An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

Department of Education and Science

 

 

 

Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRISC

 

 

Scoil Náisiúnta Dhú Thuama

Béal Átha an Fheadha, Co. Mhuigh Eo

Uimhir Rolla: 14193Q

 

 

Dáta na cigireachta: 07 Meitheamh 2006

Dáta eisithe na tuairisce: 26 Deireadh Fómhair 2006

 

 

 

1.      Réamhrá – Comhthéacs agus cúlra na scoile

2.     Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

2.1 An bord bainistíochta

2.2 Bainistíocht inscoile

2.3 Bainistíocht acmhainní

2.4 Bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile

2.5 Bainistíocht daltaí

3.     Cáilíocht na pleanála sa scoil

3.1 An próiseas pleanála sa scoil agus a chur i ngníomh

3.2 Pleanáil don seomra ranga

4.     Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

4.1 Teanga

4.2 Matamaitic

4.3 Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta

4.4 Oideachas Ealaíon

4.5 Corpoideachas

4.6 Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte

4.7 Measúnú agus gnóthachtáil

5.     Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

5.1 Daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu

5.2 Tacaíochtaí eile do dhaltaí: iad siúd atá faoi mhíbhuntáiste agus daltaí ó ghrúpaí mionlaigh nó grúpaí eile

6.     Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise


An Tuairisc seo ar Mheastóireacht Scoile Uile

 

Scríobhadh an tuairisc seo tar éis meastóireacht scoile uile a bheith déanta ar Scoil Náisiúnta Dhú Thuama. Léiríonn an tuairisc torthaí meastóireachta a rinneadh ar obair na scoile ina hiomláine agus déanann sí moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Le linn na meastóireachta bhí cruinnithe réamh-mheastóireachta ag cigirí leis an bpríomhoide, leis na múinteoirí, le bord bainistíochta na scoile agus le tuismitheoirí. Cuireadh an mheastóireacht i gcrích thar thréimhse roinnt laethanta inar thug cigire cuairteanna ar sheomraí ranga agus inar bhreathnaigh cigire ar theagasc agus ar fhoghlaim. Rinne an cigire idirghníomhú leis na daltaí agus leis na múinteoirí, scrúdaigh an cigire obair na ndaltaí agus rinne an cigire idirghníomhú leis na múinteoirí ranga. D'athbhreithnigh an cigire doiciméadú faoi phleanáil scoile agus ullmhú scríofa na múinteoirí. Bhuail an cigire le grúpaí foirne éagsúla de réir mar ba chuí. I ndiaidh na cuairte meastóireachta thug an cigire aiseolas ó bhéal don fhoireann agus don bhord bainistíochta mar gheall ar thorthaí na meastóireachta. Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce i scríbhinn; ní bhfuarthas freagra ón mbord.

 

1.      Réamhrá – Comhthéacs agus cúlra na scoile

 

Tá Scoil Náisiúnta Dhú Thuama suite ar an gcósta i nGaeltacht Iar-Thuaisceart Mhaigh Eo, tuairim is 22km soir ó dheas ó Bhéal an Mhuirthead. Tá an scoil aitheanta mar scoil Ghaeltachta agus tá beirt oidí príomhshrutha agus oide acmhainne ar fhoireann na scoile. Tagann oide tacaíochta foghlama chuig an scoil ar bhonn roinnte chomh maith le comhordaitheoir tuaithe faoin scéim Deis Cothrom do Leanaí faoin Tuath. Nuair a soláthraíodh an tuairisc dheireanach ar an scoil i 1995, bhí sé tuartha ag an am go mbeadh laghdú thart ar 50% ar inrollachán na scoile faoin mbliain 2000 de dheasca titim sa dhaonra. Is amhlaidh a tharla agus anois freastalaíonn 30 dalta, idir bhuachaillí agus chailíní, ar an scoil. Tá ceantar Dhú Thuama aitheanta faoin scéim Ceantair Laga Ard-Riachtanais (CLÁR) atá faoi stiúradh na Roinne Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta, ach, cé go bhfuil forbairt tithíochta ag dul i gcion ar shráidbhailte eile gar do Dhú Thuama, níl rian na forbartha le feiceáil fós ar Dhú Thuama féin. Beidh an t-ionrollachán ag titim arís sa chéad scoilbhliain eile agus is cosúil go bhfanfaidh an t-ionrollachán sna fichidí go ceann roinnt blianta ina dhiaidh sin. Tá meath tagtha freisin ar líon na dteaghlach sa cheantar a bhfuil Gaeilge á labhairt iontu agus is é an Béarla príomhtheanga formhór na ndaltaí agus iad ag teacht ar scoil. Cruthaíonn sé seo fadhbanna don scoil Ghaeltachta seo agus is dúshlán mór é don fhoireann anois Gaeilge a chur chun cinn mar theanga chaidrimh agus theagaisc na scoile.

 

Is é Easpag Chill Eala pátrún na scoile agus cothaítear éiteas Caitliceach inti. Feidhmíonn an scoil mar lárionad an phobail agus bíonn dlúthbhaint ag comhluadar na scoile leis an bpobal áitiúil, leis an eaglais agus le heagrais an cheantair. Is cabhrach tacúil an caidreamh atá le sonrú idir na baill foirne sa scoil agus comhoibríonn siad go fonnmhar le chéile chun aidhmeanna na scoile a chur i gcrích agus láidreachtaí agus cumais na ndaltaí a fhorbairt. Cuirtear fáilte roimh na páirtithe éagsúla i bhfeidhmiú na scoile agus is leas leis an scoil comhairle agus obair leanúnach an bhoird bhainistíochta agus tacaíocht tréan na dtuismitheoirí.

 

2.     Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

 

