An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

 

Department of Education and Science

 

 

Cigireacht Ábhair ar an nGaeilge

THUAIRISC

 

St. Paul’s CBS

North Brunswick Street, Dublin 7

Uimhir rolla: 60430O

 

 

Dáta na cigireachta: 19 agus 20 Aibreán 2007

Dáta eisiúna na tuairisce: 6 Nollaig 2007

 

 

 

 

Soláthar an Ábhair agus Tacaíocht na Scoile Uile

Pleanáil agus Ullmhúchán

Teagasc agus Foghlaim

Measúnú

Achoimre ar na Príomhchinntí agus Moltaí

 

 

 

 

 

 

Tuairisc ar Cháilíocht na Foghlama agus an Teagaisc sa Ghaeilge

 

 

An Tuairisc Chigireachta Seo

 

Scríobhadh an tuairisc seo tar éis chigireacht ábhair mar chuid de mheastóireacht scoile uile i St. Paul’s CBS. Leagann sé amach tátail mheasúnachta maidir le cáilíocht an teagaisc agus na foghlama sa Ghaeilge agus déanann moltaí d’fhorbairt theagasc an ábhair seo sa scoil.  Rinneadh an mheastóireacht seo thar dhá lá inar thug an cigire cuairt ar sheomraí ranga agus inar breathnaíodh an teagasc agus an fhoghlaim.  Bhí caidreamh ag an gcigire leis na scoláirí agus leis na múinteoirí, scrúdaíodh obair na scoláirí agus rinneadh plé leis na múinteoirí.  D’athbhreithnigh an cigire doiciméid phleanála na scoile agus ullmhúcháin scríofa na múinteoirí.  Tar éis na cuairte meastóireachta, thug an cigire aiseolas ó bhéal ar thorthaí na measúnachta don phríomhoide agus do na múinteoirí ábhair.

 

 

Soláthar an Ábhair agus Tacaíocht na Scoile Uile

 

Rinneadh cigireacht ar an nGaeilge sa tsraith shóisearach sa scoil seo in 2004. Tá an tuairisc seo in 2007 bunaithe ar cháilíocht na foghlama agus an teagaisc sa Ghaeilge sa tsraith shóisearach agus sa tsraith shinsearach.

 

Tugtar tacaíocht mhaith don Ghaeilge i St. Paul’s CBS agus déantar soláthar maith di. Ceathrar atá i mbun teagaisc na Gaeilge agus tá taithí fhada ar mhúineadh na Gaeilge sa scoil ag beirt díobh.

 

Is ar chumas litearthachta agus uimhirtheachta na scoláirí a bhíonn an measúnú a dhéantar orthu sa scrúdú aistrithe scoile bunaithe. Is ar mhaithe leis na scoláirí sin a mbeadh tacaíocht bhreise de dhíth orthu a aithint a dhéantar an measúnú seo ionas gur féidir leis an mbainistíocht pleanáil chuí a dhéanamh chun freastal ar a riachtanais agus iad sa scoil. Tá trí rangghrúpa sa chéad bhliain, dhá rangghrúpa sa dara bliain agus trí rangghrúpa sa tríú bliain sa tsraith shóisearach. Tá dhá rangghrúpa sa chéad bhliain agus rangghrúpa amháin sa dara agus sa tríú bliain den tsraith shóisearach atá ag tabhairt faoi Chlár Scoile an Teastais Shóisearaigh (CSTS). Déanann na scoláirí a bhíonn sna ranganna seo, mar aon lena gcomhscoláirí sna ranganna eile sa tsraith, staidéar ar an nGaeilge de réir Siollabas don Teastas Sóisearach: Gaeilge. Tá ardmholadh ag dul do na múinteoirí agus don bhainistíocht as na scoláirí seo a chuimsiú sa tsoláthar a dhéantar don Ghaeilge i sraith sóisearach na scoile i gcoitinne. Bíonn dáileadh scoláirí ar ranganna CSTS bunaithe ar a ngnóthachtálacha sna trialacha aistrithe scoile, ar chomhairliúchán lena dtuismitheoirí agus leis na bunscoileanna friothálacha agus tá sé seo le moladh.

