An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

Department of Education and Science

 

Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRISC

 

Scoil Náisiúnta Briocáin

An Gort Mór, Rosmuc, Co na Gaillimhe

Uimhir Rolla:17463L

 

Dáta na cigireachta: 12 Deireadh Fomhair 2006

Dáta eisithe na tuairisce:  15 Nollaig 2006

 

 

 

 

Tuairisc ar Mheastóireacht Scoile Uile

1. Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

2. Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

2.1 An bord bainistíochta

2.2 Bainistíocht inscoile

2.3 Bainistíocht acmhainní

2.4 Bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile

2.5 Bainistíocht daltaí

3. Cáilíocht na pleanála sa scoil

3.1 An próiseas pleanála sa scoil agus a chur i ngníomh

3.2 Pleanáil don seomra ranga

4. Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

4.1 Forbhreathnú ar cháilíocht na foghlama agus an teagaisc

4.2 Teanga

4.3 Matamaitic

4.4 Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta

4.5 Oideachas Ealaíon

4.6 Corpoideachas

4.7 Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte

5. Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

5.1 Daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu

5.2 Tacaíochtaí eile do dhaltaí: iad siúd atá faoi mhíbhuntáiste agus daltaí ó ghrúpaí mionlaigh nó grúpaí eile

6. Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise


Tuairisc ar Mheastóireacht Scoile Uile

 

Scríobhadh an tuairisc seo tar éis meastóireacht scoile uile a bheith déanta ar Scoil Náisiúnta Briocáin. Léiríonn sí torthaí meastóireachta a rinneadh ar obair na scoile ina hiomláine agus déanann sí moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Le linn na meastóireachta bhí cruinnithe réamh-mheastóireachta ag an gcigire leis an bpríomhoide, leis na múinteoirí, le bord bainistíochta na scoile agus le tuismitheoirí. Cuireadh an mheastóireacht i gcrích thar thréimhse roinnt laethanta inar thug an cigire cuairteanna ar sheomraí ranga agus inar bhreathnaigh sí ar theagasc agus ar fhoghlaim. Rinne sí idirghníomhú leis na daltaí agus leis na múinteoirí, scrúdaigh sí obair na ndaltaí agus rinne sí idirghníomhú leis na múinteoirí ranga. D'athbhreithnigh sí doiciméadú faoi phleanáil scoile agus ullmhú scríofa na múinteoirí. Bhuail sí le grúpaí foirne éagsúla de réir mar ba chuí. I ndiaidh na cuairte meastóireachta thug an cigire aiseolas ó bhéal don fhoireann agus don bhord bainistíochta mar gheall ar thorthaí na meastóireachta.  Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile ar a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce; ba rogha leis an mbord glacadh leis an tuairisc gan freagra a thabhairt.

 

 

1.     Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

 

Tá an scoil bheag Ghaeltachta seo suite ar an gcósta i bparóiste Rosmuc tuairim is 57km siar ó chathair na Gaillimhe. Is ceann de cheithre scoileanna sa pharóiste í atá faoi phátrúnacht Easpaigh na Gaillimhe. Tá beirt oidí príomhshrutha ar fhoireann na scoile agus tugann oide tacaíochta foghlama/ teagasc achmhainne (LS/RT) comhroinnte seirbhís bhreise do pháistí le deacrachtaí foghlama.

 

Soáthraíodh an Tuairisc Scoile dheireanach sa bhliain 1999 nuair a bhí 13 dalta ag freastal ar an scoil faoi stiúir oide amháin. Thit ionrollachán na scoile go tubaisteach sna nóchadaí ach tá méadú suntasach tagtha ar líon na ndaltaí atá ag freastal ar an scoil ó shin, ach go háirithe le cúpla bliain anuas. Déanann 37 dalta freastal ar an scoil faoi láthair, idir 11 buachaillí agus 26 cailíní agus tá sé tuartha go nárdóidh an t-ionrollúcháin seo sa ghearrthéarma, de bharr go bhfuil eastát títhíochta Comhairle á thógáil 2km ón scoil agus go bhfuil teaghlaigh éagsúla ag filleadh ar ais chun cónaí sa cheantar. 

 

Tá an scoil aitheanta mar scoil bhunaidh na  scéime Deis Cothrom do Leanaí faoin Tuath ó 2001 ach níl comhordaitheoir fostaithe faoi láthair. Tá sé deimhnithe ag bainistíocht na scoile le déanaí go bhfuil siad sásta a bheith rannpháirteach sa chlár tacaíochta scoile DEIS (comhionnanas deiseanna a sholáthar i scoileanna) faoi stiúir na Roinne Oideachais agus Eolaíochta, an plean gnímh do chuimsiú oideachais chun tabhairt faoi mhíbhuntáiste oideachasúil phobail na scoile. Níl an cnuasghrúpa scoileanna ainmnithe fós sa cheantar. Tá sé i gceist go dtósóidh pleanáil ar leibhéal an chnuasghrúpa scoileanna tuaithe a luaithe agus a bheidh traenáil faighte ag na foirne éagsúla agus comhordaitheoir don chnuasghrúpa scoileanna fostaithe.

 

Tá foireann agus tuismitheoirí na scoile araon báúil don Ghaeilge agus don oidhreacht Ghaelach d’ainneoin an dúshlán atá os comhair na scoile an Ghaeilge a chaomhnú de dheasca go bhfuil meath tagtha ar líon na dteaghlach a bhfuil Gaeilge á labhairt acu sa bhaile.  Tá atmaisféar fíor-Ghaeilge le sonrú sa scoil agus cuirtear í chun cinn go creidiúnach mar theanga chaidrimh agus theagaisc na scoile.

 

Léiríonn na ráitis a bhaineann le fís agus aidhmeanna na scoile go gcothaítear atmaisféar sona dearfach sa scoil inar féidir le daltaí forbairt agus fás go spioradálta, sóisialta agus go hintleachtúil. Tá sé mar aidhm ag an scoil freisin go mbainfidh gach dalta aoibhneas agus taitneamh as a saol scoile agus go ndéantar freastal ar chumais agus riachtanais éagsúla na ndaltaí. Cuirtear cothromaíocht inscne chun cinn, tugtar tacaíocht mhaith do rannpháirtíocht na dtuismitheoirí agus tá sé mar sprioc freisin an Ghaeilge a chaomhnú sa scoil agus sa phobal. Tá ardmholadh tuillte don dea-chaidreamh comhoibritheach atá le sonrú i dtimpeallacht na scoile idir na páirtithe éagsúla agus do dhíograis na foirne agus an bhoird bhainistíochta i gcoitinne féinmheastóireacht rialta a dhéanamh ar na spriocanna atá aontaithe don phobal scoile.

 

Léiríonn na leabhair rollaí go bhfuil tinreamh scoile na ndaltaí feabhsaithe ón tuairisc scoile dheireanaigh a rinneadh ar an scoil. Cuireadh moladh na tuairisce scoile seo i bhfeidhm ó shin agus déantar teagmháil rialta leis an oifigeach leasa oideachais de réir mar is cóir nuair a bhíonn gá leis. Coimeádtar taifid ar fhreastal, nó ar neamhfhreastal dhaltaí na scoile de réir alt 21 san Acht Oideachais (Leas), 2000 agus bronntar duaiseanna ar pháistí ar son a n-iarrachtaí freastal ar scoil go rialta.

 

 

2.     Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

2.1 An bord bainistíochta

Ceapadh an bord bainistíochta de réir nósanna imeachta agus rialacha na Roinne Oideachais agus Eolaíochta. Tionóltar ar a laghad dhá chruinniú in adhaidh an téarma scoile chun cúrsaí scoile a phlé agus a riaradh. Stiúrtar na cruinnithe seo trí mheán na Gaeilge, cláraítear miontuairiscí de gach cruinniú agus coinnítear iad faoi ghlas. Tá cur chuige dearfach ag an mbord i leith sainspiorad na scoile agus roinntear eolas le pobal na scoile trí nuachtlitreacha an phríomhoide agus an leabhrán eolais do thuismitheoirí. Cuirtear tuismitheoirí na scoile ar an eolas ar an nós imeachta atá ag an mbord chun déileáil le gearáin.

 

Tuairiscíodh ag an gcruinniú leis an mbord bainistíochta go gcuirtear beartais uile scoile faoi bhráid an bhoird de réir alt 14 agus 15 an Acht Oideachais, 1998 agus go bhfuil na príomhbheartais riaracháin pléite ag leibhéal an bhoird. Is bord coinsiasach é seo a thugann aird chuí ar na dualgais reachtaíochta a leagtar air chun a chinntiú go bhfuil imeachtaí na scoile á riaradh go héifeachtach. Tá beartais chuí forbartha ar shláinte agus sláintíochta, ar iompar agus bulaíocht, ionrollachán, tinreamh agus ar chaomhnú páistí. Tá formhór na mbeartas éagsúla faofa ag an mbord agus sínithe ag cathaoirleach an bhoird bhainistíochta.

