An Roinn Oideachais agus Eolaíochta

Department of Education and Science

 

Meastóireacht Scoile Uile

TUAIRISC

 

Scoil Náisiúnta an Choimín

Leifear, Co. Dhún na nGall

Uimhir rolla: 17564R

 

Dáta na cigireachta: 23 Márta 2007

Dáta eisithe na tuairisce:  17 Aibreán 2008

 

 

Tuairisc ar Mheastóireacht Scoile Uile

1. Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

2. Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

3. Cáilíocht na pleanála sa scoil

4. Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

5. Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

6. Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

 

 

 

 

Tuairisc ar Mheastóireacht Scoile Uile

 

Scríobhadh an tuairisc seo tar éis meastóireacht scoile uile a bheith déanta ar SN an Choimín. Léiríonn sí torthaí meastóireachta a rinneadh ar obair na scoile ina hiomláine agus déanann sí moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Le linn na meastóireachta bhí cruinnithe réamh-mheastóireachta ag an chigire leis an bpríomhoide, leis na múinteoirí, le bord bainistíochta na scoile agus le hionadaí na dtuismitheoirí. Cuireadh an mheastóireacht i gcrích thar thréimhse roinnt laethanta inar thug an cigire cuairteanna ar sheomraí ranga agus inár breathnaíodh ar theagasc agus ar fhoghlaim. Rinne an cigire idirghníomhú leis na daltaí agus leis na múinteoirí, scrúdaigh an cigire obair na ndaltaí agus rinne an cigire idirghníomhú leis na múinteoirí ranga. D'athbhreithnigh an cigire doiciméadú faoi phleanáil scoile agus ullmhú scríofa na múinteoirí. Bhuail an cigire le grúpaí foirne éagsúla de réir mar ba chuí. I ndiaidh na cuairte meastóireachta thug an cigire aiseolas ó bhéal don fhoireann agus don bhord bainistíochta mar gheall ar thorthaí na meastóireachta.  Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce; ba rogha leis an mbord glacadh leis an tuairisc gan freagra a thabhairt.

 

 

 

1.             Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

 

Is scoil Ghaeltachta mheasctha í seo ata lonnaithe ar imeall na Gaeltachta. Tá traidisiún láidir Gaeilge le sonrú sa scoil agus is léir go bhfuil tionchar ag dianspreagadh na noidí ar an oidhreacht a bheith tugtha ar aghaidh ag an scoil agus riachtanais an nuashaoil san áireamh ag an scoil. Cé gur scoil Ghaeltachta í seo tagann go leor de na daltaí ó theaghlaigh arbh í an Béarla an teanga baile. Rinneadh scoil trí oide den scoil seo anuraidh, rud a chabhraigh go mór leis na hoidí agus daltaí ó thaobh roinnt ranganna de. I mbliana tá an scoil seo i scéim DEIS (Comhionannas Deiseanna a Sholáthar i Scoileanna) de chuid na Roinne. Tá rollúchán de chaoga dalta ag an scoil agus de réir an rollúcháin mheasta do na trí bliana amach romhainn meastar go bhfanfaidh na huimhreacha seasmhach. Tá pleanáil déanta ag an bhord don fhoirgneamh scoile nua. Is léir ó rollaí na scoile go ndeánann gach dalta freastail go rialta ar an scoil.

 

 

2. Cáilíocht na bainistíochta sa scoil

 

2.1 An bord bainistíochta

 

Tá bord bainistíochta bunaithe mar is cóir de réir an Acht Oideachais 1998. Feidhmíonn na baill go coinsiasach d’fhonn a chinntiú go bhfuil oideachas leathan, éifeachtach á chur ar fáil. Eagraítear cruinnithe go rialta agus coinnítear miontuairiscí cuimsitheacha. Tá polasaithe maidir le riachtanais reachtúla den Acht Oideachais mar gheall ar ullmhú cód iompraíochta, tinreamh scoile, agus polasaí sláinte agus sábháilteachta faofa ag an mbord agus á gcur i bhfeidhm go rialta agus ar dhóigh éifeachtach. Tugann an bord bainistíochta an-tacaíocht don phríomhoide agus don fhoireann i bpróiséas na pleanála. Tá pleananna ag an bhord i gcomhar leis an fhoireann chun an polasaí don oideachas caidreamh gnéis a láidriú tré ionchur na dtuismitheoirí a fhorbairt níos faide. Comhlíonann an bord a ndualgas ó thaobh chur chun cinn na Gaeilge de sa scoil Ghaeltachta seo de réir an Acht Oideachais trí thacaíocht a thabhairt d’imeachtaí cultúrtha agus do theanga phobal na scoile.

