An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

 

Department of Education and Science

 

Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRISC

 

Scoil Náisiúnta an Ghleanna

An Daingean, Contae Chiarraí.

Uimhir rolla: 11248A

 

Dáta na cigireachta: 11 Aibreán 2008

 

 

 

 

Meastóireacht scoile uile

Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

Cáilíocht na pleanála sa scoil

Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

 

 

 

 

Meastóireacht scoile uile

 

Rinneadh meastóireacht scoile uile ar Scoil Náisiúnta an Ghleanna i mí Márta, 2008. Léiríonn an tuairisc seo torthaí na meastóireachta agus déanann sí moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Dhírigh an mheastóireacht ar cháilíocht an teagaisc agus na foghlama sa Bhéarla, sa Ghaeilge, sa Mhatamaitic agus sa Chorpoideachas. Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile ar a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce; ba rogha leis an mbord glacadh leis an tuairisc gan freagra a thabhairt.

 

 

Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

 

an scoil seo suite ar thaobh an bhóthair cúpla míle siar ón Daingean sna Gleannta taobh le Cnoc Bréanainn. Tá an scoil i nGaeltacht Chorca Dhuibhne. Rinneadh aththógáil agus athchóiriú ó bhun go barr anseo le tamall anuas. Tógadh foirgneamh buan anseo sa bhliain 1877. Le déanaí, méadaíodh suíomh na scoile go mór le paiste mór talún ina bhfuil páirc chaide agus clós imeartha ar fáil anois. Cuireadh dhá rangsheomra leis an bhfoirgneamh agus soláthraíodh oifig agus seomra fóirne in aice le doras nua na scoile. Rinneadh athnuachaint agus maisiú ar an bhfoirgneamh istigh is amuigh. Thuas staighre tá spás leathan áisiúil ar fáil le haghaidh stórais agus trealamh scoile. Tríd is tríd, rinneadh obair an-bhreá ar fad ar an scoil agus anois tá cóiríocht den scoth ar fáil do na príomhriachtanais oideachais sa lá atá inniu ann.

 

Léiríonn an tábla thíos eolas ginearálta ar fhoireann na scoile agus ar na daltaí a bhí cláraithe sa scoil nuair a bhí an mheastóireacht ar siúl:

 

 

Líon

Daltaí ar rolla na scoile

39

Ranganna príomhshrútha sa scoil

2

Múinteoir(í) ar fhoireann na scoile

2

Múinteoir(í) ranga príomhshrutha

2

Múinteoir(í) ag obair i bpoist tacaíochta

1

Cúntóirí riachtanas speisialta

0

 

 

1.     Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

 

1.1   Sainspiorad misean nó fís na scoile

 

Is faoi phátrúnacht Easpag Chiarraí atá an scoil. Cothaíonn an bord bainistíochta spiorad dearfach le pobal na scoile agus déantar gach dícheall cúrsaí na scoile a chur chun cinn ar bhealach cuí. Feidhmíonn an bord go díograiseach is go rialta ar son na scoile agus tugtar tacaíocht agus cabhair don bhfoireann mar is ceart. Cuirtear béim inmholta ar riachtanais na ndaltaíí agus ar fhorbairt an oideachtais mar phríomhchúram na scoile.

 

1.2 An bord bainistíochta

 

Tagann an bord le chéile cúpla uair gach bliain agus ar ócáidí breise nuair is gá. Dáiltear cúraimí ar na baill chun gnóthaí faoi leith a láimhseáil mar shampla cúrsaí sábháilteachta agus airgeadais. Bunaítear fo-choiste nuair a bhíonn gá lena leithéid. Cuirtear todhchaí na scoile san áireamh sna cruinnithe bainistíochta. Glacann an bord páirt i gcúrsaí pleanála nuair a bhíonn doiciméid éagsúla faoi chaibidil. Dealraíonn sé go bhfuil an bord aireach agus gníomhach ina chuid oibre. I láthair na huaire tá an bord ag díriú ar oscailt oifigiúil na scoile i gcaitheamh téarma an tsamhraidh.

