An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

Department of Education and Science

  

 

Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRISC 

 

 

Scoil Náisiúnta Inbhear

Barr na Trá, Béal an Átha, Co. Mhaigh Eo

Uimhir Rolla: 12568A

 

  

Dáta na cigireachta: 09 Márta 2006

Dáta eisithe na tuairisce: 22 Meitheamh 2006

 

 

 

Réamhrá

1. Caighdeán na bainistíochta scoile

1.1    An bord bainistíochta

1.2   Bainistíocht inscoile

1.3   Bainistíocht acmhainní

2. Caighdeán na pleanála scoile

2.1 An próiseas pleanála scoile agus a bhfuil sa phlean scoile

2.2 An plean scoile a chur i bhfeidhm agus an tionchar a bheidh aige sin

3. Caighdeán na foghlama agus an teagaisc i réimsí curaclaim

3.1 Teanga

3.2 Matamaitic

3.3 Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta (OSIE)

3.4 Oideachas sna hEalaíona

3.5 Corpoideachas

3.6 Oideachas Sóisialta, Pearsanta, agus Sláinte (OSPS)

3.7 Measúnacht agus gnóthachtáil

4. Caighdeán na tacaíochta do dhaltaí

4.1 Foráil do dhaltaí ag a bhfuil riachtanais speisialta oideachais

4.2 Foráil do dhaltaí a thagann ó chúlraí atá faoi mhíbhuntáiste

5.  Achoimre ar thorthaí agus moltaí d’fhorbairt amach anseo


 

An Tuairisc seo ar mheastóireacht uile scoile

 

Scríobhadh an tuairisc seo tar éis meastóireacht scoile uile a bheith déanta i Scoil Náisiúnta Inbhear. Léiríonn sí torthaí meastóireachta a rinneadh ar obair na scoile ina hiomláine agus déanann sí moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Le linn na meastóireachta bhí cruinnithe réamh-mheastóireachta ag an gcigire leis an bpríomhoide, leis na múinteoirí, le bord bainistiochta na scoile agus le hionadaithe na dtuismitheoirí. Cuireadh an mheastóireacht i gcrích thar tréimhse roinnt laethanta inar thug an cigire cuairt ar sheomraí ranga agus inar bhreathnaigh sé ar theagasc agus ar fhoghlaim. Rinne sé idirghníomhú leis na daltaí agus leis na múinteoirí, scrúdaigh sé obair na ndaltaí agus rinne sé idirghníomhú leis na múinteoirí ranga. D’athbhreithnigh sé doiciméadú faoi phleanáil scoile agus ullmhú scríofa na múinteoirí. Bhuail sé le grúpaí foirne éagsula mar ba chuí. I ndiaidh na cuairte meastóireachta thug an cigire aiseolas ó bhéal don fhoireann agus don bhord bainistiochta mar gheall ar thorthaí na meastóireachta.  Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile ar a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce; ba rogha leis an mbord glacadh leis an tuairisc gan freagra a thabhairt.

 

 

Réamhrá

 

Tá Scoil Náisiúnta an Inbhir suite taobh le Cuan an Inbhir i bparóiste Chill Chomáin ar chósta iar-thuaidh de Chaontae Mhaigh Eo. Tógadh an scoil Ghaeltachta seo i 1885, tar éis de scoil cois claí agus scoileanna eile  dúnadh síos a bhí ag feidhmiú sa cheantar ó ar a laghad 1830.  Is soiléir áfach go raibh traidisiún leanúnach scolaíochta sa cheantar agus suim láidir ag na tuismitheoirí san oideachas go stairiúil agus ní aon eisceacht tuismitheoirí an lae inniu. Gabhann eiteas oibre agus misean pobail le gníomhú na scoile seo i gcoitinne agus dearbhaíonn an fhoireann scoile go mar leas agus tacaíocht don fhorbairt phobail a bhraitheann siad ról na scoile. Seasann an t-ionrollachán scoile faoi láthair ag trí scór dalta, agus is ag isliú atá an tinnreamh le cúpla bliain. Faoi láthair tá ceathrar cláraithe ar fhoireann buan na scoile, príomhoide agus triúr cúntóir ranga lán-aimseartha. Chomh maith leo seo tá oide acmhainne, oide tacaíochta foghlama agus comhordaitheóir oideachais faoin scéim do chothromú deiseanna do dhaltaí ag freastal go páirt-aimseartha ar an scoil chomh maith. Déanann said freastal ar an scoil ar bhonn  roinnte le scoileanna eile sa cheantar agus is ais-tharraingt daltaí ó na ranganna an múnla coitianta oibre atá acu uile.

 

Is de bhunadh na feirmeoireachta, na farraige agus na tionscoil seirbhíse gaolmhara cuid mhaith de na daltaí cé go bhfuil céadatán den daonra a mbíonn ar íocaíochtaí leasa shóiséalaigh chomh maith. Is é Easpag Chill Eala pátrún na scoile agus maireann eiteas tréan carthanach Críostúil inti. Bíonn dlúthbhaint ag comhluadar na scoile leis an bpobal áitiúil, leis an eaglais agus le heagrais an cheantair.  Tugadh le fios go n’oibríonn na páirtithe scoile, an bórd bainistíochta, an fhoireann scoile agus comhairle na  dtuismitheoirí, as láimha a chéile chun timpeallacht slán spreagúil a chruthú agus curaclam leathan cuí a sholáthar do na daltaí.