 

 

 

2.2 Bainistíocht inscoile

 

Tá príomhoide gníomhach ceaptha sa scoil seo ó ghlac an príomhoide dualgaisí eile le scéim Tús Maith. Tugann sí togha na haire do chúrsaí na scoile. Léiríonn sí scileanna bainistíochta ina bhfuil na córais chumarsáide soiléir agus oscailte. Tá suim aici i bhfhorbairt na scoile agus tá na pleananna cuí á bhforbairt de réir a chéile. Tá dáiríreacht agus dúthracht le sonrú ar chur chuige na n-oidí i dtreo go bhfuil ord agus eagar ar imeachtaí uile na scoile. Cuirtear an-bhéim ar úsáid na Gaeilge sa scoil agus i measc na dtuismitheoirí. Is léir go bhfuil dul chun cinn á dhéanamh sna hiarrachtaí éagsúla atá curtha i gcrích go dtí seo ag bainistíocht na scoile. Tugann na hoidí go léir comhoibriú agus tacaíocht iomlán don phríomhoide i mbainistíocht na scoile. Bíonn cruinnithe foirne sa scoil go rialta chun obair agus polasaithe na scoile a phlé. Tá dualgais an oide le post freagrachta rianaithe sa phlean scoile agus á chur i gcrích go héifeachtach, ach b’fhiú athbhreithniú a dhéanamh orthu ar bhonn rialta chun ceangal níos dlúithe a bheith idir an post fhreagrachta agus na riachtanais fhorbartha, ó thaobh riachtanais aitheanta na scoile de. Tá córais éifeachtacha i bhfeidhm in san scoil ag an mbainistíocht inscoile chun teagmháil a dhéanamh le tuismitheoirí.

 

2.3 Bainistíocht acmhainní

Scoil Ghaeltachta trí oide í seo le hoide acmhainne agus oide tacaíochta foghlama roinnte le scoileanna eile sa cheantar. Tá cúntóir riachtanais speisialta sa scoil. Tá an príomhoide ar iasacht ag an tionscnamh Tús Maith de chuid na Roinne Oideachais agus Eolaíochta ó thús na scoilbhliana seo. Tá an t-oide atá sna ranganna sóisearacha i bhfeighil na scoile mar phríomhoide gníomhach ón am sin. Tá athbhreithniú iomlán á dhéanamh ag an fhoireann ar phleananna na scoile de réir a chéile ó tháinig méadú ar an fhoireann.

 

Tá foirgneamh úr ceadaithe don scoil seo agus tá na pleananna curtha i gcrích chun tús a chur leis an obair thógála go luath. Tá an foirgneamh scoile atá ann faoi láthair coinnithe chomh maith agus is féidir agus tugtar aire an-mhaith dó agus don timpeallacht. Ta gáirdín álainn forbartha taobh amuigh den scoil, rud a chuidíonn le cuma dheas a chuir ar thimpeallacht na scoile. Tá moladh ar leith tuillte as an mbealach tarraingteach ina gcuirtear samplaí d’obair na bpáistí ar taispeáint ar fud na scoile. Tá leabharlann curtha le chéile sa scoil maraon le ríomhairí líonmhara. Baintear úsáid éifeachtach astu seo uile. Tá cúntóir ceaptha sa scoil a fheidhmíonn mar chúntóir riachtanais speisialta agus mar chúntóir teanga. B’fhiú an phleanáil don obair a dhéanann an cúntóir seo a rianú sa phlean scoile. Moltar go mbeadh níos mó plé idir an cúntóir teanga agus na h-oidí ranga chun an stór focal atá riachtanach in ábháir trasna an churaclaim a chleachtadh leis na daltaí i rith na gceachtanna Gaeilge.

 

2.4 Bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile

Aithníonn gach duine atá páirteach i bpobal sna scoile seo go bhfuil an scoil mar dhlúth chuid den phobal as a n-eascraíonn sí. Mar sin, tá an-ghaol sa scoil seo idir thuismitheoirí agus bhaill uile na scoile. Tugtar faoi deara go bhfaigheann na hoidí an-tacaíocht ar fad ó na tuismitheoirí agus ón bpobal máguaird. Aithnítear go forleathan gur iomhá dearfach í an scoil don phobal agus is ar scáth a chéile a mhaireann an pobal agus an scoil. Níl cumann tuismitheoirí ag an scoil a bhfuil ceangail acu leis an gComhairle Náisiúnta Tuismitheoirí ach tá coiste tuismitheoirí ag an scoil. Tá an teagmháil le tuismitheoirí aitheanta mar chuid rí-thábhachtach den phróiséas cumarsáide sa scoil. Chuige sin, eagraítear cruinnithe le tuismitheoirí go rialta, fáiltítear roimh thuairimí na dtuismitheoirí agus cothaítear a bpáirtíocht i ngníomhaíochtaí scoile. Cuirtear litir eolais amach chuig tuismitheoirí ag tús na scoilbhliana ach b’fhiú don fhoireann nuachtlitir a fhoilsiú go rialta chun na tuismitheoirí a choinneáil ar an eolas faoi gach gné de pholasaithe na scoile agus b’fhiú obair na ndaltaí a chuir ar taispeáint ann.