 

Dearbhaítear go mbíonn cumarsáid rialta idir chathaoirleach an bhoird bhainistíochta, an phríomhoide agus na baill foirne. Ba thairbheach don todhchaí cruinnithe teagmhála a eagrú leis an bhfoireann chun cur i bhfeidhm an churaclaim agus cáilíocht an teagaisc agus na foghlama i gcoitinne a phlé. Áirítear go raibh an scoil ag comhlíonadh rialacha na Roinne ó thaobh fad na scoilbhliana agus fad an lae scoile. Ní mór anois don bhord a chinntiú go mbeidh gach oide a oibríonn sa scoil láncháilithe de réir rialacha na Roinne. Tá an bord le moladh freisin as ucht an scoil a chur ar fáil do na ranganna disléicse a eagraítear tar éis am scoile do pháistí Chonamara le tacaíocht ó Mhuintearas.

 

Tuairiscíodh gur chun na cuinsí cuí a úsáideadh na deontais a cuireadh ar fáil ón Roinn agus déantar cinnte de gur le faofacht an bhoird a rinneadh na caiteachas eágsúla. Coimeádtar taifid agus cuntais ina leith agus cé nach bhfuil siad deimhnithe fós, tuairiscíodh go gcuirtear ar fáil iad  do phátrún na scoile ag deireadh gach bliain. Is gnách tuairisc a fháil ón gcisteoir ag na cruinnithe éagsúla. Tá an cathaoirleach ainmnithe mar chisteoir faoi láthair. Moltar anois go n-ainmneófar comhalta eile den bhord mar chisteoir chun na freagrachtaí éagsúla a roinnt idir na comhaltaí éagsúla de réir spiorad na hoscailteachta agus na trédhearcachta. Glacann comhalta eile an bhoird freagracht as tascanna difriúla bunaithe ar a dtaithí féin.

 

Tugann an bord dea-shampla do phobal na scoile i dtaobh úsáid na Gaeilge. Cinntítear freisin nach gceapfar ar fhoireann na scoile ach daoine a bhfuil líofa sa Ghaeilge. Tá bainistíocht na scoile ag smaoineamh anois ar  ranganna Gaeilge a chur ar fáil do thuismitheoirí chun labhairt na Gaeilge agus an cultúr Gaelach a threisiú i measc an phobail, de réir a ndualgais faoi mír 9 den Acht Oideachais, 1998. Moltar anois ráiteas a chur i scríbhinn sa phlean scoile chun na hiarrachtaí seo a aithint.

 

Léirigh na miontuairiscí gurb é an príomhábhar a pléadh ag na trí chruinnithe boird bainistíochta is déanaí ná cúrsaí airgeadais, imeachtaí scoile do na daltaí, scéim cíos leabhair, suíomh idirlíon a fhorbairt don scoil, tionscaimh éagsúla na scoile, leabharlann na scoile, forbairt an fhoirgnimh agus cúrsaí cóiríochta i gcoitinne. Le blianta beaga anuas tá feabhas maith déanta ar chóiríocht na scoile ina n-áirítear fuinneoga agus dallóga nua, oifig nua agus cuí a chur ar an bpáirc imeartha. Baineadh leas as an maoiniú chun ríomhairí nua agus áiseanna teagaisc a chur ar fáil. Moltar anois am faoi leith a chur san áireamh ar chlár na gcruinnithe chun aire a dhíriú ar phríomhtheachtaireachtaí an churaclaim agus impleachtaí na reachtaíochta is déanaí a bhaineann le dualgais an bhoird. B’fhiú an  plé seo a chlárú sna miontuairiscí.  Aithníonn an bord an tábhacht a bhaineann le forbairt ghairmiúil na n-oidí  agus tá beartas scoile forbartha ina leith. Bheadh sé tairbheach don bhord liosta de na cúrsaí a dhéantar a chlárú sa phlean scoile.

 

Cothaítear caidreamh rianúil idir phobal na scoile agus na tuismitheoirí. Bíonn na tuismitheoirí rannpháirteach i saol na scoile tríd an spóirt, an drámaíocht agus na turais scoile a eagraítear.  Éisítear nuachtlitreacha go rialta faoi stiúir an phríomhoide mar áis chumarsáide chun eolas agus fógraí a scaipeadh i measc na dtuismitheoirí. Le linn na meastóireachta pléadh an ról a bheidh ag comhordaitheoir na  scéime DEIS agus  na féidearachtaí a bheidh ann clár córasach struchtúrtha a chur i bhfeidhm i gcomhair le tacaíocht na dtuismitheoirí chun díriú ar phríomhriachtanais na scoile don todhchaí.

 

2.2 Bainistíocht inscoile

Feidhmíonn an príomhoide go han-díograiseach ar son na scoile ó fostaíodh é i 2003. Ghlac sé páirt sa scéim MISNEACH agus tá sé i gceist aige an clár Forbairt a dhéanamh faoi scéim náisiúnta na Roinne Forbairt Ceannródaíochta i Scoileanna chun a scileanna ceannaireachta a fheabhsú a thuilleadh fós. D’ainneoin go raibh athrú foirne le cúpla bliain anuas tá moladh ar leith tuillte do na hiarrachtaí atá déanta ag an bpríomhoide imeachtaí na scoile a eagrú go cúramach agus an polasaí cosaint agus sábháilteachta a chur i bhfeidhm go héífeachtach. Roinntear na cúraimí maoirseachta go cothrom agus caitear go comhoibritheach measúil leis na páirtithe uile.  Coinnítear croinicí na scoile go beacht suas chun dáta agus baintear úsáid mhaith as na laethanta riaracháin chun nuachtlitreacha a sheoladh chuig na tuismitheoirí agus athbhreithniú a dhéanamh ar na beartais éagsúla scoile. Déantar cruinnithe pleanála a chomhordú le scoileanna eile an cheantair. Dírítear aire chóir ar phoncúlacht agus leantar treoir na Roinne maidir le ham sa scoil i gcomhthéacs ciorclán 11/95. Déantar athbhreithniú ó bhliain go bliain ar riachtanais na foirne agus tugtar tacaíocht d’oidí freastal ar chúrsaí éagsúla ar mhaithe le forbairt an tsoláthair oideachais sa scoil.

 

Ba léir le linn na meastóireachta go bhfaigheann an príomhoide lán-tacaíocht ón bhfoireann chun dea-bhéasa agus dea-iompar na ndaltaí a chur chun cinn agus próiseas na pleanála uile-scoile a chur i gcrích. Cuimsíonn an post dualgais speisialta cúraimí tacaíochta, maoirseachta agus riaracháin faoi láthair. Ní foláir anois athbhreithniú a dhéanamh ar an bpost freagartha seo agus é a roinnt ina dtrí chuid idir chúraimí a bhaineann le cúrsaí curaclaim, eagrúcháin  agus tréadchúraim. Bheadh sé tairbheach na cúraimí éagsúla a chomhlíonann an fhoireann de réir mír 22 agus 23 den Acht Oideachas, 1998 a chlárú sa phlean scoile mar eolas do na páirtithe éagsúla.

 

Socraítear cruinnithe foirmiúla foirne uair sa téarma nó gach sé seachtaine. Moltar anois miontuairiscí a thógáil de na príomhchinní a dhéantar ag na cruinnithe seo ar mhaithe le cur i gcrích an churaclaim.

 

2.3 Bainistíocht acmhainní

Tógadh an scoiltheach atá in úsáid fós i 1943. Cé gur rinneadh athchóiríocht le déanaí ar an spás stórála, an seomra tacaíochta agus ar oifig an phríomhoide, tá an dá sheomra ranga agus na seomraí beaga eile teoranta agus cúng de réir ailtireacht na linne seo. D’ainneoin sin moltar na hiarrachtaí atá déanta ag an mbord bainistíochta don chuma slachtmhar atá ar thimpeallacht na scoile, an dea-bhail atá ar na leithris agus do na feabhsuithe cóiríochta atá déanta faoi cheannaireacht an bhoird agus an phríomhoide. Ina theannta sin, tá plean ag an mbord bainistíochta foraois chrua-adhmaid a fhorbairt ar thaobh na scoile le tacaíocht ó Choillte.

 

Glantar an scoil uair sa tseachtain agus tá troscán nua-aimeartha curtha ar fáil sna seomraí ranga.  De bharr go bhfuil easpa spáis sna seomraí seo, b’fhiú an fearas nach bhfuil in úsáid a chur as an mbealach chun spásanna éagsúla eile a chruthú. Baintear feidhm thairbheach as an seomra tacaíochta foghlama mar sheomra foirne agus cruinnithe. Níl seomra ilfhóinteach ag an scoil. Tá cuid den chlós súgartha faoi  tharramhacadam le cúirt chrua agus cúirt cispheile agus an chuid eile de clúdaithe le féar. Is iontach an áis í an pháirc phoiblí, Páirc Peile na bPiarsach, atá suite trasna an bhóthair ón scoil agus atá ar fáil le haghaidh ranganna Corpoideachais nuair a bhíonn an aimsir cuí. De bharr go bhfuil tinreamh na scoile ag méadú go leanúnach, moltar don bhord bainistíochta athbhreithniú a dhéanamh ar an iarratas a cuireadh chuig an Rannóg Phleanála i 2004, athnuachan a dhéanamh ar an bhfoirgneamh agus iarratas eile a chur chuig an roinn sa ghearrthoghchaí, ionas go mbeidh an scoil oiriúnach amach anseo do chur i bhfeidhm modhanna múinte gníomhacha sna hachair éagsúla churaclaim. Ní foláir go mbeidh sé sin faofa i scríbhinn ag an bPátrún roimh dhul i mbun aon leathnú nó atógáil.