2.1 An bord bainistíochta

Ceapadh an bord bainistíochta de réir nósanna imeachta cuí agus tionóltar cruinnithe ar a laghad uair sa ráithe chun imeachtaí na scoile a riar agus cúrsaí oideachais a phlé. Déantar gnó na gcruinnithe go hiondúil trí mheán an Bhéarla agus le linn na meastóireachta, reachtálaíodh mórchuid de na cruinnithe leis an mbord trí Bhéarla ar éileamh na mball. Ag gnáthchruinnithe an bhoird is gnách miontuairiscí a léamh agus tuairiscí a fháil ón gcisteoir, ón bpríomhoide agus ó theachta na n-oidí atá i seilbh poist fhreagrachta sa scoil. Is leas leis an scoil scileanna éagsúla bhaill an bhoird agus glacann siad freagracht as tascanna difriúla chun na cúraimí bainistíochta a chomhlíonadh go héifeachtach. Is é an gnó is mó a chaitear am leis le linn cruinnithe ná láimhseáil na scéimeanna agus an mhaoinithe atá ar fáil don scoil. Ina measc siúd áirítear an scéim shóisialta tuaithe, scéim na gcúntóirí teanga, an scéim lóin, scéim shárú ar mhíbhuntáiste, maoiniú ó CLÁR agus deontais na Roinne Oideachais agus Eolaíochta. Le blianta beaga baineadh leas as an maoiniú chun raon áiseanna teagaisc a sholáthar, cuí a chur ar dhíon na scoile, fuinneoga a athrú, dromchla an chlóis a fheabhsú agus an scoil a phéinteáil. Ba thairbheach am faoi leith a chur i leataobh ag cruinnithe freisin chun staidéar a dhéanamh ar imlitreacha agus ar reachtaíocht a théann i gcion ar shaol na scoile agus ar fhreagraíochtaí an bhoird agus na foirne. Tá na tosaíochtaí don todhchaí aimsithe go soiléir ag an mbord i ndialann phleanála agus tá sé i gceist anois ionad cuí laistigh a chur ar fáil don Chorpoideachas, an pháirc peile a throimiú, gairdín scoile a fhorbairt agus tacú le ranganna Gaeilge a eagrú don phobal scoile.

 

Glacann an bord páirt ghníomhach i mbeartais na scoile a fhorbairt agus tá plean scoile ar fáil ina bhfuil beartais chuí ar shláinte agus sábháilteacht, ar iompar, ionrollachán, tinreamh agus caomhnú páistí. Maidir le Mír 9 den Acht Oideachais, 1998, b’fhiú don bhord plean gníomhaíochta a cheapadh anois i gcomhar leis na hoidí agus leis na tuismitheoirí chun stádas ceart a thabhairt don Ghaeilge sa scoil. Is gá seifteanna agus straitéisí a aimsiú chun labhairt na Gaeilge a threisiú agus teagasc na n-ábhar uile curaclaim trí Ghaeilge a éascú. Is leas leis an scoil gur cuireadh tús le ranganna tar éis na Cásca chun an Ghaeilge agus cultúir na Gaeltachta a chur chun cinn i measc an phobail. Tá moladh tuillte ag an mbord as ucht an scoil a chur ar fáil do na ranganna agus ag na hoidí freisin atá bainteach le heagrú na ranganna seo. Comhlíonann an scoil rialacháin na Roinne Oideachais agus Eolaíochta ó thaobh fad na scoilbhliana, fad an lae, méid ranga agus daltaí a choinneáil. Glacann an bord lena fhreagrachtaí ó thaobh oidí a imlonnú agus ina dtaobh sin cuirtear i gcuimhne don bhord gur gá a chinntiú go mbíonn gach oide a fheidhmíonn sa scoil in ann cumarsáid éifeachtach a dhéanamh leis na daltaí trí Ghaeilge.

 

Caitheann an bord dua le cumarasáid agus caidreamh a chothú idir an scoil agus lucht na dtuismitheoirí. Tá na teachtaí ar an mbord lántoilteanach tuairimí na dtuismitheoirí a chur faoi bhráid an bhoird agus bíonn deiseanna ag tuismitheoirí ceisteanna a ardú ag cruinnithe a eagraítear ó am go chéile chun beartais scoile a phlé. Cuirtear beartais ar leith faoi bhráid na dtuismitheoirí agus iad ag clárú daltaí don chéad uair agus seoltar roinnt beartas abhaile freisin. Ag leibhéal na scoile eisítear nótaí agus litreacha go rialta chun imeachtaí a fhógairt agus tá an fhoireann ag smaoineamh anois ar nuachtlitir a chur amach mar áis eile cumarsáide. Cé go bpléitear tuairisc chinn bhliana ag cruinniú an bhoird bhainistíochta, ní mór teacht ar réiteach anois chun olltuairisc ar fheidhmiú na scoile a chur ar fáil do thuismitheoirí ag deireadh gach scoilbhliana. B’fhiú freisin na féidearthachtaí a fhiosrú i dtaobh cumainn thuismitheoirí a bhunú faoi threoir Chumann Náisiúnta na dTuismitheoirí chun idirbhealach foirmiúil eile a chruthú idir údaráis na scoile agus lucht na dtuismitheoirí.

 

Tacaíonn an bord le cumarsáid chuí a chothú idir na baill foirne freisin agus eagraítear cruinnithe i rith na scoilbhliana chun deis a thabhairt do na hoidí feidhmiú i gcomhar lena chéile chun beartais churaclaim agus eagraíochta a fhoirmliú agus cur i bhfeidhm an churaclaim a phlé. Os rud é go bhfuil beirt oidí ar an mbord bainistíochta, déanann sé éascaíocht don bhord cumarsáid a dhéanamh leis an bhfoireann. Ba thairbheach ag an am céanna dá gcasfadh an bord leis an bhfoireann iomlán am éigin i rith gach scoilbhliana chun gnéithe den oideachas a phlé.

 

 

2.2 Bainistíocht inscoile

Tá cúraimí bainistíochta faoi leith cláraithe don phríomhoide agus do shealbhóir phoist fhreagrachta amháin le dualgais speisialta sa scoil. Oibríonn siad araon go héifeachtach as lámha a chéile chun imeachtaí na scoile a eagrú agus chun maoirseacht chóir a dhéanamh ar na daltaí. Caitheann an príomhoide go proifisiúnta le páirtithe uile na scoile agus tá atmaisféar oscailte cairdiúil le sonrú sa scoil. Tugtar aitheantas do bhuanna na n-oidí uile agus tugtar deiseanna dóibh na buanna sin a úsáid agus a threisiú ar mhaithe na n-oidí féin agus na ndaltaí. Tacaíonn an fhoireann go follasach leis an bpríomhoide chun dea-riailbhéas a chur i bhfeidhm sa scoil agus chun próiseas na pleanála uile-scoile a chur i gcrích go córasach. Comhlíontar dualgais riaracháin mar is cóir agus coinnítear croinicí na scoile go beacht cruinn agus suas chun dáta.

 

Sa bhreis ar chúraimí tacaíochta agus maoirseachta, cuimsíonn na dualgais speisialta cúrsaí ríomhaireachta, ealaíona, creidimh, drámaíochta agus spóirt. Tá sé de dhualgas ar shealbhóir an phoist freisin teagmháil a dhéanamh le cuiditheoirí ón gClár Tacaíochta don Churaclam Bunscoile agus cruinnithe pleanála a chomhordú le scoileanna eile sa cheantar. Tugtar faoi na dualgais uile go toilteanach agus go cumasach. Rachadh sé chun leasa na scoile dá ndéanfaí athbhreithniú ar dhualgais na bpost go rialta chun a chinntiú go bhfreastalaíonn siad ar riachtanais tosaíochta na scoile ó thaobh cúrsaí eagraíochta, curaclaim agus tréadacha de. Ba thairbheach amsceideal a shocrú chuige sin agus é a chur san áireamh i bplean straitéiseach na scoile.