 

2.5 Bainistíocht daltaí

Tá bainistíocht an-éifeachtach á déanamh ar na daltaí sa scoil seo. Tá nósanna oibre préamhaithe iontu agus tá meas le sonrú idir na hoidí agus daltaí agus idir na daltaí féin. Tugtar dearbhú deimhnitheach do dhaltaí ar bhonn rialta agus tá atmaisféar chompordach foghlama cruthaithe ag na hoidí sna seomraí ranga. Déantar cúram do shláinte agus shábháilteacht na ndaltaí agus cothaítear rannpháirtíocht iomlán na ndaltaí i ngach gné de shaol na scoile.

 

 

3. Cáilíocht na pleanála sa scoil

 

3.1 An próiseas pleanála sa scoil agus a chur i ngníomh

Ta plean scoile curtha le chéile ina bhfuil an fhís seo rianaithe ‘an t-oideachas is fearr is féidir a thabhairt do achan pháiste trí mheán na Gaeilge.’ Is í ceann de na haidhmeanna atá rianaithe sa phlean scoile ag an fhoireann ná ‘timpeallacht thaitneamhach shábhailte dea-eagraithe a chothú. Timpeallacht inár féidir leis na daltaí forbairt go huile agus go hiomlán, go spioradálta, go fisiciúil, go cultúrtha agus go h-intleachtúil.’ Tá an polasaí ar chaidreamh agus ghnéasacht a fhorbairt faoi láthair. Moltar an polasaí seo a fhorbairt i gcomhar le pobal na scoile agus leis an bhord. Moltar é a chur i bhfeidhm chomh luath agus is féidir. Moltar na polasaithe ó thaobh riailbhéis de a phlé le tuismitheoirí sula ndéantar iad a fhaomhadh ag leibheál an bhoird.

 

Tá polasaithe ullmhaithe do na gnéithe den churaclam a bhfuil oiliúint ionghairme faighte iontu. Tá soláthar sa phlean do mheascán de chleachtais fhoghlama agus theagaisc: comhfhoghlaim, gníomhfhoghlaim, fadhbréiteach agus obair chomhoibritheach ina measc. Déantar an phleanáil ar bhonn comhoibritheach uile scoile. Ta plean straitéiseach trí bliana á leagan amach ag an bhfoireann i bhfoirm leanúnach le freastal ar na riachtanais atá aitheanta ag an scoil. Tá dialann agus plean gníomhaíochta gearrthréimhseach acu leis an bplean scoile a chur i bhfeidhm go héifeachtúil. Ta tairbhe den scoth ag baint leis an obair seo agus leis an athbhreithniú rialta. Tá féin-mheastóireacht éifeachtach ar siúl faoina bhfuil bainte amach ó thús na bliana agus faoina bhfuil fós le cur i gcrích. Tréaslaítear leis an bhfoireann as an díograis seo. Tá treoir agus cinnireacht ar leith tugtha ag an bpríomhoide gníomhach don fhoireann sa ghné seo den obair. Is an-éifeachtach mar a chomhghníomhaíonn siad uile san obair seo ar leas na bpáistí. Tá an fhoireann iomlán agus an bord bainistíochta páirteach i ndearadh agus i gcur i bhfeidhm an phlean scoile. Leagtar síos spriocanna sainiúla le móraidhmeanna an phlean a chur i gcrích.

 

Cuireadh fianaise ar fáil a dhearbhaíonn go bhfuil céimeanna cuí glactha ag an mbord bainistíochta agus ag an bhfoireann chun beartais a fhorbairt atá ag teacht le forálacha i Children First: National Guidelines for the Protection and Welfare of Children (An Roinn Sláinte agus Leanaí, 1999, eagrán nua Bealtaine 2004) agus Treoirlínte agus Cur Chuige um Chaomhnú Páistí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Aibreán 2001). Cuireadh fianaise ar fáil, leis, a dhearbhaíonn go bhfuil na beartais glactha ag an mbord bainistíochta agus go bhfuil siad curtha i bhfeidhm aige. Táthar tar éis duine idirchaidrimh ainmnithe a cheapadh de réir cheanglas threoirlínte na Roinne.