 

1.3 Bainistíocht inscoile

 

Comhoibríonn na múinteoirí le chéile go fonnmhar. Déantar socraithe cuí do eagrú agus riaradh na scoile. Dáiltear cúraimí go ciallmhar agus is léir go gcomhlíontar na cúraimí speisialta go hábalta is go ceardúil. Tugtar aire iomlán do na daltaí agus féachtar chuige go bhfuilid sábháilte compordach ina gcuid oibre ar scoil.

 

1.4 Bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile

 

Déanann an bord agus lucht na scoile cúram an-bhreá de chaidreamh agus chumarsáid le pobal na scoile. Is léir go bhfuil gaol an-láidir le tuismuitheoirí na scoile agus go bhfuil comhoibriú agus oscailteacht dhearfach le sonrú. Cothaítear suim sna gnóthaí scoile agus lorgaítear tacaíocht agus cabhair ó na tuismuitheoirí ó am go céile. Eisítear nuachtlitir ar ócáidí le cabhair ó thuismuitheoirí agus dáiltear nuacht agus eolas go fial chomh maith le samplaí d’obair agus de ghníomhaíochtaí na ndaltaí.

 

1.5 Bainistíocht daltaí

 

Cuirtear oiliúint an-bhreá ar na daltaí. Déanann na múinteoirí gach dícheall chun na daltaí a threoiriú agus a riaradh ar bhealach deas séimh. Cothaítear spiorad dearfach ina measc agus lorgaítear béasaíocht agus comhoibriú sna himeachtaí ranga agus scoile. Éiríonn go han-mhaith leis na múinteoirí na daltaí a spreagadh chun oibre agus chun páirt a ghlacadh sna himeachtaí éagsúla. Cuirtear riachtanais ar leith san áireamh go tuisceanach agus tugtar aire an-bhreá dóibh siúd le fadhbanna áirithe. Aimsítear caighdeán ard sna gnóthaí seo agus moltar saothar na n-oidí ina leith. Is léir go mbaineann na daltaí sásamh agus taitneamh as an obair scoile i gcoitinne.

 

2.     Cáilíocht na pleanála sa scoil

 

2.1 Pleanáil scoile uile agus pleanáil don seomra ranga

 

Tá cáilíocht na pleanála scoile uile go han-mhaith. Caitear dua agus obair leis na gnóthaí seo ar bhonn fóirne agus leagtar amach na polasaithe go néata is go hordúil. Tá an plean cuimsitheach agus oiriúnach do riachtanais na scoile. Anseo is ansiúd tá mion-phointí le forbairt. Meastar go bhféadfaí ráiteas misiúin na scoile a shoiléiriú agus a chraobhscaoileadh níos fearr. Amach anseo b’fhiú na polasaithe éagsúla a choimriú agus a chur i leagan símplí.

 

Ullmhaíonn na hoidí go cúramach is go hábalta dá gceachtanna. Bunaíonn siad an obair ar an gcuraclam agus ar na modhanna teagaisc a ghabhann leis. Dírítear go tuisceanach ar riachtanais na ndaltaí agus cuirtear san áireamh na féidireachtaí éagsúla atá ar a gcumas. Soláthraíonn na hoidí áiseanna agus fearas go fial agus eagraíonn siad na rangsheomraí go spreagúil. Meastar go bhféadfaí spás na seomraí a úsáid níos fearr go háirithe le cúinní faoi leith do réimsí an churaclaim agus obair na ndaltaí a chur ar taispeáint beagán níos mó.