 

2.3 Bainistíocht acmhainní

Tá beirt oidí príomhshrutha ar fhoireann na scoile. Feidhmíonn oide amháin sa bhunrang leis na naíranganna agus rang a haon. Feidhmíonn an dara oide san ardrang le ranganna a trí, ceathair, cúig agus sé. Tugtar deiseanna do na ranganna teacht le chéile amanta chun tabhairt faoi ghnéithe den Cheol agus gníomhaíochtaí Amharcealaíona. Tá oide acmhainne ar fhoireann na scoile freisin, ach, toisc nach bhfuil aon dalta sa scoil a thuilleadh a thagann faoi chúram an oide, roinntear an tseirbhís idir cheithre scoil eile sa cheantar agus beidh ionad nua á eagrú sa mhogall scoile don scoilbhliain nua. Déanann oide tacaíochta foghlama freastal ar thrí scoil sa cheantar agus tugtar cuairt ar S.N. Dhú Thuama trí uair sa tseachtain chun múinteoireacht sa bhreis a chur ar fáil sa Bhéarla agus sa Mhatamaitic. Tá an comhordaitheoir tuaithe roinnte ar cheithre scoil agus tugtar seirbhís do S.N. Dhú Thuama lá amháin sa tseachtain agus lá eile sa bhreis in aghaidh na míosa. Is aistarraingt ón seomra ranga an cur chuige is coitianta a chleachtann na hoidí tacaíochta. Ba thairbheach meascán de mhodhanna a fhí isteach sa chleachtas de réir a chéile, tréimhsí a chaitheamh ag feidhmiú i gcomhar leis na hoidí ranga chun raon de straitéisí comhaontaithe a chur chun cinn sa scoil agus tacaíocht a thabhairt do dhaltaí agus iad i mbun oibre sna seomraí ranga.

 

Aithníonn an bord an tábhacht a bhaineann le forbairt ghairmiúil na n-oidí agus tugtar cúnamh agus tacaíocht d’oidí freastal a dhéanamh ar chúrsaí oiriúnacha. Déantar liosta na gcúrsaí sin a chlárú sa phlean scoile ach d’fhéadfaí an beartas ar fhorbairt foirne a leathnú fós chun na straitéisí atá ag an scoil chun taithí a thabhairt d’oidí ar ranganna agus rólanna difriúla a chur in iúl. Ba thairbheach freisin nós imeachta a chlárú maidir le heolas a roinnt ar chomhghleacaithe tar éis d’oidí freastal a dhéanamh ar chúrsaí.

 

Chomh maith le foireann teagaisc na scoile, caitheann cúntóir teanga uair gach lá ag tacú leis na hoidí an Ghaeilge a chur chun cinn. Tagann beirt teagascóirí ceoil agus teagascóir drámaíochta chuig an scoil freisin agus téann tuismitheoir i mbun ranganna Fraincíse leis an ardrang. Cé go bhfuil fiúntas ag baint leis na himeachtaí seo ar fad, b’fhiú athbhreithniú a dhéanamh ar líon na ndaoine atá ag feidhmiú sa scoil in aon seachtain amháin. Is gá a chinntiú go bhfuil cothromaíocht chuí idir na snáitheanna curaclaim lena mbaineann na himeachtaí seo, go gcloítear leis an íosmhéid ama a mholtar a dháileadh ar gach achar curaclaim agus go gcuirtear na himeachtaí san áireamh i bpleanáil na n-oidí ranga. Fostaítear airíoch agus rúnaí freisin ar bhonn páirtaimseartha sa scoil.

 

Is méanar don fhoireann raon fairsing na n-áiseanna teagaisc agus na n-áiseanna teicneolaíochta atá curtha ar fáil ag an mbord chun tacú leis an gclár teagaisc sa scoil. Baintear úsáid cheardúil astu chun foghlaim trí ghníomhaíocht agus trí fhionnachtain a chur ar siúl. Is inmholta mar a bhaintear úsáid as an teicneolaíocht, ach go háirithe, chun cuntais, miontuairiscí agus gnó an bhoird a léiriú, beartais scoile a chur faoi bhráid tuismitheoirí, pleanáil scoile agus ranga a réiteach agus tionscadail a dhéanamh leis na daltaí. Tá raon pacáistí bogábhair ar fáil i ngach rangsheomra freisin a úsáidtear go sainiúil chun díriú ar riachtanais daltaí aonair agus chun ábhar dúshlánach spreagúil a chur faoi bhráid grúpaí beaga agus rang-ghrúpaí. Ba thairbheach liosta na n-áiseanna a chur san áireamh sa phlean scoile agus tagairt shoiléir a dhéanamh do na bealaí gur féidir leis an teicneolaíocht tacú leis an teagasc agus leis an bhfoghlaim i ngach achar curaclaim ag na leibhéil dhifriúla ranga.

 

Is tarraingteach agus is slachtmhar foirgneamh agus fearainn na scoile agus tá ardmholadh tuillte ag cách a chuidigh thar na bliana le feabhsúcháin agus cothabháil na scoile. Tógadh an scoil i 1971 agus soláthraíonn an foirgneamh oifig, stóras, leithris, cistin agus ceithre sheomra ranga. Feidhmíonn seomra ranga amháin mar sheomra teicneolaíochta, leabharlann agus seomra tacaíochta foghlama; baineann na hoidí príomhshrutha úsáid as dhá sheomra eile agus feidhmíonn an ceathrú seomra mar sheomra foirne agus seomra ilfhóinteach. Soláthraíonn na seomraí ranga cóiríocht chompordach. Tá siad geal, glan agus dea-aeráilte agus tá neart spáis iontu chun curaclam 1999 a chur i bhfeidhm go torthúil. Níl an seomra a úsáidtear mar sheomra ilfhóinteach sách mór chun Corpoideachas a eagrú ann agus tá an bord bainistíochta ag súil go n-éireoidh le hiarratas ar dheontas ón Roinn chun athnuachan a dhéanamh ar an bhfoirgneamh agus seomra ilfhóinteach ar mhéid oiriúnach a sholáthar amach anseo. Lasmuigh tá cúirt chispheile, páirc peile agus clós le cluichí tarraingthe ar an dromchla.

