcomhpháirt leis na múinteoirí ranga chun dul chun cinn na ndaltaí le riachtanais ar leith a chinntiú agus is inmholta an cur chuige proifisiúnta atá le sonrú ina gcuid oibre. Soláthraíonn an múinteoir tacaíochta agus acmhainne clár aonair an-éifeachtach do gach dalta le deacracht foghlama. Cothaítear comhphairtíocht iomlán na dtuismitheoirí le linn an phroiséis i gcur i bhfeidhm na bpleananna. Déantar athbhreithniú rialta ar dhul chun cinn na ndaltaí.

 

4.2 Tacaíochtaí eile do dhaltaí: iad siúd atá faoi mhíbhuntáiste agus daltaí ó ghrúpaí mionlaigh nó grúpaí eile

 

Faigheann daltaí togha na haire ó phobal iomlán na scoile. Déantar gach iarracht chun gach dalta a bheith páirteach i saol na scoile. Cuirtear lón sláintiúl ar fáil go laethúil dóibh agus déantar timpeallacht dhearfa fhoghlama a chothú sa scoil chun muinín agus forbairt iomlán na ndaltaí a chinntiú. Cuireadh deontas ar fáil don scoil faoi scéim DEIS don scoilbhliain 2009/10 agus úsáidtear an deontas chun cúrsaí agus tionscnaimh oiriúnacha a chur ar fáil do na daltaí. Ina measc tá cúrsaí ríomhaireachta, staire, forbairt phearsanta agus spóirt.

 

 

5.         Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

 

Is iad seo a leanas na láidreachtaí a aithníodh sa mheastóireacht:

 

Mar bhealach le togáil ar na láidreachtaí seo agus chun dul i gceann réimsí le haghaidh forbartha, tá na moltaí seo a leanas á ndéanamh:

 

Eagraíodh cruinnithe iarmheastóireachta leis an bhfoireann agus leis an mbord bainisíochta mar a ndearnadh na dréacht-thorthaí agus moltaí na meastóireachta a chur i láthair agus a phlé.

 

 

 

 

Foilsithe Bealtaine 2010

 

 

 

 

Aguisín

 

Freagra na scoile ar an Tuairisc

 

Arna chur isteach ag an mBord Bainistíochta

 

 

 

 

Réimse 1:    Tuairimí ar ábhar na tuairisce scoile

 

Bhí muid mar fhoireann an-sásta leis an mheastóireacht a rinneadh ar an scoil seo le déanaí. Bhí an cigire an spreagúil agus buíoch as an sár-obair atá á dhéanamh againn anseo maidir le gach gné den churaclam. Mhol sí spiorad na scoile, co-aontú agus co-oibriú na fóirne agus tacaíocht na dtuismitheoirí. Bhí sé an-thábhachtach agus dearfach dúinne mar mhúinteoirí gur tugadh na rudaí áirithe seo a thabhairt faoi ndeara.

 

Réimse 2:   Gníomhartha leantacha a rinneadh nó atá beartaithe le déanamh ó cuireadh críoch leis an ngníomhaíocht chigireachta chun tátail agus moltaí na cigireachta a chur i bhfeidhm

 

Tá muid toilteannach an suíomh idirlíon a bhunú go luath agus ár gcuid polasaí agus cúrsaí eachtraí agus eagrú san áireamh a roinnt lenár dtuismitheóirí. Tá muid, mar is gnách dúinn, ag déanamh ár ndícheall an Ghaeilge a fhorbairt agus a fheabhsú sa cheantar seo agus tá ranganna Gaeilge á éagrú againn do mhuintir na háite agus do thuismitheoirí faoi láthair. Is léir dúinn, mar fhoireann scoile áfach, cé chomh tábhachtach is atá forbairt an Bhéarla labhartha i gceantar Ghaeltacha mar seo.