 

 

1. Caighdeán na bainistíochta scoile

 

1.1    An bord bainistíochta

Reachtálaíodh formhór den chruinniú leis an mbórd bainistíochta agus le comhairle na dtuismitheoirí trí Bhéarla ar bhonn éilimh ó na páirtithe sin. Ceapadh an bord bainistíochta de réir na nósanna imeachta cuí agus tionóltar dhá chruinniú in aghaidh an ráithe, chun imeachtaí na scoile a riaradh agus cúrsaí oideachais a phlé.  Cuirtear beartais na scoile faoi bhráid an bhoird ó am go chéile agus sonraítear gur shíníodh na beartais dheireannacha ag deireadh mí Feabhra seo caite. Faoi láthair tá an bord chun dul i gcomhairle leis na tuismitheoirí chun athbhreithniú a dhéanamh ar bheartais éagsúla i bhforbairt an fhoirgnimh agus an phleanscoile. Tá gá anois le scoil nua a thógáil sa cheantar seo agus moltar don bhord bhainistíochta dul i mbun idirghábhála leis an rannóg pleanála agus tógála scoile san Roinn Oideachais agus Eolaíochta chun an proiseas seo a thosú.  

 

Aithníonn an bord freagrachtaí dleathacha atá faoina chúram agus tá ráiteas sláinte agus sábháilteachta, cód iompair agus beartais ar ionrollachán, oideachas speisialta, bulaíocht, forbairt foirne, cothromaíocht deiseanna, caomhnú agus cosaint páistí agus córas maoirseachta ináirithe sa phlean scoile chomh maith le raon leathan gníomhaíochtaí eile curaclam. Féachtar chuige go mbíonn tuismitheoirí á gcur ar an eolas faoi dhul chun cinn a bpáistí trí chruinnithe a eagrú uair sa bhliain agus cuirtear fáilte roimh theagmhálacha eile idir fhoirmeálta agus neamhfhoirmeálta le linn na scoilbliana. Tá athbhreithniú á dhéanamh faoi láthair ar an bpleanscoile féin i bhfianaise na tuairisce seo agus moltar anois stadas Gaeltachta agus teagasc na Gaeilge sa scoil a chur arais arís i gcroílár na hoibre. Is gá den bhord freisin plean gníomhaíochta a cheapadh don scoil faoí mhír 9 den Act Oideachais chun cabhrú leis na feachtais caomhnaithe agus forbartha teanga atá ar siúl sa phobal. Ní mór chomh maith a chinntiú gur féidir leis na hoidí ar fad a thugann seirbhís sa scoil Ghaeltachta seo a bheith in ann cumarsáid a dhéanamh leis na daltaí trí Ghaeilge. Cé go dtáinig cuid mhaith de na cleachtais scoile mar oidhreacht ag an mbord atá ag feidhmiú faoi láthair, pléadh leis an mbórd na bealaigh éagsúla chun úinéaracht don phleanscoile nua a roinnt leis na tuismitheoirí chomh maith agus nósanna coitianta cleachtais a athrú sa scoil. Coinnítear taifid ar thinreamh na ndaltaí ach is gá feasta rialacha na Roinne Oideachais agus Eolaíochta a chur i bhfeidhm ó thaobh croinicí scoile agus is gá úsáid a bhaint as na hirísí oifigiúla chuige sin.

 

Tá moladh tuillte ag an mbord as an méid tacaíochta a thugtar don fhoireann chun timpeallacht tarraingteach léinn a chruthú. Glacann siad leis gurbh í bun aidhm na scoile go mbeadh gach uile dalta sábháilte sona agus suáilceach ar scoil agus go bhfaigheadh siad deiseanna forbartha agus foghlama de réir a gcumais. Is leas leis na daltaí freisin na háiseanna do chluichí lasmuigh atá curtha ar fáil cosúil leis an  bpáirc imeartha deisithe le hais na scoile. Moltar áfach, plean straitéiseach forbartha a réiteach don scoil anois, na tosaíochtaí cothabhála a chlárú ann chomh maith leis an teagmháil riachtannach a dhéanamh leis an rannóg foirgníochta san Roinn Oideachais agus Eolaíochtaí, chun na háiseanna uile scoile a thabhairt suas chun dáta.