 

2.4 Bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile

Tá thart ar ocht gclann déag ag freastal ar an scoil agus tuairiscítear go dtugann tuismitheoirí an-tacaíocht don bhord agus don fhoireann. Déanann siad sár-fhreastal ar chruinnithe scoile, tugann siad an-chabhair ag ócáidí speisialta agus oibríonn siad go díograiseach chun cur le cistí na scoile. Tacaíonn siad go láidir le cur i bhfeidhm an churaclaim ag cuidiú le heagrú gníomhaíochtaí spóirt sa scoil, ag obair i gcomhar lena bpáistí ar obair thionscadail agus ag teacht chuig an scoil amanta chun scileanna agus eolas a roinnt leis na daltaí. Baintear úsáid chórasach as dialanna obair bhaile chun teagmháil rialta a dhéanamh le tuismitheoirí agus cuirtear dhá thuairisc abhaile in aghaidh na bliana ar dhul chun cinn na ndaltaí. Eagraítear cruinnithe chun deis a thabhairt do thuismitheoirí gnóthachtáil a bpáistí a phlé agus cuirtear fáilte freisin roimh theagmhálacha eile idir fhoirmiúil agus neamhfhoirmiúil le linn na scoilbliana. Thug teachtaí na dtuismitheoirí le fios go bhfuil an-mheas ag na tuismitheoirí ar an scoil agus tugadh ardmholadh d’fhoireann na scoile mar gheall ar an ‘open door policy’ atá i réim sa scoil agus ar an bhfáilte a chuirtear roimh thuismitheoirí a bheith gníomhach i saol na scoile. Níl cumann tuismitheoirí ag an scoil, áfach, agus ba thairbheach dá ndéanfaí cumann a bhunú chun ról na dtuismitheoirí in oideachas a bpáistí a mhéadú fós.

 

2.5 Bainistíocht daltaí

Is suntasach go bhfuil an-chomhoibriú idir na hoidí maidir le bainistiú na ndaltaí agus tá beartas frithbhulaíochta curtha i bhfocal ag an bhfoireann i gcomhar leis na tuismitheoirí agus leis an mbord bainistíochta. Braitear atmaisféar dearfach oibre sna seomraí ranga agus dea-chomhoibriú idir na daltaí agus na hoidí. Caitheann na daltaí go béasach cairdiúil le cuairteoirí agus léiríonn siad meas ar a chéile agus iad i mbun oibre, spraoi agus cluichíochta.

 

 

 

3.     Cáilíocht na pleanála sa scoil

 

3.1 An próiseas pleanála sa scoil agus a chur i ngníomh

Tá plean scoile á fhorbairt de réir a chéile i gcomhpháirt le foireann na scoile, leis an mbord bainistíochta agus leis na tuismitheoirí. Bíonn idir an fhoireann agus an bhord páirteach i mbeartais a chur i bhfocal agus tionóltar cruinnithe leis na tuismitheoirí ó am go chéile chun tuairimí a ghlacadh faoi bheartais nua áirithe ar nós an bheartais um oideachas chaidrimh agus ghnéasacha. Tá spriocdhátaí athbhreithnithe aimsithe i gcuid de na beartais agus moltar iad siúd a chur san áireamh sa phlean straitéiseach don scoil agus dátaí athbhreithnithe a shocrú do bheartais eile de réir tosaíochta. Is inmholta faoi mar a dhéantar cur síos i mbeartais áirithe ar an gcaoi gur féidir le tuismitheoirí tacú leis an gcur i bhfeidhm. Ba thairbheach a leithéid de ráitis a fhoirmliú i gcomhar leis na tuismitheoirí agus a chur san áireamh i mbeartais oiriúnacha eile chun aitheantas a thabhairt do thábhacht ról na dtuismitheoirí sa chur i ngníomh.

 

Iniata sa phlean scoile faoi láthair, tá ráitis ar éiteas agus aidhmeanna na scoile chomh maith le beartais ar shláinte agus sabháilteacht, ionrollachán, riarachán, pleanáil, iompar, forbairt ghairmiúil, lónta folláin, úsáid substaintí, obair bhaile, teicneolaíocht eolais agus cumarsáide, oideachas tacaíochta foghlama agus oideachas speisialta. Cuireadh fianaise ar fáil a dhearbhaíonn go bhfuil céimeanna cuí glactha ag an mbord bainistíochta agus ag an bhfoireann chun beartais a fhorbairt atá ag teacht le forálacha i Children First: National Guidelines for the Protection and Welfare of Children (An Roinn Sláinte agus Leanaí, 2004) agus Treoirlínte agus Cur Chuige um Chaomhnú Páistí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, 2004). Cuireadh fianaise ar fáil, leis, a dhearbhaíonn go bhfuil na beartais glactha ag an mbord bainistíochta agus go bhfuil siad curtha i bhfeidhm aige. Táthar tar éis duine idirchaidrimh ainmnithe a cheapadh de réir cheanglas threoirlínte na Roinne.

 

Tá tús maith curtha le forbairt bheartais sna hachair churaclaim atá curtha i bhfeidhm go dtí seo agus is tráthúil anois athbhreithniú a dhéanamh orthu chun an t-ábhar a shainiú go soiléir iontu agus nádúr fiarach an churaclaim i gcomhthéacs ilrangacha a chur san áireamh go críochnúil. Is gá leanúnachas, forchéimniú agus cothromaíocht a chinntiú sna cláir theagaisc ag gach leibhéal ranga agus pleanáil faoi leith a dhéanamh do riachtanais na ndaltaí ó thaobh na Gaeilge de i ngach achar curaclaim.  

 

3.2 Pleanáil don seomra ranga

Cuireann na hoidí ar fad ullmhúchán ar fáil don teagasc idir scéimeanna don fhadtréimhse, don ghearrthréimhse, cláir léinn aonair agus cuntais mhíosúla. Soláthraíonn siad raon de chairteacha agus de léaráidí agus éiríonn leo atmaisféar an léinn a chothú tríd an scoil trí scríbhneoireacht, tionscadail agus obair ealaíona na ndaltaí a chur ar taispeáint go tarraingteach. Réitíonn an phleanáil, den chuid is mó, le snáitheanna agus snáithaonaid an churaclaim agus tá úsáid an gharimshaoil mar sprioc don fhoghlaim le moladh ag rangleibhéal áirithe. Ba thairbheach na comhthéacsanna áitiúla gur féidir a úsáid i ngach achar curaclaim a aimsiú ar bhonn scoile agus a chur san áireamh sa phleanáil do gach leibhéal ranga ar mhaithe le leanúnachas agus comhsheasmhacht. Cuireann easpa foclóra sa Ghaeilge bac le sruth cainte na ndaltaí in achair áirithe curaclaim. Ní mór tabhairt faoi straitéisí uile-scoile agus iad a chur san áireamh sa phleanáil ranga chun réimse cuí foclóra a chur chun cinn ó na bunranganna aníos agus chun muinín a chinntiú sa chumarsáid as Gaeilge i raon níos leithne topaicí agus na daltaí ag dul ó rang go rang.