 

Tá infheistíocht mhaith déanta ag an scoil ar sholáthar áiseanna ríomhaireachta, leabhair leabharlainne, fearas agus áiseanna curaclaim.  Níl soláthar leordhóthanach d’acmhainní matamaitice ná ceoil ar fáil ar an iomlán. Bheadh sé tairbheach anois breis áiseanna matamaitice agus ceoil a chur ar fáil tríd an scoil chun tacaíocht a thabhairt don fhoghlaim agus don teagasc. Cuirtear lipéid, fógraí, taispeántais éagsúla agus ábhar clóbhuailte eile i nGaeilge ar taispeáint tríd an bhfoirgneamh chun atmaisféar Gaelach a chothú agus chun aidhmeanna na scoile a choimeád i gcuimhne an phobail. Is inmholta mar a bhaintear úsáid as Teicneolaíocht an Eolais agus na Cumarsáide (TEC) ach go háirithe i gcuid de na ranganna chun obair thionscadail a dhéanamh leis na daltaí agus chun pleanáil na n-oidí a chur ar fáil i ngach rang. Tugann oidí tacaíocht dá chéile sa ghné seo den teagasc. Moltar anois liosta a chlárú sa phlean scoile den raon pacáistí bogábhar do na leibhéil dhifriúla ranga mar eolas do gach oide agus mar thacaíocht do chur i bhfeidhm gnéithe áirithe den churaclam.

 

Tá beirt oidí príomhshrutha ar fhoireann na scoile agus tá ceithre leibhéal ranga faoi chúram gach oide. Tá ionadaí sealadach ag feidhmiú sa scoil in áit oide eile atá ar shaoire ghairme faoi láthair. Tá an tseirbhís tacaíochta foghlama/teagasc acmhainne roinnte idir bheirt oidí, oide amháin ag feidhmiú go lánaimseartha idir dhá scoil agus oide neamhcháilithe eile atá fostaithe ag an mbord le haghaidh ceithre uair a chloig in aghaidh na seachtaine. Moltar don bhord oide láncháilithe a fhostú chun an post seo a líonadh. Tugann beirt chúntóirí riachtanas speisialta tacaíocht bhreise do dhaltaí le riachtanais speisialta, post amháin ar bhonn lánaimseartha agus post páirtaimseartha eile ar feadh cúig uair a chloig. Aithnítear díograis na gcúntóirí riachtanas speisialta a chuireann go mór leis an tseirbhís a chuireann an scoil ar fáil do dhaltaí le deacrachtaí foghlama ar leith.

 

Chomh maith leis an bhfoireann teagaisc tugann cúntóir teanga faoi Scéim na gCúntóirí Teangan faoi scáth na Roinne Gnóthaí Pobail Tuaithe agus Gaeltachta breis tacaíochta sa Ghaeilge do pháistí éagsúla a bhfuil ar bheagán Gaeilge. Soláthraítear an tacaíocht seo faoi stiúir na n-oidí ar feadh tuairim is uair a chloig in aghaidh an lae sna seomraí rangaí éagsúla.

 

 

Cuireann oide meánscoile ranganna Fraincíse ar fáil ó rang a trí ar aghaidh uair amháin in aghaidh na seachtaine le tacaíocht airgid ó thuismitheoirí na scoile agus Cumas Teoranta. Tugann beirt theagascóirí eile cúnamh do na hoidí le linn am scoile sa Chorpoideachas agus sa Cheol. Maoiníonn an Roinn Gnóthaí Pobail Tuaithe agus Gaeltachta i gcomhair le Comhairle Connachta Chumann Lúchleas Gael as na ranganna peile agus tugann tuismitheoirí na scoile agus Cumas Teoranta tacaíocht airgid don scoil chun na ranganna ceoil a sholáthar. B’fhiú anois comhordú cúramach a dhéanamh ar líon na ndaoine atá ag feidhmiú sa scoil in aon tseachtain amháin, tosaíochtaí agus príomhriachtanais na scoile a aithint, monatóireacht leanúnach a dhéanamh ar thorthaí na foghlama de bharr na seirbhísí éagsúla ag tábhaairt san áireamh an méid ama a mholtar do chur i bhfeidhm an churaclaim.

 

2.4 Bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile

Is ceann de na tréithe is láidre sa scoil seo ná an dea-chumarsáid fháilteach agus an comhoibriú atá cothaithe le tuismitheoirí na scoile. Tá sé mar sprioc ag an scoil gaol maith a fhothú idir an scoil agus an baile agus eolas a roinnt le tuismitheoirí ar nósanna imeachta, riaradh agus obair na scoile. Thug na tuismitheoirí le fios go bhfuil atmaisféar oscailte trédhearcach sa scoil agus go gcuirtear fáilte roimh thuismitheoirí a dtuairimí a chur in iúl agus cúrsaí oideachais a phlé. Mhol na tuismitheoirí an chaoi inar tógadh moltaí na dtuismitheoirí san áireamh, go háirithe maidir leis na deiseanna ceoil agus snámh a cuireadh ar fáil.  Léirigh na tuismitheoirí a sásamh freisin ar an gcaoi a gcuirtear tuismitheoirí ar an eolas go leanúnach faoi imeachtaí agus beartais éagsúla na scoile agus an tsuim a chothaítear i measc na ndaltaí san fhoghlaim. Tuairiscíodh go raibh na tuismitheoirí sásta leis an gcumarsáid éifeachtach idir an scoil, an baile agus bainistíocht na scoile. Thug na tuismitheoirí le fios go raibh siad an-sásta ach go háirithe le sár-iompar na ndaltaí sa chlós scoile agus i dtimpeallachtaí eile. Dúradh go gcuirtear fíorchaoin fáilte roimh pháistí le riachtanais speisialta agus roimh pháistí ó thíortha eile. Mhol na tuismitheoirí an bhéim a chuirtear ar obair thionscadail agus ar an gCorpoideachas ach go háirithe.  

 

Tionóltar cruinniú foirmiúil leis na tuismitheoirí ag tús na scoilbhliana chun dul chun cinn na ndaltaí a phlé. Tuairiscíodh go ndéantar sár-fhreastal ar na cruinnithe seo. Eagraítear cruinnithe eile do thuismitheoirí nua na scoile chun fealsúnacht agus aidhmeanna na scoile a mhíniú dóibh. Tugann na tuismitheoirí tacaíocht don scoil nuair a bhíonn gá leis trí bhailiú airgid, sna himeachtaí éagsúla spóirt agus snáimh agus sna  hócáidí sóisialta eile a eagraítear.

 

Níl cumann na dtuismitheoirí ag an scoil. Ba thairbheach anois de réir mar a moladh sa tuairisc scoile dheireanach coiste tuismitheoirí a bhunú a bheadh cleamhnaithe le Comhairle Tuismitheoirí na hÉireann chun mír 26 den Acht Oideachais, 1998 a chomhlíonadh chun clár gníomhaíochtaí a chur chun cinn  tar éis dul i gcomhairle leis an bpríomhoide agus chun ról tuismitheoirí na scoile a threisiú sa phróiseas pleanála uilescoile.

 

2.5 Bainistíocht daltaí

Déantar cúram inmholta de bhainistíocht iompair na ndaltaí. Tá cód smachta, beartas tromaíochta agus beartas frithbhulaíochta forbartha ag an bhfoireann i comhair leis na tuismitheoirí agus leis an mbord bainistíochta. Sonraítear dea-atmaisféar comhoibritheach agus measúil i measc na ndaltaí agus na n-oidí sna seomraí ranga agus i dtimpeallacht uile na scoile. Cuirtear fíorfháilte roimh thuismitheoirí agus cuairteoirí araon. Tá na daltaí le moladh as ucht a ndea-bhéasa, a n-iompar agus a n-iarrachtaí chun foghlama. Tugtar freagrachtaí cuí do dhaltaí sínsearacha na scoile ar eagrú na hathchúrsála chun an Brat Glas a ghnóthachtáil. Bhronn Taisce an Brat Glas ar an scoil don chéad uair i 2004.

 

3.     Cáilíocht na pleanála sa scoil

3.1 An próiseas pleanála sa scoil agus a chur i ngníomh

Tá dul chun cinn suntasach déanta ar fhorbairt an phlean scoile le blianta beaga anuas agus

leagtar béim láidir ar phrionsabail na comhpháirtíochta sa phróiseas pleanála le tuismitheoirí

agus leis an mbord bainistíochta.  Ghlac an scoil le tacaíocht agus comhairle ón tSeirbhís um Thionscnaimh Pleanála um Fhorbairt Bunscoileanna. Léiríonn na beartais éagsúla go bhfuil tuiscint mhaith ag bainistíocht na scoile ar an réachtaíocht is déanaí agus ar shainriachtanais na scoile. Cuireadh fianaise ar fáil a thaispeáineann go bhfuil tromlach na mbeartas faofa ag an mbord bainistíochta agus á chur i bhfeidhm go dúthrachtach. Feictear toradh an athbhreithnithe atá déanta ag an bhfoireann le déanaí i gcúrsaí riaracháin na scoile. Is léir go bhfuil na beartais cabhrach, éasca a thuiscint agus trédhearcach. D’ainneoin go raibh athruithe éagsúla foirne le cúpla bliain anuas, rinneadh gach iarracht a chinntiú go raibh gach ball den fhoireann iomlán páirteach sa phróiseas. Tá achoimre de na beartais tosaíochta riaracháin cláraithe i leabhrán a thugtar do gach tuismitheoir.  Dírítear aird sa leabhrán seo ar an modh gearáin atá ag an scoil agus ar chur chuige na scoile i leith na Gaeilge. Léirígh  tuismitheoirí na scoile a mórshásamh as iarrachtaí an phríomhoide an t‑eolas seo a scaipeadh go rialta. 