 

2.2 Polasaí agus nósanna imeachta um chaomhnú daltaí

 

Cuireadh deimhniú ar fáil, faoi réir Imlitir Bunscoile 0061/2006 ón Roinn Oideachais agus Eolaíochta, go bhfuil glactha go foirmiúil ag an mbord bainistíochta leis na Treoirlínte do Bhunscoileanna um Chaomhnú Daltaí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Meán Fómhair 2001). Cuireadh deimhniú ar fáíl freisin gur díríodh aire na bainistíochta, na foirne scoile agus na dtuismitheorí ar na nósanna imeachta seo um chaomhnú daltaí; gur soláthraíodh cóip de na nósanna imeachta do bhaill uile na foirne agus go bhfuil deimhin déanta de ag an mbainistíocht go dtuigeann an fhoireann ar fad na nósanna imeachta atá le leanúint. Tá duine ainmnithe idirchaidrimh agus ionadaí idirchaidrimh ceaptha de réir mar a éilíonn na treoirlínte. Tá polasaí na scoile sínithe agus dáta curtha leis.

 

3.     Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

 

3.1 Teanga

 

An Ghaeilge

 

Caitear dua agus fuinneamh le teagasc na Gaeilge sa scoil. Cé go bhfuil sé le sonrú go bhfuil formhór na ndaltaí gan Ghaeilge sa bhaile, déantar gach dícheall freastal ar na dúshláin éagsúla. Tugann foireann na scoile aghaidh ar an obair le dúthracht agus le cumas. Soláthraíonn na hoidí prionta, pictiúir, leabhair, áiseanna agus ábhair spreagthaigh go flaithiúil chun tacú leis an obair. Cuirtear na ceachtanna i láthair go hanamúil, beoga le tuiscint agus le muinín. Baintear feidhm as an nuatheicneolaíocht chun na daltaí a spreagadh chun suime agus chun foghlama. Sa bhunroinn, déantar cúram rialta den nuacht, de scéalta, de rannta agus den drámaíocht chun raon cainte na leanaí a neartú agus a fhorbairt. Baintear feidhm chreidiúnach as fuíoll-leabhair agus leabhair cumtha ag na daltaí féin chun obair áirithe a chlárú agus a chur ar taispeáint. San ardroinn, roghnaítear téamaí oiriúnacha chun na daltaí a mhealladh agus úsáidtear cleachtaí éisteachta ar ócáidí le fiúntas don bhfoghlaim. Dáiltear leabhair léitheoireachta go stuama chun freastal ar na fo-ghrúpaí ranga. Is féidir leis na daltaí a gceachtanna a mhíniú agus a phlé. Múintear filíocht go rialta agus léiríonn na daltaí taitneamh sna ceachtanna. Leagtar amach an obair scríofa go rialta agus déantar maoirseacht chabhraitheach ar shaothar na ndaltaí. Ar ócáidí maisíonn na daltaí na cóipleabhair le pictiúir agus moltar an ghné seo go háirithe. Meastar go bhféadfaí tuilleadh béime a chur ar obair neamhspleách na ndaltaí sna cóipleabhair agus éileamh sa bhreis a dhéanamh orthu sa réimse seo i gcoitinne. Ar an iomlán, is léir go n-éiríonn go maith leis na hoidí na ceachtanna a chur abhaile go torthúil is go héifeachtach ar son leas na ndaltaí. Tá dul chun cinn céimiúil le blaiseadh ó rang go rang agus léiríonn na daltaí go bhfuil siad sásta agus gnóthach i mbun a gcuid ceachtanna.