 

Dearbhaítear go mbíonn teagmháil rialta ag cathaoirleach an bhoird bhainistíochta leis an bpríomhoide agus le foireann na scoile. Fíosraíodh le linn na tuairisce na féidireachtaí le nuachtlitreacha scoile a eisiúint ó am go chéile, go háirithe i bhfianaise na proisis forbartha atá beartaithe agus an córas leathan bhanda sa scoil. Chuige seo moltar athnuachan a dhéanamh ar an t-ionad teicneolaíocht a bunaíodh sa scoil sé bliana ó shin de dheasca rannpháirtíocht buacach na scoile i dtionscamh teicneolaíochta idirscoileanna go náisiúnta agus go hidirnáisiúnta. Moltar  inniúlacht, scileanna agus samhlaíocht an oide atá freagrach as an obair seo ach is gá anois athnuachán a dhéanamh ar an treallamh atá ar fáil sna blianta beaga ata romhainn. Pléadh freisin na féidireachtaí le cláir oideachasúla don aosach nó dara deis, a eagrú faoí stiúir an chomhordaitheóra oideachais agus i gcomhair le comhairle na dtuismitheoirí, Coiste Ghairmoideachais Mhaigh Eo, Údarás na Gaeltachta agus fundúireachtaí eile go háitiúil. Soaraíodh le linn na réamhchomhdhála le hionadaithe na dtuismitheoirí, go gcuireann siad an-suim i bhfeidhmiú na scoile agus gnóthaíonn said go díograiseach chun tacaíocht a thabhairt d’imeachtí uile na scoile. Beartaíodh le linn na tuairisce go bhfíosrófaí na féidireachtaí le cumann tuismitheoirí a chlárú mar chuid de Chumann Náisiúnta na dTuismitheoirí.

 

1.2   Bainistíocht inscoile

Tá cúraim bhainistíochta inscoile ar an phríomhoide le ceithre bliana anois agus cinntíonn sí go mbíonn atmaisféar suáilceach fáiltiúil sa scoil do chuairteoirí agus do na páirtíthe éagsúla. Faigheann sí tacaíocht inmholta agus feasach ón bpríomhoide tánaisteach agus ó na hoidí ranga. Is mór leo mar fhoireann go bhfaigheann na daltaí seirbhís forásach oideachais a ullmhaíonn iad don saol agus dona deiseanna iarbhunoideachais atá ar fáil dóibh sa cheantar. Is gá áfach, forbairt a dhéanamh anois ar an structúir bhainistíochta inscoile trí choiste stiúrtha inscoile a cheapadh. Is gá  gur ag eascairt óna postanna freagrachta a bhunaitear an coiste seo, d’fhonn dualgais forbartha curaclaim, taifead ar dhul chun cinn, cleachtais, leithead agus seachadadh curaclam chomh maith le monatóireachta curaclaim agus modheolaíochta a cheangal leis an structúir nua seo. Is gá athbhreithniú a dhéanamh ar an gcur chuige le linn cruinnithe foirne, cleachtais cláir cruinnithe agus taifid cinnithe a chothú d’fhonn córas comhpháirtíochta bainistíochta a oireann do riachtanais na scoile a chur i bhfeidhm. Is fiú freisin taithí cuí cinnireachta agus freagrachta a scaipeadh ar na baill foirne uile. Moltar tabhairt faoi athbhreithniú a dhéanamh ar an bpleanscoile chun cuinsí timpeallachta a shainniú ann, aitheantas Gaeltachta na scoile a bheith lárnach sa phlean, agus go ndéanfaí amsceidil a shocrú do na spriocanna oibre  agus do na thráthanna athbhreithnithe sa todhchaí. Tá obair fhiúntach déanta leis an bpróiséas pleanála i ranna áirithe sa scoil agus tá dúthracht á chaitheamh le curaclam athbhreithnithe 1999 a chur i bhfeidhm go torthúil. Is gá anois, athbhreithniú iomlán a dhéanamh ar clár oibre na naoínán, pleanáil chuimsitheach a dhéanamh don chlár foghlama agus teagaisc, cursaí peideolaíochta a chur san áireamh, chun a chinntiú go mbíonn curaclam shásúil le leithead, comhmheá agus téagar ar fáil a bheadh ag teacht le prionsabail agus cleachtais an churaclaim athbhreithnithe agus ag tabhairt aitheantas don Ghaeilge mar theanga foghlama agus teagaisc.

 

1.3   Bainistíocht acmhainní

Déantar na ranganna a roinnt ar na hoidí ina gcomhbhuíonta sa chaoí go mbíonn na  naíonáin, na ranganna sóírearacha, na meán-ranganna agus na hárdranganna astu féin mar rang-ghrúpaí le cothromaíocht uimhris réasúnta eatarthú. Malartaíonn na hoidí ranganna le chéile ar uairibh le linn na bliana ar mhaithe leis an gcuraclam a leathnú agus taithí ar leith a roinnt leis na daltaí. Gníomhaíonn oide acmhainne go páirtaimseartha sa scoil chun freastal ar dhalta le riachtanais ar leith agus tagann oide tacaíochta foghlama nua-cheaptha ó thús na bliana chun na scoile ar feadh ceithre lá go leith sa tseachtain.Tagann an comhordaitheóir oideachais d’fhonn cothromú deise a chinntiú do pháistí, chun an scoil faoi dhó sa tseachtain. Tá rúnaí páirtaimseartha ag gníomhú le foireann na scoile freisin agus dearbhaítear go dtugann sí tacaíocht chuimsitheach don phríomhoide agus d’fhoireann eile na scoile.

