Meastóireacht Scoile-Uile 2006

Scríobhadh an tuairisc seo tar éis meastóireacht scoile uile a bheith déanta ar SN Phádraig, Dobhar. Léiríonn sí torthaí meastóireachta a rinneadh ar obair na scoile ina hiomláine agus déanann sí moltaí i leith tuilleadh forbartha ar obair na scoile. Le linn na meastóireachta bhí cruinnithe réamh-mheastóireachta ag na cigirí leis an bpríomhoide, leis na múinteoirí, le bord bainistíochta na scoile agus le tuismitheoirí. Cuireadh an mheastóireacht i gcrích thar thréimhse roinnt laethanta inar thug na cigirí cuairteanna ar sheomraí ranga agus inar bhreathnaigh siad ar theagasc agus ar fhoghlaim. Rinne siad idirghníomhú leis na daltaí agus leis na múinteoirí, scrúdaigh siad obair na ndaltaí agus rinne siad idirghníomhú leis na múinteoirí ranga. D'athbhreithnigh siad doiciméadú faoi phleanáil scoile agus ullmhú scríofa na múinteoirí. Bhuail siad le grúpaí foirne éagsúla de réir mar ba chuí. I ndiaidh na cuairte meastóireachta thug na cigirí aiseolas ó bhéal don fhoireann agus don bhord bainistíochta mar gheall ar thorthaí na meastóireachta. Tugadh deis do bhord bainistíochta na scoile a thuairim a léiriú ar thorthaí agus ar mholtaí na tuairisce; ba rogha leis an mbord glacadh leis an tuairisc gan freagra a thabhairt.

1. Réamhrá – comhthéacs agus cúlra na scoile

Is scoil Ghaeltachta chomhoideachais SN Phádraig, Dobhar. Tá 100 dalta ar na rollaí faoi láthair agus tá gach dealramh de réir an mheán rollaithe mheasta go mbeidh meadú leanúnach ar na rollaí idir an bhliain 2007 agus 2010. Tógadh an scoil seo i 1934 agus cuireadh síneadh leis i 1989. Le linn na meastóireachta bhí obair thógála ar siúl ar fhoirgneamh na scoile, áit a bhfuil seomraí agus áiseanna breise á gcur leis an scoil. Tá cúigear oidí ar an bhfoireann chomh maith le h-oide tacaíochta foghlama agus comhordaitheoir baile/scoile/pobail. Tá cúntóir riachtanais speisialta fostaithe sa scoil chomh maith.

2. cailíocht na bainistíochta sa scoil

2.1 An bord bainistíochta

Cuireann an scoil roimpi oideachas d’ardchaighdeán trí Ghaeilge a chur ar fáil dá daltaí chun iad féin a ullmhú don saol. Déantar gach iarracht saoithiúlacht Ghaeilge a chothú sa scoil chun cur ar chumas na ndaltaí meas agus tuiscint a bheith acu dá bhféiniúlacht chultúrtha féin. Tá traidisiún láidir Gaeilge ag an scoil seo, áit a bhfuil suim agus spéis sa chultúr Gaelach agus sa teanga á spreagadh go héifeachtach ag an bpríomhoide, ag foireann agus ag pobal an scoile. Tá Naíonra lonnaithe sa scoil. Déantar obair réamhscolaíochta trí mhéan na Gaeilge anseo agus tuairiscítear go gcuidíonn sé seo go tairbheach le páistí an Ghaeilge a chur ar a dtoil sula dtosaíonn siad i rang na Naíonán.

Sonraíonn an dea-chumarsáid agus an caidreamh taobh istigh den scoil sainspiorad na scoile chomh maith leis na luachanna agus na prionsabail atá rianaithe sa ráiteas misin sa phlean scoile. Tá étos Chaitliceach sa scoil ag cur chun cinn meas agus omós don chreideamh i ngrá, saoirse, cearta, fírinne agus áthas. Is inmholta an chúirtéis agus an comhoibriú a léirítear sa scoil seo. Tá comhbhá agus meas ar a chéile le sonrú i dtimpeallacht dhaonna na scoile. Cuireann na hoidí chun oibre go dúthrachtach, proifisiúnta agus comhoibríonn siad go tairbheach lena chéile, le lucht bainistíochta na scoile agus leis na tuismitheoirí ar mhaithe le hatmaisféar breá foghlama a chruthú sa scoil. Is breá an dua agus an tsuim a léiríonn na hoidí i leas a gcuid daltaí. Tá rian an-éifeachtach le sonrú ar eagraíocht agus ar chúrsaí teagaisc agus foghlama sa scoil. Cothaítear dea-nósanna iompair agus saothair sna daltaí agus tugann siad faoina gcuid oibre go fonnmhar.