 

3.2 Pleanáil don seomra ranga

Baintear úsáid as an bplean scoile i ndearadh pleananna oibre na n-oidí aonair. Leagann gach oide plean oibre fadtréimhseach amach dá rang faoi na snáitheanna agus snáthaonaid atá sa churaclam. Coimeádann gach oide cuntas go míosúil ar dhul chun cinn na hoibre. Cuntas gairid ina leagtar síos an t-ábhar atá múinte atá i gceist. Moltar teimpléid scoile a fhorbairt ina soiléireofaí an obair atá déanta faoi snáithe agus snathaonaid an churaclaim agus ina leagfaí béim ar na scileanna agus na coincheapa atá foghlamtha ag daltaí. Soláthraíonn na hoidí cairteacha, leathanaigh shaothair agus luaschártaí chun cur le éifeacht an teagaisc sna ranganna. Is inmholta na láithreacha suime atá curtha le chéile ag na hoidí chun suim na ndaltaí in ábhair éagsúla a spreagadh. Tá na seomraí ranga eagraithe go maith agus baintear usáid as raon leathan de mhodhanna múinte.

 

4. Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

 

4.1 Forbhreathnú ar cháilíocht na foghlama agus an teagaisc

Bhí cáilíocht na foghlama agus teagaisc an sásúil ag gach rangleibhéil sa scoil seo. Is léir go bhfuil tuiscint mhaith ag na hoidí ar bhunphrionsabail an churaclaim. Baintear úsáid as raon leathan de mhodhanna múinte chun an curaclam a chur i bhfeidhm idir rang theagasc, obair i ngrúpaí agus obair aonair nuair is gá. Baintear sár úsaid as modhanna fionnachtana ach go háirithe sna ranganna sinsir agus tugtar deiseanna do na daltaí eolas a thóraíocht as a stuaim féin. Sonraítear an comhtháthu idir na hábhair i ngach rang agus déantar iarracht an leanúnachas a chur chun cinn. Spreagtar na daltaí chun oibre go sciliúil i ngach rang agus tá nósanna oibre préamhaithe iontu. Ar an iomlán baineann daltaí caighdeán an ard amach sa chomhrá Gaeilge agus caighdeán maith amach sa léitheoireacht agus caighdeán an mhaith amach sa mhatamaitic. Tá na hoidí ar an eolas go bhfuil na caighdeáin sa Bhéarla le feabhsú ag líon áirithe daltaí sa scoil agus tá obair ar siúl ag na hoidí chun gníomhú ar an laigeacht seo. Moltar soláthar níos cuimsithí a dhéanamh do dhifríochtaí i gcumais agus i stíleanna foghlama na bpáistí go háirithe sa Bhéarla. Tá caighdeán mhaith ag baint leis an obair i gcóipleabhair na ndaltaí agus ar táispeáint ar na ballaí. Déantar monatóireacht rialta ar obair na ndaltaí agus cuirtear aiseolas struchtúrtha ar fáil sna cóipleabhair. Léiríonn cóipleabhair na ndaltaí agus a samplaí scríbhneoireachta go bhfuil dul chun cinn an mhaith déanta ag na daltaí ag gach rangleibhéil. Tugtar gach deis do na daltaí uile bheith páirteach in imeachtaí eile taobh amuigh den seomra ranga mar shampla an pheil Ghaelach, comortaisí Chumann na mBunscoil, iománaíocht, liathróid láimhe, lúthchleasaíocht, sacar, snámh, dramaíocht, ceoldramaí, céilí, tionscnaimh idir scoileanna, tionscnaimh tras-teorainne, bailiú do ghrupaí carthannacha agus tráth na gceist. Bhí pleananna ag an scoil chun turas a dhéanamh go dtí Oileán Í in Albain i rith na meastóireachta. Bhí go leor réamhullmhúcháin ó thaobh taighde ar bun acu ar na ríomhairí mar chúlra don turas seo. Is inmholta an díograis a léiríonn na hoidí chun oideachas leathan a chur ar fáil do gach dalta sa scoil.