 

Tá raon d’áiseanna teagaisc agus d’fhearas teicneolaíochta curtha ar fáil ag an mbord bainistíochta i ngach rangsheomra agus tá raon fairsing cairteacha, learáidí agus áiseanna tacaíochta foghlama a sholáthraíonn na hoidí féin ón roinn sóisearach suas. Baintear dea-úsáid astu chun an fhoghlaim a threisiú agus cuireann said go mór le dea-chleachtais agus taithí na ndaltaí ar scoil. Beidh tuilleadh áiseanna teagaisc ag teastáil chun modhanna gníomhacha agus fionnachtana a chur chun cinn i ngach achar curaclaim agus chuige sin, moltar snáitheanna agus snáithaonaid an churaclaim a iniúchadh agus na treoirlínte ó thaobh fearais a chíoradh i ngach gné chun liosta príorachta cheapadh d’áiseanna teagaisc riachtanach sa scoil. Moltar freisin buiséid aontaithe a chur ar fail do na hoidí uile ar bhonn  bhliantúil agus beartas ó thaobh úsáide na teicneolaíochta trasna na gnéithe curaclaim a réiteach.

 

Cé go gcoinnítear an fhoirgneamh glan agus néata i gcoitinne, tá an foirgneamh an-chúng agus sean ina hiomláine, agus moltar feachtas tógála scoile a thionscnamh chun an caighdeán soláthar agus áiseanna na scoile a thabhairt suas chun caighdeán inghlactha do riachtanais na linne. Tá oifig, a n-úsáidtear freisin mar sheomra foirne, ionad riarachán agus seomra cruinnithe sa scoil faoi láthair, chomh maith le trí sheomra cúng ranga, seomra ranga réamh dhéanta atá i ndroch chaoi, ionaid bheaga eile a n’úsáidtear mar sheomraí oibre don chomhordaitheór oideachais, tacaíocht foghlama agus obair acmhainne sa scoil. Níl na seomraí seo oiriúnach chun spreagúlacht a chothú sna daltaí chun prionsabail fionachtana an churaclaim a chur i bhfeidhm iontu. Coinnítear na seomraí go glan néata agus tá moladh tuillte ag cách a bhfuil páirteach i ndea-chothabháil agus glantachán fhearainn na scoile trí chéile.

 

 

2. Caighdeán na pleanála scoile

 

2.1 An próiseas pleanála scoile agus a bhfuil sa phlean scoile

Tá plean scoile á fhorbairt de réir a chéile i gcomhpháirt le foireann na scoile, leis an mbord bainistíochta agus leis na tuismitheoirí. Tá roinnt beartas feicthe agus sínithe ag an mbord bainistíochta agus ag na tuismitheoirí go dtí seo agus tá nósanna imeachta á socrú faoi láthair chun a thuilleadh beartas a chur faoina mbráid. Tá tús curtha freisin le forbairt bheartais sna hachair churaclaim agus tá sé i gceist ag an bhfoireann cur leo de réir a chéile. Cuireadh fianaise ar fáil go bhfuil céimeanna cuí glactha ag an mbord bainistíochta agus ag an bhfoireann chun beartais a fhorbairt atá ag teacht le forálacha i Children First: National Guidelines for The Protection and Welfare of Children (An Roinn Sláinte agus Leanaí, 2004) agus Treoirlínteagus Cur Chuige um Chaomhnú Páistí  (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Aibreán 2001). Cuireadh fianaise ar fáil, leis, a dhearbhaíonn go bhfuil na beartais glactha ag an mbord bainistíochta agus go bhfuil siad curtha i bhfeidhm aige. Táthar tar éis duine idirchaidrimh ainmnithe a cheapadh de réir cheanglais threoirlínte na Roinne.

 

2.2 An plean scoile a chur i bhfeidhm agus an tionchar a bheidh aige sin

Aithníonn an bord bainistíochta, na tuismitheoirí agus na hoidí an tábhacht a bhaineann leis an bplean scoile agus is spéis leo páirt ghníomhach a ghlacadh sa phróiseas pleanála. Tá formhór na n-oidí ag tabhairt go dúthrachtach faoi Churaclam na Bunscoile 1999 a chur i bhfeidhm agus ag saothrú chun dlúthcheangail a chóthú idir an plean scoile, prionsabail an churaclaim agus an cleachtas sna seomraí ranga. Moltar an próiseas forbartha seo a chur faoi stiúir an choiste bainistíochta inscoile, athbhreithniú tráthúil a dhéanamh ar na beartais churaclaim chun an t-ábhar a shoiléiriú agus a shainniú iontu agus nádúr fiarach an churaclaim i gcomhthéacs ilrangacha a chur san áireamh. Is gá leanúnachas, forchéimniú agus cothromaíocht a chinntiú sna cláir theagaisc ag gach léibhéal, agus peideolaíocht, straitéisí, cleachtais teagaisc, áiseanna teagaisc agus modhanna measúnaithe a chlárú i ngach achar.