 

Tosaíodh ar chlár Idirbhliana na scoile a sholáthar in athuair sa scoilbhliain 2005-2006. I láthair na huaire, níl aon scoláire sa dara bliain den Ardteistiméireacht bhunaithe. Tá dhá rangghrúpa san Idirbhliain agus tá rangghrúpa amháin eile sa tsraith shinsearach atá ag glacadh páirte i gclár na hArdteistiméireachta Feidhmí. Bíonn rannpháirtíocht na scoláirí sna cláir seo bunaithe ar agallaimh agus ar chomhairliúchán lena múinteoirí agus lena dtuismitheoirí.

 

Lasmuigh de na ranganna a bhíonn dírithe ar CSTS, is cumais mheasctha a bhíonn sna ranganna eile sa tsraith shóisearach. Bíonn na scoláirí i ranganna a bhíonn sruthuithe go pointe sa chúigiú bliain le meascán a bhíonn ag tabhairt faoin ardleibhéal agus gnáthleibhéal i rang amháin agus gnáthleibhéal agus bonnleibhéal i rang eile. Tá an Ghaeilge ar an tráthchlár go comhuaineach do na ranganna atá sa tríú bliain agus tá an socrú céanna déanta i gcás na cúigiú bliana. Éascaíonn sé seo fáil na scoláirí ar an rang is fearr a oireann dá riachtanais.

 

Dáiltear ceithre thréimhse singil Gaeilge ar na ranganna a bhíonn ag tabhairt faoi CSTS i ngach bliain den tsraith shóisearach. Maidir leis na ranganna eile sa tsraith shóisearach, is ceithre rang in aghaidh na seachtaine a bhíonn acu sa chéad bhliain agus sa dara bliain agus méadaítear é seo go cúig thréimhse don tríú bliain. Trí thréimhse in aghaidh na seachtaine a bhíonn ag ranganna na hIdirbhliana agus cúig thréimhse in aghaidh na seachtaine a bhíonn ag an gcúigiú bliain. Ranganna singil a bhíonn ag na ranganna seo ar fad seachas an Idirbhliain ag a mbíonn tréimhse dúbailte amháin. Dáiltear na tréimhsí don Ghaeilge ar an tráthchlár ionas go mbíonn ionchur laethúil le fáil ag na scoláirí mar a mholtar. Cé go bhfuil an méid ama agus dáileadh na dtréimhisí ar thráthchlár na scoile sásúil den chuid is mó, b’fhiú súil a choimeád ar an leas a bhaineann scoláirí na hIdirbhliana as rang dúbailte a bheith acu.

 

Freastalaítear ar scoláirí a bhfuil díolúine acu ón nGaeilge trí ranganna Béarla mar dhara teanga agus tacaíocht foghlama a chur ar fáil dóibh nuair a bhíonn na ranganna Gaeilge ar siúl, oiread agus is féidir. Tugadh le fios go spreagtar scoláirí a bhfuil díolúine acu ach ar spéis leo an teanga chun a bheith rannpháirteach sna ranganna Gaeilge. Moltar an bhainistíocht agus na múinteoirí as na hiarrachtaí a dhéantar clár staidéir eile a chur ar fáil do na scoláirí a bhfuil díolúine acu nuair a bhíonn na ranganna Gaeilge ar siúl agus as tacaíocht agus spreagadh a thabhairt dóibh staidéar a dhéanamh uirthi. 

 

Reáchtáladh imeachtaí le linn na scoilbhliana reatha chun Seachtain na Gaeilge a cheiliúradh agus bhí póstaeir agus ábhar eile a bhí forbartha do na himeachtaí le feiceáil sa scoil le linn na cuairte. Moltar go gcoimeádfaí cuntas ar na himeachtaí a reáchtáiltear agus go ndéanfaí iad a fhorbairt mar is cuí. Is fiú a mheabhrú chomh maith nach gá go mbeadh imeachtaí a thabharfadh deiseanna do na scoláirí an Ghaeilge a úsáid nó an cultúr a bhlaiseadh lasmuigh den seomra ranga ceangailte le himeachtaí náisiúnta amháin. Tugadh le fios mar shampla i gcás airithe gur ceanglaíodh an fhoghlaim sa rang le turais scoile thar lear. Ar thurais áirithe, tapaítear an deis chun fíorchártaí poist a scríobh i nGaeilge mar shampla. Tá ardmholadh tuillte as deiseanna mar seo a úsáid chun suíomh réalaíoch a thabhairt don fhoghlaim.

 

Chinntigh an bhainistíocht go raibh deis forbartha gairmiúil maidir le teagasc idirdhealaithe ag an bhfoireann le déanaí. Tá moladh ag dul don bhainistíocht as an soláthar seo chun freastal ar riachtanais na múinteoirí. Mar a breathnaíodh, spreagtar gach scoláire chun tabhairt faoin nGaeilge ag an leibhéal is airde cothrom lena gcumas. Tá an-mholadh ag dul do na múinteoirí agus don bhainistíocht as seo.

 

Pleanáil agus Ullmhúchán

 

Ba léir leibhéal ard comhoibrithe agus tacaíochta a bheith idir na múinteoirí Gaeilge le linn na cuairte. Bíonn trí chruinniú foirmeálta agus cruinnithe rialta neamhfhoirmeálta ag na múinteoirí Gaeilge le linn na scoilbhliana. Tá dul chun cinn déanta maidir le plean don Ghaeilge a fhorbairt. Cuireadh an plean don Ghaeilge 2006-2007 ar fáil agus léirigh sé go raibh ábhar cuí comhlánaithe i bhformhór na rannóg. Sna chéad chéimeanna eile moltar go ndéanfaí breis forbartha ar na haidhmeanna agus ar na cuspóirí agus ar phleanáil do mhúineadh agus d’fhoghlaim an ábhair go fadthéarmach agus gearrthéarmach do na bliainghrúipaí éagsúla mar a moladh sa tuairisc dheireanach. Moltar leis go mbeadh cuntas ann ar na himeachtaí cochuraclaim agus seachchuraclaim a eagraítear chun tacú le múineadh agus foghlaim na Gaeilge. Bheadh sé inmholta an plean don Ghaeilge a bheith ar fáil i nGaeilge mar a bhí pleananna do ranganna aonair a cuireadh ar fáil.

 

Bhain cáilíocht mhaith leis na pleananna do ranganna aonair sna cásanna sin ina raibh an t-ábhar a bhí le teagasc leagtha amach in aghaidh an téarma. Moltar iad seo leis toisc go raibh an t-ábhar a bhí le teagasc leagtha amach go téamúil agus go raibh sé le léamh orthu go raibh comhtháthú le déanamh ar fhorbairt na scileanna teanga agus ar ghnéithe éagsúla de na siollabais. Moltar go n-úsáidfí na pleananna seo mar mhúnla agus go gcuirfí na pleananna do na bliainghrúpaí éagsúla ar fáil sa phlean don Ghaeilge. B’fhiú na feidhmeanna teanga agus na torthaí foghlama a mbeifí ag súil leo ag na leibhéil éagsúla a úsáid mar chreat chun na hoibre seo. 

 

Cuireadh plean na hIdirbhliana ar fáil agus tá imlíne an ábhair le moladh toisc é a bheith ceangailte le taithí na scoláirí agus léargas níos leithne a thabhairt dóibh ar gnéithe mar an litríocht agus ábhar ó na meáin chumarsáide a bheith le húsáid ina chur i bhfeidhm. Moltar go ndéanfaí forbairt bhreise ar an bplean seo ionas go mbeadh sé níos cuimsithí. Ba cheart é a chur san áireamh leis an gcuid eile de na pleananna sa phlean scoile don Ghaeilge.

 

Rinneadh athbhreithniú ar pholasaí Teicneolaíocht Faisnéise agus Cumarsáide na scoile leis an méadú atá tagtha ar an soláthar leathanbhanda, ríomhairí agus cláir bhána/scáileáin i seomraí ranga áirithe. Moltar go ndéanfadh an múinteoirí Gaeilge iniúchadh ar na bealaí ina bhféadfadh siad leas a bhaint as na háiseanna seo i múineadh agus i bhfoghlaim na Gaeilge. 

 

Bhí leibhéal an-mhaith pleanála agus ullmhúcháin, a chinntigh struchtúr maith, déanta d’fhormhór na ranganna a breathnaíodh.

 

Teagasc agus Foghlaim

 

Rinneadh obair ar ghnéithe éagsúla de na cúrsaí sna ranganna a breathnaíodh: labhairt na Gaeilge, scileanna na cluastuisceana, na léamhthuisceana, agus na scríbhneoieachta, an litríocht agus forbairt foclóra ar thopaicí ar leith. Ba léir leanúnachas a bheith i gceist leis na ranganna a chuaigh rompu.

 

Cuireadh tús leis na ranganna ar bhealaí éagsúla. I roinnt cásanna tosaíodh leis an rolla a ghlaoch agus d’fhreagair na scoláirí i nGaeilge. I gcás eile iarradh ar na scoláirí an dáta a thabhairt i nGaeilge. Tosaíodh le comhrá ginearálta i nGaeilge i gcás eile fós. Cabhraíonn cleachtais mar seo le scoláirí socrú síos do rang Gaeilge tar éis dóibh teacht ó shuímh ina mbíonn teanga eile mar mheán cumarsáide. Tá sé tábhachtach i gcónaí an rolla a ghlaoch agus tugann cleachtais ar nós dáta an lae a mhealladh ó na scoláirí agus comhrá ginearálta deis athdhéanta ar ghnéithe éagsúla d’fhoghlaim an scoláirí. Moltar go leathnófaí na cleachtais seo chuig ranganna eile.

 

Cuireadh ábhar an cheachta in iúl do na scoláirí i ngach cás, cleachtas atá le moladh. Mar bhealach len é seo a fhorbairt agus a cheangal leis an obair phleanála atá luaite, moltar go roinnfí na torthaí foghlama a mbeifí ag súil leo leis na scoláirí. Chabhródh sé seo lena dtuiscint ar an gcúis a mbeadh foghlaim agus tascanna áirithe á ndéanamh acu. Ceartaíodh obair bhaile i roinnt cásanna agus i gcás áirithe treoraíodh na scoláirí ina cheartú agus i mbronnadh marcanna ar a gcuid oibre. Rinneadh an obair seo ar bhealach tuisceanach agus míníodh na critéir go soiléir do na scoláirí. Bealach éifeachtach a bhí anseo chun úsáid na n-uimhreacha agus scileanna uimhirtheachta a chleachtadh agus a dhaingniú chomh maith le tuiscint na scoláirí ar a gcuid foghlama a fhorbairt.

 

Bhí tascanna éagsúla, a chinntigh luas oiriúnach a bheith leis an obair, le déanamh ag na scoláirí i bhformhór na ranganna. I roinnt cásanna bhí na tascanna seo bunaithe ar scileanna teanga difriúla. Moltar cur chuige mar seo go háirithe nuair a bhíonn téama coiteann sna tascanna rud a thugann deiseanna do na scoláirí foclóir agus struchtúir a chleachtadh ar bhealaí difriúla. Úsáideadh taithí agus ábhar inspéise na scoláirí chun foclóir agus nathanna a mhíniú dóibh agus deiseanna a thabhairt dóibh ar iad a chleachtadh. Is dea-chleachtas é seo agus moltar go leathnófaí a úsáid.

 

Breathnaíodh samplaí maithe de mhúineadh na litríochta agus d’fhorbairt ar chumas labhartha Gaeilge na scoláirí. Pléadh an fhilíocht ó bhéal agus chun cabhrú leis na scoláirí mothúcháin an fhile i leith suímh éagsúla a thuiscint, ceanglaíodh an t-ábhar lena dtaithí saoil féin. I gcás eile, misníodh na scoláirí agus sliocht as gearrscéal á léamh acu trína iarraidh orthu na focail a d’aithin siad a ainmniú. Spreagadh comhoibriú san fhoghlaim nuair a roinneadh scoláirí i ngrúpaí beirte agus dáileadh foclóirí orthu chun an chiall a bhí le foacil nua a aimsiú.  Daingníodh an fhoghlaim seo trína iarraidh ar na grúpaí beirte abairtí a chumadh ina mbeadh an foclóir nua seo in úsáid. Tá an obair seo le moladh.  

 

Tapaíodh deiseanna chun foghraíocht na scoláirí a fhorbairt i roinnt cásanna ina raibh obair ar bun ar ábhar léitheoireachta nó éisteachta. Moltar go leathnófaí an cleachtas seo de bhrí go gcabhródh sé scileanna éisteachta na scoláirí a ghéarú chomh maith lena scileanna léitheoireachta sa Ghaeilge a fhorbairt tuilleadh. Sníodh an ghramadach isteach san obair i roinnt cásanna. Baineadh leas as téacs léitheoireachta a bhí in úsáid chun samplaí a léiriú do na scoláirí i gcás áirithe. Tá an-mholadh ag dul do chur chuige mar seo.

 

Ba í an Ghaeilge a bhí in úsáid mar ghnáththeanga chumarsáide agus mar theanga theagaisc den chuid ba mhó sna ranganna a breathnaíodh. Is dea-chleachtas é an sprioctheanga a bheith in úsáid. Chun tacú le cur chun cinn na Gaeilge mar theanga ranga, moltar go gcumasófaí na scoláirí, mar a bhí déanta i roinnt cásanna, chun an teanga ranga a bheadh de dhíth orthu a úsáid, agus go háirithe, ceisteanna a chur i nGaeilge. Moltar go seachnófaí an cleachtas a breathnaíodh i gcás áirithe inar iarradh ar na scoláirí ceisteanna a aistriú go Béarla agus go n-úsáidfí straitéisí eile ina ionad chun a dtuiscint a chinntiú agus cur le húsáid na Gaeilge.  

 

Bhí an t-atmaisféar sna ranganna ar fad tacúil don fhoghlaim. Ba léir gaol an-mhaith a léirigh meas a bheith idir na múinteoirí agus na scoláirí. Bhí aird na scoláirí dírithe ar an obair agus i gcásanna áirithe léirigh siad leibhéal maith spéise agus tuiscint mhaith ar a raibh faoi chaibidil. Tugadh an-mholadh do na scoláirí as a n-iarrachtaí agus ba léir béim a bheith ar thaithí dearfach foghlama a thabhairt dóibh. Bhí ábhar i nGaeilge ar na ballaí i bhformhór na ranganna agus i roinnt cásanna baineadh úsáid an-éifeachtach as an ábhar chun tacú leis an bhfoghlaim.  

 

Measúnú

 

Déantar measúnú ar fhoghlaim na scoláírí trí obair bhaile a thabhairt agus a cheartú, scrúduithe ranga nuair a bhíonn aonad oibre déanta, monatóireacht ar a ranpháirtíocht sa rang, scrúduithe foirmeálta tí a reáchtáiltear dhá uair sa bhliain chomh maith leis an triailscrúduithe Stáit. Cuirtear na scileanna teanga ar fad san áireamh agus measúnú ar bun ar obair na scoláirí i gcás roinnt ranganna. Is dea-chleachtas é measúnú a dhéanamh ar na scileanna teanga ar fad agus tagann sé le haidhmeanna na siollabas agus moltar go leathnófaí é go dtí na ranganna eile. Tá ardmholadh ag dul do na múinteoirí Gaeilge as scrúdú na Nollag a úsáid chun measúnú foirmitheach a dhéanamh ar fhoghlaim na scoláirí. 

 

Coimeádtar cuntas ar ghnóthachtálacha na scoláirí i ndialanna na múinteoirí agus go lárnach. Seoltar tuairiscí ar ghnóthachtálacha na scoláirí abhaile go rialta. Eagraítear cruinnithe tuismitheoirí múinteoirí sa scoil uair sa bhliain, chun deis a thabhart do thuismitheoirí dul chun cinn na scoláirí a phlé. Tuairiscíodh go ndéantar idirdhealú ar an measúnú i gcás ranganna ina mbíonn cumais mheasctha, cleachtas atá le moladh agus a thugann deis do gach scoláire gnóthachtáil cothrom lena gcumas. Tá na múinteoirí le moladh as na taifid a choimeádann siad ar ghnóthachtálacha na scoláirí, as monatóireacht a dhéanamh ar a ndul chun cinn agus as tuismitheoirí a choimeád ar an eolas. 

 

Breathnaíodh ar obair na scoláirí i bhfilteáin agus i gcóipleabhair le linn na cuairte. Bhí an t-ábhar a bhí iontu, mar shampla, freagraí ar cheisteanna léamhthuisceana, tascanna éagsúla scríbhneoireachta chomh maith le nótaí ar an litríocht, foclóir ar thopaicí éagsúla agus gnéithe den ghramadach, ag teacht le riachtanais na siollabas. I gcás ranga áirithe, bhí an-chuid aistriúcháin go Béarla sna cóipleabhair. Moltar go seachnófaí an cleachtas seo ionas go mbeadh foghlaim na scoláirí dírithe ar shealbhú na Gaeilge. Bhí na ráitis próifíle i gcás na scoláirí a bhí ag tabhairt faoi CSTS á gcomhlíonadh.

 

Bhí obair na scoláirí á ceartú go rialta i gcásanna áirithe. Bhí marcanna á mbronnadh ar an obair i roinnt cásanna agus mar a breathnaíodh i gcás áirithe bhí na scoláirí féin á gcumasú chun a gcuid oibre a cheartú. Bhí nótaí molta ó na múinteoirí le léamh ar an obair i roinnt cásanna. Moltar agus obair ar bun ar an bpleanáil don Ghaeilge go bpléifeadh agus go gcomhaontódh na múinteoirí Gaeilge cur chuige maidir le ceartúcháin ar obair na scoláirí, á chur san áireamh go mbeadh obair ar bun ar na scileanna teanga difriúla. Mar chuid de sin moltar go mbeadh aitheantas le fáil acu as an obair a bheadh déanta i gceart nó go maith acu, mar a bhí, agus go mbeadh treoir le fáil acu ar bhealaí chun a gcuid oibre a fheabhsú. B’fhiú dul i gcomhairle le heagráin éagsúla de info@ncca (www.ncca.ie) chun tuilleadh eolais a fháil ar an Measúnú chun Foghlama (McF/AfL) i gcomhthéacs na hoibre seo.  

 

Achoimre ar na Príomhchinntí agus Moltaí

 

Is iad seo a leanas na príomhbhuanna a aithníodh sa mheastóireacht:

 

·         Tugtar tacaíocht mhaith don Ghaeilge agus déantar soláthar maith di i St. Paul’s CBS.

·         Spreagtar agus tugtar tacaíocht do na scoláirí chun staidéar a dhéanamh ar an nGaeilge ag leibhéal dúshlánach.

·         Ba léir leibhéal ard comhoibrithe agus tacaíochta a bheith idir na múinteoirí Gaeilge.

·         Dáiltear méid sásúil ama ar an nGaeilge agus bíonn ionchur rialta le fáil ag na scoláirí sa teanga.

·         Tugtar deiseanna do na scoláirí an Ghaeilge a úsáid lasmuigh de na ranganna Gaeilge agus leagtar an-bhéim ar thaithí na scoláirí féin a úsáid chun a spéis agus a gcumas ar í a úsáid a fhorbairt agus taithí dearfach foghlama a thabhairt dóibh.

·         Bhí pleanáil agus ullmhúchán an-mhaith déanta d’fhormhór na ranganna a breathaníodh rud a chinntigh struchtúr maith a bheith leo.

·         Bhí an Ghaeilge in úsáid mar ghnáththeanga chumarsáide agus mar theanga theagaisc den chuid ba mhó sna ranganna a breathnaíodh.

 

Déantar na mórmholtaí seo a leanas ar mhaithe le cur leis na buanna seo agus le réimsí forbartha a aithint:

 

·         Go leanfaí den fhorbairt ar an bplean don Ghaeilge agus go ndéanfaí iniúchadh agus pleanáil maidir le bealaí ina bhféadfaí úsáid TFC a chomhtháthú le múineadh agus foghlaim na Gaeilge sa scoil.

·         Go leathnófaí úsáid na Gaeilge mar ghnáththeanga chumarsáide ranga agus go gcumasófaí na scoláirí chun an teanga ranga a bheadh riachtanach dóibh a úsáid, mar a bhí déanta i roinnt cásanna.

·         Go leathnófaí an cleachtas na scileanna teanga ar fad a chur san áireamh sa mheasúnú a dhéantar ar obair na scoláirí.

·         Go roinnfí na torthaí foghlama a mbeifí ag súil leo, agus na critéir mheasúnaithe mar a rinneadh i gcás áirithe, leis na scoláirí agus go gcomhaontódh na múinteoirí Gaeilge cur chuige maidir le ceartú obair na scoláirí.    

 

Eagríodh cruinnithe iarmheastóireachta leis na múinteoirí Gaeilge agus leis an bpríomhoide ag deireadh an meastóireachta áit ar cuireadh i láthair agus ar pléadh na dréacht-chinntí agus moltaí.