 

4.2 Teanga

 

An Ghaeilge

Is rí-inmholta an caighdeán an-ard Gaeilge labhartha atá bainte amach ag formhór na bpáistí sa scoil seo. Baintear úsáid an-mhaith as acmhainní difriúla chun suim agus samhlaíocht na ndaltaí a fhorbairt agus líofacht mhaith teanga a mhealladh uathu. Léiríonn na daltaí tuiscint an-mhaith ar thopaic atá á phlé sa rang. Úsáideann na h-oidí straitéisí an-éifeachtacha ar bhonn uile scoile chun cumarsáid i nGaeilge a fhorbairt agus a dhaingniú. Faoi láthair cuirtear béim mhór ar dhrámaíocht agus rólimirt agus díospóireachtaí ranga agus ar chumadóireacht neamhspléach. Tugann an cur chuige seo comhthéacs nádúrtha don teanga agus leagann sé síos bunchloch an-fhiúntach do fhorbairt na héisteachta. Aithrisíonn na páistí a lán dánta, rann agus amhrán, rud a fhorbraíonn dea-fhoghraíocht, blas, luas agus rithim na teanga. Tá foclóir leathan acu agus tuiscint fheidhmiúil ar struchtúr agus ar chuspóir na mbriathra. Tá stór leathan de nathanna cainte ar eolas ag na daltaí. Baineann na hoidí leas an-tairbheach as an nGaeilge mar theanga bhainistíochta ranga agus baintear feidhm as cluichí cainte chun ábaltacht an pháiste an teanga a chumadh a fheabhsú.

 

Tá caighdeán na léitheoireachta go maith ag mórchuid na ndaltaí agus stór breá leabhar ar fáil dóibh. Léann mórchuid na ndaltaí go maith agus tuigeann siad a bhfuil á léamh acu. Aithníonn cuid mhaith de na daltaí foclóir dúshlánach trí úsáid a bhaint as scileanna fonaiciúla, comhthéacs agus briseadh síos focal ina siollaí. Glacann na daltaí páirt an-fhiúntach i bplé grúpa ina léirítear tuairimí faoin ábhar. D’fhéadfaí an taoiléitheoireacht a spreagadh a thuilleadh agus taithí níos leithne a thabhairt do na daltaí réimse níos leithne de chineálacha difriúla téacsanna a léamh.

 

Sonraítear go bhfuil caighdeán breá á bhaint amach ag na daltaí sa scríbhneoireacht fheidhmiúil. Bhí réimse éagsúla téacsanna á scríobh ag formhór na ndaltaí mar shampla, nuacht, nótaí tinnis, cártaí aitheantais. Úsáidtear fillteoirí scríbhneoireachta, maraon le heiseamláiriú agus comhscríobh d’fhonn saibhreas foclóra a chothú. Is inmholta na leabhráin bheaga atá curtha le chéile ag na daltaí don fhuaimníocht sna bunranganna. Baintear úsaid an-mhaith as leabhair mhóra don scéalaíocht Ghaeilge chun an foclóir a leathnú. Cuirtear scéalta gearra ilchineálacha ar fáil le tacú leis an léitheoireacht sna meán agus sna hard ranganna.

 

English

In English the language is developed by providing the pupils with a variety of oral language reading and writing activities. Pupils display a satisfactory standard across the school in oral language. Oral language is dealt with comprehensively in all sections and specific oral language lessons are planned and taught. Particular emphasis is placed on developing pupils’ emergent reading skills. The pupils’ phonological skills are being developed in a structured way and generally the pupils’ phonological skills are very good at the junior section of the school.

A good programme of reading is planned for and developed throughout the school and pupils’ reading and comprehension skills are generally satisfactory. However, further attention should be given to a group of pupils in the senior section whose fluency in reading should be improved.

 

Pupils across the school display a commendable enthusiasm for poetry. Poems are used as a stimulus for discussion in the middle and senior sections and pupils are encouraged to compose their own poems. Pupils’ creative efforts are commendable and their work is celebrated by the publication of the pupils’ work and by displays in the classrooms and in the school corridor.

The pupils’ creative and functional writing skills are being developed to a very satisfactory standard across the school. There were many laudable examples of collections of pupils writing samples in folders in the various genres. Comprehension tasks are used to good effect in one section of the school and this good practice should now be extended across the school. It is recommended that extended reading activities be given to pupils to scaffold and enhance the pupils’ skills further in the language.