 

Cuireann formhór na hoidí pleanáil phearsanta ar fáil idir scéimeanna fadtréimhseacha, scéimeanna gearrthréimhseacha agus cláir léinn aonair chomh maith le cuntais míosúla. Is gá anois an phleanáil a chur faoi fhráma tagartha snáitheanna agus snáithaonaid an churaclaim agus na cleachtas comónta meabhrú fíricí agus obair mheabhrach a chinntiú ar bhonn uile scoile. Bíonn tionchar tréan ag téacsleabhair in achair áirithe den churaclam. B’fhiú diriú níos mó ar an ngarimshaol mar sprioc don fhoghlaim, na comhthéacsanna áitiúla a aimsiú agus a chur san áireamh agus aitheantas a thabhairt do phrionsabail an churaclaim chun na cleachtais ranga a threorú.

 

Baintear úsáid as modhanna difriúla measúnaithe sa scoil agus agus is cuid lárnach iad seo de chleachtais scoile ón roinn sóisearach ar aghaidh. Moltar anailís foirmeálta a dhéanamh ar thorthaí an phroiseas mheasúnaithe go mór mór torthaí na dtrialacha caighdeánacha, chun pleanáil na n-oidí a threorú agus an fhoghlaim a idirdhealú go cuí chun freastal ar éagsúlachtaí  cumais na ndaltaí ó bhliain go bliain. Coinníonn formhór na n-oidí cuntas ar dhul chun cinn na hoibre agus is fiú don fhoireann aontú ar theimpléad comónta nua-aimseartha a oireann do chuspóirí taifid agus do chomhthéacs ilrangacha na scoile.

 

 

3. Caighdeán na foghlama agus an teagaisc i réimsí curaclaim

 

Úsáidaítear cleachtais éagsúla múinteoireachta agus foghlama i ngnéithe éagsúla den churaclaim cé go bhfuil tionchar lárnach ag na téacsleabhair ar an gclár oibre. Tá sé beartaithe i bhfianaise na tuairisce seo, ath-bhreithniú a déanamh ar chleachtais ranga agus ar chúrsaí peideolaíochta i gcoitinne, tionchar na dtéacsleabhair a mhaolú, breis béime a chur ar mhodhanna fionnachtana agus aitheantas lárnach a thabhairt do phrionsabal an imshaoil agus do chur chuige idir dhealuithe i gclár léinn na scoile. Tugtar dúshlán forbartha foghlama do na daltaí ó na ranganna sóiseareacha ar aghaidh, déantar monatóireacht leanúnach ar an dul chun cinn, úllmhaítear go cúramach iad don iar-bhunoideachas agus baineann na daltaí tairbhe tioncharach óna dtaithí scoile i gcoitinne.

 

3.1 Teanga

 

Gaeilge

Aontaíodh go ndéanfaí athbhreithniú iomlán ar raon structúir, seachadadh agus taifead an churaclaim sna naíonáin, go ndéanfaí an Ghaeilge a theagasc agus a chleachtadh mar theanga cumarsáide agus go ndéanfaí infheistíocht agus úsáid as chláir teanga agus bogábhar tacaíochta nua-aimseartha i bhfianaise na hathraithe curaclam atá tagtha ó 1999. Tugann na hoidí sna ranna eile faoi eiseamláirí difriúla teanga a fhorbairt ina gcuid gníomhaíochtaí, cuirtear béim chuí ar éisteacht ghníomhach agus baintear feidhm thairbheach as geaitsíocht, cairteacha, pictiúir, lipéid, roinnt chluichí cumarsáide, scéalta, rainn bheaga, agus amhráin chun cumas tuisceana agus labhartha na ndaltaí a chur chun cinn. Is fiú anois béim a chur ar chothú líofachta agus  an tasc seo a nascadh le himeachtaí uile an lae. Moltar  an t-iarracht  an Ghaeilge a úsáid mar theanga bhainistíochta ranga le linn na cuairte suas tríd an scoil. bunaithe ar théamaí faoi leith, chomh maith le tuiscint a ghnóthú ar chomhréir na teanga. Cuirtear ar chumas na ndaltaí ceisteanna a chur  sna hárdranganna, cómhrá simplí a dhéanamh

 

Baintear feidhm inmholta as leabhair mhóra tharraingteacha agus as fíorleabhair sna ranganna sóisearacha chun réimse teanga na ndaltaí a leathnú agus chun suim sa léitheoireacht a chothú. Bunaítear an léitheoireacht ar ábhar téacsleabhar go príomha agus b’fhiú raon cuí de  d’fhíorleabhair a chur ar fáil i ngach seomra ranga chun na scileanna léitheoireachta a leathnú. Bunaítear an scríbhneoireacht den chuid is mó ar ábhar na cainte agus na léitheoireachta agus cothaítear éagsúlacht sna gnóthaí scríofa, go háirithe sa roinn sóisearach. Is tráthúil anois réimse na scríbhneoireachta a fhorleathnú suas tríd an scoil agus a thuilleadh béime a chur ar an scríbhneoireacht phearsanta ach go háirithe. Is léir go bhfuil dearcadh dearfach á chothú i leith na teanga sa scoil, go bhfuil dul chun cinn á chur i gcrích ó rang go rang agus go mbaineann taitneamh agus tairbhe leis na himeachtaí uile a eagraítear. Moltar comhcheangal a dhéanamh anois idir an phlean scoile agus pleanáil aonair na n-oidí, réimse na hoibre ranga a shoiléiriú sa phlean scoile agus na topaicí a roghnaítear faoi na mórthéamaí ag gach léibhéal a chlárú, chun forchéimniú agus forás a chinntiú ó rang go rang. Moltar freisin go ndéanfaí teagasc trí Ghaeilge a chleachtadh go rialta sa scoil.