 

Baintear feidhm as modhanna difriúla measúnaithe chun an phleanáil ranga a threorú in achair áirithe churaclaim. B’fhiú anailís fhoirmiúil a dhéanamh ar thorthaí an mheasúnaithe i ngach achar curaclaim chun gníomhaíochtaí a idirdhealú go cuí ag na leibhéil dhifriúla ranga agus chun clár comhordaithe a chur i bhfeidhm i gcomhar leis an bhfoireann tacaíochta atá ag feidhmiú sa scoil.

 

4.     Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

 

4.1 Teanga

 

An Ghaeilge

Gníomhaíonn na hoidí go dúthrachtach chun suim na ndaltaí a spreagadh sa teanga. Baintear dea-úsáid as geáitsíocht, cairteacha, pictiúir, lipéid, leabhair mhóra, nuachtáin agus scéalta chun tuiscint a ghnóthú ar réimse áirithe teanga agus na daltaí a mhealladh chun caint leanúnach a chleachtadh. Leagtar béim thairbheach ag rangleibhéil áirithe ar chumas na ndaltaí chun ceist a chur a fhorbairt. B’fhiú díriú ar an gcleachtas seo go luath i saol scoile na ndaltaí chun cumarsáid sa Ghaeilge a neartú síos tríd an lá scoile. Múintear cnuasach breá rann agus filíochta ag gach leibhéal ranga agus baineann beocht agus taitneamh leis an aithriseoireacht. Déantar teanga na ndaltaí a shaibhriú go rathúil trí chluichí a imirt agus sceitsí beaga drámaíochta a léiriú. Is inmholta faoi mar a dhéantar traidisiún na hamhránaíochta a chur chun cinn ó rang na naíonán ar aghaidh agus cantar idir amhráin nua-chumtha, amhráin thraidisiúnta agus amhráin ar an sean-nós le fonn.

 

Is tábhachtach anois béim a chur ar líofacht teanga agus pleanáil uile-scoile a dhéanamh chun an Ghaeilge a fhorbairt mar theanga chumarsáide na scoile, sa seomra ranga agus sa chlós araon. B’fhiú chuige sin teanga na n-achar eile curaclaim a chur san áireamh sa chlár Gaeilge faoi na mórthéamaí teanga. Ba thairbheach fothéamaí a aimsiú a chuirfeadh réimse cuí feidhmeanna agus foclóra chun cinn a dhéanfadh freastal ar riachtanais teanga na n-achar eile chomh maith le riachtanais teanga na ndaltaí agus iad i mbun imeartha sa chlós. Is gá an t-ábhar a idirdhealú go soiléir do na rangleibhéil dhifriúla chuige sin agus tacaíocht luachmhar an chúntóra theanga a chur san áireamh sa phleanáil.

 

Leagtar bunchloch d’fhorbairt na litearthachta trí bhéim chuí a chur ar chluichí léitheoireachta, ar fhoneolaíocht na Gaeilge agus ar fhocalaithint. Tugtar deis do na daltaí léitheoireacht i gcomhar agus taoiléitheoireacht a dhéanamh. Baintear feidhm thairbheach as leabhair mhóra, leabhair bheaga, nuachtáin, irisleabhair, fíorleabhair agus teicneolaíocht chun réimse leathan ábhar léitheoireachta a chur faoi bhráid na ndaltaí. Léann na daltaí go cruinn ar an iomlán agus léiríonn siad tuiscint mhaith ar an ábhar.

 

Tugtar deiseanna fiúntacha do na daltaí tabhairt faoi chineálacha difriúla cleachtaí scríbhneoireachta sa Ghaeilge bunaithe ar ábhar na cainte agus na léitheoireachta. Sonráitear forás san obair ó rang go rang agus leagtar béim chóir ar chomhréir agus ar chruinneas gramadaí de réir mar a théann na daltaí in aois sa scoil. Ba thairbheach anois a thuilleadh béime a leagan ar an saorscríbhneoireacht sa Ghaeilge agus cleachtaí scríofa a chomhtháthú le hachair eile an churaclaim chun réimse scileanna cumarsáide na ndaltaí trí Ghaeilge a leathnú fós. Ar an iomlán cláraítear an obair scríofa go slachtmhar ach b’fhiú scéim pheannaireachta a leagan amach chun sprioc na scripte reatha a chur i gcrích go córasach.

 

 

Béarla

Aspects of oral language development, reading and writing are successfully linked at all class levels to provide an integrated approach to the teaching of English. News, rhyme, poetry, story, structured play, drama, brainstorming, discussion, questioning and response are among the strategies used to engage pupils in oral communication. Listening skills are effectively developed at most class levels and pupils participate willingly in oral activities. Interesting contexts are created for pupils to explore and use language in class and group settings, and to develop confidence in presenting views and opinions to a listening audience. Pupils engage with a good range of poetry at each class level and develop praiseworthy standards of recitation as they progress through the school. Further development in this area should emcompass the analysis of language usage and the identification of specific poetry techniques at appropriate class levels.

 

The skills of reading are conscientiously developed in a print rich environment where there is ready access to a wide range of reading materials including games, graded schemes, small books, dictionaries and library books. The development of phonological and phonemic awareness is carefully addressed through appropriately differentiated activities and pupils display a good knowledge of letter names, sounds and letter groupings. Group and individual work is specifically structured to address a wide range of reading abilities in each classroom. Further emphasis will be placed on addressing pupils’ individual reading needs in the forthcoming school year through linking and co-ordinating learning-support activities and programmes being developed under the DEIS initiative in the school.

 

Early writing skills are effectively developed through a variety of tasks and pupils are given regular opportunities to write in various genres and for different audiences. Some experience of webbing, drafting, editing and redrafting is undertaken and Information and Communication Technologies (ICT) are used beneficially to support writing activities at certain class levels. Samples of pupils’ writing are attractively displayed and incorporate poetry, story, class books and project work. Consideration should now be given to reviewing the use of copybooks as a format for developing and monitoring writing skills as pupils progress through the school.