 

4.3 Matamaitic

Baineann na daltaí caighdéan an-mhaith amach sa Mhatamaitic. Céimnítear an clár teagaisc go hoiriúnach ó rang go rang. Baintear úsáid thuisceanach as téacsleabhair le linn na gceachtanna agus tá sé le sonrú go gcleachtar obair ó bhéal go rialta chun brí a cheangal leis an fhoghlaim. Déantar cúram breá de théarmaíocht na matamaitice a theagasc go struchtúrtha agus spreagtar plé tairbheach i roinnt ranganna chun tuiscint ar na coincheapa a threisiú. Baintear úsáid as modhanna gníomhaíochta foghlama agus as cluichí matamaitice i roinnt ranganna. Léiríonn an chuid is mó de na daltaí tuiscint mhaith ar na coincheapa cuí sa Mhatamaitic. Cláraíonn siad an obair scríofa go cúramach. Déantar grúpobair a chleachtadh chun rannpháirtíocht agus neamhspleáchas foghlama na ndaltaí a chothú. Cuirtear ábaltacht an uile dhalta san áireamh agus na pleananna oibre gearrthéarmacha á n-ullmhú chun a chinntiú go gcuirtear an obair in oiriúint do dhaltaí ar gach leibhéal cumais.

 

 

 

 

 

4.4 Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta

 

Stair

Baintear caighdéan an-mhaith amach sa Stair trasna na scoile. Baintear úsaid an-éifeachtach as téacsleabhar, drámaíocht agus as príomhfhoinsí stairiúla mar bhunús do na ceachtanna staire. Déantar nasc an-fhiúntach idir an stair náisiúnta agus an stair áitiúil agus dá bhrí sin tugann sé seo comhthéacs do na daltaí lena dtuiscint ar an stair a éascú. Déantar sár ullmhúchán chun an ghné seo den churaclam a nascadh go héifeachtach le hábhair eile an churaclaim.

 

Tíreolaíocht

Baintear úsaid thairbheach as grúpobair chun Tíreolaíocht a mhúineadh i ranganna áirithe. Baintear úsáid as tráth na gceist mar uirlís mheasúnaithe san ábhar seo. Déantar nasc an-éifeachtach idir an ábhar seo agus an Eolaíocht. Tá caighdéan an-mhaith bainte amach ag na daltaí sa ghné seo den churaclam. Is féidir leo cur síos go mion ar ábhar a bhaineann le tíreolaíocht an cheantair agus is inmholta na tionscnaimh atá curtha le chéile agus ar taispeáint sna seomraí ranga.

 

Eolaíocht

Féachtar chuig timpeallacht na scoile mar bhunús don obair ar an dúile beo agus ar fheasacht agus chúram imshaoil agus chuige seo tá struchtúr an-bhreá leagtha amach faoinár féidir iniúchadh imshaoil a chur ar bun. Cleachtar modhanna gníomhaíochta i roinnt ranganna chun tuiscint ar na coincheapa éagsúla a fhorbairt. Glacann na páistí páirt go fonnmhar sna trialacha simplí a eagraítear agus déantar forbairt ar scileanna eolaíochtúla le linn na hoibre. Tá an scoil seo páirteach i dtionscnamh Discovery Science. Bhí an scoil páirteach freisin i dtionscnamh i gcomhar le h-Institiúid Teicneolaíochta i Leitir Ceanainn mar pháirt den tseachtain eolaíochta a bhí ar siúl ag an gColáiste. Tá tús curtha ag an scoil le pleananna chun ath-chúrsáil agus ath-úsaid a fhorbairt sa scoil chun an Brat Glas a fháil.

 

4.5 Oideachas Ealaíon

 

Na hAmharcealaíona

Tagann an phleanáil sa ghné seo le hábhar agus le treoirlínte an churaclaim. Gabhann ord, samhlaíocht, taitneamh agus caighdeán an-shásuil teagaisc agus gnóthachtála leis an gcur chuige i leith theagasc agus fhoghlaim na n-amharcealaíona. Bhí gach snáith den churaclam le feiceáil sna taispeántais líonmhara a bhí mórthimpeall na seomraí. Is éifeachtach mar a cheanglaítear an t-ábhar seo le hábhair eile an churaclaim i ranganna áirithe. Is éifeachtach, freisin, mar a riarann na hoidí grúptheagasc i ngné chruthaitheach seo an churaclaim. Spreagtar na páistí chun machnamh a dhéanamh ar cháilíochtaí agus ar thréithí saothair na n-ealaíontóirí cáiliúla. Coinnítear fillteoirí oibre ar bhonn uile scoile agus taifead griangrafanna. Is féidir leis na daltaí cur síos an mhaith a dhéanamh ar shaothair ealaíontóirí ag baint usáide as teanga oiriúnach.