 

English

Individual teacher planning reflects an integrated approach to the development of oral language. Reading and writing skills are carefully developed and praiseworthy emphasis is placed on the early development of listening, discussion and presentation skills in the junior section. Class work based on large-format books and structured group activities provide valuable opportunities for pupils to explore story frameworks, react to characters, sequence events, listen to and retell stories. Further opportunities to develop receptiveness to language and to enhance the pupils’ confidence and competence in using language are provided by the serialised reading of class novels. Greater emphasis should be placed on the development of comprehension skills and on the continued development of the higher order thinking skills.

 

A number of different programmes are used to develop phonological and phonemic awareness and pupils in many classes display clear concepts of sound patterns and letter groupings. Praisworthy contribution is provided by the pupil support services to children experiencing difficulties in this area and continuity through structured interventions in language development skills are insured to supplement classroom activities.Expressive confident reading is encouraged from an early stage and large-format books, graded reading schemes, library books and novels are used effectively to engage the pupils in the reading process. While most pupils read fluently a wide range of reading abilities is evidenced at certain class levels and resource teaching and supplementary teaching is provided to support those pupils experiencing  significant difficulties. Consideration should now be given to the provision of in-class support to facilitate appropriate group work within the classroom setting and to support differentiation across all curricular areas.

 

A clear well-structured approach to developing early writing skills introduces pupils to the writing process. The competencies to write independently are further developed by engaging the pupils in writing for a variety of purposes and in a range of genres. Many examples of pupils’ writing including their poetry, story reviews and project work are attractively displayed. Written work is regularly monitored and evaluations should be used as an appropriate feedback to pupils in conjunction with engaging pupils in self correction tasks. While written work is neatly presented a review of the approach to handwriting should be considered in order to ensure the development and continued use of a cursive style.  

 

3.2 Matamaitic

Tá tionchar, a bheag nó a mhór, ag an gcuraclam, an plean scoile agus téacsleabhar ar phleanáil aonair na n-oidí agus ar an gcleachtas sna seomraí ranga. Is fiú iarracht foirne a dhéanamh teanga na matamaitice a aimsiú agus a chur chun cinn agus is inmholta raon na straitéisí a úsáidtear chun na bunchoincheapa a fhorbairt. Eagraítear grúpobair go héifeachtach chun freastal ar raon cumas na ndaltaí sna ranganna difriúla agus baintear úsáid thairbheach as fearas nithiúil agus as gníomhaíochtaí daltaí chun an teagasc a chur i bhfeidhm. Tugtar deiseanna fiúntacha do na daltaí scileanna tuair agus meastacháin a fhorbairt agus is inmholta na straitéisí a úsáidtear sna ranganna chun scileanna i réiteach fadhbanna a chur chun cinn. Tá tuilleadh fearas ag teastáil chun modhanna gníomhacha agus fionnachtana a chur i gcrích i ngach gné den achar seo. Is gá freisin tosaíocht a thabhairt don Ghaeilge sna naíonáin chun a chinntiú go mbíonn dótháin teanga agus scileanna ionramhála coincheapa agus téarmaíocht matamaitice ag na daltaí chun leas a bhaint as an teagasc suas tríd an scoil.

 

3.3 Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta (OSIE)

Tíreolaíocht

Tá gnéithe den churaclam tíreolaíochta á gcíoradh ar bhonn leanúnach ag na hoidí sa scoil. Forbraítear tuiscint ar an gceantar máguaird, ar shaol na ndaoine agus ar ghnéithe fisiceacha an cheantair, na tíre agus tíortha i gcéin. Tugtar deiseanna do na daltaí plé a dhéanamh ar shaol na ndaoine a chonaíonn agus a shaothraíonn sa cheantar, staidéar a dhéanamh ar ghéeolaíocht, foirgnimh, tógáil agus ar eagrais aitiúla chun próifíl ceantair a chur le chéile. Cothaítear feasacht agus cúram imshaoil freisin agus déantar an obair a chomhtháthú go tairbheach leis an eolaíocht agus le hachair eile den churaclam.  

 

Stair

Baintear leas as téacsleabhair, agallaimh, tionscnaimh, plé, scéalaíocht agus drámaíocht chun feasacht a ghnóthú ar ghnéithe stairiúla an tsaoil. Leagtar béim chuí ar chuimhní pearsanta na ndaltaí féin, ar ghnéithe de stair a dteaglaigh agus ar athruithe sontasacha sa cheantar. Déantar roinnt staidéir freisin ar ghnéithe áirithe den stair áitiúil agus de stair na tíre sa scoil agus tá foinse taighde agus fionachtana ar stair aitiúil i leabharlann na scoile.