 

Irish

Effort and energy are committed to the teaching of Irish in the school. Although the majority of the pupils do not have Irish as the language of the home, every effort is made to meet all the challenges that arise. The staff members are diligent and capable in this work. Print, pictures, books, aids and stimulating materials are provided generously to support the work. Lessons are presented in spirited and animated fashion with confidence and with understanding. Information technology is used to stimulate the pupils for interest and learning. In the junior classes, news, stories, rhymes and drama are regularly availed of to broaden and strengthen the pupils’ range of conversation. Creditable use is made of scrapbooks and the pupils’ own independently devised books to record and present certain elements of work.  In the senior division, suitable themes are selected to entice the pupils towards learning while listening exercises are used on occasion with benefit for learning. Suitable reading material is distributed with prudence to assist the various sub-groups within the classroom. The pupils are well able to discuss and explain their lesson material. Poetry is taught in a regular manner and the pupils derive pleasure from their lessons.  Written work is assigned in a methodical way and the pupils’ work is supervised in a helpful manner. Sometimes the pupils illustrate their work with pictures and this aspect merits special commendation. It is suggested that additional emphasis might be given to the independent work of the pupils in the copybooks and further demand might be made in this aspect generally. On the whole, it is apparent that the teachers succeed very well in implementing the lessons fruitfully and effectively for the benefit of the pupils. Graduated progress is to be seen from class to class and the pupils display satisfaction and industry in their school work.

 

English

 

English is taught as a regular feature of classroom work throughout the school. The teachers give methodical and structured attention to the development of language in English. For the majority of the pupils, English is their first language and virtually all the children have a good command of English at their commencement in the school. In the junior division, the work is tailored to meet the needs of the pupils in a balanced and careful manner. News items are used freely to provide a basis for conversation and language development. The teacher uses flashcards frequently to assist the pupils’ learning while print is placed on view to give valuable prompts for vocabulary and other purposes. Phonic work and early reading activities are given appropriate attention. Books are prominently displayed and featured with attractive and beneficial book reports and exercises based on reading. Scrapbooks and bound compilations of pupils’ work are maintained to very good effect. The pupils show steady progress in their work and written elements are suitably managed. Some additional emphasis on pupils’ own copybook work with illustrational elements would benefit independent skill development. In the senior division of the school, the work is integrated suitably with other curricular aspects while new technology is used with skill to foster interest and enthusiasm for learning. Poetry is featured with success and the pupils derive benefit and value from their work. Conversational elements are given due attention. Reading is taught with clarity and the pupils show good understanding for language and meaning. Books are given regular attention and the pupils discuss their reading with pleasure. Many exercises are undertaken in the written work and good progress is in evidence. Additional emphasis might be placed on creative pieces while some aspects of handwriting might be improved. Overall the school provides for the teaching of English with care and success.

 

3.2 Matamaitic

 

Múintear Matamaitic go beoga is go rialta. Déantar cúram cuimsitheach de theagasc an ábhair agus déantar dícheall freastal ar riachtanais na ndaltaí sna ranganna difriúla. Sa dá sheomra tá ceithre rang difriúil agus déantar idirdhealú ciallmhar go rialta ionas go mbeidh gach rang ag déanamh dul chun cinn. Úsáidtear cártaí oibre nó obair faoi leith go minic chun na daltaí a chur ag obair fad is atá ceacht eile ar siúl le grúpa eile. Tá na daltaí taithíoch ar bheith ag obair mar seo. Pléitear na ceachtanna go fiúntach agus tugtar aire go rialta ar obair ó bhéal agus obair mheabhrach. Tá fearas agus postaeir spreagúla ar fáil mar chabhair don teagasc. Sna bunranganna déantar cuid mhaith den obair scríofa sa téacsleabhar ach meastar gur fiú obair sa bhreis a fhorbairt sna cóipleabhair. Bunaítear tascanna ar ábhair chorportha go rialta agus baineann na ldaltaí taitneamh agus tairbhe as na gnóthaí praiticiúla seo. Sna meánranganna agus sna hardranganna, baintear úsáid as an áireamhán mar áis chun uimhreacha móra a ionramháil. Léiríonn na daltaí eolas agus tuiscint chuí ar réiteach fadhbanna i scríbhinn. Déantar an teagasc trí Ghaeilge go hiondúil ach uaireanta bíonn téacsleabhair i mBéarla in úsáid ar chúiseanna difriúla. Meastar go bhfuil gá ar leith le teagasc dírithe ar na téarmaí Matamaitice sa Ghaeilge agus sa Bhéarla ionas go mbeidh soiléireacht níos fearr maidir le sainfhoclóir an ábhair. Déantar cúram maith den obair scríofa ach meastar go bhféadfaí an ghné seo a fhorbairt tuilleadh fós.  Meastar gur fiú na cúinní matamaitice sna seomraí éagsúla a fhorbairt a thuilleadh fós chun béim agus spreagadh sa bhreis a thabhairt don ábhar.