 

4.2 Matamaitic

Cuirtear bunchoincheapa na Matamaitice faoi bhráid na ndaltaí go córasach agus baintear feidhm thairbheach as rainn bheaga, gníomhaíocht agus ceistiú chun an fhoghlaim a dhaingniú. Aithníonn na hoidí an tabhacht a bhaineann le modhanna gníomhacha agus fionnachtana faoi threoir agus tá raon na n-ábhar nithiúil a chuirtear ar fáil i ngach rangsheomra le moladh. Is inmholta freisin faoi mar a dhéantar coincheapa agus airíonna matamaiticiúla a shainmhiniú le cabhar na gcéadfaí. Léiríonn na daltaí tuiscint chreidiúnach ar a bhfuil déanta, gastacht sa ríomhaireacht ó bhéal agus cumas i roghnú straitéisí chun fadhbanna a réiteach. Sonraítear, áfach, deacrachtaí suntasacha i láimhseáil gnéithe áirithe den chlár trí Ghaeilge. B’fhiú anois scagadh a dhéanamh ar theanga na Matamaitice i ngach snáthaonad agus í a chomhtháthú go córasach le ceachtanna forbartha teanga sa Ghaeilge nuair is féidir. Ba thairbheach teanga na n-oibríochtaí coitianta a chomhaontú ar bhonn uile-scoile agus a chlárú freisin sa phlean scoile ar mhaithe le soiléireacht agus comhsheasmhacht, maille leis na straitéisí rathúla atá in úsáid sa scoil i dtaobh meabhrú ar fhíricí. Baintear úsáid as bileoga agus cóipleabhair chun an obair ar phár a chlárú agus rachaidh sé chun leasa ar scileanna léirithe a chur chun cinn go ginearálta dá ndéanfaí córas uile-scoile a shocrú maidir le leagan amach na hoibre sna cóipleabhair.

 

 

4.3 Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta

 

Stair

Tá foireann na scoile ag glacadh páirt sa chlár inseirbhíse sa Stair i mbliana agus tá tús curtha le cur i bhfeidhm an churaclaim ó rang na naíonán ar aghaidh. Baintear dea-úsáid as scéalta traidisiúnta chun suim a spreagadh san am atá thart agus chun tuiscint a ghnóthú ar sheicheamh ama. Éisteann na daltaí go géar leis na scéalta agus léiríonn siad an-suim in ábhar na scéalta a chíoradh agus na heachtraí a athinsint. Leathnaíonn an clár amach de réir mar a théann na daltaí in aois agus baintear feidhm éifeachtach as raon de straitéisí chun sraith topaicí a chíoradh agus scileanna stairithe a chleachtadh lena linn. Déantar roinnt staidéir ar ghnéithe áirithe den Stair áitiúil agus tugtar deiseanna do na daltaí amanta obair a dhéanamh in éindí le stairithe áitiúla mar a tharla le déanaí nuair a rinneadh staidéar ar logainmneacha an cheantair. Tá tús curtha le déantúsáin a bhailiú sa scoil agus ba thairbheach cur leo siúd agus foinsí stairiúla eile a bhailiú ar nós seanléarscáileanna áitiúla, sean-nuachtáin, grianghraif agus raon leabhar cuí chun tabhairt faoin ngné seo ina iomláine.

 

Tíreolaíocht

Tá obair spéisiúil ar súil ag na daltaí san achar seo curaclaim agus tá sé i gceist ag an bhfoireann plean uile-scoile a chur i bhfocal anois tar éis freastal a dhéanamh ar chlár inseirbhíse na scoilbhliana seo. Bunaítear ábhar an teagaisc faoi láthair ar an gceantar máguaird den chuid is mó. Dírítear aird na ndaltaí ar a dteaglaigh féin, ar an saol sa cheantar, ar an aimsir, ar athruithe séasúracha agus ar roinnt gnéithe fisiceacha an cheantair agus na tíre. Tugtar deis dóibh dul ar siúlóidí sa cheantar in éindí le saineolaí agus déantar an obair a chomhtháthú go héifeachtach leis an obair sna hAmharcealaíona. Tá an scoil ag glacadh páirt sa tionscadail náisiúnta FÍS atá á reachtáil ag an Ionad don Teicneolaíocht san Oideachas in gcomhar le hIonad Oideachais Chontae Mhuigheo. Mar chuid den obair, treoraítear na daltaí go sainiúil chun dul i mbun staidéar a dhéanamh ar an aimsir, ar chomharthaí réamhfháisnéise agus ar thionchar na haimsire ar an saol. Baintear sárúsáid as teicneolaíocht na scoile chuige sin agus tugtar deis do na daltaí dul i ngleic le teicneolaíocht físe chun scannán a dhéanamh bunaithe ar an ábhar. Chun forbairt a dhéanamh ar an gclár Tíreolaíochta sa scoil is gá díriú anois ar phlean uile-scoile a leagan amach a chinntíonn leithead, cothromaíocht agus forchéimniú i gcomhthéacs ilrangacha na scoile. Ba thairbheach freisin raon de léarscáileanna, cairteacha agus leabhair eolais a chur ar fáil le tacú leis an teagasc trí Ghaeilge. 

 

Eolaíocht

Aithníonn na hoidí an tábhacht a bhaineann le himscrúdú praiticiúil i bhforbairt na scileanna eolaíochta. Tugtar deiseanna do na daltaí breathnóireacht agus tuar a dhéanamh agus eagraítear trialacha beaga chun airíonna ábhar a iniúchadh. Déantar staidéar ar dhúile bheo agus coinnítear boird dhúlra sna seomraí ranga. Léirítear an-suim sna himeachtaí idir láimhe agus déantar tuairisciú eolach ar a bhfuil déanta. Tá an scoil an-bhródúil as an scannán ‘An Bradán’ a rinneadh sa scoilbhliain dheireanach mar chuid de thionscadail FÍS. Tugadh deis do na daltaí agus iad i mbun na hoibre sin cuairt a thabhairt ar mhonarchan éisc sa cheantar, eolas a bhailiú agus a chur i láthair, scéal a chumadh agus dráma a léiriú. Is inmholta mar a thacaíonn tuismitheoirí agus muintir na háite leis an obair san achar seo curaclaim agus mar a dhéantar an fhoghlaim a chomhtháthú le hachair eile an churaclaim. Tá plean scoile réitithe ag an bhfoireann san Eolaíocht agus ba thairbheach dá ndéanfaí athbhreithniú air anois chun réimse na hoibre a shoiléiriú ag na rangleibhéil dhifriúla agus an forchéimniú a chur in iúl.

 

4.4 Oideachas Ealaíon

 

Na hAmharcealaíona

Oibríonn na hoidí i gcomhar lena chéile chun gnéithe éagsúla den chlár a chur i láthair na ndaltaí agus baineann na daltaí taitneamh agus tairbhe as na himeachtaí uile. Cuirtear raon de mheáin ar fáil chun déanamh na healaíne a chur chun cinn agus caitear dua le saothar na ndaltaí a chur ar taispeáint. Léiríonn na taispeántais réimse leathan gníomhaíochtaí, éagsúlacht teicníochtaí, comhtháthú ceardúil agus forás breá. Ba thairbheach anois réimse na hoibre a leathnú amach a thuilleadh chun cothromaíocht a ghnóthú sa chlár idir gníomhaíochtaí léirithe nó déanta agus deiseanna breathnaithe agus freagartha. Chuige sin tá áiseanna ag teastáil ón scoil – gloiní formhéadúcháin, priontaí de shaothair ealaíne, leabhair ealaíne le léaráidí cuí agus sleachta ar shaoil na n-ealaíontóirí agus ar fhoirmeacha éagsúla ealaíne. Ba thairbheach freisin clár a leagan amach chun teanga na n-amharcealaíona a chur chun cinn go córasach ó ranganna na naíonán ar aghaidh.