 

Eolaíocht

Leagtar clár teagaisc amach ag léibhéil ranga chun deis a thabhairt do na daltaí oíbriú go heolaíoch. Déantar staidéar ar dhúile bheo sa timpeallacht agus ar innealra agus cleachtais oibre eolaíochtúil agus coinnítear boird dúlra/spéise sna seomraí éagsúla. Eagraítear ócáidí taighde agus tionscadail chun na coincheapa a chíoradh agus baintear úsáid as ceardlanna chun tuiscint na ndaltaí a fhorbairt. Faigheann na daltaí cleachtadh ar obair ghrúpa agus aonair le linn na n-imeachtaí agus bíonn deis acu gnéithe den gharimshaoil a iniúchadh.

 

 

3.4 Oideachas sna hEalaíona

 

Na hAmharcealaíona

Cleachtaítear malartú ranganna chun gnéithe éagsúla den chlár sna healaíne i gcoitinne a chur i láthar na ndaltaí. Leantar clár suimiúil sa réimse seo curaclaim agus baineann na daltaí  taitneamh agus tairbhe as na gníomhaíochtaí uile. Cuirtear raon de mheáin ar fáil agus tugtar deiseanna do na daltaí teicníochtaí difriúla a iniúchadh agus a chleachtadh. Maisítear na seomraí le samplaí breátha d’obair na ndaltaí a chuimsíonn na snáitheanna go léir agus coinnítear bailiúcháin oibre. Léiríonn na samplaí éagsúla comhtháthú cuí le hachair eile den churaclam.

 

Ceol

Spreagtar na daltaí chun cnuasach d’amhráin a chanadh go binn séimh agus forbraítear gnéithe an cheoil go coinsiasach tríd an amhránaíocht. Féachtar chuig éisteacht agus freagairt don cheol freisin agus bíonn raon cnaguirlisí agus dlúthdhioscanna ar fáil i ngach rangsheomra chun tacú leis an obair. Tá tús curtha le feasacht a ghnóthú ar ghnéithe de litearthacht an cheoil agus rachaidh an obair seo go mór chun leasa ach clár aontaithe  forchéimnitheach a leagan amach don scoil.

 

Drámaíocht

Déantar an drámaíocht a chomhtháthú go tairbheach le hachair eile an churaclaim agus bíonn deis ag na daltaí díriú ar charachtair sa cheapadóireacht agus sa chur i gcéill. Baintear leas as rólimirt chun a mianta a chíoradh agus chun deis a thabhairt do na daltaí ídeanna a iniúchadh agus cumarsáid a dhéanamh trí mhéan na drámaíochta.

 

 

3.5 Corpoideachas

Tugann na hoidí faoi ghníomhaíochtaí, luailí agus cluichí  a dhéanamh leis na daltaí  sa chlós nó sa pháirc peile nuair a bhíonn an aimsir cuí chuige sin. Árdaíodh an cheist ar b’fhiú plé a dhéanamh leis an gcoiste pobail áitiúil féachaint an mbeadh an scoil in ann úsáid a bhaint as an halla pobail ar bhonn gearr tréimhseach chun leithead a chur leis na cleachtais sa raon seo curaclaim. Ní mhór sábhailteacht, árachas agus oiriúint an halla féin a chur san áireamh san phlé seo. Tugtar faoi straitéisí chun folláine coirp agus scileanna cluichí a chur chun cinn agus bíonn na daltaí rannpháirteach i léigeanna idirscoileanna agus cluichí páirce go háirithe sa pheil ghaelach.

 

3.6 Oideachas Sóisialta, Pearsanta, agus Sláinte (OSPS)

Bíonn tionchar láidir ag eiteas na scoile ar mhothú freagrachta pearsanta a fhorbairt agus ar nósanna dea-iompair a chothú. Baintear úsáid as cur chuige comhtháite chun aidhmeanna chláir aonair na n-oidí a bhaint amach agus cuirtear am ar leith san áireamh freisin chun tabhairt faoi chláir náisiúnta le fócas speisialta ar nós Bí Folláin. Is inmholta mar a eagraítear idir am ciorclach, chluichí comhoibritheacha, obair bheirte agus obair aonair i roinnt ranganna chun saincheisteanna a iniúchadh.

 

3.7 Measúnacht agus gnóthachtáil

Ta éagsúlacht thábhachtach sna modhanna measúnaithe atá á n-úsáid ag na hoidí sa scoil ó breathnóireacht oide, liostaí seiceála, bailiúcháin oibre, samplaí oibre, tionscadail, roinnt próifilí aonair, cláir léinn aonair, tascanna agus trialacha a dhearann na hoidí féin agus trialacha caighdeánacha. Baintear úsáid astu don chuid is mó chun léargas a thabhairt ar dhul chun cinn na ndaltaí agus chun eolas a thabhairt do thuismitheoirí. B’fhiú breis leasa a bhaint astu mar uirlisí chun éifeacht na straitéisí teagaisc agus foghlama a mheas agus chun cuidiú le pleanáil  ranga, obair ghrúpa agus obair aonair. B’fhiú don fhoireann na rólanna measúnaithe idir mhúnlaitheach, dhiagnóiseach, shuimitheach agus mheastóireacht a chíoradh ar bhonn scoile agus teicníochtaí measúnaithe cuí a chur i bhfeidhm go rialta ag léibhéal an ranga.