 

Ar an iomlán, éiríonn go breá leis na hoidí cúrsaí Matamaitice a chur chun cinn ar bhealach torthúil fiúntach ar son leas na ndaltaí go léir.

 

3.3 Corpoideachas

 

Mar thoradh ar athchóiriú na scoile, tá spás leathan ar fáil lasmuigh anois le haghaidh cluichí agus ceachtanna Corpoideachais. Tá an-chuid deiseanna ar fáil do na daltaí le páirc chaide agus le cúirteanna imeartha taobh leis an scoil. Tá na háiseanna seo cóirithe go tarraingteach is go sábháilte. Tá na bádaí cúil agus líontáin cosanta curtha ar fáil sa pháirc agus ciseáin, línte agus boscaí daite leagtha amach sna cúirteanna chun na daltaí a mhealladh chun súgartha. Tá na rudaí seo go léir déanta go healaíonta cliste. Tá moladh ar leith tuillte ag an scoil do chríochnúlacht na hoibre lasmuigh.

 

Déanann na hoidí cúram an-bhreá den Chorpoideachas. Eagraítear na ceachtanna go ceardúil is go sciliúil agus baintear feidhm an-mhaith as fearas agus trealamh le linn teagaisc. Múintear scileanna go rialta agus spreagtar na daltaí chun iarrachta go tuisceanach. Cuirtear béim cheart ar ghníomhaíocht agus lorgaítear rannpháirtíocht agus cruinneas sna himeachtaí agus sna cluichí. Baineann na daltaí óga sult agus taitneamh as an obair. Déantar forbairt chuí ar fhoclóir agus ar thuiscint na ndaltaí sna ceachtanna. San ardroinn, tugtar dúshlán oiriúnach do na daltaí le cleachtaí agus le scileanna. Roinntear na grúpaí go tapaidh agus déantar cleachtadh ar scileanna éagsúla cispheile ionas go mbeidh na daltaí ábalta cluichí a imirt le héifeacht sa bhreis. Cuirtear na cluichí ar siúl go bríomhar agus baineann na daltaí tairbhe as na himeachtaí seo. Glacann siad páirt go croíúil sna gnóthaí éagsúla agus is léir go gcuireann siad suim nach beag i gcúrsaí spóirt ar scoil. Soláthraítear deiseanna éagsúla sa pheil Ghaelach, sa snámh agus sa rugar agus dealraíonn sé go dtéann na gnóthaí seo go mór i bhfeidhm ar na daltaí. Glacann an scoil páirt i gcomórtais go rialta i gcaitheamh na bliana.

 

Meastar go bhfuil freastal an-bhreá á dhéanamh ar na snáitheanna curaclaim agus go bhfuil taitneamh agus rannpháirtíocht inmholta le sonrú san obair.

 

3.4 Measúnú

 

Déantar measúnú go córasach rialta. Coimeádtar comhad faoi leith chun torthaí na dtrialacha a chur in eagar ionas go mbeidh teacht orthu go héasca. Déantar scagadh agus meastóireacht ar na torthaí ar bhealach tuisceanach. Tionóltar cruinnithe le tuismuitheoirí go rialta chun dul chun cinn na ndaltaí a phlé agus fáiltítear roimh cruinnithe speisialta eile más gá. Seoltar tuairiscí deireadh na bliana chuig tuismuitheoirí freisin agus déantar na gnóthaí seo ar bhealach iomlán tarraingteach. Tugann an t-oide tacaíochta foghlama cabhair inmholta sna cúraimí seo.