 

Ceol

Is álainn mar a chuireann an clár ceoil le hatmaisféar agus saíocht na scoile. Tá féith an cheoil go láidir i measc na n-oidí agus feidhmíonn siad in éindí lena chéile chun gnéithe an cheoil a chur chun cinn sa scoil. Tá ar chumas na ndaltaí cnuasach álainn amhrán i stíleanna difriúla i nGaeilge agus i mBéarla a chanadh go binn ceolmhar. Tugtar faoi éisteacht le agus freagairt don Cheol freisin agus bíonn deiseanna ag an mbunrang cnaguirlisí a sheinm mar thionlacan d’amhráin áirithe. Tagann teagascóir ceoil chuig an scoil chun a chur ar chumas na ndaltaí san ardrang cloigíní a sheinm. Is inmholta mar a fheidhmíonn na hoidí i gcomhar leis an teagascóir chun stór ilghnéitheach fonn a mhúineadh agus forbraítear feasacht ar litearthacht an cheoil go sciliúil lena linn. Tagann teagascóir eile ceoil chuig an scoil chun stór álainn fonn a mhúineadh do na daltaí ar an bhfeadóg stáin. Is léir go mbaineann na daltaí taitneamh agus tairbhe as na himeachtaí seo uile agus bíonn deiseanna acu ceol a léiriú go poiblí i rith na scoilbhliana. Tá tús curtha le plean uile-scoile a fhorbairt sa Cheol agus ba thairbheach na gníomhaíochtaí ceoil seo ar fad a chur san áireamh ann faoi na snáithaonaid chuí agus codanna den chlár a réiteach freisin leis an gclár faoi fheasacht cultúir sa phlean scoile don Ghaeilge. 

 

Drámaíocht

Baintear leas as cur chuige comhtháite agus as am discréideach chun gnéithe na drámaíochta a chur chun cinn sa scoil. Bíonn idir dhrámaíocht phróiseasach agus dhrámaíocht léirithe ar súil agus déantar na himeachtaí a chomhtháthú go tairbheach leis an mBéarla agus leis an nGaeilge ach go háirithe. Tagann teagascóir drámaíochta chuig an scoil chun tacú leis na hoidí an clár drámaíochta a chur i bhfeidhm agus bíonn an cúntóir tacaíochta teanga ag plé leis an drámaíocht freisin chun líofacht sa Ghaeilge a chothú. Is ceardúil mar a chruthaítear suímh shamhlaíocha chun tréithe daoine a iniúchadh agus mar a chuirtear ar chumas na ndaltaí mím a úsáid chun mianta agus mothúcháin a léiriú. Cuirtear le réimse teanga na ndaltaí sa Ghaeilge trí dheiseanna a thabhairt dóibh comhthéacsanna difriúla a léiriú tríd an drámaíocht. Déantar muinín, tréithe pearsanta agus tallanna na ndaltaí a threisiú agus a chur chun cinn go healaíonta le linn na n-imeachtaí uile.

 

4.5 Corpoideachas

De dheasca easpa cóiríochta istigh tá cur i bhfeidhm an achair seo churaclaim ag brath go mór ar an aimsir. Baintear úsáid as clós na scoile, an chúirt chispheile agus an pháirc peile chun luailí agus gníomhaíochtaí spóirt, lúthchleasa agus eachtraíochta a dhéanamh. Baintear úsáid as an seomra ilfhóinteach le haghaidh damhsa. Cuirtear raon maith fearas ar fáil sa scoil agus baintear úsáid éifeachtach as chun comhordú, scileanna comhoibritheacha agus scileanna na gcluichí a fhorbairt. Cé go bhfuil suíomh álainn ag an scoil in aice na farraige, níl foscadh ar bith le fáil ón ngaoth agus, mar a tharla lá le linn na meastóireachta, imíonn liathróidí, cóin, bileoga oibre agus fearas go héasca le gaoth. In ainneoin na ndeacrachtaí seo, stiúrtar na gníomhaíochtaí Corpoideachais go cumasach agus is inmholta mar a chuirtear an Ghaeilge chun cinn lena linn. Mealltar rannpháirtíocht iomlán na ndaltaí agus is léir go mbaineann taitneamh agus tairbhe leis na himeachtaí uile.

 

4.6 Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte

Baintear úsáid as cur chuige comhtháite agus as am discréideach chun aidhmeanna an chláir san Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte a bhaint amach. Téann éiteas na scoile go mór i gcion ar na daltaí freisin chun mothú freagrachta pearsanta a fhorbairt agus nósanna dea-iompair a chothú. Eagraítear am ciorlach san dá rang chun deis a thabhairt do na daltaí saincheisteanna a phlé agus glacann an comhordaitheoir tuaithe freagracht as gnéithe de chláir náisiúnta le fócas speisialta a dhéanamh le grúpaí áirithe daltaí.

 

Tacaíonn na tuismitheoirí go mór leis na beartais a cuireadh le chéile san achar seo curaclaim. Oibríonn siad i gcomhar leis na hoidí chun na daltaí a spreagadh chun bia shláintiúil a ithe le linn scoile agus tá an scoil ag glacadh páirt i dtreoirscéim faoi láthair a chuireann lónta speisialta ar fáil. Mar chuid den snáithaonad Sábháilteacht agus Cosaint bíonn deis ag ranganna áirithe saincheisteanna sábháilteachta a phlé le tuismitheoirí a bhfuil saineolas acu ar shábháilteacht a chothú i suímh éagsúla. Tá forbairt an chláir san oideachas caidrimh agus gnéasacha faoi lánseol ag an scoil agus bíonn deis ag tuismitheoirí gnéithe den chlár a phlé le haoiléachtóirí ag cruinnithe speisialta a eagraítear. 