Comhoibríonn an patrún, Easpag Ráth Bhotha leis an mbord bainistíochta i mbainistíocht na scoile. Tá an bord bunaithe mar is cóir agus tá baill an bhoird an-éifeachtach ina dtacaíocht chun oideachas éifeachtach a sholáthar sa scoil.

Déanann baill an bhoird bainistíochta teagmháil rialta le chéile tré chruinnithe a reachtáil gach téarma. Deimhníonn an bord cumarsáid lánbhrí le tuismitheoirí go rialta chun iad a choinneáil ar an eolas faoi chúrsaí na scoile. Feidhmíonn an bord bainistíochta de réir na riachtanas san Acht Oideachais agus treoracha na Roinne Oideachais agus Eolaíochta. Tá gnáthaimh an bhoird maidir le bainistiú acmhainní airgeadais na scoile agus na gnáthaimh i dtaca le ceapacháin agus le harduithe céime éifeachtach. Tá moladh ag dul don bhord mar gheall ar a dtacaíocht d’fhorbairt phroifisiúnta na n-oidí sa scoil Tá an bord ar an eolas mar gheall ar na riachtanais reachtúla maidir le cód iompraíochta, tinreamh scoile, agus polasaí sláinte agus sábháilteachta a ullmhu. Tá polasaithe reachtúla curaclaim, tréad chúram agus polasaithe maidir le riarachán faofa ag an mbord agus á gcur i bhfeidhm go héifeachtach. Tugann an bord bainistíochta an-tacaíocht don phríomhoide agus don fhoireann i bproiséas na pleanála. Tá duine fostaithe ag an mbord a dhéanann an glanadh agus is inmholta an slacht agus an ghlaineacht a shonraítear sa scoiltheach ina hiomláine agus i gclós na scoile. Tá coiste tuismitheoirí bunaithe chomh maith a thugann lán-tacaíocht d’obair na scoile. Spreagtar na tuismitheoirí chun páirt ghníomhach a ghlacadh in imeachtaí na scoile agus tá an-mholadh ag dul chucu as ucht tacú le méadú na n-áiseanna sa scoil. Tá an bord agus na tuismitheoirí gníomhach agus aontaithe faoin áit lárnach atá ag an scoil i gcothú agus i láidriú na Gaeilge. Déantar cumarsáid rialta le tuismitheoirí trí nótaí agus trí leabhráin obair bhaile agus caitear go gairmiúil lena bhfiosruithe. Tá tinreamh na daltaí go maith. Eagraítear cruinnithe múinteoirí agus tuismitheoirí go bliantúil agus cuirtear cuntais ar dhul chun cinn na ndaltaí chuig na tuismitheoirí ag deireadh na scoilbhliana.

2.2 Bainistíocht inscoile

Tugann an príomhoide ceannasaíocht an-éifeachtach d’fhoireann agus do phobal na scoile uile. Tugann sé togha na haire do chúrsaí na scoile. Léirítear scileanna bainistíochta ina bhfuil na córais chumarsáide soiléir agus oscailte. Tá fís ag an bpríomhoide d’fhorbairt na scoile agus tá na pleananna cuí á bhforbairt de réir a chéile. Tá dáiríreacht agus dúthracht le sonrú ar chur chuige na n-oidí i dtreo go bhfuil ord agus eagar ar imeachtaí uile na scoile. Cuirtear an-bhéim ar úsáid na Gaeilge sa scoil agus i measc na dtuismitheoirí. Is léir go bhfuil dul chun cinn á dhéanamh sna hiarrachtaí éagsúla atá curtha i gcrích go dtí seo ag bainistíocht na scoile. Tugann na hoidí go léir comhoibriú agus tacaíocht iomlán don phríomhoide i mbainistíocht na scoile. Bíonn cruinnithe fóirne sa scoil go rialta chun obair agus polasaithe na scoile a phlé. Tá dualgais na n-oidí le poist fhreagrachta rianaithe sa phlean scoile agus á gcur i gcrích go héifeachtach, ach b’fhiú athbhreithniú a dhéanamh orthu ar bhonn rialta chun ceangal níos dlúithe a bheith idir na poist fhreagrachta agus na riachtanais fhorbartha, ó thaobh an churaclaim de. Féachtar chuige go gcothaítear caidreamh maith idir na daltaí agus bainistíocht na scoile ar dhóigheanna éagsúla. Tá córais an-éifeachtacha i bhfeidhm sa scoil ag an mbainistíocht inscoile chun teagmháil a dhéanamh le tuismitheoirí.