 

Tá an plean scoile leagtha amach go cúramach ina dhá chuid le hinnéacs, ina n-áirítear pleanáil riaracháin agus pleanáil do chur i bhfeidhm an churaclaim. Leagtar béim mhaith ar an bhféinmheastóireacht agus cláraítear an fráma ama maidir le cur i bhfeidhm.  B’fhiú anois eolas níos sainiúla a chlárú ar ábhar an churaclaim ionas go mbeadh tuiscint soiléir ag na páirtithe éagsúla ar shnáitheanna agus snáithaonaid an churaclaim. Tá beartais phraiticiúla ullmhaithe ar gach achar curaclaim a bhfuil oiliúint ionghairme faighte ag an bhfoireann iontu. Tá sé mar sprioc ag an scoil an beartas Drámaíochta a fhorbairt i mbliana tar éis dóibh oiliúnt ionghairme a fháil. Bheadh sé tairbheach anois plean straitéiseach dhá bhliain a leagan amach ina bhfuil riachtanais curaclaim, riaracháin agus acmhainne aitheanta. 

 

I measc na mbeartas riaracháin atá forbartha tá beartais chabhracha ag an scoil ar chuntais, ciapadh gnéis, forbairt foirne, comhionnanas deiseanna, cumarsáid idir scoil agus teaghlaigh, tinreamh, beartas ar úsáid substaintí sa scoil, beartas iontrála, garchabhair, dáileadh cógais, obair bhaile agus ráiteas sábhailteachta. Cuireadh fianaise ar fáil a dhearbhaíonn go bhfuil céimeanna cuí glactha ag an mbord bainistíochta agus ag an bhfoireann chun beartais a fhorbairt atá ag teacht le forálacha i Children First: National Guidelines for the Protection and Welfare of Children (An Roinn Sláinte agus Leanaí, 1999, eagrán nua Bealtaine 2004) agus Treoirlínte agus Cur Chuige um Chaomhnú Páistí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Aibreán 2001). Táthar tar éis duine idirchaidrimh ainmnithe a ceapadh de réir cheanglas threoirlínte na Roinne. Moltar anois dáta deimhnithe a chur ar an bpolasaí agus é a shíniú ag leibhéal an bhoird chun a dhearbhú go bhfuil na beartais glactha ag an mbord agus go bhfuil siad á gcur i bhfeidhm aige.

 

3.2 Pleanáil don seomra ranga

Cuireann na hoidí ar fad ullmhúchán leanúnach ar fáil don teagasc, ina n-áirítear cláir ama,  scéimeanna fadtréimhseacha, scéimeanna gearrthréimhseacha, cláir léinn aonair agus cuntais mhíosúla. Tá éagsúlacht le sonrú sa chineál ullmhúchán a dhéantar, cuid de cuimsitheach le cuspóirí sainiúla agus tagairt déanta do  shnáitheanna agus snáithaonaid an churaclaim agus do na gníomhaíochtaí a ullmhaítear agus an chuid eile bunaithe nach mór ar chlár na dtéacsleabhar agus ar na leabhair oibre. Moltar comhaontú foirne a fháil sa phleanáil ghearrthréimhseach agus tagairt a dhéanamh do na modhanna múinte agus na straitéisí measúnaithe agus idirdhealuithe a mbaintear úsáid astu ar mhaithe le leanúnachas na foghlama agus cáilíocht an teagaisc. B’fhiú an phleanáil seo a réiteach leis an bplean scoile agus na seirbhísí tacaíochta. Tá gá freisin le forbairt a dhéanamh ar an dea-chleachtas i gcuid de na ranganna agus cur síos níos sainiúla a chlárú sna cuntais mhíosúla ar an ábhar a chlúdaítear ó mhí go mí, ionas gur féidir monatóireacht leanúnach a dhéanamh ar na héispéiris foghlama a fhaigheann na leibhéil ranganna éagsúla. Tá raon de chairteacha léirithe ar taispeáint ar bhallaí na scoile laistigh agus lasmuigh de na seomraí ranga.

 

 

4.     Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

4.1 Forbhreathnú ar cháilíocht na foghlama agus an teagaisc

Is é an modh múinte is mó a chuirtear i bhfeidhm sa scoil ná an cur chuige díreach. Úsáidtear caint agus idirphlé neamhfhoirmiúil freisin chun freagairt do riachtanais éagsúla na ndaltaí. Áirítear freisin ar ghnéithe den dea-chleachtas an cur chuige chumarsáideach sa Ghaeilge, úsáid na geáitsíochta, am ciorclach, an drámaíocht, obair thionscadail, foghlaim atá bunaithe ar an imshaoil agus úsáid teicneolaíochta an eolais agus na cumarsáide. Déantar foráil chuí do dhifríochtaí aonair agus déantar freastal cóir ar pháistí a bhfuil riachtanais faoi leith acu. Tá gá anois ar chur i bhfeidhm raon níos leithne cur chuige agus teagaisc chun taitneamh na foghlama agus an t-inspreagadh chun foghlama a threisiú a thuilleadh fós. Moltar an chomharfhoghlaim agus foghlaim chomhoibritheach a bhaineann le modhanna gníomhacha agus fionnachtanacha a bheith ina gné den phróiseas foghlama ar bhonn níos struchtúrtha córasaí tríd an scoil.  Ba thairbheach freisin úsáid bhreise a bhaint as cairteacha agus spreagthaí léirithe, an drámaíocht agus ábhair chorpartha le linn an teagaisc chun an fhoghlaim a threisiú agus a dhaingniú. Tugadh comhairle le linn na meastóireachta tacaíocht a fháil ón tseirbhís cuiditheoireachta atá curtha ar fáil ag Seirbhís Reigiúnach Tacaíochta um Churaclam.  Ba léir roimh dheireadh na meastóireachta go raibh teagmháil déanta ag an bpríomhoide leis na seirbhísí tacaíochta reigiúnda. Tá moladh tuillte don fhoireann as ucht a n-iarrachtaí coinsiasacha tús láithreach a dhéanamh leis an moladh seo a chur i bhfeidhm.

 

Is léir go bhfuil suim ag na daltaí san oideachas i gcoitinne agus go bhfuil a scileanna ríomhaireachta á bhforbairt go sásúil. Tugtar tascanna dúshlánacha dóibh san obair thionscadail a eagraítear. Tá líofacht inmholta bainte amach ag  tromlach na ndaltaí sa Ghaeilge agus léann na daltaí le tuisinct ar an iomlán sa Ghaeilge. Tá caighdeán na léitheoireachta Béarla go maith ag tabhairt san áireamh go bhfuil cuid de na daltaí ag léamh an Bhéarla mar dhara theanga. Tá éagsúlacht sa ghnóthachtáil le sonrú sa Mhatamaitic de bharr go bhfuil deacrachtaí tuisceana ag cuid de na daltaí ar theanga na matamaitice agus ar thuiscint coincheapa áirithe. Déantar cúram maith d’fhorbairt scileanna staire, tíreolaíochta, eolaíochta agus amharcealaíne na ndaltaí. Cuirtear an-bhéim ar chumas urlabhraíochta agus féinmhuiníne na ndaltaí a fhorbairt sna ranganna Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte agus forbraítear a scileanna go cuí sa Chorpoideachas.

 

4.2 Teanga

An Ghaeilge

Cuirtear béim ar chothú na scileanna cumarsáide ar bhonn neamhfhoirmiúil suas tríd na ranganna. Spreagtar taitneamh agus forbraítear tuiscint na ndaltaí trí úsáid a bhaint as gníomhrainn, plé, díospóireacht agus modh na scéalaíochta. Moltar an t-atmaisféar fíor-Ghaeilge atá i réim i ngach seomra ranga. Leagtar an-bhéim ar úsáid leanúnach na teanga. Tá raon leathan d’amhráin agus de rainn ar eolas ag na naíonáin agus na bunranganna. Sonraítear caighdeán líofachta maith i gcoitinne. Is fiú anois breis béime a chur ar straitéisí saibhriú teanga agus clár idirghábhála teanga a bhunú ar na scileanna ardoird smaointeoireachta sa Ghaeilge agus trí théamaí comhtháite traschuraclaim. Moltar freisin athbhreithniú a dhéanamh ar an bplean scoile agus na modhanna múinte agus na straitéisí measúnaithe a úsáidtear a ainmniú sa phlean Gaeilge.

 

Déantar na scileanna réamhléitheoireachta agus réamhscríbhneoireachta a fhorbairt go cúramach. Tosaítear ar fhorbairt na léitheoireachta Gaeilge go foirmiúil sna naíonáin shínsearacha tar éis clár oiriúnach réamhléitheoireachta a bheith clúdaithe.  Tá moladh tuillte don bhéim a chuirtear ar an bhfoghraíocht agus ar fhoneolaíocht na Gaeilge tríd an scoil agus ar fhocalaithint sna bunranganna. Ba thairbheach anois úsáid a bhaint as luaschártaí agus seicliostaí chun monatóireacht chuí a dhéanamh den obair seo. Baintear feidhm mhaith as ailt as an nuachtán Foinse maille le úrscéalta éagsúla sna meánranganna agus sna hardranganna chun suim na ndaltaí sa scéalaíocht agus sa léitheoireacht i gcoitinne a chur i gcrích. Spreagtar na daltaí freisin ar leabhair leabharlanna a léamh.

 

Gnóthaíonn tromlach na ndaltaí caighdeán maith sa léitheoireacht sna ranganna seo agus léiríonn formhór acu tuiscint chuí ar an ábhar. Tá deacrachtaí tuisceana agus cruinnis ag cuid de na daltaí a bhfuil Béarla mar chéad theanga acu agus moltar athbhreithniú a dhéanamh ar leibhéal deacrachta na dtéacsanna éagsúla a úsáidtear, scéim struchtúrtha léitheoireachta oiriúnach a aithint dóibh siúd agus an téarmaíocht nua a mhúineadh mar chuid de thréimhse réamhchumarsáide na gceachtanna.

 

Cothaítear na scileanna peannaireachta agus scríobhnóireachta trí chineálacha éagsúla cleachtaí scríbhneoireachta sa Ghaeilge a bhunaítear ar ábhar na dtéacsleabhar agus ar na leabhair saothair. Déantar comhtháthú inmholta le hachair eile an churaclaim chun suim sa scríbhneoireacht a mhúscailt agus scileanna scríbhneoireachta na ndaltaí a fheabhsú. Tugtar deiseanna tairbheacha do na daltaí sna meánranganna agus sna hardranganna a gcuid píosaí saorscríbhneoireachta a fhoilsiú i leabhrán. Moltar an dea-chleachtas seo. Bheadh sé tairbheach anois aire a dhíriú ar chaighdeán na scripte reatha agus clár struchtúrtha a chur i bhfeidhm ó na bunranganna ar aghaidh.

 

Béarla

Bunaítear pleanáil na n-oidí ar shnáitheanna agus snáithaonaid an churaclaim agus ar an bplean scoile agus tugtar riachtanais éagsúla na ndaltaí san áireamh sa phleanáil a dhéantar. Déantar soláthar cuí ar an méid ama a chaitear ag múineadh an Bhéarla i gcoitinne. Sonraítear go bhfuil straitéisí éifeachtacha éagsúla aitheanta ag an bhfoireann sa phlean scoile. Ní foláir, áfach, eolas níos sainiúla a chlárú in ábhar an chláir theagaisc.

 

Tugtar deiseanna rialta urlabhraíochta do na daltaí ar bhonn neamhfhoirmiúil agus leagtar formhór na béime ar chothú a scileanna éisteachta agus labhartha tríd an díospóireacht, plé agus an cur chuige díreach. Ba thairbheach anois sraith de chairteacha léirithe a úsáid i ngach rang chun na daltaí a spreagadh chun smaoinimh. Moltar an cairt eispéiris teanga a úsáid agus an timpeallacht phriontála a fhorbairt a thuilleadh chun an teagaisc a dhíriú ar thuiscint na bhfocal nua sula dtosaítear ar an léitheoireacht fhoirmiúil. Aithrisíonn na daltaí stór flúirseach rím sna bunranganna agus is féidir le daltaí éagsúla a rogha dáin a aithris le féínmhuinín sna meánranganna agus sna hardranganna. D’fhéadfaí an stór agus raon dán a dhéantar staidéar orthu a leathnú i ranganna áirithe. Moltar ach go háirithe scéim struchtúrtha chomhrá le téamaí áirithe a fhorbairt ar bhonn uile scoile chun foclóir na ndaltaí a leathnú agus a shaibhriú ar bhonn córasach comhtháite.

 

Tugtar faoi cleachtaí cuí réamhléitheoireachta agus leagtar béim mhaith ar fhuaimeanna agus ar rithim na cainte sna bunranganna. Múintear an fhoghraíocht go neamhfhoirmiúil tríd an scoil i gcomhthéacs na rann do pháistí agus na leabhar léitheoireachta. Baintear feidhm freisin as na scéimeanna Letterland, Sounds at Work agus Orton Gillingham. Moltar anois aontú ar scéim struchtúrtha ar fheasacht fóinéime agus fóneolaíocht agus í a chur i bhfeidhm ar bhonn uile-scoile chun an ceangal idir thacaíocht foghlama agus an teagasc sna gnáthranganna a threisiú. Eagraítear tascanna idirdhealuithe mar is cóir do na daltaí le riachtanais speisialta.

 

Tosaítear ar léitheoireacht fhoirmiúil an Bhéarla ó rang a haon ar aghaidh agus tugtar deiseanna fiúntacha do na daltaí sna meánranganna agus sna hardranganna freagairt do shraith dhifriúla úrscéil agus don ábhar a phlé. Úsáidtear an scéim Magic Emerald agus scéimeanna comhthreomhara eile sa Bhéarla tríd an scoil. Léann formhór na ndaltaí le tuiscint agus le líofacht sásúil tríd an scoil. Tá leibhéal liteartha tuisceana bainte amach ag cuid de na daltaí. Moltar anois aire bhreise a dhíriú ar leibhéal infeireach tuisceana na ndaltaí chun a scileanna ardsmaointeoireachta a fhorbairt a thuilleadh fós. Cuirtear béim mhaith ar thaoiléitheoireacht agus spreagtar na daltaí chun leabhair leabharlainne a léamh lasmuigh den scoil. Moltar anois léitheoireacht roinnte a chur chun cinn sna bunranganna i gcomhair leis na tuismitheoirí. B’fhiú freisin cuntas léitheoireachta do dhaltaí aonair a choinneáil i ngach rang.

 

Nasctar tascanna léitheoireachta agus scríbhneoireachta go dlúth le hábhar na cainte. Tugtar faoi fhorbairt na scileanna réamhscríbhneoireachta go díograiseach sna bunranganna agus moltar an bhéim a chuirtear ar an bpróiseas scríbhneoireachta go háirithe sna meánranganna agus sna hardranganna. Cuirtear deiseanna tairbheacha ar fáil do dhaltaí a gcumais shamhlaíochta a fhorbairt trí phíosaí éagsúla scríbhneoireachta agus moltar an t-úsáid a bhaintear as Teicneolaíocht an Eolais agus na Cumarsáide chun a gcuid oibre a chlóscríobh, a chur in eagar agus a fhoilsiú i leabhráin scoile. Cuirtear píosaí scríbhneoireachta na ndaltaí ar taispeáint chun iad a chéiliúradh mar is cóir. Tá moladh ar leith tuillte don dea-chleachtas seo.

 

Tionscnamh um Nuatheangacha i mBunscoileanna

Cé nach bhfuil an scoil páirteach sa Tionscnamh um Nuatheangacha i mBunscoileanna, soláthraítear deiseanna do na daltaí sna meánranganna agus sna hardranganna Fraincís a fhoghlaim. Baineann na daltaí taitneamh as na rangannna seo agus is féidir leo iad féin a chur in iúl agus foclóir na ngnáthchumarsáide a úsáid le béim mhaith ar an bhfoghraíocht chuí.  Cláraítear an obair go néata cruinn agus déantar aithriseoireacht ar raon deas dánta agus amhráin Fraincíse. Moltar iarrachtaí na scoile i leith na seirbhíse seo a chur ar fáil mar spreagadh agus mar thacaíocht do na daltaí. Tugann na heispéiris seo tuiscint doimhin do na daltaí ar shaol na Fraince.

 

4.3 Matamaitic

Tá tionchar ag an gcuraclam, an plean scoile agus téacsleabhair ar phleanáil aonair na n-oidí agus ar an gcleachtas sa seomraí ranga. Baintear feidhm thairbheach as rainn bheaga, cleachtaí, ceistiú, míniú agus sampla-aithris an oide chun an fhoghlaim a dhaingniú. Spreagtar na daltaí a bheith gníomhach san fhoghlaim i gcuid de na ranganna agus cothaíonn úsáid an fhearais sna ranganna seo suim agus tuiscint na ndaltaí. Tá éagsúlacht ar raon na n-ábhar nithiúil a chuirtear ar fáil sna seomraí éagsúla. Is léir go bhfuil tuilleadh acmhainní matamaitice ag teastáil i gcuid de na ranganna chun modhanna gníomhacha agus fionnachtana a chur i gcrích go héifeachtúil.

 

I gcoitinne, bunaítear an clár matamaitice ar na leabhair oibre sna meánranganna agus sna hardranganna.  Léiríonn cuid de na daltaí gastacht sa ríomhaireacht ó bhéal agus tuiscint sna coincheapa a bhfuil déanta acu agus sna fadhbanna éagsúla a réitítear sna cóipleabhair. Leagtar béim chuí ar scileanna meastacháin a fhorbairt sna ranganna seo agus baintear úsáid mhaith as áireamháin chun torthaí na foghlama ar phár a sheiceáil. De bharr nach bhfuil an Ghaeilge mar chéad theanga ag céatadán beag de na daltaí  úsáidtear an dátheangachas chun na coincheapa matamaitice a mhíniú agus is léir go bhfuil deacrachtaí tuisceana ag cuid acu ar choincheapa áirithe. Moltar scagadh a dhéanamh ar theanga na matamaitice i ngach snáithe agus snáithaonad agus plean córasach comhaontaithe a fhorbairt chun na teármaí matamaitice éagsúla a dhaingniú ar bhonn uile-scoile. Moltar freisin cur chuige níos praiticiúla a úsáid, níos mó úsáide a bhaint as raon d’fhearas léirithe agus rannpháirtíocht ghníomhach a chur chun cinn i ngrúpaí comhoibritheacha chun tuiscint na ndaltaí sna coincheapa a threisiú a thuilleadh fós.

 

 

 

Leagtar amach an obair sna cóipleabhair go néata agus déantar monatóireacht chúramach ar chruinneas na hoibre seo. Déantar tástáil rialta ar dhul chun cinn na ndaltaí trí thrialacha caighdeánaithe agus ranga agus úsáidtear na torthaí seo chun luathidirghabháil a chur chun cinn agus tacaíocht bhreise a thabhairt do na daltaí is géire gá. Is fiú breis úsáide a bhaint as na torthaí chun anailís a dhéanamh ar na foinsí fadhbanna a bhíonn ag daltaí agus an clár matamaitice a cheangal níos dlúithe le clár forbartha teanga na ndaltaí. 

 

4.4 Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta

Stair

Cuireann an scoil béim ar leith ar stair áitiúil agus tugtar deiseanna tairbheacha do na daltaí a bheith ag obair mar staraí.  Sonraítear go bhfuil forbairt mhaith á déanamh ar thuiscint na ndaltaí ar am i ngach seomra ranga. Déantar iniúchadh ar imeachtaí ina saolta féin sna bunranganna agus dírítear aire an-mhaith ar sheicheamh ama a aithint i gcomhthéacsanna éagsúla sna meánranganna agus sna hardranganna. Cuireann an tionscadal ar stair an cheantair atá ar taispeáint go mór le forbairt tuisceana na ndaltaí. Leagtar béim chóir ar chur chuige chomhtháite thraschuraclaim. Tugtar cuirí do staraí aitiúla chuig an scoil ó am go chéile. Baintear feidhm mhaith as modh na scéalaíochta, obair thionscadail, an ceamara digiteach agus an t-idirlíon agus moltar an nasc a dhéantar le stair náisiúnta agus idirnáisiúnta sna tionscadail a dhéantar. Tá moladh ar leith tuillte don diosca digiteach agus don leabhrán ar stair na scoile atá forbartha. Tá an scoil páirteach i gclár oirthear/iarthair i gcomhair le Léargas.  Rinneadh ceangal le Scoil Tremoilet sa Bhreatain Bheag agus tá sé i gceist tionscadail ar na Ceiltigh a dhéanamh i mbliana leo. Tá ardmholadh tuillte d’iarrachtaí na scoile páirt a ghlacadh san tionscnamh seo.

 

Tá tuiscint an-mhaith ag formhór na ndaltaí ar na téamaí atá déanta. Is léir, áfach, go bhfuil gá le treisiú breise a dhéanamh ar eolas agus ar thuiscint cuid eile de na daltaí, de bharr a n-easpa líofachta sa teanga. Ba thairbheach deiseanna rialta a thabhairt do na daltaí cur i láthair PowerPoint a dhéanamh ar na pointí eolais is tábhachtaí sna ngrúpaí comhoibritheacha éagsúla. D’fhéadfaí daingniú breise a dhéanamh ar eolas na ndaltaí le linn an teagaisc trí úsáid a bhaint as luaschártaí, déantúsáin, earraí agus pictiúir léirithe.  Ba thairbheach freisin liosta de na snáithaonaid éagsúla a ainmniú sa phlean mar threoir do phobal na scoile chun a chinntiú go bhfaigheadh na daltaí i ngach rang taithí ar chlár staire atá leathan agus cothrom. B’fhiú foinsí stairiúla a bhailiú ar nós seanléarscáileanna áitiúla, sean-nuachtáin, grianghraif agus raon leabhar chun tabhairt faoin ghné seo ina iomláine.

 

Tíreolaíocht

Tá gnéithe den churaclam tíreolaíochta á gcíoradh go cuimsitheach i ngach rang. Eagraítear imeachtaí oiriúnacha chun an ghaolmhaireacht idir an domhain, na plainéid agus an ghrian a iniúchadh agus cothaítear dearctha folláine i dtaobh athchúrsála tríd an scoil. Cothaítear feasacht agus cúram imshaoil agus déantar an obair a chomhtháthú go tairbheach leis an Eolaíocht agus le hachair eile den churaclam. Baintear feidhm thairbheach as obair thionscadail, plé agus an leathan bhanda chun tuiscint na ndaltaí a threisiú. Déantar cúram maith de thuiscint scileanna grafacha ina léirítear sonraí ar an aimsir. Beidh gá amach anseo le raon níos mó léarscáileanna a chur ar fáil trí Ghaeilge agus an t-ábhar a leagan amach do gach rangleibhéal sa phlean scoile mar bhunús do scileanna inscrúdaithe tíreolaíochta a chur chun cinn. Ghlac an scoil páirt ghníomhach i dtionscadal an bhrait ghlais i gcomhpháirt le Taisce agus an Comhairle Contae. Moltar an leabhrán ar obair an tionscadail athchúrsála atá eisithe.

 

Eolaíocht

Léiríonn an plean scoile go ndéantar athbhreithniú rialta ar chur i bhfeidhm curaclaim na hEolaíochta. Tá raon maith d’acmhainní eolaíochta curtha ar fáil chun an curaclam a chur i bhfeidhm agus tá liosta den fearas seo cláraithe sa phlean scoile mar is cóir. Aithnítear sa phlean go bhfuil an fhoireann airdeallach faoi na bearnaí eolais atá san chur i bhfeidhm. Tá cur chuige an phróisis phleanála seo le moladh.

 

Ceanglaítear na téamaí le himeacht na bliana agus tugtar tuiscint ar na fórsaí nádúrtha aimsire, an imshaoil agus an dúlra i ngach rang. Eagraítear bord dúlra tarraingteach i gcuid de na ranganna. Soláthraítear deiseanna taighde agus tionscadail chun na coincheapa a chíoradh agus baintear dea-úsáid as na ríomhairí chun anailís a dhéanamh ar na torthaí sna ranganna sínsearacha.  Déantar an-iarracht suim na ndaltaí a spreagadh san Eolaíocht tríd na deiseanna a chuirtear ar fáil dóibh freastal ar thaispeáintis éagsúla eolaíochta. Ghlac na daltaí ó rang a ceathair go rang a sé páirt i STEPS to Engineering Magical Science and Engineering Show in Ollscoil na Gaillimhe agus bhain siad an-tairbhe as na tascanna a rinneadh tar éis na cuairte seo.  Tá iarratas curtha isteach ag an scoil freisin freastal ar lá traenála faoi stiúir Discovery Primary Science, Forfás.

 

Tugtar deiseanna fiúntacha do na daltaí iniúchadh a dhéanamh ar gharthimpeallacht na scoile. Leagadh amach gairdín beag agus tá crann curtha ag gach dalta scoile. Tógadh stáisiún aimsire agus tá moladh tuillte don tionscadal aimsire ar aeráid na scoile a rinneadh leis na ríomhairí. Labhraíonn na daltaí go muiníneach faoin eolas a aimsíodh. Moltar an t-úsáid a bhaintear as an gclós mar acmhainn foghlama. Tá sé beartaithe ag an scoil go mbainfear feidhm as an raon suimiúil de ghnáthóga ar thaobh na scoile.

 

4.5 Oideachas Ealaíon

Na hAmharcealaíona

Déantar pleanáil aireach do na hAmharcealaíona agus aithnítear na dúshláin maille leis na láidreachtaí do chur i bhfeidhm rathúil an churaclaim. Cuideoidh an féinmheastóireacht trédhearcach seo go mór le curaclam cothrom leathan a chur ar fáil i ngach rang. Tá an fhoireann airdeallach freisin ar phleanáil do ghníomhaíochtaí amharcealaíona a bhaineann le nascadh agus comhtháthú chun cuidiú le tuiscint na ndaltaí ar an ealaín agus ar na hábhair eile a fhorleathnú.

 

Tá ceangal sonrach idir an phlean scoile agus an obair ranga sa ghné seo den churaclam. Eascraíonn mórán d’ealaín na ndaltaí i ngach rang as a ngnáththaithí, idir fhíor agus shamhlaithe. Cuirtear spreagthaí ar taispeáint sna seomraí ranga chun freagraí amhairc a dhúiseacht sna daltaí, rud a chuireann go mór lena bhfonn tosnaithe. Moltar an dea-chleachtas seo. Cuirtear fáilte roimh thuismitheoirí a scileanna a roinnt leis na daltaí agus eagraítear ranganna ceardaíochta sa tríú téarma. Íocann an scoil as na ranganna seo trí dhíolachán earraí.

 

Baintear úsáid mhaith as gach spás laistigh d’fhoirgneamh na scoile mar is cóir. Léiríonn pleanáil na n-oidí, na grianghraif agus na samplaí éagsúla atá ar taispeáint go bhfuil na hoidí airdeallach ar spéiseanna na ndaltaí agus ar chlár leathan forásach a chur ar fáil do gach dalta. Tugadh deiseanna do na daltaí sínsearacha círín a dhearú don éide scoile. Is éifeachtach an t-úsáid a bhaintear as an ceamara digiteach chun taifid a choinneáil ar ghnóthachtáil na ndaltaí. Moltar anois bailiúcháin a fhorbairt le samplaí ionadaíochta d’obair a dhéantar i raon an mheán dhéthosaigh agus thréthosaigh agus iad a roghnú i gcomhairle leis na daltaí. D’fhéadfaí an bailiúchán seo a úsáid mar thaifead ar fhorbairt chruthaitheach agus aeistéitiúil an dhalta aonair sna hAmharcealaíona.

 

 

 

Ceol

Tá éagsúlacht bhéime sa chleachtas le sonrú ar chur i bhfeidhm an churaclaim cheoil tríd an scoil. Tugtar deiseanna fiúntacha do na daltaí éisteacht le fuaimeanna ón ngarthimpeallacht agus cantar raon leathan rann le gníomhaíochtaí sna bunranganna. Baineann na daltaí sult as a bheith ag déanamh ceoil agus ceanglaítear an obair san fhóneolaíocht le forbairt gnéithe áirithe an churaclaim ceoil. Baintear taitneamh agus tairbhe as na gníomhaíochtaí seo. Canann na daltaí sínsearacha cnuasach deas amhrán de ghlanmheabhair sa Ghaeilge. Is maith an t‑úsáid a bhaintear as téipthaifeadáin i gcuid de na ranganna. Bheadh sé tairbheach anois an stór amhrán a leathnú i gcoitinne ionas go mbeadh idir amhráin agus fhoinn le raon níos leithne stíleanna agus traidisiúin.

 

Tá easpa soláthair le sonrú sa teagasc maidir le freastal ar litríocht agus gnéithe an cheoil i gcoitinne. Moltar anois béim bhreise a leagan ar fhorbairt litearthachta an cheoil ar bhonn uile scoile. B’fhiú freisin níos mó fearas ceoil a chur ar fáil i ngach rangsheomra chun tuiscint na ndaltaí sa cheoldéanamh a leathnú agus a shaibhriú ar bhealaí éagsúla. D’fhéadfaí leas a bhaint as Teicneolaíocht an Eolais agus na Cumarsáide chun feasacht na ndaltaí a fhorbairt ar ghnéithe comhghaolmhara an cheoil. Bheadh sé tairbheach freisin úsáid a bhaint as grúpobair agus gníomhaíochtaí struchtúrtha chun scileanna éisteachta, cumadóireachta agus tuisceana na ndaltaí a fhorbairt sa Cheol.

 

Cuirtear deiseanna fiúntacha ar fáil do dhaltaí seinnt ar chnaguirlisí tiúnta agus neamhthiúnta agus faigheann na daltaí ó rang a dó aníos taithí ar an bhféadóg stáin. Soláthraíonn oiliúnóir seachtrach an tseirbhís seo uair amháin sa tseachtain faoi stiúir na n-oidí. Gnóthaíonn na daltaí caighdeán maith i seinm na bhfeadóg. Moltar na dea-iarrachtaí seo. Mar thacaíocht do chur i bhfeidhm forásach na trí shnáithe den churaclam ceoil moltar forbairt bhreise a dhéanamh ar an bpolasaí ceoil mar threoir do phobal na scoile. 

 

Drámaíocht

Is léir ó phleanáil na n-oidí go n-aithnítear tábhacht na drámaíochta mar chuid den churaclam. Dáiltear am cóir don teagasc sa Drámaíocht i ngach rang agus úsáidtear go rialta í chun féinmhuinín, scileanna sóisialta na ndaltaí a fhorbairt agus chun scileanna iniúchta, cumasaithe agus ionbhá a chothú. Úsáidtear mím, cur i gcéill, rólaithris, íomhá neamhbheo agus léiriú cruthaitheach chun samhlaíocht agus féinmheas na ndaltaí a fhorbairt agus chun a mothúcháin a chur in iúl. Úsáidtear scripteanna Gaeilge deartha ag oidí na scoile mar phreabchlár na drámaíochta ó am go chéile, go háirithe ag na ceolchoirmeacha a eagraítear go bliantiúil. Bíonn gach dalta páirteach sna coirmeacha seo. Moltar an bhéim a leagtar ar an Drámaíocht chun an coibhneas idir scéalta, téamaí agus taithí saolta na ndaltaí a fhorbairt. Tugtar deiseanna do na daltaí freisin a gcuid drámaí a chur ar stáitse agus freastal ar cheardlanna drámaíochta faoi stiúir Pléaráca Teo. B’fhiú feidhm bhreise a bhaint as an Drámaíocht mar ghléas comhtháthaithe curaclaim agus mar straitéis ghníomhach d’fhorbairt saibhreas teanga na ndaltaí in achair eile an churaclaim. Tá sé i gceist ag an bhfoireann polasaí drámaíochta a fhorbairt a luaithe agus a bheidh oiliúnt faighte acu ón gClár Tacaíochta don Churaclam Bunscoile lena chinntiú go mbainfear amach aidhmeanna an churaclaim dhrámaíochta ar bhonn níos leanúnaí tríd an scoil.

4.6 Corpoideachas

Cuireann foireann na scoile béim ar leith ar shláinte coirp agus imeachtaí spóirt. Tá moladh tuillte don réamhmhachnamh atá déanta ar phlean praiticiúl a fhorbairt chun obair na scoile a threorú. Nuair a dhéantar athbhreithniú ar an bplean seo ag deireadh na scoilbhliana b’fhiú na gníomhaíochtaí éagsúla a leagan amach do gach rang de réir snáitheanna éagsúla an churaclaim.

 

Soláthraítear raon leathan de ghníomhaíochtaí i dtromlach na snáitheanna. Baintear úsáid mhaith as clós na scoile agus an bpáirc imeartha atá forbartha ar thaobh na scoile nuair a bhíonn an aimsir feiliúnach chuige sin.  Feictear go mbíonn eagar agus rannpháirtíocht iomlán ag na ndaltaí sna gníomhaíochtaí corpoideachais a oireann d’aois, spéis agus riachtanais fhorásacha na ndaltaí. Cuirtear béim inmholta ar scileanna comhoibritheacha, féinmheasa agus muiníne na ndaltaí a fhorbairt tríd an scoil. Baintear úsáid chuí as fearas na scoile le linn na n-imeachtaí uile. Tugtar aire chuí do réamhghníomhaíochtaí agus d’iarghníomhaíochtaí. Tugtar deiseanna do na daltaí freastal ar ranganna snámh ar feadh tréimhse ocht seachtaine gach bliain chun oiliúint uisce a chiallú agus a léirthuiscint. Cuirtear béim ar leith freisin ar chispheil, rugbaí, sacair agus aclaíocht. Feidhmíonn múinteoirí agus tuismitheoirí go deonach  le linn na n‑imeachtaí seo, rud a chuireann go mór le caidreamh agus gaol le tuismitheoirí a neartú. Tugann traenálaí seachtrach tacaíocht do na hoidí scileanna peile a mhúineadh ó rang a haon aníos ar feadh dhá théarma scoile. De bharr nach bhfuil halla ar fáil sa phobal áitiúil cuirtear eispéireas teoranta ar fáil sa ghleacaíocht faoi láthair.

 

4.7 Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte

Aithnítear cur i bhfeidhm an churaclaim Oideachais Shóisialta Pearsanta agus Sláinte (OSPS) ar fud na gnéithe uile de shaol na scoile seo. Déantar anailís chúramach ar chur i bhfeidhm an ábhair seo sa phlean praiticiúil atá forbartha a thugann treoir d’obair na scoile. Bheadh sé tairbheach anois forbairt a dhéanamh ar an bplean chun dea-chleachtas na scoile a aithint agus a chlárú ar bhonn níos cuimsithí. Rinne na tuismitheoirí a rinneadh agallamh orthu le linn na meastóireachta tagairt ar leith don fhíorchumarsáid agus don éiteas deimhneach fáilteach atá cruthaithe sa scoil.

 

Tugtar faoi raon inmholta de ghníomhaíochtaí chun suim, féinmhuinín, scileanna comhoibrithe agus dearctha dearfacha na ndaltaí a fhorbairt. Forbraítear an t-ábhar seo i raon de chomhthéacsanna le haghaidh foghlama agus is léir go bhfuil na daltaí bródúil as an scoil, go bhfuil siad muiníneach a dtuairimí a nochtadh agus measúil lena chéile agus le cuairteoirí.  Baintear úsáid as an clár Misneach agus cairteacha éagsúla ón mBord Sláinte. Tá beartas scoile ar bhia folláin curtha i bhfeidhm go héifeachtach tríd an scoil.

 

Tá beartas forbartha ar Oideachas, Caidrimh agus Gnéasachta (OCG) i gcomhpháirt le tuismitheoirí na scoile agus eagraítear cainteanna le haoichainteoir ón Roinn Sláinte gach ré bhliain ionas go mbeadh na daltaí ar an eolas faoi shaincheisteanna íogaireacha éagsúla. Tuairiscíodh go dtugtar na cainteanna seo do na daltaí tar éis am scoile faoi stiúir na n-oidí agus na dtuismitheoirí. Tá na cuspóirí a chlúdaíonn an clár OCG leagtha amach go soiléir sa phlean scoile. Is léir freisin go ndéantar gach iarracht freastal ar luachanna agus riachtanais dhaltaí ó thíortha eile ar bhonn cuimsithí agus urramaí.

 

Cuirtear deiseanna tairbheacha ar fáil do na daltaí machnamh agus plé a dhéanamh ar shaincheistanna iompraíochta, sábháilteachta agus bulaíochta. Baintear feidhm as am ciorclach agus plé chun an t-ábhar a chur i láthair na ndaltaí. Glacann na daltaí páirt ghníomhach sna díospóireachtaí agus éisteann siad go cúramach lena chéile. Moltar anois breis úsáide a bhaint as obair bheirte agus grúpobair chun a scileanna smaointeoireachta criticiúla, anailíse agus ardoird a  fhorbairt a thuilleadh.

4.8 Measúnú

Is iad na príomhstraitéisí measúnaithe atá á n-úsáid ag an scoil ná breathnóireacht agus ceistiú na n-oidí, samplaí oibre, trialacha deartha ag na hoidí, tionscadail, próifílí foghlama, cláir léinn aonair, obair bhaile, trialacha caighdeánacha agus trialacha diagnóiseacha. Déantar measúnú foirmiúil go bliaintiúil ar gach dalta ó rang a haon aníos chun léargas a fháil ar a riachtanais agus ar a ndul chun cinn sa Mhatamaitic agus sa Bhéarla. Bheadh sé tairbheach straitéisí measúnaithe a aithint don Ghaeilge. D’fhéadfaí feidhm a bhaint as na próifílí Gaeilge atá foilsithe ag an Ionad Taighde Oideachais chun dul chun cinn na Gaeilge a mheas. Tá scóip ann d’úsáid agus d’fhorbairt ionstraimí difriúla measúnaithe tríd an scoil ina n‑áirítear liostaí seiceála, bailiúcháin oibre, féinmheasúnú na ndaltaí féin, próifílí curaclaim agus cuntais mháistreachta chun pleanáil na n-oidí a threorú agus riachtanais na ndaltaí a aimsiú.

 

Tá trialacha diagnóiseacha in úsáid freisin chun eolas níos mó a fháil mar threoir don teagasc. Déantar trialacha scagtha an Belfield Infant Assessment Profile (BIAP) le naíonáin shóisearacha agus tá sé beartaithe i mbliana an Middle Infant Screening Test (MIST) a thabhairt do naíonáin shínsearacha chun a mbuanna agus a riachtanais a aithint agus na spriocanna foghlama sa Bhéarla a phleanáil. Moltar go gcuirtear i bhfeidhm an clár Forward Together dóibh siúd a dteastaíonn cúnamh breise uathu sa Bhéarla.

 

Déantar monatóireacht rialta ar chóipleabhair agus ar obair scríofa na ndaltaí i ngach rang. Seoltar tuairisc scríofa chuig gach tuismitheoir ag deireadh gach bliain agus coinnítear cóip de na taifid in áit lárnach sa scoil. Tionóltar cruinnithe foirmiúla leis na tuismitheoirí sa chéad teárma chun torthaí trialacha agus dul chun cinn na ndaltaí a phlé. Ní foláir plean measúnachta a fhorbairt i gcomhairle le tuismitheoirí na scoile chun na straitéisí measúnaithe

a aontú agus anailís leanúnach a dhéanamh ar dhul chun cinn na ndaltaí. Bheadh sé tairbheach don fhoireann freisin éifeacht an cur chuige agus na straitéisí éagsúla teagaisc a mheas.

 

Léiríonn na torthaí caighdeánaithe is déanaí a bhí le fáil go bhfuil caighdeán maith sroichte ag na daltaí sa Bhéarla, ag tabhairt san áireamh gur sa dara theanga a dhéantar an tástáil orthu. Feictear go bhfuil scóip an caighdeán a ardú i gcoitinne sa Mhatamaitic.  Tugann na daltaí faoina gcuid oibre le díograis agus léiríonn siad go bhfuil suim acu san fhoghlaim.

 

 

5.     Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

5.1 Daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu

Tá an tseirbhís tacaíochta foghlama/ teagasc achmhainne (LS/RT) lonnaithe i Scoil Mhuire sa Turlach Beag agus roinnte leis an scoil seo. Cloítear le critéir na Roinne maidir le roghnú na ndaltaí. Tugtar seirbhís tacaíochta sa Bhéarla agus sa Mhatamaitic do dháréag dalta a bhfuil deacrachtaí foghlama acu ó rang a haon ar aghaidh. Cuirtear an tacaíocht seo ar fáil trí mheán na Gaeilge nó sa Bhéarla ag brath ar riachtanais foghlama na ndaltaí éagsúla. Soláthraítear clár léinn aonair do gach dalta agus déantar teagmháil le hoidí ranga ar bhonn rialta. Déantar athbhreithniú ar na cláir oibre seo chun an dul chun cinn a mheas agus na príomhriachtanais foghlama nua a aithint. Tugtar cóipeanna de na cláir léinn do na hoidí príomhshrutha agus bíonn siad ar fáil freisin do na tuismitheoirí.

 

Soláthraítear an mhúinteoireacht bhreise i seomra tacaíochta foghlama/acmhainne trí nó ceithre uair in aghaidh na seachtaine. Cuirtear pleanáil rialta ar fáil agus úsáidtear bogábhar ríomhaireachta ó am go chéile chun na coincheapa éagsúla a dhaingniú.  Is éifeachtach an fheidhm a bhaintear as na spreagthaí léirithe a úsáidtear le linn an teagaisc chun suim agus tuiscint na ndaltaí a threisiú agus scileanna teanga agus léitheoireachta a fhorbairt. Bunaítear an measúnú ar bhreathnóireacht agus ar cheisitiú an oide amháin. Moltar anois na modhanna measúnaithe atá á n-úsáid a leathnú agus feidhm a bhaint as liostaí seiceála éagsúla agus luaschártaí chun an phleanáil teagaisc agus na spriocanna foghlama a threorú. Ba thairbheach freisin leabhrán baile/scoile a úsáid mar áis cumarsáide idir na teaghlaigh agus an scoil. Moltar plean tacaíochta foghlama a fhorbairt bunaithe ar na Treoirlínte le haghaidh Tacaíochta Foghlama (2000). Tá tús déanta ar chuid den tacaíocht seo a sholáthar i seomraí ranga na ndaltaí. Moltar na dea-iarrachtaí seo. B’fhiú forbairt bhreise a dhéanamh ar an dea‑chleachtas seo agus béim ar leith a leagan ar réamhphleanáil ar thascanna difreáluithe chun cur le héifeacht na foghlama ranga do na daltaí is géire gá.

5.2 Tacaíochtaí eile do dhaltaí: iad siúd atá faoi mhíbhuntáiste agus daltaí ó ghrúpaí mionlaigh nó grúpaí eile

Tá beartas iontrála forbartha agus deimhnithe ag an mbord bainistíochta a léiríonn meon na cothromaíochta, an chomhionnais agus an chuimsithe i leith gach dalta, daltaí le riachtanais speisialta san áireamh.  Cláraítear sa phlean scoile go mbíonn páirt iomlán agus deiseanna cothrom ag gach dalta ar na heispéiris éagsúla curaclaim a sholáthraítear tríd an scoil. Cuirtear scéim cíos leabhar i bhfeidhm tríd an scoil.

 

Tá seachtar dalta idirnáisíúnta ag freastal ar an scoil faoi láthair. Tugtar aird ar éagsúlacht thraidisiúin, teanga, creideamh, nósanna agus cultúr. Tugann an cúntóir teanga breis tacaíochta do na daltaí éagsúla atá ar bheagán Gaeilge. Soláthraítear an tacaíocht seo faoi stiúir na n-oidí sna seomraí ranga éagsúla.  Coimeádtar cuntas ar an obair a chlúdaítear mar is cóir.

 

 

 

 

6.  Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

 

Is iad seo a leanas na príomhnearta a aithníodh sa mheastóireacht:

stair áitiúil i gcoitinne.

mbeartas riaracháin agus curaclaim.

curtha ar fáil agus don athchóiríocht atá déanta ar thimpeallacht na scoile.

 

Mar bhealach le togáil ar na nearta seo agus chun dul i gceann réimsí le haghaidh forbartha, tá na moltaí seo a leanas á ndéanamh:

 

Eagraíodh cruinnithe iarmheastóireachta leis an bhfoireann agus an mbord bainistíochta mar a rinneadh na dréacht-thorthaí agus moltaí na meastóireachta a chur i láthair agus a phlé.