 

Ceol

Múintear an amhránaíocht ar dhóigh fhíorthaitneamhach agus déantar cúram d’fhoranna an cheoil a theagasc. Cuirtear clár leathan spéisiúil ar fáil idir amhránaíocht agus forbairt scileanna cumadóireachta agus éisteachta. Baintear feidhm an-bhreá as cnaguirlisí chun tuiscint ar rithim a fhorbairt. Tagann teagascóir isteach go dtí an scoil chun uirlisí ceol a mhúineadh ar feadh téarma sa bhliain do na meán agus na hard ranganna agus déanann an scoil agus coiste na dtuismitheoirí an ghníomhaíocht seo agus an damhsa gaelach a mhaoiniú. Déantar sár obair chun an ceol traidisiúnta a fhorbairt. Comhtháthaítear an ghné seo leis an Dramaíocht go sciliúil.

 

 

Drámaíocht

Múintear an Dramaíocht go caighdéan an-ard sa scoil seo. Tá go leor duaiseanna agus coirn buaite ag an scoil i dtaispeántais drámaíochta. Tá scileanna drámaíochta á bhforbairt go samhailteach trí mheán na filíochta ach go háirithe. Forbraítear féith chruthaitheach na ndaltaí maraon le féin-mhuinín agus foclóir mothúnánach le linn na gceachtanna tríd an gcur chuige a chonacthas le linn na measúnaithe. Faoi láthair tá an Drámaíocht á húsaid chomh maith chun ábhair churaclaim a inmheánú.

 

 

 

4.6 Corpoideachas

Baineann éagsúlacht bhreá leis na gníomhaíochtaí sa Chorpoideachas. Stiúrtar na ceachtanna go hordúil agus baineann na daltaí tairbhe agus taitneamh astu. Leagtar béim le linn na hoibre ar scileanna a fhorbairt. Is léir ó chuntais oibre na n-oidí go múintear scileanna liathróide, cluichí clóis agus cluichí foirne. Tuairiscítear go nglacann na daltaí ón scoil páirt i léigeanna spóirt sa cheantar. Déantar an snámh a theagasc i linn snámha in ostán áitiúil ar feadh téarma amháin sa scoil bhliain. Déantar an Corpoideachas a mhúineadh taobh amuigh i gclós na scoile nuair a oireann an aimsir.

 

4.7 Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte

Is tairbheach go mór an t-atmaisféar dearfach, measúil atá le sonrú sa scoil mar bhunús do fhorbairt scileanna sóisialta agus pearsanta na ndaltaí agus dá dtuiscint ar stíl maireachtála shláintiúil. Cuirtear an fhorbairt seo chun cinn go leanúnach ar bhonn neamhfhoirmiúil i ngnéithe éagsúla an churaclaim. Thairis sin, múintear ceachtanna ar leith i ngach rang agus bunaítear iad ar réimse acmhainní. Is an-éifeachtach mar a cheanglaítear an fhoghlaim sa ghné seo le hachair eile an churaclaim. Cuirtear na ceachtanna i láthair go spreagúil agus cothaítear rannpháirtíocht na ndaltaí go cumasach. Baineann éagsúlacht bhreá leis na gníomhaíochtaí foghlama agus sonraítear atmaisféar taitneamhach foghlama le linn na hoibre.

 

4.8 Measúnú

Baineann an fhoireann úsáid as modhanna éagsúla chun dul chun cinn na hoibre a mheas. Baintear úsáid as trialacha caighdeánaithe chun dul chun cinn na ndaltaí sa Bhéarla agus sa Mhatamaitic a dhearbhú agus pleanáil dá réir. Cuireann na hoidí trialacha dá gcuid féin ar dhaltaí go rialta agus cláraítear na torthaí. Trí ghrinncheistiúchán na n-oidí éiríonn leo tuiscint a fháil ar conas mar atá ag eirí le daltaí aonair ina gcuid foghlama. I ngach rang, coinnítear fillteáin le samplaí d’obair na ndaltaí. Déantar monatóireacht oiriúnach ar an obair scríofa. Moltar don fhoireann leanúint leis an gcóras measúnaithe a fhorbairt ar bhonn scoile chun díriú ar riachtanais an uile dhalta agus chun cur le héifeacht na pleanála gearrthéarmaí go háirithe sa Bhéarla. Cabhróidh soiléiriú na gcuspóirí teagaisc agus foghlama sna pleananna oibre leis an gcur chuige seo. Coinnítear measúnú iomlán trasna an churaclaim i roinnt ranganna. Déantar monatóireacht oiriúnach ar an obair scríofa ach b’fhiú taifead a choinneáil de na gnáth bhotúin agus ceacht a bhunú orthu ag deireadh gach aonaid teagaisc sa Bhéarla ach go háirithe.