Tugtar deis do thuismitheoirí torthaí trialacha agus dul chun cinn a bpáistí a phlé ag comhdhálacha a eagraítear uair sa bhliain agus bíonn teagmháil neamhfhoirmiúil idir tuismitheoirí agus oidí chomh maith. Baintear úsáid rialta as dialanna na ndaltaí freisin chun dul i dteagmháil le tuismitheoirí agus chun iad a choinneáil ar an eolas maidir le obair bhaile agus réimse na hoibre atá idir láimhe ag na hoidí.

 

Ar an iomlán léiríonn na daltaí an-suim san fhoghlaim agus tugann siad faoin obair sna hachair éagsúla le fonn agus le díograis, go mór mór nuair a bhaintear úsáid as modhanna gníomhacha agus fionnachtana. Tá tréaniarracht á déanamh ag na h-oidí na hachair nua churaclaim a chur i bhfeidhm agus úsáid a bhaint as réimse cuí modhanna gníomhacha agus fionnachtana thar na hachair uile.

 

 

4. Caighdeán na tacaíochta do dhaltaí

 

4.1 Foráil do dhaltaí ag a bhfuil riachtanais speisialta oideachais

Cinntíonn beartas iontrála na scoile rochtain agus rannpháirtíocht do dhaltaí ar bhonn cothrom, daltaí le riachtanais speisialta san áireamh. Soláthraíonn an t-oide tacaíochta foghlama, an t-oide acmhainne agus an comhordaitheóir oideachais, múinteoireacht sa bhreis sa Bhéarla agus sa Mhatamaitic do dhaltaí a bhfuil deacrachtaí léinn acu agus do dhaltaí atá aitheanta le riachtanais speisialta. Feidhmíonn an t-oide tacaíochta foghlama ar bhonn roinnte gach ré lá, chun tacú le daltaí i ngrúpaí nó ar bhonn aonair.

 

Soláthraíonn na h-oidí tacaíochta uile cláir léinn aonair do gach dalta, réitíonn siad ullmhúchán cuí don teagasc agus téann siad i dteagmháil le hoidí ranga agus le tuismitheoirí go rialta. Cuirtear béim ar aithint focal coitianta, ar fhorbairt feasachta fóinéime agus fóneolaíochta, ar úsáid raon de straitéisí léitheoireachta, agus ar chur chun cinn na gcoincheap matamaiticiúil.  Moltar athbhreithniú a dhéanamh freisin ar chláir léinn na ndaltaí agus tréimhsí a chaitheamh ag feidhmiú sna seomraí ranga nuair is cuí. Is gá réimse na tacaíochta a leathnú amach i gcásanna áirithe chun tacaíocht traschuraclaim a thabhairt de réir riachtanais na ndaltaí agus freastal a dhéanamh ar ghánna sóisialta chomh maith le féinmhuinín agus féinmheas a chur chun cinn. Is tráthúil anois meascán de mhodhanna a fhí isteach ina gcleachtais scoile agus tréimhsí a chur san áireamh ina bhfeidhmíonn siad in éindí leis na hoidí ranga chun raon straitéisí comhaontaithe a chur chun cinn sa scoil, go leathnaítear freisin an t-idirbheartaíocht idir iad féin agus na daltaí chun clár oibre níos leithne a chothú dóibh agus na gníomhaíochtaí éagsúla a chomhaontú agus a chur faoí réir an phleanscoil.

 

4.2 Foráil do dhaltaí a thagann ó chúlraí atá faoi mhíbhuntáiste

Ta aitheantas ag an scoil faoi scéim sárú ar mhíbhuntáiste agus de bharr sin déanann an comhordaitheóir na scéime freastal ar an scoil trí thráth in aghaidh na seachtaine. Is de réir múnla tacaíochta sa bhfoghlaim go speisialta a  chinntíonn na hoidí go bhfaigheann gach uile dalta sa scoil na deiseanna is cóiriúla dó le linn a thréimhse scoile. Is gá raon agus tionchar na scéime seo a leathnú, ceangal agus gníomhaíochtaí praicticúla a chothú le tuismitheoirí, imeachtaí agus cleachtais oideachais a cheangal leis an bpobal níos leithne agus tacaíochta a thabhairt do fhorbairt scileanna ar bhonn níos leithne na himeachtaí inscoile mar atá luaite le reachtáil na scéime.

 

 

 

5.  Achoimre ar thorthaí agus moltaí d’fhorbairt amach anseo

 

Is iad seo a leanas na príomhbhuanna agus na príomhachair ar dhíth forbartha a aithnítear sa mheastoireacht:

 

 

 

Mar bhealach chun tógáil ar na láidireachtaí sin agus aghaidh a thabhairt ar achair ar dhith tá na heochairmholtaí seo á ndéanamh:  

 

 

Tionóladh cruinnithe iarmheastóireachta leis an bhfoireann teagaisc agus leis an mbord bainistíochta. Cuireadh dreachtchinní agus dréacht mholtaí na meastóireachta i láthair agus pléadh iad.