An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

Department of Education and Science

 

Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRISC

 

Coláiste Rís

Sráid an tSéipéil, Dún Dealgan, Co. Lú

Uimhir rolla: 63880O

 

Dáta na cigireachta: 26 Deireadh Fómhair 2007

 

 

 

 

Meastóireacht Scoile Uile

Réamhrá

Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

Cáilíocht na pleanála scoile

Cáilíocht an tsoláthair churaclaim

Cáilíocht na foghlama agus na múinteoireachta in ábhar éagsúla

Cáilíocht na tacaíochta do scoláirí

Achoimre ar na príomhchinntí agus ar na moltaí chun forbartha

Tuairiscí gaolmhara cigireachta ábhair

Freagra na scoile ar an tuairisc

 

 

 

Meastóireacht Scoile Uile

 

Rinneadh meastóireacht scoile uile ar Choláiste Rís, Dún Dealgan i mí Dheireadh Fómhair, 2007. Tá torthaí na meastóireachta sin á gcur i láthair sa tuairisc seo, maraon le moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Breithníodh cáilíocht an teagaisc agus na foghlama go mion i gcás trí ábhar i rith na meastóireachta agus i gcás ábhair amháin eile sula ndearnadh an mheastóireacht scoile uile. Tá tuairiscí aonair ar na hábhair seo ar fáil (féach roinn 7 amuigh do na mionsonraí). Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile ar a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce i scríbhinn, agus beidh freagra an bhoird ar fáil san aguisín atá leis an tuairisc seo.

RéamhRá

 

Bunaíodh Coláiste Rís in 1869. Scoil de chuid na mBráithre Críostaí a bhí inti i dtús báire, ach is coláiste de chuid na Deoise anois é, faoi iontaobhaíocht Ard-deoise Ard Mhacha. Ó Dhún Dealgan agus ón gceantar máguaird a thagann na scoláirí chun an choláiste. Cuireadh tús leis an sruth lán-Ghaeilge i 1925 agus is gné shuntasach de chlár na sraithe sóisearaí sa scoil fós é. Scoil chomhoideachais í seo ón mbliain 1990 i leith agus tá 494 scoláire cláraithe faoi láthair.

 

1. Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

 

1.1   Sainsprid na scoile

 

Tá tionchar mór ag ráiteas misin na scoile ar shainspriorad na scoile. Luaigh gach duine de na páirtnéirí ar cuireadh agallamh orthu go bhfuil atmaisféar cúraim agus cluthaireachta sa scoil. Bhí sé seo le sonrú, i rith na meastóireachta, ar an gcaidreamh laethúil idir an fhoireann agus na scoláirí agus nótáladh go raibh atmaisféar cúraim agus cairdis chun tosaigh sa timpeallacht fhoghlama agus oibre. Thuairiscigh an bhainistíocht gur pobal é an coláiste atá á threorú agus á thiomáint ag luachanna Críostaí, mar a luaitear sa ráiteas misin. Téann an ráiteas misin i bhfeidhm go tréan ar obair na scoile agus tá sé le léamh go forleathan i ndoiciméid na scoile, mar shampla, i réamheolaire na scoile, i bpolasaithe na scoile agus sa dialann obair bhaile.

 

1.2   Úinéireacht agus bainistíocht na scoile

 

Agus an mheastóireacht seo ar siúl, bhí an bord bainistíochta, a bhí chomhdhéanta go cuí, i ndeireadh a thréimhse oifige. Bhí an cathaoirleach, atá mar ionadaí ag na hiontaobhaithe, ar roinnt bord bainistíochta, agus bhí ionchur luachmhar aige agus na boird nua á gcur ar an eolas aige, i dtús a dtéarma bainistíochta. Bíonn ról lárnach ag an mbord in earcú foirne, i gcúrsaí buiséid agus i soláthar acmhainní. Luadh forbairt na scoile sa todhchaí, ceapadh polasaí, forbairt churaclaim agus leas scoláirí agus foirne mar chúraimí lárnacha a bhíonn ar an mbord freisin. Agus súil siar á chaitheamh ag an mbord ar a théarma oifige, moltar go leagfaí amach liosta réimsí oibre ar gá forbairt a dhéanamh orthu, mar threoir don bhord atá ag teacht i mbun oifige. Rachadh sé seo chun leasa an leanúnachais agus dheimhneodh sé go n-aithneofaí agus go bhféachfaí chuig aon riachtanais oiliúna a bheadh i gceist.

 

Dhearbhaigh baill an bhoird go bhfeidhmíonn siad ar bhealach neamhspleách ar bhainistíocht shinsearach na scoile agus go ndearna siad athruithe suntasacha ó am go chéile ar dhréacht-pholasaithe, ar mhaithe le sainmheon na scoile a chur chun cinn. Luadh, mar shampla, gur tharla sé seo nuair a bhí an polasaí frithbhulaíochta is déanaí á dhaingniú agus gur mar thoradh ar phlé i measc an bhoird a tugadh an obair chun críche. Mhol baill den bhord bainistíochta an t-atmaisféar cairdiúil, comhtháite uileghabhálach atá le brath i measc phobal na scoile. Deir siad gur daoine truachroíocha iad baill an bhoird, arb é leas an scoláire aonair is mó is cás leo. Le tacaíocht ó fhoireann bhainistíochta shinsearach na scoile, spreagann an bord an fhoireann chun páirt a ghlacadh i bhforbairt leanúnach ghairmiúil agus éascaíonn siad freastal na foirne ar a leithéid. Thuairiscigh cathaoirleach an bhoird gur bhain an bord leas, le linn a thréimhse oifige, as an iliomad talann a bhí ar fáil i measc na mball, chun gaois chomhchoitianta a imirt ar an gcomhairle agus ar an treoir a cuireadh ar fáil don scoil. Ag deireadh gach cruinniú boird, aontaíodh tuairisc ó bhéal ar ar tharla agus soláthraíodh tuairisc aontaithe do na múinteoirí. Moltar go gcuirfí leis an dea-chleachtas seo tríd an tuairisc aontaithe chéanna a chur ar fáil do chumann thuismitheoirí agus chairde Choláiste Rís. Ina leith seo, dírítear aire na bainistíochta ar Rannóg 20 den Acht Oideachais.

 

1.3   Bainistíocht inscoile

 

Téann an príomhoide agus an leas-phríomhoide i gcomhairle lena chéile go rialta agus tá comhaidhmeanna acu maidir lena gcuid dualgas faoi sceach a chomhlíonadh. Tá cúrsaí foirne, an tráthchlár, buiséid agus maoiniú, chomh maith le cúrsaí cóiríochta agus smachta do na scoláirí sinsearacha, de chúram ar an bpríomhoide. Tá roinnt uaireanta a’ chloig múinteoireachta i gceist don leas-phríomhoide, chomh maith le monatóireacht a dhéanamh ar thinreamh, ar phoncúlacht agus ar smacht na sóisear; bíonn an leas-phríomhoide freagrach freisin as oiliúint inseirbhíse na foirne, as staidéar iarscoile, agus as múinteoirí ionaid agus maoirseacht. Tá suim ar leith ag an leas-phríomhoide i gcúrsaí pleanála agus bhí sí páirteach i gcomhordú na hoibre sin sa scoil. Roinntear gnáthchúraimí na scoile – obair riaracháin, scrúduithe, an curaclam, pleanáil fhorbartha scoile, caidreamh le tuismitheoirí agus le pobal an cheantair – idir an príomhoide agus an leas-phríomhoide. Bíonn cruinniú ag an bhfoireann shinsearach bhainistíochta gach maidin sula dtosaíonn obair scoile an lae, chun pleanáil a dhéanamh don lá sin agus bíonn cruinniú eile acu i ndeireadh an lae. Moltar an leibhéal cumarsáide seo. Mar mhaise ar an ndea-chleachtas seo, moltar go leagfaí amach am ar an tráthchlár do chruinnithe rialta den bhainistíocht shinsearach, chun pleanáil fhadtéarmach don scoil a phlé.

 

Thuairiscigh an bhainistíocht shinsearach go raibh gaol comhtháite comhlántach eatarthu ina gcuid oibre. Tá cúraimí cinnte ar gach duine acu, ach oibríonn siad as lámha a chéile chomh maith, ó thaobh tacaíocht agus comhairle a thabhairt dá chéile, i gcúinsí éagsúla. Bíonn an príomhoide agus an leas-phríomhoide le feiceáil ar na siúltáin agus i gclós na scoile, rud a léiríonn an dearcadh feidhmeach atá acu i leith na bainistíochta, chomh maith le poncúlacht agus gaolta dearfacha a chothú i measc na scoláirí.

 

Tá seacht bpost freagrachta gan líonadh faoi láthair mar go ndeachaigh roinnt mhaith múinteoirí ar scor le déanaí. Ag leibhéal an phríomhoide chúnta atá trí cinn de na folúntais agus tá freagrachtaí speisialta i gceist i gcás an cheathrair eile. Chun an leas is fearr a bhaint as buntáistí struchtúr na bpost freagrachta sa scoil, tá athbhreithniú á dhéanamh ar an scéal. Mar thús leis an athbhreithniú seo, bhí sraith cruinnithe ag buíon oibre ón bhfoireann mhúinteoireachta, a rinne iniúchadh ar an sceideal agus a chuir moltaí agus leasuithe ar aghaidh. Tuigtear go dtabharfaidh an bhainistíocht shinsearach an sceideal chun críche agus go gcuirfidh siad i bhfeidhm é laistigh den bhliain atá chugainn. Sampla é seo d’oscailteacht agus de thoilteanas na bainistíochta sinsearaí i leith éisteacht le tuairimí daoine eile agus glacadh leo dá n-oirfeadh sin. Cumasaítear baill den fhoireann trí thascanna agus freagrachtaí a leagan orthu mar chúram agus cuidíonn sé seo le timpeallacht dhearfach oibre a chruthú don fhoireann.

 

Nótáladh go bhfuil go leor comhordaithe agus nasctha le daoine aonair nó le grúpaí i gceist i gcúraimí chuid mhaith de na poist fhreagrachta agus go gcaitheann múinteoirí a gcuid ama féin go flaithiúil i gcomhlíonadh na ndualgas sin. Bíonn cruinniú ag na príomhoidí cúnta leis an mbainistíocht shinsearach uair sa tseachtain chun ceisteanna smachta agus tréadchúraim, a thagann chun cinn ina ról mar cheannairí bliana, a phlé. Bíonn an comhairleoir treorach agus an comhordaitheoir nasctha baile-scoile-pobail i láthair ag an gcruinniú freisin. Is dea-chleachtais é seo. Bíonn cruinniú ag sealbhóirí na bpost freagrachta ag tús na scoilbhliana chun a ról agus fadhbanna nó ábhair imní ar bith a phlé. B’fhiú go mór nós an athbhreithnithe a bheith mar ghnáthmhír ar chlár na gcruinnithe seo chun gluaiseacht múinteoirí idir poist a éascú.

 

Thuairiscigh múinteoirí le linn na meastóireachta go dtugtar an-tacaíocht dóibh maidir le forbairt leanúnach ghairmiúil. Scaiptear eolas go tráthúil agus éascaítear freastal na múinteoirí ar oiliúint inseirbhíse. Nuair nach n-oireann sé go bhfreastalódh na múinteoirí go léir ar chúrsaí oiliúna inseirbhíse, cuirtear oiliúint inseirbhíse ar fáil sa scoil chun an t-eolas a roinnt le baill eile na foirne.

 

Is mór an chabhair í an cur chuige cneasta lena gcuirtear cód iompair na scoile i bhfeidhm chun gaol dearfach a chothú idir an fhoireann agus na scoláirí. Luaigh idir mhúinteoirí agus scoláirí go bhfuil feabhas mór tagtha ar chúrsaí smachta le déanaí, a bhuíochas sin d’athbhreithniú ar nósanna imeachta. D’fhonn cloí le riachtanais an dlí, atá i bhfeidhm faoi láthair, tá modhanna éifeachtacha á reáchtáil ag an scoil chun monatóireacht agus rianú a dhéanamh ar thinreamh na scoláirí. Déanann an múinteoir ranga, an ceannaire bliana agus an leas-phríomhoide monatóireacht ar phoncúlacht freisin.

 

Níl comhairle mac léinn sa scoil faoi láthair, cé go ndúirt na scoláirí sna hagallaimh a cuireadh orthu go dtéitear i gcomhairle leo faoi chúrsaí ábhartha. Moltar go dtabharfaí tacaíocht do na scoláirí chun comhairle mac léinn a fhorbairt, mar atá leagtha amach i Rannóg 7 den Acht Oideachais 1998. D’fhéadfadh múinteoir teagmhála a bhfuil post freagrachta sa réimse seo aige/aici an obair seo a éascú, ach oiliúint oiriúnach a bheith air/uirthi. Tá breis eolais ar oiliúint mac léinn a bheadh ar an gcomhairle ar fáil ón bhFoireann Tacaíochta Oideachais Saoránachta, a bhfuil comhordaitheoir cúnta náisiúnta anois acu, agus é de fhreagracht áirithe air/uirthi cabhrú le scoláirí comhairle mac léinn a bhunú. Seo é an seoladh: http://cspe.slss.ie.

 

Thagair cumann thuismitheoirí agus cairde na scoile don spiorad cneasta pobail sa scoil agus don chaidreamh maith idir na scoláirí agus a gcuid múinteoirí. Tá baill den chumann ag cur an chumainn ar bhonn foirmiúil faoi láthair, rud atá inmholta, agus tá bunreacht forbartha acu le déanaí. Moltar go dtacódh an bhainistíocht leis an gcumann agus go n-éascóidís forbairt a phróifíle i measc phobal na scoile. Moltar, thairis sin, go ndéanfadh cumann na dtuismitheoirí agus na gcairde machnamh ar chomhcheangal a dhéanamh le ceann de na cumainn náisiúnta tuismitheoirí.

 

Éascaítear cumarsáid leis an bhfoireann agus i measc na foirne trí chláracha fógraí agus  trí phoill clóiseidín foirne a bheith ar fáil, trí fhógraí agus cruinnithe rialta foirne ag a soláthraítear an t-eolas is déanaí ar imeachtaí scoile, ó lucht na bpost freagrachta agus ó mhúinteoirí eile a bhfuil cúraimí éagsúla orthu. Coinnítear miontuairiscí foirmiúla ar chruinnithe foirne agus cuirtear na miontuairiscí sin ar fáil do bhaill uile na foirne. Bíonn cumarsáid rialta ag an scoil leis na tuismitheoirí trí dhialanna na mac léinn, tráthnóntaí eolais, litreacha agus trí atmasféar scoile ina bhfáiltítear roimh thuismitheoirí, ag amanna eile, ach coinne a dhéanamh. Moltar go ndéanfaí láithreán gréasáin na scoile a athbheochan, mar ba bhreá an fhoinse eolais é do mhic léinn nua a bheadh ag teacht chun na scoile nó a d’fhéadfadh a bheith ag teacht, agus dá dtuismitheoirí siúd.

 

 

1.4   Bainistíocht acmhainní

 

Tá féilire oibre na scoile ag teacht le rialacháin na Roinne Oideachais agus Eolaíochta maidir le líon na laethanta múinteoireachta in aghaidh na bliana agus líon na n-uaireanta a’ chloig teagaisc in aghaidh na seachtaine. Tá daichead múinteoir fostaithe sa scoil faoi láthair. Tá an príomhoide, an leas-phríomhoide, múinteoir páirt-aimseartha amháin agus cúigear atá ag comhroinnt postanna éagsúla ina measc seo. Tá cúntóir amháin do riachtanais speisialta fostaithe ag an scoil freisin.

 

Cuimsíonn foirgneamh na scoile bunmhainistir na mBráithre Críostaí, Foirgneamh Uí Eochaidh agus roinnt seomraí ranga breise. Tá cuid den fhoirgneamh liostaithe mar láithreán oidhreachta. Baineadh leas as tailte na scoile le himeacht ama chun cóiríocht scoile a chur ar fáil do scoláirí agus chun seomraí nua speisialtachta a sholáthar. Dá dheasca sin is beag spás atá ar fáil faoi láthair chun breis forbartha a dhéanamh. Tá an bhainistíocht shinsearach i mbun taighde faoi láthair, áfach, féachaint an bhféadfaí foirgnimh ar an láthair a chur in oiriúint do thógail seomraí ranga breise agus bialann scoile. Nótáladh go bhfuil plean forbartha seacht mbliana d’fhoirgneamh na scoile curtha le chéile agus go bhfuil spriocanna bliantúla leagtha amach sa phlean sin. Agus an bord nua i mbun pleanála forbartha scoile, moltar go gcloífidís leis na spriocanna atá leagtha amach sa phlean forbartha, chun cur leis an gcóiríocht atá ar fáil faoi láthair.

 

Coinnítear an scoil seo go glan slachtmhar. Ó Mheán Fómhair 2007 i leith tá a seomraí ranga féin ag an gcuid is mó de na múinteoirí agus, de réir na dtuairiscí a fuarthas ó dhaoine éagsúla, ba rathúil an tionscnamh é seo. Bíonn póstaeir, eiseamláirí agus samplaí d’obair na scoláirí ar taispeáint ar na ballaí i gcuid mhaith de na seomraí ranga. Moltar go leathnófaí an dea-chleachtas seo chuig na seomra ranga uile. Bíonn grianghrafanna díobh siúd a bhíonn páirteach in iliomad éachtaí na scoile ar na ballaí freisin. Chun an timpeallacht theagaisc agus fhoghlama a fheabhsú agus a choinneáil cothrom le dáta, b’fhiú don bhord bainistíochta, ach an t-airgead a bheith ar fáil chuige, cuimhneamh ar choda d’fhoirgneamh na scoile a chur á n-athphéinteáil. Tá comharthaí eolais ar fáil d’oifig na scoile agus d’oifigí an phríomhoide agus an leasphríomhoide. Moltar, áfach, go gcuimhneodh bainistíocht na scoile ar chomharthaí breise a sholáthar lasmuigh, ar mhaithe le cuairteoirí chun na scoile.

 

Tá nasc leathanbhanda ag an scoil seo. Tá teacht ag na múinteoirí uile ar an idirlíon, ina seomraí féin nó i seomra na foirne, áit a bhfuil dhá ríomhaire. Baintear úsáid éifeachtach as na cláir fhógraí atá ar bhallaí an tseomra foirne. Tá seomra stórala áiseanna teagaisc ar fáil do na múinteoirí. I measc na n-áiseanna spóirt atá sa scoil, tá halla gleacaíochta, mionhalla gleacaíochta agus ionad peile ar Pháirc an Aonaigh, tuairim is 200 méadar ón scoil. Tá teacht ag an scoil ar áiseanna áitiúla spóirt agus caithimh aimsire freisin, ar bhonn fóirdheontas.

 

Glacann baill den fhoireann riaracháin páirt thábhachtach i riarachán réidh na scoile ó lá go lá agus i gcúram na mac léinn. Is mór ag údaráis na scoile an obair seo. Tá glanadh rialta agus dea-chothabháil na scoile tar éis cur go mór le saolré fhoirgnimh na scoile. Tá an fhoireann chothabhála agus glantacháin le moladh as chomh breá is a choinníonn siad an foirgneamh. Gné shuntasach de seo ba ea a laghad bruscair a bhí le feiceáil laistigh nó lasmuigh den scoil.

 

Tá ráiteas sláinte agus slándála curtha le chéile don scoil. Reachtáileadh druil dóiteáin agus tá ionad áirithe tionóil leagtha amach do gach rang i gclós na scoile. Tá sé tábhachtach go ndéanfaí druileanna dóiteáin a nótáil, go gcoinneofaí taifid d’amanna aslonnaithe agus go mbeadh an próiseas ina ghné rialta den scoilbhliain. Moltar, dá bhrí sin, go ndéanfaí athbhreithniú go práinneach ar an ráiteas sláinte agus slándála, d’fhonn a dheimhniú go dtagann sé leis an reachtaíocht atá i bhfeidhm faoi láthair (An tAcht Slándála, Sláinte agus Leasa san Ionad Oibre 2005). Agus an obair seo idir lámha, ba chóir d’oifigeach sláinte agus slándála na scoile dul i gcomhairle leis an mbainistíocht agus le múinteoirí na n-ábhar éagsúil, mar ba cheart go mbeadh ionchur ó gach roinn, de reir ábhair, i ráiteas ginearálta sláinte agus slándála na scoile. D’fhéadfaí, freisin, liosta díobh siúd a bhfuil saineolas ar gharchabhair acu a chur ar taispeáint i seomra foirne na scoile. Ba mhaith an rud é, chomh maith, uimhreacha gutháin na seirbhísí éigeandála a bheith ar taispeáint go soiléir.

 

2. Cáilíocht na pleanála scoile

 

2.1 An plean scoile

 

Tá teagmháil déanta ag an scoil leis an Tionscnamh um Phleanáil Fhorbartha Scoile agus tá próiseas dea-bhunaithe pleanála idir lámha acu. Deir na páirtithe leasmhara gur próiseas comhairleach cuimsitheach é an bealach ina leagann an scoil amach a cuid polasaithe agus a cuid pleananna, cur chuige atá ag teacht le spiorad an dea-chleachtais i gcúrsaí pleanála. Tá an phleanáil dírithe le déanaí ar chlár Idirbhliana a thosú, ar sholáthar seomraí ranga dá gcuid féin do gach múinteoir, ar sciorta nua a phleanáil mar chuid d’éide na scoile, ar athrú go ranganna cumais mheasctha agus ar athbhreithniú ar pholasaithe frithbhulaíochta agus úsáid substaintí. Ceapadh roinnt polasaithe eile freisin, an polasaí cláraithe agus iontrála ina measc, cód iompair agus polasaí inghlactha maidir le húsáid an idirlín. Tá áthbhreithniú déanta ar na polasaithe frithbhulaíochta agus úsáid substainte, ach níl glactha go foirmiúil ag an mbord bainistíochta leo fós.

 

Agus an scoil ag forbairt, tá iarracht déanta ag an mbainistíocht agus ag an bhfoireann polasaithe agus pleananna a chur chun cinn agus a athbhreithniú. Tá tús curtha ag an scoil le forbairt phlean freagartha do theagmhas criticiúil agus bhí ionchur ag síceolaí sa cheantar ón tSeirbhís Náisiúnta Síceolaíochta Oideachais san obair seo. Moltar go gcríochnófaí an plean freagartha do theagmhas criticiúil ar bhonn práinne. Glacann beirt shéiplíneach ón bparóiste áitiúil páirt i gcóras tréadchúraim na scoile agus moltar go n-iarrfaí ionchur uathu sin agus an plean freagartha do theagmhas criticiúil á fhorbairt. Moltar freisin go mbeadh tosaíocht ag an athbhreithniú ar an ráiteas sláinte agus slándála, a luadh i rannóg 1.4 den tuairisc seo, ar ghnéithe eile den phleanáil. Ba cheart na leasuithe ar an bpolasaí cláraithe agus iontrála a pléadh le linn na meastóireachta seo a chur i bhfeidhm, chun míthuiscintí a d’fhéadfadh teacht chun cinn a sheachaint.

 

Tá tús curtha le forbairt pholasaí obair bhaile don scoil le déanaí. Agus an polasaí seo á fhorbairt, b’fhiú machnamh ar pholasaithe ábhartha scoile agus eolas oideachasúil ar nós léarscáileanna, foirmlí agus tábla tréimhsiúil na n-eilimintí a chur in iris obair bhaile na scoile. Chuirfeadh sé seo le húsáid na hirise mar áis don scoláire. D’aithin an bord gur gá ionchur níos mó ó phobal na scoile a chur san áireamh sa phlean comhairleach. Moltar don bhainistíocht an próiseas seo a éascú. Tá treoir i dtaobh athbhreithnithe ar an bpolasaí seo le fáil sa tuairisc mheastóireachta ar threoir atá á foilsiú mar chuid den tuairisc seo ar mheastóireacht scoile uile. Ba chóir machnamh ar fhorbairt polasaí cúraim scoláirí sa scoil agus polasaí um riachtanais speisialta oideachais mar ghnéithe den phleanáil a dhéanfar amach anseo.

 

Moltar go gceapfaí buíonta pleanála a dhíreodh ar pholasaithe aonair chun dlús a chur leis an bpróiseas pleanála sa scoil. Ba chóir dhá dháta a chur le gach polasaí nuair atá an obair críochnaithe – an dáta ar ghlac an bord go foirmiúil leis agus an dáta a bhfuil athbhreithniú le déanamh air. D’fhéadfaí na polasaithe seo a chur, ansin, i rannóg na bpolasaithe buana sa phlean scoile, nó i rannóg na bpolasaithe atá á bhforbairt, de réir mar a oireann. Polasaithe a bhfuil eolas iontu a bheadh úsáideach do scoláirí a bheadh ag smaoineamh ar fhreastal ar an scoil, agus dá dtuismitheoirí siúd, d’fhéadfaí iad sin a chur ar láithreán gréasáin na scoile. Moltar go rachfaí i gcomhairle le cumann na dtuismitheoirí agus na gcairde faoi eolas oiriúnach le cur ar an láithreán.

 

Dar leis an mbainistíocht shinsearach is mór an tábhacht a bhaineann le pleanáil ag leibhéal rannóga na n-ábhar aonair agus bhí cáipéisí pleanála ar fáil go héasca sna rannóga uile. I bhfoirm dréacht-cháipéisí a bhí cuid den phleanáil ar fáil. Dea-chleachtais a chonacthas ba ea úsáid na teicneolaíochta eolais agus cumarsáide sa teagasc agus san fhoghlaim agus liostáil aidhmeanna foghlama nasctha le modhanna oiriúnacha múinteoireachta. B’fhiú an dea-chleachtas seo i gcúrsaí pleanála a leathnú chuig pleananna na rannóg uile ar mhaithe le cáilíocht na múinteoireachta agus na foghlama. Cuireadh cáipéisí pleanála ar fáil do chlár na hIdirbhliana sa scoil. Dréachtcháipéisí ba ea cuid díobh sin a soláthraíodh. Moltar go ndéanfaí breis forbartha ar na pleananna don Idirbhliain trí úsáid a bhaint as roinn a dó den doiciméad Ag Scríobh Chlár na hIdirbhliana, atá ar fáil ón tSeirbhís Tacaíochta don Idirbhliain; díríonn an doiciméad seo ar phleananna a scríobh d’ábhair nó do mhodúil aonair sa chlár. Is fearr a bheadh pleananna na rannóg éagsúil ag teacht lena chéile ach iad a mhalartú idir rannóga.

 

Leagtar am áirithe i leataobh ar laethanta pleanála foirne le go bhféadfadh rannóga na n-ábhar aonair teacht le chéile go foirmiúil. Tagann rannóga nach bhfuil ach múinteoir aonair iontu le chéile chun dea-chleachtais a mhalartú, nós inmholta. Déanann ceannairí ábhair comhordú ar rannóga na n-ábhar éagsúil, socrú a mholtar. Chun an t-ualach oibre a roinnt go cothrom sna rannóga ábhair, ba chóir go nglacfadh baill uile gach rannóige post an chomhordaitheora ar a seal. D’éascódh socrú mar sin roinnt na freagrachta agus chothódh sé scileanna bainistíochta ag leibhéal na rannóige.

 

Deimhníodh go bhfuil glactha go foirmiúil ag an mbord bainistíochta le Treoracha d’Iarbhunscoileanna um Chosaint Leanaí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Meán Fómhair 2004), de réir Chiorcláin Iarbhunscoile M44/05 agus 0062/2006. Dearbhaíodh freisin gur díríodh aird na bainistíochta, na foirne scoile agus na dtuismitheoirí ar na nósanna imeachta seo um chosaint leanaí agus gur soláthraíodh cóipeanna de na nósanna imeachta do bhaill uile na foirne. D’fhonn a dheimhniú go raibh eolas ag baill na foirne ar na nósanna imeachta a bhí le leanúint, ritheadh dhá sheisiún oiliúna. Tá oifigeach idirchaidrimh ainmnithe agus leasoifigeach idirchaidrimh ainmnithe ceaptha, mar a éilíonn na treoirlínte. Moltar go gcuirfí oiliúint ar na Treoirlínte d’Iarbhunscoileanna um Chosaint Leanaí ar fáil do bhaill nua foirne agus go ndáilfí cóip de na nósanna imeachta orthu. B’fhiú eolas ar na treoirlínte um chosaint leanaí a chur i lámhleabhar na foirne freisin.

 

3. Cáilíocht an tsoláthair churaclaim

 

3.1 Pleanáil agus eagrú curaclaim

 

Cuireann an scoil cláir ar fáil don Teastas Sóisearach agus don Ardteistiméireacht Bhunaithe agus, ón mbliain 2004 i leith, clár roghnach don Idirbhliain. Tá an scóip ann chun an réimse clár a sholáthraítear do na scoláirí a leathnú agus iad ag tosú ar an tsraith shinsearach. Tuairiscíodh gur pléadh cheana na féidearthachtaí a bhainfeadh le clár na hArdteistiméireachta Feidhmí a sholáthar mar rogha breise. Tar éis dóibh straitéisí eile a fheidhmiú chun cur leis an soláthar curaclaim, b’fhéidir gur mhaith an t-am anois é chun clár na hArdteistiméireachta Feidhmí a thairiscint mar chuid den churaclam. Moltar, dá bhrí sin, go ndéanfaí athmhachnamh gníomhach anois ar thosú ar an gclár sin. I measc na gcéimeanna tosaigh sa phróiseas seo, b’fhiú anailís a dhéanamh ar a oiriúnaí atá na cláir atá ar fáil cheana do scoláirí sa tsraith shinsearach do riachtanais na scoláirí sin.

 

Cuireann an scoil réimse maith ábhar ar fáil sa tsraith shóisearach agus sa tsraith shinsearach. Múintear formhór na n-ábhar i ranganna cumais mheasctha. Bíonn eisceachtaí áirithe i gceist i gcás na n-ábhar croíláir – Gaeilge, Béarla agus Matamaitic – i mblianta a dó, a trí, a cúig agus a sé, áit a mbíonn na hábhair seo comhreathach ar an tráthchlár, rud a fhágann gur féidir ranganna a chruthú a fhreagraíonn do na leibhéil éagsúla a thairgtear sna hábhair seo. Tá leagan amach an tráthchláir faoi láthair ag teacht, ar an iomlán, le moltaí na Comhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta.

 

Tosaíodh ar an Idirbhliain i 2004, ar bhonn roghnach. Cuirtear agallamh ar scoláirí a roghnaíonn an clár seo sula nglactar leo don chúrsa agus eagraíonn na scoláirí aonair taithí oibre dóibh féin más féidir. Coinníonn na scoláirí cuntas dialainne ar a dtaithí oibre agus bhí slacht agus eagar ag baint leis na dialanna a chonacthas. Tá sé i gceist ag an gcomhordaitheoir nua-cheaptha athbhreithniú a dhéanamh ar ábhar an chúrsa ag deireadh gach bliana, chun a oiriúnacht a mheas. Dea-chleachtas é seo agus moltar go mbeadh an fhoireann mhúinteoireachta, na tuismitheoirí agus na scoláirí páirteach san athbhreithniú. Moltar, freisin, go mbeadh deis ag na scoláirí ionchur a bheith acu in ábhar an chúrsa agus féin-athbhreithniú a dhéanamh.

 

Tá seasamh ar leith ag an nGaeilge i gColáiste Rís. Mar léiriú air seo, tá sruth lánGhaeilge i ngach bliain den tsraith shóisearach agus deir údaráis na scoile go bhfuil éileamh ar áiteanna sa tsruth sin. Tá cead isteach sa tsruth lánGhaeilge ag na scoláirí uile agus chuir an bhainistíocht ar a súile do na cigirí go dtagann scoláirí an ranga lánGhaeilge ó na bunscoileanna uile i gceantar an Choláiste. Trí Ghaeilge, den chuid is mó, a mhúintear na sé hábhar seo: Tíreolaíocht, Stair, Gnó, Matamaitic, Eolaíocht agus Eacnamaíocht Bhaile.

 

Téitear i gcomhairle leis na múinteoirí faoi riachtanais an tráthchláir, i dtreo dheireadh na scoilbhliana, mar chuid de phleanáil an tráthchláir don bhliain dar gcionn. Moltar an leibhéal plé seo.

 

3.2 Socruithe do roghnú ábhar agus clár i measc mac léinn

 

Léirigh gach duine ar cuireadh agallamh orthu a sástacht leis an réimse ábhar a bhí ar fáil do scoláirí sa scoil. Tá trí rud a chabhraíonn le scoláirí, atá le tosú sa chéad bhliain, a gcuid ábhar a roghnú: tugann baill d’fhoireann shinsearach bhainistíochta na scoile agus den fhoireann mheánbhainistíochta cuairt ar bhunscoileanna sa cheantar; reachtáiltear oíche oscailte do scoláirí agus dá dtuismitheoirí, agus cuirtear soláthar speisialta eolais ar fáil do thuismitheoirí. Moltar go gcuimhneofaí ar chlár trialach sna hábhair roghnacha a sholáthar i dtreo is go bhféadfadh scoláirí chéadbhliana blaiseadh de na hábhair sin sula ndéanann siad a rogha.

 

Cuirtear tráthnónta oscailte, bileoga eolais agus comhairle aonair ar fáil do scoláirí agus dá dtuismitheoirí chun cabhrú leo cláir agus ábhair a roghnú ag pointí aistriúcháin i gcosán an oideachais. Tá soláthar maith déanta do scoláirí a thagann ar mhalairt intinne faoi ábhar nó leibhéal atá roghnaithe cheana acu. Luaigh Cumann Thuismitheoirí agus Chairde na scoile agus na scoláirí ar cuireadh agallamh orthu go raibh siad sásta le cáilíocht na comhairle atá ar fáil maidir le roghnú ábhar agus leis na socruithe atá i bhfeidhm chun roghanna a athrú.

 

Is iad an Ghearmáinis agus an Fhraincis na nuatheangacha a chuirtear ar fáil do scoláirí i gColáiste Rís; níl ceangal ar bith ar scoláirí, áfach, staidéar a dhéanamh ar nuatheanga sa tsraith shóisearach. Tá thart ar thríocha faoin gcéad de na scoláirí sa tsraith shóisearach nach ndéanann staidéar ar nuatheanga ar bith. Ardaíonn an céatadán seo go caoga faoin gcéad sa tsraith shinsearach. Tá sé seo níos airde ná an meán náisiúnta. Ba chóir don bhainistíocht a dheimhniú go dtuigeann idir scoláirí agus a dtuismitheoirí go mbeidh roghanna áirithe tríú-leibhéil as an áireamh  ar fhágáil na scoile dóibh, toisc nach bhfuil staidéar déanta acu ar nuatheanga. Dá bhrí sin, b’fhiú athbhreithniú a dhéanamh ar an gcaoi a soláthraítear nuatheangacha sa scoil.

 

3.3 Soláthar comhchuraclaim agus seach-churaclaim

 

Is iomaí gníomhaíocht chomhchuraclaim agus seach-churaclaim atá ar fáil sa scoil; tugann siad seo deis do na scoláirí na gnéithe spóirt, ealaíne agus cultúir den saol a bhlaiseadh. Rud inmholta é seo a léiríonn chomh gafa is atá an fhoireann le leas na scoláirí. Tá éirithe go seoigh leis an gcoláiste sa pheil Ghaelach, sa chispheil agus sa sacar, chomh maith le gnóthachtála suntasacha i nGradaim BT na nEolaithe Óg, i ndíospóireachtaí Gaeilge agus i ngradaim imshaoil. Tá traidisiún láidir tiomsaithe airgid sa scoil freisin. Is iomaí scoláire nach bhfuil páirteach i gcúrsaí spóirt, a ghlacann páirt ghníomhach i lá spóirt na scoile. Tuairiscíodh go mbíonn gach duine de na múinteoirí páirteach i ngné éigin den ócáid seo. Moltar rannpháirtíocht na múinteoirí san obair, de bharr dea-thionchar na ngníomhaíochtaí agus na gcomórtas seo ar ghaol na scoláirí leis na múinteoirí. Modh éifeachtach is ea gníomhaíocht sheach-churaclaim chun na scoláirí go léir a chuimsiú i bpobal na scoile. Sampla amháin den dea-chleachtas seo ba ea reáchtáil chlub scannán ag am lóin. Moltar go ndéanfaí forbairt bhreise air seo agus ar mhodhanna cuimsithe eile amach anseo, de réir mar a mhéadaíonn líon na scoláirí.

 

4. Cáilíocht na foghlama agus na múinteoireachta in ábhar éagsúla

 

4.1 Pleanáil agus ullmhúchán

 

Tacaíonn bainistíocht na scoile le pleanáil na n-ábhar sna ranna éagsúla, trí am a chur ar fáil do sheisiúin fhoirmiúla phleanála dhá uair sa bhliain. Breathnaíodh dea-chleachtas áit a choinníodh miontuairiscí ar chruinnithe ranna áirithe ábhar. Tionóltar cruinnithe neamhfhoirmiúla de mhúinteoirí na n-ábhar éagsúil freisin. Cuireadh pleananna roinne d’ábhair éagsúla ar fáil le linn an phróisis mheastóireachta agus bhí siad seo bunaithe ar dhoiciméid shiollabais nó ar theimpléad an Tionscnaimh um Phleanáil Fhorbartha Scoile. Moltar go leathnófaí scóip na pleanála roinne d’ábhair éagsúla, chun ráiteas i dtaobh na spriocanna foghlama a sholáthar chomh maith le hábhar curaclaim, úsáid na teicneolaíochta eolais agus cumarsáide sa mhúinteoireacht agus san fhoghlaim, modhanna múinteoireachta bunaithe ar ghníomhaíochtaí agus bealaí le freastal a dhéanamh ar scoláirí a bhfuil riachtanais bhreise oideachais acu.

 

Cuireadh doiciméid scríofa i dtaca le clár na hIdirbhliana ar fáil freisin. Tá cur chuige nuálach, cruthaitheach i leith na hIdirbhliana á phleanáil ag ranna áirithe ábhar. Chonacthas dea-chleachtas go speisialta i gcruthú nascanna tras-churaclaim le réimsí eile ábhair agus in úsáid straitéisí nuálacha sna modhanna múinte.

 

Ba léir go ndearnadh ullmhúchán gearrthréimhseach éifeachtach do na ceachtanna go léir a breathnaíodh. I gcás roinnt de na ceachtanna a breathnaíodh, bhí acmhainní oiriúnacha ullmhaithe ag na múinteoirí agus d’úsáid siad go héifeachtach iad chun cur leis an teagasc agus leis an bhfoghlaim. Ba léir freisin go bhfuil acmhainní áirithe á bhforbairt ag leibhéal roinne. Moltar soláthar dá leithéid, toisc go dtugann sé deis do gach múinteoir a s(h)aineolas agus a t(h)alanna féin a roinnt leis na múinteoirí eile, chun taithí luachmhara foghlama a sholáthar do na scoláirí. Buntáiste eile a bhaineann leis an gcur chuige sin is ea go spreagann sé na scoláirí chun páirt níos gníomhaí a ghlacadh agus suim níos mó a chur sa phróiseas foghlama.

 

4.2 Foghlaim agus teagasc

 

Glaodh an rolla ag tús gach ceachta de ghnáth agus cuireadh aidhm an cheachta in iúl do na scoláirí. Ba léir, i ngach seomra ranga ar tugadh cuairt air, go raibh meas ag na scoláirí agus na múinteoirí ar a chéile. Ghlac scoláirí le cuirí ó mhúinteoirí chun ceisteanna a chur, agus moladh a n-iarrachtaí. I gceachtanna áirithe chuir múinteoirí deiseanna ar fáil do leibhéal breise idirghníomhaíochta i measc na scoláirí féin.

 

Tá aistriú déanta le déanaí sa scoil go rang-ghrúpaí cumais mheasctha. Tuairiscíodh go bhfuil ag éirí go maith leis an leagan amach nua. Agus tús á chur leis an athrú seo, cuireadh oiliúint inseirbhíse maidir le múineadh ranganna cumais mheasctha ar fáil do na múinteoirí uile. Moltar go ndéanfaí forbairt bhreise trí Fhorbairt Ghairmiúil Leanúnach, ar an dul chun cinn atá déanta go dtí seo, agus fócas speisialta á dhíriú ar mhodhanna idirdhealaithe múinteoireachta.

 

Chonacthas réimse leathan modhanna múinteoireachta in úsáid sna ceachtanna a breathnaíodh. Shín siad seo ó mhodhanna a spreag scoláirí chun páirt ghníomhach a ghlacadh i bpróiseas na foghlama go modhanna a bhí á dtreorú ag an múinteoir agus a bhí ag brath rómhór ar an téacsleabhar. I roinnt ceachtanna chonacthas modhanna in úsáid chun scoláirí a mhealladh chun páirt ghníomhach a ghlacadh san fhoghlaim, obair bheirte agus obair i ngrúpaí beaga ina measc. Spreagann modhanna gníomhacha múinteoireachta na scoláirí chun suim a chur san fhoghlaim agus ba chóir an dea-chleachtas seo a úsáid sna ceachtanna nuair a oireann sin.

 

Bhí an araíonacht go maith sna ceachtanna ar fad a breathnaíodh. Bhí luas faoi fhormhór na gceachtanna a bhí oiriúnach do chumas na mac léinn. I roinnt de na ceachtanna a breathnaíodh, áfach, bhí an luas beagán rómhall agus níor cuireadh dóthain ábhair nua i láthair na scoláirí. Agus ceachtanna aonair á bpleanáil, moltar go gcuirfí torthaí áirithe foghlama san áireamh agus go gcuirfí dóthain ábhair nua i láthair sna ceachtanna ar fad.

 

Scaipeadh bileoga eolais le linn roinnt de na ceachtanna a breathnaíodh. Bhí na bileoga sin soiléir agus soléite. Chun go mbeadh suim ag na scoláirí sna ceachtanna, ba chóir do mhúinteoirí ábhair nua-aimseartha a úsáid. Cuireann sé seo le hábharthacht an phróisis fhoghlama mar a fheictear trí shúile na scoláirí é. Luaigh roinnt de na cigirí na taispeántais mhaithe a bhí sna seomraí ranga. Cabhraíonn an dea-chleachtas seo le timpeallacht dheimhneach fhoghlama agus mhúinteoireachta a chruthú.

 

4.3 Measúnú

 

Déantar measúnú foirmiúil ceithre huaire sa bhliain; measúnú lár-téarma, i mí Dheireadh Fómhair agus i mí Márta, um Nollaig agus sa samhradh. Is é a bhíonn i gceist ná measúnú leanúnach a dhéanann na múinteoirí féin, trialacha ranga, scrúduithe scoile-uile agus reáchtáil réamhscrúduithe i rith an dara téarma do na scoláirí sin atá ag ullmhú do na scrúduithe teistiméireachta sa bhliain reatha. Moltar go gcuirfí na scrúduithe céanna, chomh fada agus is féidir é, ar scoláirí atá i mbun an tsiollabais chéanna. Moltar, freisin, go leagfaí amach polasaí aontaithe faoi bhéaltrialacha sna teangacha atá á bhfoghlaim. Faigheann tuismitheoirí tuairiscí i ndiaidh gach ceann de na measúnuithe. Reáchtáltar cruinnithe tuismitheoirí-le-múinteoirí do gach bliainghrúpa ar leith. Nótáladh le linn na meastóireachta go gcoinníonn na múinteoirí taifid mhaithe ar fhreastal scoláirí, ar obair bhaile agus ar thorthaí trialacha ranga; úsáidtear iad seo mar threoir don phlé ag na cruinnithe tuismitheoirí-le-múinteoirí. Moltar an leibhéal tuairiscíochta seo do thuismitheoirí.

 

Déantar anailís ar thorthaí na scrúduithe tí agus labhraíonn an príomhoide agus an leasphríomhoide leis na scoláirí de réir mar a oireann. Déantar anailís fhoirmiúil ar thorthaí na scrúduithe teistiméireachta agus cuirtear i gcomparáid iad leis na meáin náisiúnta. Cuirtear cóipeanna de na hanailísí seo ar fáil do na ranna ábhair uile. B’fhiú an t-eolas sin a thaifeadadh i measc doiciméid phleanála an ábhair, mar phointe tagartha agus mar threoir don athbhreithniú ar phleananna teagaisc agus foghlama.

 

Tá polasaí obair bhaile do na hábhair aonair forbartha ag na ranna ábhair. Is maith an cinneadh é seo. I bhformhór na gceachtanna a breathnaíodh, rinneadh tagairt d’obair bhaile agus ceartaíodh í, i dtús an ranga. Is éifeachtach an nasc é seo idir cheachtanna. Moltar go gcuirfí an cleachtas seo i bhfeidhm sna ceachtanna uile. Scrúdaíodh samplaí de na cóipleabhair le linn na meastóireachta. Ba léir go dtugtar obair bhaile oiriúnach le déanamh agus go ndéantar monatóireacht rialta uirthi. Déantar an obair bhaile a cheartú go cúramach den chuid is mó. Tá sé mar dhea-chleachtas i gcás ábhar áirithe go ndírítear aird na scoláirí ar dhearmaid choitianta a dhéantar. Cleachtas an-mhaith é seo. Moltar go spreagfaí scoláirí chun dearmaid a aithint dóibh féin, nuair a oireann sin. Ba mhaith ab fhiú an sórt cur chuige a mholtar i Measúnú chun Foghlama (McF) a fheidhmiú. Is gá deighilt shoiléir a dhéanamh idir measúnú suimitheach agus measúnú múnlaitheach chun daingniú na foghlama a dheimhniú. Moltar go gcuirfeadh na scoláirí dlús lena bhfuil i gceist sna ceartúcháin a dhéantar. Tá eolas an-luachmhar ar an McF ar fáil ar shuíomh idirlín na Comhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta ag www.ncca.ie.

 

Nótáladh i gcásanna áirithe go raibh cóipleabhair ar leith ag na scoláirí do nótaí agus don obair bhaile. Cleachtas éifeachtach é seo arbh fhiú na scoláirí uile a spreagadh ina threo. Ní mór scoláirí a threorú maidir le heagar a chur ar a gcuid oibre, agus maidir lena gcóipleabhar is a leabhair nótaí a choinneáil in ord.

 

5. Cáilíocht na tacaíochta do scoláirí

 

5.1 Cuimsiú scoláirí a bhfuil riachtanais bhreise oideachais acu

 

Cuirtear eolas ar fáil do mhúinteoirí na n-ábhar aonair i dtaobh scoláirí a bhfuil riachtanais bhreise oideachais acu, ag an gcruinniú tosaigh foirne sa scoilbhliain agus bíonn eolas oiriúnach ar scoláirí a bhfuil sainriachtanais oideachais acu i gceist freisin. Soláthraítear breis eolais ag cruinnithe foirne ina dhiaidh sin. Tuairiscíodh freisin go mbíonn caidreamh rialta ag an roinn tacaíochta foghlama le ranna an Bhéarla agus na Matamaitice faoin soláthar d’uimhearthacht agus do litearthacht. Moltar go gcuimseofaí na dea-chleachtais atá i bhfeidhm cheana féin sa réimse seo go foirmiúil i ndoiciméid pholasaí scoile uile in achar na dtacaíochtaí foghlama do scoláirí.

 

Tá eagar éifeachtach ar roinn na tacaíochta foghlama, a bhuíochas sin do chomhordaitheoir atá cáilithe sa réimse sin. Rud inmholta é go bhfuil clár oibre a rianaíonn na torthaí foghlama, téarma ar théarma, ar fáil sna doiciméid phleanála. I measc na ndoiciméad pleanála seo freisin, tá cur síos ar na tacaíochtaí foghlama a chuirtear ar fáil do gach bliainghrúpa, agus fócas ar leith ar Bhéarla agus ar Mhatamaitic. Tá mionléiriú sna pleananna ar an gcaoi a gcuirtear próifíl scoláirí le chéile. Na múinteoirí atá ag obair le scoláirí a bhfuil riachtanais aitheanta speisialta foghlama acu, déanann siad sin monatóireacht ar dhul chun cinn na scoláirí. Moltar go ndéanfadh roinn na riachtanas speisialta oideachais comhtheimpléad measúnaithe a fhorbairt chun gnóthachtáil na scoláirí a thaifeadadh ar bhonn rialta. Bhí mionsonraí sa phlean tacaíochta foghlama freisin faoi chruinnithe le tuismitheoirí agus le scoláirí, chomh maith le páirt na Seirbhíse Náisiúnta Síceolaíochta Oideachais sna réimsí seo: treoir agus oiliúnt, idirghabháil speisialtóirí agus measúnuithe síceolaíochta. Déantar teagmháil le tuismitheoirí ar an nguthán, trí chuirí chuig cruinnithe sa scoil, trí thuairiscí scoile agus tríd an gcruinniú bliantúil tuismitheoirí le múinteoirí. Is féidir le tuismitheoirí tús a chur leis an teagmháil más áil leo, ar an nguthán, nó trí chruinniú a lorg.

 

Déanann an fhoireann shinsearach bhainistíochta, i gcomhar le comhordaitheoir na tacaíochta foghlama, cionroinnt ar an riar uaireanta a’ chloig múinteoireachta do riachtanais speisialta oideachais a sholáthraíonn an Roinn Oideachais agus Eolaíochta. Cuirtear tacaíocht fhoghlama ar fáil trí mhic léinn a aistarraingt as a ngnáthrang agus trí ghrúpaí ranga níos lú a chur ar fáil. Tuairiscíodh gur triaileadh múinteoireacht fhoirne mar mhodh múinte roimhe seo. Moltar go dtrialfí an modh múinte seo arís. Tuairim is ceathrar múinteoir dhéag atá ar an bhfoireann tacaíochta foghlama sa scoil. D’fhéadfadh comhdhéanamh agus saineolas an ghrúpa seo athrú ó bhliain go chéile, de réir leagan amach an tráthchláir agus cionroinnt acmhainní. Moltar go rachadh an comhordaitheoir tacaíochta foghlama i gcomhairle leis an bhfoireann mhúinteoireachta tacaíochta foghlama i dtosach na scoilbhliana, chun pleanáil agus cleachtais mheasúnaithe a chomhdhlúthú agus chun an fhoireann a chur ar an eolas faoi na hacmhainní atá ar fáil. Moltar go gcabhrófaí leis an gcomhordaitheoir oiliúint a sholáthar le himeacht ama, don fhoireann thacaíochta fhoghlama i dtosach na bliana. Tá an scóip ann chun an oiliuint seo a fhorbairt mar oiliúint inseirbhíse foirne uile amach anseo. Chuirfeadh sé seo le leanúnachas ó bhliain go chéile agus d’éascódh sé comhoibriú breise i measc na foirne múinteoirí ainmnithe.

 

Tá roinnt scoláirí idirnáisiúnta cláraithe sa scoil faoi láthair. Tuairiscítear go bhfáiltíonn an scoil rompu agus go nglacann siad páirt sna gníomhaíochtaí príomhshrutha go léir. Moltar go ndéanfaí monatóireacht leanúnach ar chomhtháthú scoláirí nua de réir mar a mhéadaíonn na huimhreacha diaidh ar ndiaidh ó bhliain go chéile. Ba mhaith ab fhiú céim fhorghníomhach a thógáil trí pholasaí a fhorbairt um chomhtháthú. D’fhéadfaí monatóireacht a dhéanamh ar an gcomhtháthú ansin de réir chéimeanna an pholasaí. Tá eolas luachmhar ar chleachtais oiriúnacha agus ar fhorbairt pholasaí ar fáil sa doiciméad dár teideal Intercultural Education in the Post-Primary School, ón gComhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta.

 

Iarradh agus fuarthas acmhainní ón Roinn Oideachais agus Eolaíochta do scoláirí a bhfuil gá acu le tacaíocht bhreise i bhfoghlaim an Bhéarla. Soláthraítear teagasc do scoláirí nach é an Béarla an chéad teanga acu nuair atá ranganna Gaeilge ar siúl. Cuirtear teagasc breise ar fáil freisin do na scoláirí seo ar bhonn duine le duine nó i ngrúpaí beaga. I mbeagán cásanna, cuirtear teagasc ar fáil do scoláirí nach é an Béarla an chéad teanga acu, i ngrúpaí beaga a chuimsítear le scoláirí tacaíochta foghlama. Níl an socrú seo sásúil mar tá riachtanais éagsúla ag an dá ghrúpa seo. Moltar go gcruthófaí grúpaí ranga ar leith do scoláirí atá ag fáil tacaíochta le foghlaim an Bhéarla. Tá cabhair bhreise do phleanáil cláir tacaíochta foghlama don Bhéarla ar fáil ar láithreán idirlín Integrate Ireland Language and Training (www.iilt.ie).

 

Tá scoláirí a bhfuil cumas thar an gcoitiantacht iontu i gceist freisin i soláthar do scoláirí a bhfuil riachtanais bhreise oideachais acu. Tá gá ag na scoláirí seo le deiseanna saibhrithe agus le síneadh a théann thar teorainn an méid a sholáthraítear don chohórt ginearálta scoláirí. Tá eolas úsáideach ar chur le tuiscint ar riachtanais scoláirí a bhfuil cumas thar an gcoitiantacht iontu ar fáil in Exceptionally Able Students: Draft Guidelines for Teachers, a scaip an Chomhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta ar scoileanna le déanaí.

 

5.2 Treoir agus tacaíocht do mhic léinn i gcomhthéacs scoile uile

 

Tá treoir mar chuid den tráthchlár do mhicléinn san Idirbhliain, sa chúigiú agus sa séú bhliain. Socraíonn an treoirchomhairleoir leis na múinteoirí aonair go mbeidh rochtain aige ar ranganna sa tsraith shóisearach de réir mar is gá. Soláthraítear an chuid eile den chlár treorach ar bhonn an scoláire aonair nó i ngrúpaí beaga. Cuireann an Roinn Oideachais agus Eolaíochta ceithre huaire a’ chloig is fiche de bhreis ar an gcuóta ar fáil don scoil, do chúrsaí treorach. Comhairleoir cáilithe treorach a sholáthraíonn dhá uair a’ chloig is fiche den am sin. Moltar go scrudódh an bhainistíocht bealaí ina bhféadfaí an dá uair a’ chloig eile den chionroinnt a chaitheamh i mbun gníomhaíochtaí treorach. Tá tuilleadh eolais ar sholáthar treorach sa scoil ar fáil sa tuairisc mheasúnaithe treorach atá in éineacht leis an doiciméad seo.

 

Is féidir staidéar maoirsithe a dhéanamh sa scoil tar éis uaireanta scoile agus tuairiscíodh go bhfuil éileamh maith ar an áis seo. Úsáideadh maoiniú ó Chumann Naomh Uinseann de Pól chun club obair bhaile a reáchtáil sa scoil. Moltar é seo agus tuairiscíonn na múinteoirí go bhfuil ag éirí go seoigh leis.

 

Tá an scoil seo páirteach sa Chlár um Chríochnú an Oideachais ó tosaíodh ar an gclár sin. Is léir go dtéann a páirtíocht sa chlár chun leasa na scoile: tionscnaíodh an clár chun dul i bhfeidhm go deimhneach ar líon na scoláirí a chríochnaíonn a gcúrsa oideachais i gceithre iarbhunscoil i nDún Dealgan. Cuireann an clár tacaíochta inscoile ar fáil do scoláirí aitheanta agus déantar iad a aistarraingt as an ngnáthrang uair sa tseachtain chun teagasc breise a thabhairt dóibh. Oibrí cailithe óige a a bhíonn i mbun an chláir. Bhí muinín ag na daoine uile ar cuireadh agallamh orthu as an gclár agus bhraith siad go raibh tionchar deimhneach aige ar líon na scoláirí a chríochnaíonn a gcúrsa oideachais iarbhunscoile.

 

Leagann Coláiste Rís béim mhór ar dheimhniú go bhfuil córais oiriúnacha éifeachtacha chúraim i bhfeidhm sa scoil. Tá foireann chúraim bunaithe agus na daoine seo uirthi: an príomhoide, an leasphríomhoide, an comhairleoir treorach, an comhordaitheoir nasctha baile-scoile-pobail agus cúigear ceannaire bliana. Bíonn cruinniú ag an bhfoireann seo uair sa tseachtain, ar maidin Dé Máirt, chun monatóireacht a dhéanamh ar fhadhbanna leanúnacha, chun deimhin a dhéanamh de go bhfuil a fhios ag na baill d’fhoireann na scoile a mbaineann sé leo, cé hiad na scoláirí a bhfuil fadhbanna acu agus chun tús a chur le bealaí oiriúnacha chun déileáil leis na fadhbanna sin. Chun cur leis an saineolas atá ag an bhfoireann chúraim, moltar go mbeadh an comhordaitheoir tacaíochta foghlama ina b(h)all den fhoireann. Is gné chroíláir de struchtúr sa scoile é an córas múinteoirí cúraim ranga. Bíonn caidreamh ag an múinteoir curaim ranga leis an rang a bhfuil sí/sé freagrach astu ar feadh cúig nóiméad déag sa tseachtain. Tuigtear sa scoil seo gur ceist scoile uile é cúram scoláirí. Aithníonn an múinteoir cúraim ranga, an ceannaire bliana, nó múinteoir ábhair cé hiad na scoláirí atá i mbaol éirí róluath as an oideachas agus cuirtear an fhadhb os comhair chruinniú seachtainiúil na foirne cúraim. Socraítear ar nósanna oiriúnacha imeachta ag an gcruinniú seo.

 

6. Achoimre ar na príomhchinntí agus ar na moltaí chun forbartha

 

Is iad seo a leanas na príomhbhuanna a aithníodh sa mheastóireacht:

 

·         Bhí an t-atmaisféar mórchroíoch cúraim atá sa scoil le haithint ar chaidreamh laethúil na múinteoirí leis na mic léinn agus nótáladh go raibh an t-atmaisféar seo chun tosaigh i dtimpeallacht na foghlama agus na hoibre.

·         Agus críoch á cur le cruinnithe boird, aontaítear ó bhéal ar thuairisc ar an gcruinniú, scríobhtar na miontuairiscí dá réir sin agus soláthraítear cóip díobh don fhoireann mhúinteoireachta.

·         Dúirt na múinteoirí ar cuireadh agallamh orthu i rith na meastóireachta, go dtugtar an-tacaíocht dóibh maidir le forbairt ghairmiúil leanúnach.

·         Téann an príomhoide agus an leasphríomhoide i gcomhairle lena chéile go rialta agus tá comhaidhmeanna acu i gcomhlíonadh a gcuid dualgas faoi seach.

·         Coinnítear caidreamh sásúil go rialta leis na tuismitheoirí trí dhialann an scoláire, tráthnónta eolais, litreacha agus trí atmaisféar scoile a fháiltíonn roimh thuismitheoirí ag amanna eile ach coinne a dhéanamh.

·         Tá teagmháil ag an scoil leis an Tionscnamh Phleanáil Fhorbartha Scoile agus tá próiseas seanbhunaithe pleanála i bhfeidhm. Tá plean forbartha seacht-mbliana, a bhfuil spriocanna bliantúla i gceist ann, curtha le chéile d’fhoirgneamh na scoile.

·         Tá tábhacht ar leith ag baint leis an bpleanáil a dhéanann na ranna ábhair dar leis an mbainistíocht shinsearach, agus bhí doiciméid phleanála ar fáil go héasca ó na ranna ábhair uile.

·         Múintear formhór na n-ábhar i ranganna cumais mheasctha. Ní mar seo atá i gcás na n-ábhar croíláir – Gaeilge, Béarla agus Matamaitic – i mblianta a dó, a trí, a cúig agus a sé; bíonn na hábhair seo á múineadh do scoláirí sna blianta sin ag an am céanna, i dtreo is gur féidir ranganna a leagan amach de réir na leibhéal ag a soláthraítear na hábhair sin.

·         Bhí gach páirtí ar cuireadh agallamh orthu sásta leis an reimse ábhar ar chuirtear ar fáil do scoláirí sa scoil.

·         Léiríonn an réimse gníomhaíochtaí comhchuraclaim agus seach-churaclaim a sholáthraítear sa scoil, dílseacht na foirne do leas na scoláirí.

·         Bhí pleanáil éifeachtach ghearrthéarmach le sonrú sna ceachtanna uile a breathnaíodh. Chonacthas an cleachtas is fearr san áit a raibh aidhmeanna soiléire leis na ceachtanna agus ar cuireadh in iúl do scoláirí iad ag tosach na gceachtanna.

·         Ba léir sna cóipleabhair shamplacha a scrúdaíodh go raibh obair bhaile á tabhairt go rialta agus monatóireacht á dhéanamh uirthi. Baintear usáid as taifid thinrimh agus obair bhaile, agus as torthaí trialacha ranga mar threoir don phlé ag cruinnithe tuismitheoirí le múinteoirí. Moltar an leibhéal tuairiscíochta seo do thuismitheoirí/chaomhnóirí.

·         Tá eagar éifeachtach ar an rannóg tacaíochta foghlama, a bhuíochas sin don chomhordaitheoir a bhfuil cáilíocht aici/aige sa réimse sin.

·         Tá sé tábhachtach dar le Coláiste Rís go mbeadh córais oiriúnacha éifeachtacha cúraim i bhfeidhm sa scoil. Tá foireann chúraim bunaithe agus féachtar ar chúram scoláirí mar fhreagracht scoile uile sa choláiste.

 

Déantar na mórmholtaí seo a leanas ar mhaithe le cur leis na buanna seo agus le réimsí forbartha a aithint:

 

·         Ba chóir an tuairisc scríofa a sholáthraítear don fhoireann mhúinteoireachta i ndiaidh chruinnithe boird a chur ar fáil freisin do Chumann Thuismitheoirí agus Chairde Choláiste Rís.

·         Ba chóir don bhord nua, i gcomhthéacs pleanála forbartha scoile, an plean gnímh atá leagtha amach cheana a fhorbairt, chun cur leis an gcóiríocht atá ar fáil sa scoil.

·         Moltar go gcríochnófaí an plean freagartha do theagmhais chriticiúil ar bhonn práinne.

·         Moltar freisin, go dtabharfaí tosaíocht d’athbhreithniú a dhéanamh ar an ráiteas sláinte agus slándála, mar a luadh i roinn 1.4 den tuairisc seo agus don pholasaí cláraithe agus iontrála. Pléadh leasuithe ar an bpolasaí cláraithe agus iontrála le linn na meastóireachta seo, chun aon mhíthuiscint ar an bpolasaí a d’fhéadfadh teacht chun cinn a sheachaint.

·         Moltar go soláthrófaí oiliúint anois do bhaill nua foirne de reir Treoirlínte d’Iarbhunscoileanna um Chosaint Leanaí.

·         Moltar go ndéanfaí athmhachnamh ar chlár na hArdteistiméireachta Feidhmí a sholáthar sa choláiste.

·         Moltar go gcuirfí cláir shamplacha sna hábhair roghnacha ar fáil i dtreo is go bhféadfadh scoláirí céad bhliana iad a bhlaiseadh sula ndéanann siad a rogha.

·         Moltar go rachadh an comhordaitheoir tacaíochta foghlama chun cainte leis an bhfoireann mhúinteoirí tacaíochta foghlama i dtosach na scoilbhliana chun comhdhlúthú a dhéanamh ar na cleachtais phleanála agus measúnaithe agus chun na hacmhainní atá ar fáil a chur in iúl don fhoireann.

·         Moltar go mbunófaí grúpaí ranga do scoláirí atá ag fáil tacaíochta leis an mBéarla, neamhspleách ar na ranganna tacaíochta foghlama sa scoil.

·         Moltar go dtriailfí modhanna ina bhféadfaí an dá uair a’ chloig bhreise den chionroinnt treorach a úsáid i mbun gníomhaíochtaí treorach.

·         Chun cur leis an saineolas atá ar fáil ar an bhfoireann chúraim, moltar go mbeadh an comhordaitheoir tacaíochta foghlama ar an bhfoireann sin.

·         Moltar go gcuirfí na deachleachtais agus na struchtúir mhaithe atá forbartha sa scoil, i réimse an chúraim scoláire, ar fáil i ndoiciméid fhoirmiúla polasaí.

 

Eagraíodh cruinnithe iarmheastóireachta leis an bhfoireann agus leis an mbord bainistíochta, áit ar cuireadh na dréacht-chinntí agus na moltaí i láthair agus ar pléadh iad.

 

7. Tuairiscí gaolmhara cigireachta ábhair

 

Tá na tuairiscí gaolmhara cigireachta ábhair seo a leanas ar fáil:

·         Cigireacht Ábhair ar an nGaeilge – 21 Meitheamh 2007

·         Cigireacht Ábhair ar an Tíreolaíocht – 24 Deireadh Fómhair 2007

·         Cigireacht Ábhair ar an nGearmáinis – 22 Deireadh Fómhair 2007

·         Cigireacht Ábhair ar an Treoir – 18 Deireadh Fómhair 2007

 

 

 

Foilsithe Meitheamh 2008

 

 

 

 

Aguisín

Freagra na Scoile ar an Tuairisc

 

Arna chur isteach ag an Bord Bainistíochta

 

 

 

Réimse 1:    Tuairimí ar ábhar na tuairisce scoile

The Board of Management of Coláiste Rís is very happy to accept the Final Report from the Inspectorate.  The Board would like to thank the Inspectors involved for the professional and courteous manner in which the W.S.E. was carried out.  We are very pleased that the report affirms the positive work being undertaken in our school and that the professionalism, commitment and dedication of our teaching staff has been recognised.  We appreciate the recognition given in the report to the caring atmosphere of Coláiste Rís and the pastoral ethos of the school.  The Board wishes to acknowledge the contribution made by our students to the success of the W.S.E.  The W.S.E. has been a positive experience for the whole school community in Coláiste Rís.  We accept the recommendations as valid and as a solid means for building on the strengths outlined and addressing areas for improvement and development.

 

Réimse 2:   Gníomhartha leantacha a rinneadh nó atá beartaithe le déanamh ó cuireadh críoch leis an ngníomhaíocht chigireachta chun tátail agus moltaí na cigireachta a chur i bhfeidhm

The Board is aware that Senior Management and Staff have already implemented a number of recommendations:

 

1.                   A Critical Incident Response plan has been drawn up and is due to be ratified by the Board of Management of the school.

2.                   Training has been provided for new members of staff on the Child Protection Guidelines for Post-Primary schools.

3.                   In-Service training has been provided for all members of staff in relation to the development of a Student Council in Coláiste Rís.  It is our objective to bring about the formation of a Student Council in the coming academic year.

4.                   A sub-committee is already in place in Coláiste Rís to explore the possible introduction of Leaving Certificate Applied.