 

 

5. Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

 

5.1 Daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu

Tá polasaí soiléir uile-scoile dréachtaithe ag an bhfoireann mar a bhaineann le soláthar oideachais do pháistí le riachtanais speisialta foghlama. Leagtar amach cur chuige an-chinnte agus an-chéimnithe maidir le daltaí le deacrachtaí a aithint go luath agus plean tacaíochta a dhearadh dóibh. Sa phleanáil seo dírítear ach go h-áirithe ar chomhghaol ranga, ar chlárú gnóthachtála agus ar chritéir mheasúnaithe d’fhonn a chinntiú go bhfuil ag éirí le daltaí. I bpleananna oibre na n-oidí ranga is gá freastal níos iomláine a dhéanamh ar riachtanais líon áirithe daltaí sa Bhéarla. 

 

Déantar freastal an-bhreá agus éifeachtach orthu siúd le riachtanais fhoghlama ag an oide tacaíochta foghlama agus ag an oide acmhainne. Forbraítear scileanna litearthachta agus matamaitice maraon le scileanna sóisialta fadsaoil. Leagtar béim inmholta ar fhorbairt na teanga agus ar fhorbairt foclóra a bheadh riachtanach do na páistí don saol. Tugtar sárchúram d’fhorbairt scileanna léitheoireachta na ndaltaí. Ardaítear meanma agus féin-mhuinín na ndaltaí dá réir. Tá na pleananna foghlama aonair ag teacht go dlúth le moltaí na siceolaithe agus tá siad deartha i gcomhpháirt leis an oide ranga agus na tuismitheoirí. Tá stóras oiriúnach d’áiseanna teagaisc agus foghlama maraon le bailiúchán cuimsitheach de thorthaí measúnaithe ag na hoidí a chabhraíonn leo dul i ngleic le deacrachtaí scríbhneoireachta agus léitheoireachta. Moltar breis tacaíochta a thabhairt sa rang do na daltaí agus an phleanáil chuí do seo a fhorbairt leis na hoidí ranga. Is léir ó chuntais ar dhul chun cinn  na ndaltaí go bhfuil dul chun cinn maith agus leanúnach á dhéanamh ag na daltaí atá ag freastal ar an tseirbhís tacaíocht foghlama agus acmhainne.

 

5.2 Tacaíochtaí eile do dhaltaí: iad siúd atá faoi mhíbhuntáiste agus daltaí ó ghrúpaí mionlaigh nó grúpaí eile

Bhí comhordaitheoir idirchaidrimh baile/scoile/pobail ceaptha don cheantair ina bhfuil an scoil seo suite ag am na tuairisce agus bhí foireann na scoile ag fanacht le tosnú na seirbhíse seo. Seo ceann de na réimsí atá aitheanta ag an bhfoireann mar thosaíocht chun forbartha sa phlean scoile. Cuirtear lóin folláin ar fáil dona daltaí ar bhonn laethúil faoi tionscnaimh DEIS.

 

 

6. Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

 

Is iad seo a leanas na príomhnearta a aithníodh sa mheastóireacht: <0}

·         Ta an bord bainistíochta ag feidhmiú go héifeachtach.

·         Oibríonn na hoidí go comh-oibritheach, díograiseach chun oideachas d’ard-chaighdeán a chur ar fáil do na daltaí.

·         Baineann na daltaí caighdeán an-mhaith amach sa Ghaeilge, sa Mhatamaitic, sa Drámaíocht, sna hAmharcealaíona, san Eolaíocht, sa Cheol agus sa Stair.

·         Cothaítear atmaisféar spreagúil foghlama sa scoil agus tugann na tuismitheoirí comhoibriú iomlán d’obair na scoile.

 

Mar bhealach le togáil ar na nearta seo agus chun dul i gceann réimsí le haghaidh forbartha, tá na moltaí seo a leanas á ndéanamh:

·         Moltar don scoil focás iomlán a dhíriú sa phleanáil ar líofacht sa léitheoireacht Bhéarla de líon áirithe daltaí atá aitheanta ag na h-oidí a ardú.

·         Moltar an polasaí ar chaidreamh agus ghnéasacht a chur i bhfeidhm chomh luath agus is féidir.

·         B’fhiú teimpléidí a fhorbairt do na cuntais mhíosúla ina n-áiritear snáitheanna agus snáith aonaid an churaclam.

·         Moltar forbairt a dhéanamh ar an mheasúnú trasna na scoile.

 

Eagraíodh cruinnithe iarmheastóireachta leis an bhfoireann agus an mbord bainistíochta mar a rinneadh na dréacht-thorthaí agus moltaí na meastóireachta a chur i láthair agus a phlé.