 

4.     Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

 

4.1 Daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu

 

Tá dornán daltaí sa scoil le riachtanais faoi leith agus déanann na hoidí gach dícheall teacht i gcabhair orthu. Léiríonn na hoidí tuiscint agus cur chuige inmholta sna gnóthaí seo. Tá polasaí leathan sa phlean scoile maidir le tacaíocht fhoghlama agus tá sé seo rianaithe de réir treoirlínte na Roinne Oideachais agus Eolaíochta. Moltar alt a chur le polasaí na scoile chun soiléiriú sa bhreis a thabhairt maidir le ceist na dteangacha sa scoil. Déanann an t-oide tacaíochta foghlama cúram an-mhaith de riachtanais na ndaltaí le ceachtanna le grúpaí beaga agus obair aonarach. Dírítear go maith ar na príomhriachtanais agus tugtar spreagadh agus cabhair ar bhealach réidh taitneamhach. Úsáidtear acmhainní na scoile go ciallmhar san obair seo agus gnóthaítear caighdeán cuí san obair scríofa. Leagtar amach Próifíl agus Clár Foghlama Aonair i leith gach dalta agus coimeádtar cuntais agus torthaí na dtrialacha go beacht iomlán. Is léir go bhfaigheann na daltaí gach cabhair agus comhairle sna gníomhaíochtaí éagsúla.

 

 

5.  Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

 

Is iad seo a leanas na láidreachtaí a aithníodh sa mheastóireacht:

 

  • Tá traidisiún an-bhreá le sonrú sa scoil agus is léir go bhfuil sé á leathnú agus á fhorbairt anois le foirgneamh álainn nua. Moltar go speisialta an obair a rinneadh chun athchóiriú iomlán a sholáthar ionas go mbeidh deiseanna oideachais méadaithe ar fáil do phobal agus daltaí an cheantair.

 

  • Is léir go ndéantar freastal córasach ar riachtanais na ndaltaí sna réimsí éagsúla curaclaim. Aimsítear caighdeán breá sa Ghaeilge agus sa Bhéarla, agus déantar cúram iomlán de theagasc na Matamaitice agus an Chorpoideachais. Tugtar cabhair faoi leith do na daltaí le riachtanais speisialta. Moltar go speisialta an dea-oiliúint a chuirtear ar na daltaí agus an t-atmaisféar dearfach oibre a chothaítear sna himeachtaí scoile go léir. Moltar freisin an dua agus an obair a caitear le cúrsaí pleanála agus riaracháin.

 

  • Moltar obair an bhoird agus go háirithe an pháirtnéireacht inmholta atá le sonrú in imeachtaí éagsúla na scoile.

 

Mar bhealach le tógáil ar na láidreachtaí seo agus chun dul i gceann réimsí le haghaidh forbartha, tá na moltaí seo a leanas á ndéanamh:

 

  • Meastar gur fiú obair neamhspleách na ndaltaí sna cóipleabhair a bhéimniú a thuilleadh agus cleachtais na scoile ina leith seo a athbbhreithniú i gcomhthéacs liosta na leabhar scoile ag deireadh na scoilbhliana.

 

  • Moltar gnéithe den Phlean Scoile a fhorbairt agus coimriú a dhéanamh anseo is ansiúd ionas go mbeidh sé níos éasca an plean a chur in iúl agus a thuiscint. Moltar polasaithe an churaclaim a athbbhreithniú de réir a chéile.

 

 

Eagraíodh cruinnithe iarmheastóireachta leis an bhfoireann agus leis an mbord bainisíochta mar a ndearnadh na dréacht-thorthaí agus moltaí na meastóireachta a chur i láthair agus a phlé.

 

 

 

 

Foilsithe, Deireadh Fómhair 2008