 

4.7 Measúnú agus gnóthachtáil

Cuimsíonn na modhanna measúnaithe atá á n-úsáid ag na hoidí sa scoil breathnóireacht oide, liostaí seiceála, bailiúcháin oibre, samplaí oibre, tionscadail, cláir léinn aonair, próifíli, tascanna agus trialacha a dhearann na hoidí féin agus trialacha caighdeánacha. Baintear úsáid astu chun léargas a thabhairt ar dhul chun cinn na ndaltaí, chun cuidiú le pleanáil obair ranga, obair ghrúpa agus obair aonair, agus chun eolas a thabhairt do thuismitheoirí. Déantar monatóireacht rialta ar obair scríofa na ndaltaí ach b’fhiú córas na gcóipleabhar a imscrúdú agus a mheas mar áis eile mheasúnaithe ar na hachair éagsúla curaclaim. Ba thairbheach béim níos láidre a leagan ar ról an mheasúnaithe anois ar bhonn uile-scoile chun léargas cruinn a ghnóthú ar dhul chun cinn na ndaltaí ó bhliain go bliain maidir le cuspóirí foghlama, tuiscint na gcoincheap, forbairt scileanna agus múnlú dearctha. B’fhiú don fhoireann iomlán na rólanna measúnaithe idir mhúnlaitheach, dhiagnóiseach, shuimitheach agus mheastóireacht a chíoradh agus teicníochtaí measúnaithe a aontú ar bhonn scoile chun éifeacht straitéisí teagaisc a mheas, riachtanais foghlama na ndaltaí a aimsiú, eispéiris oideachasúla cuí a roghnú do na daltaí agus pleanáil na n-oidí a threorú.

 

Cláraíonn na hoidí taifid ar thorthaí trialacha idir chaighdeánacha agus fhéindeartha, déantar athbhreithniú rialta ar chláir léinn aonair agus coinnítear cuntais mhíosúla ar dhul chun cinn na hoibre. Tugtar deis do thuismitheoirí torthaí trialacha agus dul chun cinn a bpáistí a phlé ag na comhdhálacha a eagraítear chuige sin agus cuirtear tuairisc scríofa abhaile faoi dhó sa bhliain. Ar an iomlán léiríonn na daltaí an-suim san fhoghlaim agus tugann siad faoin obair sna hachair éagsúla le fonn agus le díograis.

 

 

 

 

 

 

5.     Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

 

5.1 Daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu

Tugann an t-oide tacaíochta foghlama cuairt ar thrí scoil chun tacaíocht a sholáthar do dhaltaí a bhfuil deacrachtaí léinn nó riachtanais speisialta acu. I nDú Thuama, déantar daltaí a aistarraingt ó rang a trí ar aghaidh. Tugtar múinteoireacht sa bhreis do naonúr sa Bhéarla agus do sheachtar sa Mhatamaitic. Soláthraítear próifílí cuimsitheacha ar na daltaí agus cuirtear pleanáil shoiléir ar fáil a dhéanann freastal ar na riachtanais tosaíochta a aimsítear. Baintear leas as raon de straitéisí chun scileanna teanga agus léitheoireachta a fhorbairt agus tuiscint ar choincheapa na Matamaitice a chur chun cinn. Déantar teagmháil rialta leis an oide ranga agus coinnítear obair na ndaltaí i gcomhaid aonair mar áis teagmhála agus measúnaithe. Tugtar deiseanna do thuismitheoirí cláir léinn na ndaltaí a phlé agus déantar athbhreithniú rialta orthu. Tá fearas teicneolaíochta, raon bogábhair agus neart áiseanna teagaisc ar fáil sa scoil chun tacú leis an teagasc. B’fhiú, agus na seirbhísí tacaíochta á gcomhordú sa scoil sa scoilbhliain nua, féachaint chuige go gcuirtear tús le clár luath-idirghabhála sa scoil. Ba thairbheach freisin córas foirmiúil a aontú chun dul i gcomhairle le tuismitheoirí agus oidí le linn na dtréimhsí athbhreithnithe.

 

5.2 Tacaíochtaí eile do dhaltaí: iad siúd atá faoi mhíbhuntáiste agus daltaí ó ghrúpaí mionlaigh nó grúpaí eile

Tá an scoil aitheanta faoin Scéim Shárú Chinniúin an Mhíbhuntáiste i dteannta le trí scoil eile sa cheantar. Feidhmíonn comhordaitheoir tuaithe idir na scoileanna chun tacaíocht sa bhreis a thabhairt d’oidí agus do thuismitheoirí freastal a dhéanamh ar riachtanais foghlama na ndaltaí, ar na riachtanais litearthachta agus uimhearthachta ach go háirithe. Tá an comhordaitheoir tuaithe ag feidhmiú sa scoil le bliain anuas agus go hiondúil caitear lá amháin in aghaidh na seachtaine i mbun oibre sa scoil. Ullmhaítear clárama i gcomhar leis na hoidí ranga agus déantar daltaí a aistarraingt i rang-ghrúpaí chun tabhairt faoi ghníomhaíochtaí réamhléitheoireachta, fóneolaíochta agus léitheoireachta. Baintear leas as scéalta chun scileanna teanga a chur chun cinn agus tugtar go héifeachtach faoi raon de ghníomhaíochtaí bunaithe ar choincheapa matamaiticiúla mar chuid de chlár corpoideachais rang-ghrúpaí áirithe. Tugtar faoi ghnéithe áirithe den chlár san Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte de réir rang-ghrupaí agus le linn na meastóireachta bhí clár um mhí-úsáid substaintí á dhéanamh le ranganna a cúig agus a sé. Tá sé i gceist ag an gcomhordaitheoir forbairt a dhéanamh ar an tseirbhís sa scoilbhliain nua agus cláir sa bhreis a thosú i gcomhar leis na hoidí agus na tuismitheoirí chun díriú go géar ar riachtanais sa litearthacht agus san uimhearthacht.

 

Toisc go bhfuil an scoil lonnaithe sa Ghaeltacht cuireann an Roinn Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta seirbhís ar fáil faoi Scéim na gCúntóirí Teanga chun tacú le daltaí Gaeilge a fhoghlaim, go mór mór daltaí nach bhfuil Gaeilge á labhairt sa bhaile acu. Tá togha na Gaeilge ag an gcúntóir agus roinntear uair a chloig sa lá ar ghrúpaí áirithe daltaí chun tabhairt faoi chluichí teanga, cómhrá agus drámaíocht chun cumas labhartha na ndaltaí sa Ghaeilge a chur chun cinn. Ba thairbheach anois, agus an plean scoile sa Ghaeilge á athbhreithniú, clár tacaíochta an chúntóra a chur san áireamh agus a fhorbairt de réir riachtanais tosaíochta na ndaltaí sa Ghaeilge agus sna hachair eile churaclaim.

 

 

6.     Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

 

Is iad seo a leanas na príomhláidreachtaí agus na príomhachair ar díth forbartha a aithnítear sa mheastóireacht:

 

 

 

Mar bhealach le tógáil ar na buanna seo agus le díriú ar réimsí a gcaithfear forbairt a dhéanamh orthu, moltar na príomhphointí seo: