An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

Department of Education and Science

 

  

 Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRSC

  

 

Gaelscoil Chluain Meala

Baile Gaelach, Cluain Meala, Contae Thiobraid Árann

Uimhir Rolla: 20007C

 

  

Dáta na cigireachta: 23 Márta 2006

Dáta eisithe na tuairisce: 29 Meitheamh 2006

 

 

Réamhra

Cailíochta  bainistíochta na scoile

2.1     An Bord Bainistíochta

2.2 Bainistíocht inscoile

2.3 Bainistíocht acmhainní

2.4 Bainistíocht an chaidrimh agus cumarsáid le pobal na scoile

Cáilíocht phleanála na scoile

3.1 Pleanáil ag leibhéal scoile agus cur i bhfeidhm

3.2 Pleanáil ag leibhéal na ranganna

Cailíocht na foghlama agus an teagaisc

4.1 Teanga

4.2 Matamaitic

4.3 Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta

4.4 Oideachas Ealaíona

4.5 Corpoideachas

4.6 Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte

4.7 Measúnúchán agus gnóthachtáil

Caílíocht na tacaíochta do mhic léinn

5.1 Micléinn a bhfuil riachtanais oideachais speisialta acu

5.2 Soláthar do mhic léinn eile: ó chúlra faoi mhíbhuntáiste, grúpaí mionlaigh

Príomhchinní agus moltaí d’fhorbairt bhreise

Freagra na Scoile ar an Tuairisc

 

 


Measúnú Scoile Uile

 

Scríobhadh an tuairisc seo tar éis meastóireacht scoile uile (MSU) a bheith déanta ar Ghaelscoil Chluain Meala. Léiríonn sí torthaí meastóireachta a rinneadh ar obair na scoile ina hiomláine agus déanann sí moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Le linn na meastóireachta bhí cruinnithe réamh-mheastóireachta ag na cigirí leis an bpríomhoide, leis na múinteoirí, le bord bainistíochta na scoile agus le hionadaithe chumann na dtuismitheoirí. Cuireadh an mheastóireacht i gcrích thar thréimhse roinnt laethanta inar thug na cigirí cuairteanna ar sheomraí ranga agus inar bhreathnaigh siad ar theagasc agus ar fhoghlaim. Rinne siad idirghníomhú leis na daltaí agus leis na múinteoirí, scrúdaigh siad obair na ndaltaí agus rinne siad idirghníomhú leis na múinteoirí ranga. D'athbhreithnigh siad doiciméadú faoi phleanáil scoile agus ullmhú scríofa na múinteoirí. Bhuail siad le grúpaí foirne éagsúla de réir mar ba chuí. I ndiaidh na cuairte meastóireachta thug na cigirí aiseolas ó bhéal don fhoireann agus don bhord bainistíochta mar gheall ar thorthaí na meastóireachta. Tugadh deis do bhord na scoile ar a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuirisce i scríbinn, agus beidh freagra an bhoird ar fáil san aguisín atá leis an tuairsc seo.

 

 

Réamhra

 

Bunaíodh Gaelscoil Chluain Meala i Meán Fómhair 1994 le 45 páiste roinnte idir naíonáin shóisearacha agus naíonáin shinsearacha.  Glacadh le rang amháin gach bliain ó shin agus faoi láthair tá sraith amháin de gach rang ó naíonáin shóisearacha go rang 6 sa scoil.  Glactar le rang amháin de naíonáin shóisearacha in aghaidh na bliana agus sa tslí seo coimeádtar srian ar fhorbairt na scoile.  Tá an-éileamh ar an scoil agus tá gá leis an srian ar ionrollacháin faoi láthair toisc go bhfuil easpa spáis sa bhfoirgneamh.  Tá 211 dalta sa scoil anois, agus níl sé i gceist go méadófaí go mór ar an bhfigiúr ionrollacháin sin sa todhchaí.

 

Tugann coiste na dtuismitheoirí an-tacaíocht don scoil.  Bíonn cruinniú acu ar a laghad uair sa mhí agus bíonn siad páirteach sa phróiséas pleanála le haghaidh pholasaithe na scoile.  Cabhraíonn siad leis an scoil i slite praiticiúla.  Tá scéim coigiltis eagraithe acu atá ag feidhmiú leis na blianta. Gach bliain eagraíonn siad aonach leabhair, oíche bronnadh fáinne, siúlóidí clainne agus gníomhaíochtaí eile nach iad.  Tá inchur an-mhór ag an gcoiste i mbailiúcháin airgid don scoil.

 

 

Cailíochta  bainistíochta na scoile

 

2.1     An Bord Bainistíochta

Fuair an scoil aitheantas buan mar Ghaelscoil i 1995 ón Roinn Oideachais agus Eolaíochta. Bhí sé soiléir le linn an tréimhse measúnachta scoile uile  go bhfuil an bord bainistíochta, na hoidí, na tuismitheoirí agus na páistí ag obair le chéile chun spiorad na gaelscolaíochta a chothú agus a fhorbairt.  Is í an Ghaeilge an teanga chaidrimh sa scoil agus úsáidtear í mar theanga cumarsáide an t-am ar fad.  Le linn na measúnachta deineadh gnó na réamhchomhdhála agus gnó na hiarchomhdhála ar fad trí Ghaeilge leis an mbord bainistíochta.  Chomh maith le san i gcomhráití leis na daltaí le linn chuairteanna ranganna bhí sé an-soiléir go raibh an dá theanga ar a dtoil acu agus chas siad go héasca agus go muiníneach ó theanga go teanga de réir riachtanais na hócáide. Bhí sé an-soiléir ó chomhrá le rang amháin gur thuig na daltaí féin buntáiste an dátheangachais sa lá atá inniu ann agus go raibh an-tacaíocht le fáil acu ón scoil agus ón mbaile.  Braitheann an scoil mar chuid de phobal Chluain Meala agus léirítear é seo tríd an pháirt a ghlacanna na ranganna i saol agus seirbhísí an bhaile.  Tá baint ag an scoil leis an leabharlann, an iarsmalann, an t-ionad ealaíona, an comhar creidmheasa agus an linn snámha.

 

Feidhmíonn an scoil faoi Fhorás Pátrúnachta na Scoileanna agus faoi stiúir bord bainistíochta ofiigiúil.  Oibríonn baill an bhoird go díograiseach ar son chomhluadar na Gaelscoile.  Bíonn cruinnithe ag an mbord uair sa mhí agus cloíonn an scoil le rialacha na Roinne maidir le faid na scoilbhliana, faid an lae scoile, cuntaisí na scoile agus fostú na n-oidí. Cloítear le rialacha na Roinne maidir le méid na ranganna chomh fada agus is féidir.

 

Deineann an bord deimhin de go mbíonn eolas ag tuismitheoirí faoin scoil go ginearálta agus faoi dhul chun cinn a bpáistí.  Cuireann an príomhoide eolas ar fáil faoi chúrsaí scoile i nuachtlitir a chuireann sí le chéile uair sa mhí.  Tá córas an-suimiúil ag an scoil chun eolas a thabhairt do thuismitheoirí faoi dhul chun cinn a bpáistí.  Bíonn oíche churaclaim ann gach bliain i mí Dheireadh Fómhair do na tuismitheoirí agus mínítear curaclam na bliana le haghaidh gach rang.  Ansin bíonn na cruinnithe oidí-tuismitheoirí i mí Feabhra agus chomh maith le tuairisc ó bhéal tugann na hoidí tuairisc scríofa do na tuismitheoirí.  Is maith an nós é seo mar má tá fadhbanna ag dalta, tá am ann roimh dheireadh na bliana chun go gcomhoibreodh an scoil agus na tuismitheoirí le chéile chun tacaíocht a chur ar fáil don dalta.

 

2.2 Bainistíocht inscoile

Tá príomhoide Ghaelscoil Chluain Meala ag feidhmiú ar son na scoile ón mbunú i 1994.  Le breis is dhá bhliain déag tá sí ag obair ar chúrsaí foirgníochta agus ar chúrsaí churaclaim a chur chun cinn in éineacht leis an mbord agus leis na hoidí.  Comhoibríonn an príomhoide go réidh leis na grúpaí éagsúla a chuimsíonn pobal na Gaelscoile agus de bharr an chomhoibriú is féidir le gach duine atá bainteach leis an scoil seo bheith bródúil as an méid atá déanta le dosaen bliain anuas.  Cothaíonn an príomhoide atmaisféar cairdiúil sa scoil agus cabhraíonn sé seo go mór le toilteanas gach éinne oibriú le chéile ar mhaithe leis na daltaí.  Glaonn sí cruinnithe foirne rialta chun na gníomhaíochtaí agus na gnéithe a bhaineann le heagrú na scoile a phlé.

 

Cabhraíonn an fhoireann bhainistíochta inscoile, a chuimsíonn leas-phríomhoideacht agus trí phost speisialta, leis an bpríomhoide in eagrú obair na scoile.  Is iad na dualgais a bhaineann leis na postannna seo ná: triallacha caighdeánacha a eagrú, cosaint pháistí, lúthchleasaíocht, leabharlann, fearas ealaíne, polasaithe Gaeilge, slándáil, fearas chorpoideachais, ríomhairí.  Tá freagracht ag an mbainistíocht inscoile as na polasaithe seo leanas: Corpoideachas, Sláinte agus Slándáil, Gaeilge, Ríomhairí agus Teicneolaíocht Eolais.  Oibríonn gach ball den fhoireann bainistíochta go díograiseach ach tá gá anois níos mó cinnteachta a shníomh isteach i réimse freagrachta na foirne.  Ba chóir go mbeadh gné churaclaim, gné riaracháin agus gné de chúram tréadaigh ag baint le gach post. Ó thaobh churaclaim de ba chóir go mbeadh an t-oide le post speisialta freagrach as eagrú scríobh an pholasaí, an polasaí a chur chun cinn nuair atá sé faofa agus ansan athbhreithniú a dhéanamh tar éis tamaill.  Chun an moladh seo a chur chun cinn, d’fhéadfaí anois cruinnithe den bhainistíocht inscoile a eagrú cúpla uair sa bhliain chun na cúraimí a phlé agus chun cur i bhfeidhm an pholasaí a mheá.

 

2.3 Bainistíocht acmhainní

Tá Gaelscoil Chluain Meala lonnaithe i Scoil Ghramadaí Chluain Meala a tógadh sa bhliain 1830.  Bhí traidisiún de scoil ghramadaí sa bhaile i suíomhanna éagsúla ó 1685 agus bhain an traidisiún sin le pátrúnacht Eaglais na hÉireann.  Tógadh foirgneamh nua don scoil in 1830 i mBaile Gaelach agus tá an foirgneamh ann ó shin. Dúnadh an Scoil Ghramadaí sa bhliain 1922.  Bhain Arm na hÉireann úsáid as ar feadh tréimhse agus cheannaigh Comhairle Chontae Thiobraid Árann Theas an foirgneamh in 1942. Úsáideadh an scoil mar oifigí an Chomhairle ansin ar feadh 50 bliain eile.  I 1994, tháinig casadh eile i stair an fhoirgnimh agus iompaíodh thar nais é mar ionad oideachais. Thug an Comhairle an foirgneamh, ar cíos, d’údaráis na Gaelscoile chun Gaelscoil Chluain Meala a bhunú. Thosaigh bunaitheoirí na Gaelscoile láithreach ar athchóiriú ar an bhfoirgneamh d’fhonn í a chur in oiriúint do riachtanais na ndaltaí. Tá an obair seo idir lámha fós toisc aois an fhoirgnimh agus an gá dá bharr san le athnuachan agus deisiú leanúnach.

 

Tá an-obair déanta ag na tuismitheoirí agus ag an mbord bainistíochta chun an foirgneamh a chur in oiriúint do riachtanais bunscoile.  Toisc gur fhoirgneamh stairiúil é, cuirtear breis stró ar an mbord agus iad ag tabhairt faoi thascanna athnuachana.  Le linn an MSU, chuir an bord agus cumann na dtuismitheoirí a mí-shástacht in iúl maidir leis an méid airgid a chaithfear a bhailiú chun an scoil a choimeád ar siúl.  Goilleann sé go mór ar an mbord bainistíochta agus ar chumann na dtuismitheoirí go bhfuil siad tar éis Euro 300,000 a bhailiú le dosaen bliain anuas chun cur leis an méid a thugann an Roinn Oideachais agus Eolaíochta le haghaidh chíosa don Chomhairle Chontae agus do thionscnaimh athnuachana.  Toisc nach gnáth fhoirgneamh scoile í seo, tá ar an mbord agus ar na tuismitheoirí airgead a bhailiú go rialta chun cur le deontais na Roinne chun an foirgneamh a chur in oiriúint do riachtanais scoile. 

 

Uaireanta bíonn práinn faoi leith leis an ngníomhaíocht seo mar bíonn ábhar sláinte agus slándála i gceist.  Mar shampla, bhí sé soiléir le blianta anuas go raibh fadhbanna le díon an fhoirgnimh agus ansin thit slinnte ar an gclós sa bhliain 2001.  Thug an Roinn cabhair airgid don bhord chun díon nua a chur ar leath an chlóis tosaigh den fhoirgneamh, fágadh leath chúl an dín mar atá toisc nach bhfuil an clós cúil in úsáid ag an scoil.  Le linn an MSU rinne an bord bainistíochta trácht arís ar cheist an dín. Cuireadh in iúl ag an iarchomhdháil an dainséar atá ag baint leis an leath den díon nár deisíodh in 2001.  Caithfear a chur san áireamh go bhfuil an díon ann ó 1830 agus tugadh le fios le linn an MSU go bhfuil salachar agus uisce ag titim isteach ar an síleáil.  Tá dainséar ag baint leis an síleáil dá bharr. Moladh don bhord dul i dteagmháil leis an Roinn láithreach maidir le cabhair a lorg chun an leath seo den díon a dheisiú.

 

Sa bhliain 2001, chuir an t-Aire Oideachais agus Eolaíochta in iúl d’údaráis na scoile go dtógfaí scoil nua do Ghaelscoil Chluain Meala a luaithe is a aimseofaí láithreán oiriúnach.  Tá an láithreán aimsithe ar thalamh a bhaineann le hInstitúid Thiobraid Árann, institúid oideachais den tríú leibhéal.  Bunaíodh Institúid Thiobraid Árann i 1998, agus osclaíodh é i 1999.  Tá 500 mac léinn ag freastal ar an Institiúd agus tá sé i gceist anois an Institiúid a bhogadh go láithreán nua agus trí acra sa tseanláithreán a thabhairt don Ghaelscoil.  Cé gur dea-scéal é seo, tuigtear nach bhfuil scéal cinnte faighte ag an scoil ón Roinn Oideachais agus Eolaíochta maidir le tógáil na scoile sa láithreán seo.

 

Tá fonn mór ar an mbord ceist na scoile nua a chur chun cinn mar tuigtear nach bhfuil an foirgneamh mar atá sé oiriúnach do bhunscoil sa 21ú aois.  Sa scoil faoi láthair tá ocht seomraí ranga, dhá sheomra le haghaidh tacaíocht foghlama agus oideachas speisialta, seomra ilfhóinteach, seomra ríomhairí, oifig phríomhoide agus oifig rúnaíochta, seomra foirne agus seomra cruinnithe.  Tá seomraí eile sa bhfoirgneamh nach bhfuil in úsáid ar chúiseanna éagsúla. Tá na seomraí uilig maisithe go cuí ach tá fadhbanna spáis ag baint leis an gcuid is mó díobh. Tá urlár nua adhmaid curtha isteach ag an mbord sa seomra ilfhóinteach agus cuireann na cairteacha agus griangrafanna d’iarcheolchoirmeacha scoile go mór le tarraingteacht hallaí na scoile.  Moltar iarrachtaí an bhoird, na múinteoirí, na dtuismitheoirí, na nglantóirí, an airígh, an rúnaí agus na ndaltaí as foirgneamh stairiúil atá 176 bliain d’aois a chaomhnú agus a choimeád beo agus glan.  Is foirgneamh poiblí é seo agus dlúthbhaint aige le stair an oideachais i gCluain Meala.  Is fiú é a chaomhnú agus ba chóir go bhfaigheadh comhluadar na Gaelscoile gach tacaíocht ó chomhlachtaí poiblí chun é a chaomhnú a fhad is atá siad ag fanacht ar scoil nua, rud atá riachtanach anois.

 

Cé gur tógadh an foirgneamh sa 19ú aois, tá an bord, na tuismitheoirí agus na hoidí ag déanamh deimin de go bhfuil áiseanna na 21ú aoise ar fáil do na daltaí.  Deineadh athchóiriú ar an seomra ríomhairí anuraidh agus cuireadh 15 ríomhairí nua isteach ann chomh maith le digi-cheamara agus teilgeoir.  Le san, tá ríomhaire i ngach rangsheomra agus tá an banda leathan curtha isteach sa scoil.  Tá raon leathan leabhar ar fáil sa scoil chomh maith le fearas le haghaidh Ceoil, Eolaíochta agus Chorpoideachais.  Cuireann an bord agus na tuismitheoirí le deontaisí na Roinne chun an fearas seo go léir a chur ar fáil.

 

2.4 Bainistíocht an chaidrimh agus cumarsáid le pobal na scoile

Is léir go bhfuil comhoibriú idir na pairtnéirí go léir sa scoil seo. Tacaíonn na tuismitheoirí leis an scoil ní hamháin chun airgead a bhailiú don scoil féin ach cabhraíonn siad leis na gníomhaíochtaí cosúil leis an mhaidin caife don Hospice Foundation, Seachtain na Gaeilge, agus glacann said páirt sna léachtanna a eagraíonn an scoil: an Oíche Churaclaim agus an chaint faoi Oideachas Caidrimh agus Gnéasaíochta. Tugann an scoil eolas dóibh sa nuachtlitir agus ag na cruinnithe oidí-tuismitheoirí. Glacann an scoil páirt i saol Chluain Meala tríd an bhaint atá ag an scoil leis an Junction Festival, an iarsmalann, an leabharlann, an t-ionad ealaíona, an comhar creidmheasa agus trí bheith páirteach i spóirt agus i gcluichí.

 

 

Cáilíocht phleanála na scoile

 

3.1 Pleanáil ag leibhéal scoile agus cur i bhfeidhm

Cuireadh fianaise ar fáil a dhearbhaíonn go bhfuil céimeanna cuí glactha ag an mbord bainistíochta agus ag an bhfoireann chun beartais a fhorbairt atá ag teacht le forálacha i Children First: National Guidelines for the Protection and Welfare of Children (An Roinn Sláinte agus Leanaí, 2004) agus Treoirlínte agus Cur Chuige um Chaomhnú Páistí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Aibreán 2001). Cuireadh fianaise ar fáil, leis, a dhearbhaíonn go bhfuil na beartais glactha ag an mbord bainistíochta agus go bhfuil siad curtha i bhfeidhm aige. Táthar tar éis duine idirchaidrimh ainmnithe a cheapadh de réir cheanglas threoirlínte na Roinne.

 

Bíonn an foireann iomlán páirteach sa phróiséas pleanála.  Bíonn tréimhse trialach ag baint le gach plean agus cuirtear am i leataobh i gcóir athbhreithnithe.  Bíonn inchur ag na tuismitheoirí ar fáil sa phróiséas pleanála agus scaiptear eolas faoin bplean tré nuachtlitir an phríomhoide.  Tá na polasaithe churaclaim seo leanas curtha le chéile ag an scoil: Gaeilge, Béarla, Matamaitic, Amharcealaíona, Eolaíocht, OSPS, Ceol, Úsáid na Teicneolaíochta Cumarsáide agus Eolais.  Ó thaobh pholasaithe áirithe de, tá spriocanna foghlama cinnte leagtha amach do na ranganna.  Is amhlaidh atá le haghaidh múineadh na foghraíochta sa Bhéarla, múineadh na hEolaíochta i ranganna 5 agus 6 san Eolaíocht agus múineadh gnéithe den Cheol.  B’fhiú go mór an nós seo a leathnú sna polasaithe eile.  Is léir go bhfuil gnéithe cabhracha ag baint leis na polasaithe eile sa scoil.  Samplaí díobh seo ná: an bhéim ar Ghaeilge a fheabhsú sa chlós, an slí a mhínítear modhanna matamaitice ag an gcruinniú do thuismitheoirí ar an gcuraclam, an cheangailt a léirítear leis an ionad ealaíona i gCluain Meala agus an plean do bhreathnú ar ealaín sa pholasaí Amharcealaíona.  Chomh maith le san tá plean an-soiléir agus an-chabhrach ag an scoil don oideachas speisialta agus tacaíocht foghlama.

 

Ó thaobh riaracháin de tá polasaithe cabhracha ag an scoil ar ionrollachán, maoirseacht, turasanna taobh amuigh den scoil, tuairiscí, gaol le tusimitheoirí, gaol leis an bpobal lasmuigh, obair bhaile, smacht, bulaíocht agus slándáil. Téann na hoidí i mbun pleanáil ranga agus pleanáil ar bhonn scoile go coinsiasach. Ullmhaíonn siad go cuimsitheach agus go críochniúil chun saothair agus tá a rian sin le sonrú. Ullmhaítear scéimeanna fadtréimhseacha agus gearrthréimhseacha go tráthrialta agus coinnítear cuntas ar dhul chun cinn an tsaothair.

 

3.2 Pleanáil ag leibhéal na ranganna

Éiríonn leis an scoil seo forbairt iomlán an dalta a chothú in atmaisféar taitneamhach Gaelach. Tá an t-atmaisféar taitneamhach seo le sonrú i ngach uile rangsheomra agus is léir go bhfuil na daltaí sona sásta i mbun foghlama. Cuireann siad iad féin in iúl go muiníneach agus nochtann siad a smaointe go neamhspleách.  Léiríonn siad mian na foghlama agus comhoibríonn siad lena chéile go réidh.  Cuirtear timpeallacht ar fáil ina gcothaítear meas i measc na ndaltaí orthu féin, ar fhoireann agus ar thimpeallacht na scoile. Cuirtear raon fíorleathan de ghníomhaíochtaí ar fáil taobh amuigh den churaclam.  Mar shampla: tugtar cuairt thar oíche ar an nGaeltacht agus glacann an scoil páirt i gComórtas Spóirt na nGaescoileana.  Tacaíonn na gníomhaíochtaí go mór leis an gcultúr agus leis an traidisiún Gaelach a chaomhnú agus le forás pearsanta na ndaltaí a chur chun cinn.  Cuirtear deiseanna ar fáil do na páistí an teicneolaíocht nua-aimseartha a úsáid chun cur lena bhfoghlaim sna hábhair léinn. Baintear feidhm thairbheach as na ríomhairí atá nasctha lena chéile i seomra ar leith.

 

Cailíocht na foghlama agus an teagaisc

4.1 Teanga

 

An Ghaeilge

Úsáidtear an Ghaeilge mar mheán nádúrtha cumarsáide i ngnóthaí laethúla an ranga agus na scoile agus foghlaimíonn na páistí conas an teanga a úsáid mar mhodh éifeachtach cumarsáide.  Leagtar an bhéim ar thaitneamh agus ar úsáid na teanga i ngníomhaíochtaí cosúil le drámaíocht. Sonraítear caighdeán líofachta atá an-chreidiúnach sna ranganna agus tá foclóir leathan ag na daltaí.

 

Cuirtear le taitneamh agus le tuiscint na ndaltaí trí amhráin, rainn agus scéalta a úsáid agus tá an raon leathan d’amhráin agus de rainn atá múinte sna naíonáin agus sna bunranganna le moladh go mór.  Moltar chomh maith an suíomh réalaíoch a ullmhaítear do mhúineadh na teanga sna meánranganna agus sna hardranganna.  Mar shampla, i rang amháin deineadh ceacht cócaireachta chun foclóir na cócaireachta a chleachtadh.  Chomh maith, baintear úsáid as ábhair léitheoireachta taobh amuigh den téacs scoile chun léitheoireach a chur chun cinn.  D’fhéadfaí béim sa bhreis a leagadh ar fhorbairt na léitheoireachta phearsanta sin i meacs na ndaltaí, rud atá á dhéanamh cheana fein sa léitheoireacht Bhéarla.  I ranganna áirithe cleachtaítear saorscríbhneoireacht go rialta agus moltar anois nós na saorscríbhnoireachta rialta a chothú tríd an scoil ar fad.  Faigheann na daltaí ceachtanna Fraincíse chomh maith i rang a trí.

 

English

Leagtar béim faoi leith ar theanga ó bhéal, rud a chuidíonn leis na daltaí scileanna sóisialta agus cumarsáide a shealbhú.  Úsáidtear an drámaíocht chun réimse leathan d’eispéiris luachmhara fhoghlama a sholáthar do na páistí. Leagtar béim inmholta ar dhíospóireachtaí sna hardranganna.  Déantar gnéithe den OSPS agus an snáith freagairt don ealaín sna hAmharcealaíona a chomhtháthú leis an mBéarla.

 

Bíonn taithí ag na daltaí ar imshaoil ina mbíonn an prionta fairsing agus ina mbíonn fáil acu ar leabhair go saoráideach.  Spreagtar cruthaitheacht na ndaltaí trí phróiséas na scríbhneoireachta.  I mbunranganna múintear bunscileanna na scríbhneoireachta le hobair bheirte, grúpobair, comhrá agus prionta sa timpeallacht.  Sna meánranganna tá samplaí d’acmhainní chun scileanna scríbhneoireachta a chothú sna genres difriúla.  Sna ranganna sin baintear an-úsáid as foclóirí Béarla agus as cóipleabhair speisialta chun scríbhneoireacht leanúnach a chleachtadh.  Sna hardranganna, ullmhaítear na ceachtanna scríbhneoirechta atá déanta go samhlaíoch ach is gá scríbhneoireacht rialta a chleachtadh.  I ranganna áirithe sna meánranganna agus sna hardranganna, baintear an-úsáid as an úrscéal chun scríbhneoirecht rialta a chur i bhfeidhm.

 

Baintear caighdeáin arda amach sa scoil seo sa léitheoireacht Bhéarla.  Sna naíonáin agus na bunranganna eagraítear gníomhaíochtaí a chabhraíonn le daltaí na coibhneasa idir fuaimeanna agus litreacha a ghnóthú. Moltar go mór na rímeanna atá déanta sa Bhéarla agus an cur chuige i gcoitinne chun scileanna réamhléitheoireachta a chothú. Sna hardranganna forbraítear ardscileanna na léitheoireachta trí bheith ag léamh agus ag deileáil le réimse ilghnéitheach de théacsanna. B’fhiú anois polasaí na scoile i leith ról na dtéacsleabhar léitheoireachta Bhéarla agus úrscéalta a phlé i gcomhthéacs múineadh na léitheoireachta sa scoil.

 

Déantar dlúthmhonatóireacht ar fhorbairt teanga na bpáistí ag gach céim agus úsáidtear modhanna oiriúnacha measúnaithe chun daltaí a mbíonn deacrachtaí léitheoireachta acu a aithint go luath. Déantar tacaíocht oiriúnach a sholáthar.

 

4.2 Matamaitic

Spreagtar na daltaí chun bheith gníomhach san fhoghlaim agus cuirtear béim ar theanga na matamaitice a fhorbairt tríd an scoil. Léirítear é seo sna naíonáin agus sna bunranganna leis an obair phraiticiúil a dhéantar le fearas matamaitice. Cothaíonn an cur chuige seo rannpháirtíocht ghníomhach sna ceachtanna agus cothaíonn an comhrá ar an bhfearas agus ar úsáid an fhearais tusicint ar theanga an ábhair. Forbraítear scileanna san uimhríocht agus leagtar béim chuí ar thuiscint agus ar mheabhrú na bhfíoras. Chonacthas an-leas á bhaint as ábhair fhorgánta chun tuiscint na ndaltaí ar na bunoibreacha agus ar na coincheapa bunúsacha a fhorbairt. Sna meánranganna agus sna hardranganna eagraítear raon de ghníomhaíochtaí ina leagtar béim ar fhadhbanna réadúla atá bainteach le taithí na ndaltaí féin a réiteach. Moltar go mór an nós atá in úsáid i rang amháin ina thosaítear gach ceacht sa Mhatamaitic le fadhb an lae.  Go minic bíonn baint ag na fadhbanna matamaitice seo le hábhair léinn eile.  Baintear úsáid as an nós chun dul siar ar choicheapa atá múinte níos luaithe sa bhliain agus b’fhiú an cur chuige seo a leathnú tríd an scoil.  I ranganna áirithe leagtar amach an obair sna cóipleabhair go han-néata agus tá gá anois le polasaí scoile maidir le leagan amach na gcóipleabhar matatmaitce tríd an scoil ar fad.

 

4.3 Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta

 

Stair

Múintear an stair go coinsiasach sa scoil. Arís tá an mhodheolaíocht ghníomhach le moladh – baintear úsáid as pictiúir ón mbaile sna naíonáin agus bunranganna chun athruithe ama a léiriú agus arís tá modh an tionscnaimh in úsáid sna meánranganna agus sna hardranganna.  Chomh maith le seo tá ceangal idir an scoil le hiarsmalann an bhaile mhóir agus téann ranganna áirithe ar cuairt chuig an iarsmalann chun úsáid a bhaint as na hacmhainní atá inti.

 

Tíreolaíocht

Cuireann na turasanna lasmuigh do na naíonáin agus bunranganna chomh maith leis na tionscnaimh ar thíortha eile sna meánranganna agus hardranganna go mór le múineadh na Tíreolaíochta sa scoil. Tagann daoine isteach chun labhairt le meánrangannna agus ardranganna faoi thíortha eile agus deintear tionscnaimh shuimiúla sna ranganna sin ar thrádáil chóir.  Le linn an MSU bhí rang amháin ag déanamh tionscnaimh ar an bhFrainc agus eagraíodh béile Fraincíse chun críoch a chur leis an obair. Bhlais na daltaí bia ón bhFrainc agus rinne gach duine an-iarracht Fraincís a labhairt i rith an seisiúin.

 

Eolaíocht

Cuireann an clár eolaíochta réimse leathan eolais agus scileanna ar fáil do na daltaí. Forbraíonn na daltaí coincheapa eolaíochta mar gheall ar dhúile beo, fhuinneamh agus fhórsaí, ábhair agus feasacht agus cúram imshaoil. Bunaítear ceachtanna gníomhacha ar ábhair sna téacsleabhair i ranganna áirithe ach b’fhiú go mór uasteilgeoir a úsáid do cheachtanna mar seo fiú le ranganna naíonáin agus bunranganna. I ranganna eile tá boird dhúlra le bláthanna, plandaí ag fás agus griangrafanna de dhaltaí ag cur síolta.  I rang amháin múineadh ceacht eolaíochta faoi mhaighnéid – daltaí ag fiosrú rudaí atá maighnéadach agus nach bhfuil. Sa saghas ceachta seo faigheann na daltaí taithí ar a bheith ag obair go heolaíoch, ag cur ceisteanna, ag déanamh anailíse agus ag obair i ngrúpaí - duine mar thaighdeoir, scríbhneoir agus duine eile mar thuairisceoir. Baineann na daltaí taitneamh as na gníomhaíochtaí foghlama seo agus spreagann siad suim leanúnach san Eolaíocht.

 


4.4 Oideachas Ealaíona

 

Na hAmharcealaíona

Tá na samplaí saothair curtha go tarraingteach ar na fallaí agus comhtháthaítear gníomhaíochtaí go seiftiúil le gnéithe eile den churaclam. Tosaíonn an breathnú ar an ealaín sna naíonáin. Foghlaimíonn na páistí ainmneacha na n-ealaíontóirí go luath agus le caint agus comhrá futhu aithníonn siad stíleanna difriúla.  Cabhraíonn an ceangal idir an scoil agus ionad ealaíona an bhaile mhóir le hobair ealaíne na scoile. Bhí an-obair le feiscint i ranganna áirithe agus bhí na daltaí an-bhródúil as a n-iarrachtaí.

 

Ceol

Cothaítear suim sa Cheol le gníomhaíochtaí cosúil leis an gCeolchoirm Nollag, an cheardlann fhorbhualadh agus turasanna chuig an Cork Pops Orchestra.  Baineann na daltaí sult as an gCeol agus cuirtear ar a gcumas páirt a ghlacadh i réimse leathan de ghníomhaíochtaí taitneamhacha. Cuirtear béim ar scileanna éisteachta freisin agus bíonn deiseanna ag na daltaí éisteacht le agus freagairt do réimse leathan stíleanna agus traidisiún Ceoil, Ceol Gaelach san áireamh.  Tá an-chumas Ceoil ag roinnt de na hoidí agus múintear feadóga stáin go críochnúil sa scoil.  Canann na daltaí go binn agus úsáidtear cnag uirlisí go ceardúil i ngníomhaíochtaí cumadóireachta.

 

Dráma

Úsáidtear meán na drámaíochta chun acmhainn shamhlaíoch na ndaltaí a fhorbairt. Tugtar deiseanna do na daltaí coimhlintí agus mothúcháin a iniúchadh i gcomhthéacs samhlaíoch. Bíonn na daltaí gafa i gcrúthú spontáineach na dramaíochta. Pléann siad a rólanna go hoscailte, toilteanach. Déanann siad fadhbanna sóisialta a chíoradh agus a réiteach.

 

4.5 Corpoideachas

Cabhraíonn traenálaithe ón IRFU agus ón CLG leis an scoil scileanna peile, iomána agus rugbaí a chur chun cinn i measc na ndaltaí. Cabhraíonn tuismitheoir le múineadh an damhsa sa scoil agus eagraítear gníomhaíochtaí seach-churaclam go rialta. Eagraíonn na hoidí foirne i ndiaidh scoile sa pheil, san iomáint agus sa rugbaí. Glacann an scoil go léir páirt i ngníomhaíochtaí treodóireachta gach bliain. I rang 5 gach bliain eagraítear ranganna rothaíochta le cabhair ó ‘Cycling Ireland’.  Tá na hoidí le moladh as ucht na hama a thugann siad do spóirt i ndiaidh scoile.

 

4.6 Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte

Cuirtear oideachas sóisialta, pearsanta agus sláinte i láthair na ndaltaí trí dhearca agus atmaisféar an-deimhneach na scoile. Cuirtear oiliúint an-chreidiúnach ar na daltaí i gcúrsaí béasaíochta agus iompair agus freagraíonn siad go fonnmhar, féinmhuiníneach le linn na gceachtanna. Gnóthaíonn na daltaí eolas ábhartha agus forbraítear scileanna atá bainteach leis na diminsiúin shóisialta, phearsanta agus sláinte. Cuidíonn an clár san oideachas sóisialta agus sláinte le daltaí a ullmhú chun saoránachta atá gníomhach agus freagrach. Cabhraíonn gníomhaíochtaí áirithe leis na daltaí smaoineamh ar dhaoine eile sa saol. Gach bliain cabhraíonn an scoil le grúpaí áirithe cosúil leis an Hospice Foundation, ‘Bóthar’ agus páistí  Chernobyl. Bíonn deiseanna ag na daltaí tuiscint a fháil orthu féin, agus meas agus aire maidir lena gcorp a ghnóthú. Bíonn deiseanna acu cúram a dhéanamh dá ngarthimpeallacht féin. Cuireann an clár ar chumas na ndaltaí eolas agus dearcadh a shealbhú a chuidíonn le stíl mhaireachtála shláintiúil a chur chun cinn. Déantar forbairt freisin ar an gcumas ar roghanna agus cinntí oiriúnacha a dhéanamh maidir le ceisteanna sláinte. Eagraítear léachtanna faoi leith do thuismitheoirí go rialta i gcúrsaí tuismitheoireachta, oideachas caidrimh agus gneasaíochta agus ábhair eile nach iad. Sna ceachtanna a chonacthas le linn an MSU baineadh úsáid as am ciorcail agus grúpobair.  Bhí na daltaí ag díospóireacht agus ag déanamh iniúchadh ar mhothúcháin éagsúla. Bhí béim láidir ar fhorás fhéinmhuinín na ndaltaí a fhorbairt agus bhí siad an-sásta glacadh le rólanna, cumarsáid a dhéanamh agus comhoibriú lena chéile.

 

4.7 Measúnúchán agus gnóthachtáil

Tuigeann na hoidí an tábhacht a bhaineann le measúnú tráthrialta a dhéanamh. Bronntar ionad lárnach ar an measúnú sa phróiseas teagaisc agus foghlama. Baintear úsáid as straitéisí measúnaithe atá dírithe ar riachtanais páistí a aithint. Úsáidtear raon ilghnéitheach de ghléasanna measúnaithe idir ghléasanna neamhfhoirmiúla agus ghléasanna atá níos foirmiúla. Baintear úsáid as teisteanna caighdeánacha chun caighdeán leitheoireachta agus matamaitice na ndaltaí a mheas go tráthúil: MIST, QUEST, Aston Index, Drumcondra English, Triail Mhatamaitice Bunscoile Dhroim Conrach.  Amach anseo d’fhéadfaí iniúchadh a dhéanamh ar an leas a d’fhéadfaí a bhaint as na Próifílí Ghaeilge atá foilsithe ag an Ionad Taighde Oideachais chun dul chun cinn na Gaeilge a mheas. Is léir go bhfuil tosaíocht ard tugtha ag an scoil seo do dhaltaí le riachtanais speisialta agus deacrachtaí foghlama agus tá infheistiú inmholta déanta ag údarais na scoile ar raon fairsing leabhar agus acmhainní tábhachtacha a bhaineann le hoideachas speisialta. B’fhiú anois liosta de na hacmhainní seo a chur le chéile agus a chur ar fáil do na hoidí uile ar mhaithe le forbairt ghairmiúil na fóirne.

 

 

Caílíocht na tacaíochta do mhic léinn

 

5.1 Micléinn a bhfuil riachtanais oideachais speisialta acu

Tá tagairt sainiúil d’oideachas speisialta le sonrú sa phlean scoile. Faoi láthair na huaire tá triúr den bhfoireann a bhfuil cúram thacaíocht foghlama agus oideachais speisialta orthu. Tá beirt oidí buana ann agus oide eile ag obair go páirt aimsearach. Soláthraíonn na hoidí in éineacht leis an mbeirt SNA tacaíocht atá inmholta do dhaltaí a bhfuil riachtanais speisialta acu. Tá tús-áite tugtha don luathaitheantas chun deacrachtaí foghlama a sheacaint. Úsáidtear airdeall na n-oidí maraon le próiséas scagaidh d’fhonn daltaí le deacrachtaí foghlama a thabhairt faoi ndeara i ranganna na naíonán. Sa chomhthéacs seo is inmholta é an nós atá ag na hoidí feabhais dul i mbannaí comhoibriú leis na hoidí eile. Tuigtear do na daltaí laga nach dtaitníonn leo aird speisialta a tharraingt orthu féin go hoscailte agus úsáidtear an grúptheagasc go cliste chun féinmhuinín na ndaltaí seo a chosaint. Cuirtear san áireamh stíleanna foghlamtha eagsúla na ndaltaí agus baintear úsáid an-torthúil as scileanna speisialta na noidí chun suim agus cumas gach dalta a fhorbairt. Gach bliain úsáidtear triaileacha caighdeánaithe idir Thriail Drom Conrach agus thrialacha eile. Baintear úsáid éifeachtach freisin as tastáil dhiagnóiseach chomh maith. I measc na dtriaileacha sin tá an Aston Index, BIAP, MIST, QUEST, Diagnostic Reading Test (Ames), First Steps Developmental Continua agus triail fhéinfheasacht fhóneolaíocha. Dearann na hoidí féin triaileacha critéarthagartha chomh maith. Coimeádtar mion chuntas ar dhul chun cinn na ndaltaí agus bíonn cumarsáid rialta idir oidí ranganna agus na múinteoirí speisialta. Tuairiscítear go bhfuil caidreamh tairbheach curtha faoi bhuan réim leis na tuismitheoirí agus roinntear eolas ábharthach go féiltiúil ag cruinnithe idir tuismitheoirí agus oidí.

 

Maidir leis na daltaí atá faoi chúram na n-oidí don tacaíocht foghlama agus an oide acmhainne, léiríonn na prófílí agus na pleananna ar bhonn aonraic an tábhacht a leagtar ar an ngné seo den phleanáil sa scoil seo. Tuigtear go soiléir sa scoil an tairbhe atá ag baint leis an bpleanáil seo. Tá na pleananna leagtha amach go soiléir cuimsitheach agus is inmholta an dua atá caite leo. Soláthraítear raon leathan d’ábhair agus d’áiseanna teagaisc agus úsáidtear iad go torthúil. Déantar gach iarracht an seirbhís is fearr a chur ar fáil do na daltaí agus caitear dua d’fhonn tacaíocht bhreise a lorg ó sheirbhísí seachtracha. Stiúirtear obair na gcúntóirí le haghaidh riachtanais speisialta go tuisceaneach. Cuirtear cláracha oiriúnacha ar fáil chun scileanna léitheoireachta a chur chun cinn. Leagtar béim ar scileanna réamhléitheoireachta, ar aithint na bhfocal, ar an bhfoghraíocht agus ar thuiscint na léitheoireachta. Baintear leas tairbheach as leabhair leabharlainne chomh maith. Roghnaítear gníomhaíochtaí scríbhneoireachta a thagann le cumas na ndaltaí agus is inmholta an suim atá le sonrú in usáid riomhairí. I múineadh na matamaitice forbraítear tuiscint na leanaí ar na coincheapa bunúsacha agus ar na bunoibrithe go ceardúil.  Úsáidtear fearas forgánta go héifeachtach agus cothaítear nithiúlacht sa teagasc. Déantar cúram den ríomhaireacht ó bhéal agus tá an obair a dhéantar ar réiteach fadhbanna le moladh.

 

 

5.2 Soláthar do mhic léinn eile: ó chúlra faoi mhíbhuntáiste, grúpaí mionlaigh

Baintear úsáid as deontais a fhaigheann an scoil faoi scéim na Roinne “Giving Children an Even Break” chun clár misnigh a chur ar fáil faoi stiúir chomhairleora.  Níl aon mionlaigh sa scoil ón tír seo ná ón iasacht.

 

 

Príomhchinní agus moltaí d’fhorbairt bhreise

 

 

 

 

Tionóladh cruinnithe iarmheastóireachta leis an bhfoireann teagaisc agus leis an mbord bainistíochta. Cuireadh dréachtchinní agus dréachtmholtaí na meastóireachta i láthair agus pléadh iad.

 

 

 

 

 

 

 

Aguisín

Freagra na Scoile ar an Tuairisc

Arna chur isteach ag an Bord Bainistíochta

  

  

Réimse 1:       Tuairim ar ábhar na tuairisce scoile

 

Ba mhaith leis an mbord bainistíochta, na múinteoirí agus tuismitheoirí, raiteas a dhéanamh faoi cóiríocht na scoile.  Táimíd lonnaithe san fhoirgneamh seo ó 1994 – foirgneamh a thógadh in 1830.  Tá sé an-deacair, agus togann sé an-fhuinneamh cursaí a bhogadh ar aghaidh leis an Roinn Oideachais agus Eolaíochta chun scoil nua a fháil.  Idir an dhá linn bíonn ar an scoil airgead don cíos a bhailiú gach bhliain agus cuireann sé sin brú breise ar gach duine. 

 

 

Réimse 2:     Gníomhartha leantacha a rinneadh nó atá beartaithe é déanamh ó      

                      cuireadh críoch leis an ngníomhaíocht chigireachta chun tátail agus

                      moltaí na cigireachta a chur i bheidhm 

 

Ó cuireadh críoch leis an ngníomhaíocht chigireachta táimid tar eis bheith i dteangbháil leis a Aire faoin fhadhb seo – táimid ag siúl go gcabhróidh an tuairsc lenár gcás.