2.3 Bainistíocht acmhainní

Comhoibríonn an bord, na hoidí, na daltaí agus glantóir na scoile chun aire an-mhaith a thabhairt d’fhoirgneamh, d’acmhainní agus do thimpeallacht na scoile. Maisítear na seomraí ranga go tarraingteach, spreagúil le háiseanna teagaisc, taispeántais agus le hobair na ndaltaí. Tá raon leathan d’áiseanna teagaisc curtha ar fáil sna seomraí ranga idir theilifíseanna, fhístéipeanna, théipthaifeadáin, ríomhairí agus dlúthdhioscaí agus tá úsáid á baint astu don teagasc. Cuireann na hoidí go leor fearas féin-deartha ar fáil chun tacú leis an gclár oibre. D’fhéadfaí cur leis an raon acmhainní teagaisc d’ábhar choincréideach do theagasc na Matamaitice do na ranga sóisir. Rinneadh plé le linn na hiarchomhdhála ar an úsáid a d’fhéadfaí a bhaint as an teicneolaíocht don teagasc agus tá plean oibre don ríomhaireacht eagraithe ag bainistíocht na scoile i gcomhar le Meitheal Forbartha na Gaeltachta chun treisiú le scileanna ríomhaireachta na ndaltaí san Ionad nua pobail atá in aice na scoile. Tá moladh ar leith tuillte ag an mbainistíocht as an gclár ríomhaireachta atá curtha le chéile do na daltaí.

2.4 Bainistíocht an chaidrimh agus na cumarsáide le pobal na scoile

Aithníonn gach duine atá páirteach i bpobal na scoile seo go bhfuil an scoil mar dhlúth-chuid den phobal as a n-eascraíonn sí. Mar sin, tá an-ghaol sa scoil idir thuismitheoirí agus bhaill uile na scoile. Tugtar faoi deara go bhfaigheann na hoidí an-tacaíocht ar fad ó na tuismitheoirí agus ón bpobal máguaird. Tá polasaí an-éifeachtach sa scoil mar gheall ar chaidreamh agus ar chumarsáid. Le linn chruinniú na gcigirí leis na tuismitheoirí mhol siad an oscailteacht agus na nósanna a chuirtear i bhfeidhm chun cumarsáid a dhéananmh le múinteoirí.

Cothaítear an ceangal le tuismitheoirí na ndaltaí réamhscoile tré laethanta eolais a eagrú dóibh agus tá pleananna á bhforbairt ag an fhoireann chun an ceangal a neartú níos faide nuair a bheidh an foirgneamh nua scoile críochnaithe chun acmhainní a thagraíonn do ghníomhaíochtí luath léitheoireachta agus cluichí teanga a chur ar fáil i seomra na dtuismitheoirí. Tá an chumarsáid idir an scoil agus an baile ó thaobh fhoclaíocht teanga na Matamaitice le moladh. Cinntítear go bhfuil leanúnachas sna modhanna atá in usáid idir an scoil agus an baile. Déantar cumarsáid mhaith a chothú idir scoileanna sa cheantar. Cuireadh dlúthdiosca d’iomainn Nollag le chéile ina raibh scoileanna eile as an cheantar páirteach ann. Eagraítear oícheanta sóisialta do thuismitheoirí agus tugtar deis do na daltaí a gcuid talainn sa dramaíocht, sa cheol, damhsa agus san fhilíocht a léiriú ar an ardán in Amharclann Ghaoth Dobhair.

Rinneadh plé le linn na hiarchomhdhála ar an fhiúntas a bhaineann le leabhrán eolais a chur ar fáil do phobal tuismitheoirí na scoile ina mbeadh na polasaithe go léir rianaithe agus saothar na scoile a chur in iúl dóibh. Pléadh chomh maith an tairbhe a bhaineann le nuachtlitir scoile a chur le chéile chun obair chruthaitheach na ndaltaí a roinnt le pobal na scoile. Moltar leas a bhaint as an teicneolaíocht chun an sprioc seo a bhaint amach.

2.5 Bainistíocht daltaí

Tá bainistíocht an-éifeachtach á déanamh ar na daltaí sa scoil seo. Tá nósanna oibre préamhaithe iontu agus tá meas le sonrú idir na hoidí agus daltaí agus idir na daltaí féin. Tugtar dearbhú deimhnitheach do dhaltaí ar bhonn rialta agus tá atmaisféar compordach foghlama cruthaithe ag na hoidí sna seomraí ranga Déantar cúram do shláinte agus do shábháilteacht na ndaltaí agus cothaítear rannpháirtíocht iomlán na ndaltaí i ngach gné de shaol na scoile.

3. Cáilíocht na pleanála sa scoil

3.1 An próiseas pleanála sa scoil agus a chur i ngníomh

Cuireadh fianaise ar fáil a dhearbhaíonn go bhfuil céimeanna cuí glactha ag an mbord bainistíochta agus ag an bhfoireann chun beartais a fhorbairt atá ag teacht le forálacha i Children First: National Guidelines for the Protection and Welfare of Children (An Roinn Sláinte agus Leanaí, 2004) agus Treoirlínte agus Cur Chuige um Chaomhnú Páistí (An Roinn Oideachais agus Eolaíochta, Aibreán 2001). Cuireadh fianaise ar fáil, leis, a dhearbhaíonn go bhfuil na beartais glactha ag an mbord bainistíochta agus go bhfuil siad curtha i bhfeidhm aige. Táthar tar éis duine idirchaidrimh ainmnithe a cheapadh de réir cheanglas threoirlínte na Roinne.

Tá polasaithe ullmhaithe do na gnéithe den churaclam a bhfuil oiliúint ionghairme faighte iontu. Tá soláthar sa phlean do mheascán de chleachtais fhoghlama agus theagaisc: comhfhoghlaim, gníomhfhoghlaim, fadhbréiteach agus obair chomhoibritheach ina measc. Déantar an phleanáil ar bhonn comhoibritheach uile scoile. Tá plean tacaíocht foghlama den scoth curtha le chéile ag an bhfoireann ina rianaítear cur chuige na n-oidí don tacaíocht fhoghlama ar fud na scoile. Tá sé i gceist ag an bhfoireann plean straitéiseach trí bliana á leagan amach i bhfoirm leanúnach le freastal ar na riachtanais atá aitheanta ag an scoil. Tá dialann agus plean gníomhaíochta gearrthréimhseach acu leis an bplean scoile a chur i bhfeidhm go héifeachtúil. Ta tairbhe den scoth ag baint leis an obair seo agus leis an athbhreithniú rialta. Moltar an phleanáil don mheasúnú ar bhonn scoile trasna an churaclaim a fhorbairt agus úsaid a bhaint as an teicneolaíocht chun an dul chun cinn a rianú ar bhonn scoile uile. Tá féin-mheastóireacht shásúil ar siúl ag na hoidí faoina bhfuil bainte amach agus faoina bhfuil fós le cur i gcrích. Tréaslaítear leis an bhfoireann as an díograis seo. Tá treoir agus cinnireacht ar leith tugtha ag an bpríomhoide don fhoireann sa ghné seo don obair agus is an-éifeachtach mar a chomhghníomhaíonn siad uile san obair seo ar leas na bpáistí.

3.2 Pleanáil don seomra ranga

Soláthraíonn na hoidí cairteacha, leathanaigh shaothair agus luaschártaí chun cur le héifeacht an teagaisc sna ranganna. Is inmholta na láithreacha suime atá curtha le chéile ag na hoidí chun suim na ndaltaí in ábhair éagsúla a spreagadh. Tá na seomraí ranga eagraithe go maith agus baintear usáid as raon leathan de mhodhanna múinte.

Tá an fhoireann iomlán agus an bord bainistíochta páirteach i ndearadh agus i gcur i bhfeidhm an phlean scoile. Leagtar síos spriocanna sainiúla le móraidhmeanna an phlean a chur i gcrích. Baintear úsáid as an bplean scoile i ndearadh pleananna oibre na n-oidí aonair. Leagann gach oide plean oibre fadtréimhseach amach dá rang faoi na snáitheanna agus snáthaonaid atá sa churaclam. Coimeádann gach oide cuntas go míosúil ar dhul chun cinn na hoibre. Cuntas gairid ina leagtar síos an t-ábhar atá múinte atá i gceist agus cur síos ar na scileanna agus na coincheapa atá foghlamtha ag na daltaí. Is léir ó phlean agus ó chlár teagaisc na scoile go bhfuil taithí á tabhairt do na daltaí i gcuraclam leathan agus cothrom.

4. Cáilíocht na foghlama agus an teagaisc

4.1 Teanga

An Ghaeilge

Treáslaítear leis an bhfoireann as an dóigh go bhfuil ag éirí leo an Ghaeilge a choinneáil mar phríomh-mhéan chun cumarsáid a dhéanamh sna seomraí ranga agus i gclós na scoile. Tá saibhreas teanga ag na hoidí go léir sa scoil seo agus is rí-inmholta an caighdeán Gaeilge atá bainte amach ag formhór na bpáistí sa scoil seo. Saothraíonn na hoidí go díograiseach chun an phleanáil théamúil a dhéanamh trasna an churaclaim bunaithe ar thopaicí do chómra Gaeilge. Tapaíonn na hoidí gach deis chun an comhrá, léitheoireacht agus scríbhneoireacht Ghaeilge a fhorbairt go h-éifeachtach. Sonraítear atmaisféar Gaelach trí gach gné de shaol na scoile seo agus is léir go bhfuil na daltaí ag baint tairbhe as seo mar go bhful líofacht d’ard chaighdeán bainte amach ag formhór na ndaltaí sa Ghaeilge. Úsáideann na hoidí straitéisí an-éifeachtacha ar bhonn uile scoile chun cumarsáid i nGaeilge a fhorbairt agus a dhaingniú. Baintear úsáid an-mhaith as acmhainní difriúla chun suim agus samhlaíocht na ndaltaí a fhorbairt agus líofacht mhaith teanga a mhealladh uathu. Léiríonn na daltaí tuiscint an-mhaith ar thopaic atá á phlé sa rang. Aithrisíonn na páistí a lán dánta, rann agus amhrán, rud a fhorbraíonn dea-fhoghraíocht, blas, luas agus rithim na teanga. Tá foclóir leathan acu agus tuiscint fheidhmiúil ar struchtúr agus ar chuspóir na mbriathra. Tá stór leathan de nathanna cainte ar eolas ag na daltaí. Baineann na hoidí leas an-tairbheach as an nGaeilge mar theanga bhainistíochta agus baintear feidhm as an drámaíocht chun ábaltacht an pháiste chun an teanga a chumadh, a fheabhsú. Cuirtear béim ar dhrámaíocht agus ar an dhíospóireacht agus ar chumadóireacht neamspleách na teanga. Freagraíonn na daltaí ceisteanna dúshlánucha faoi théamaí éagsúla, le líofacht an-bhreá. Baintear usáid éifeachtach as ábhar léirithe agus nithiúil don teagasc. Tugtar deiseanna fiúntacha do na daltaí cleachtadh a dhéanamh ar an teanga agus fíorchumarsáid a dhéanamh le linn na gceachtanna Gaeilge.

Baintear úsáid an-éifeachtach as na leabhair mhóra don léitheoireacht sna bunranganna agus léann na daltaí le brí agus le tuiscint. Cruthaítear timpeallacht prionta agus focal-shaibhir sna seomraí ranga agus baintear usáid as an timpeallacht seo chun suim na ndaltaí a spreagadh le linn na gceachtanna. Cumann na daltaí scéaltaí go rialta agus is breá an caighdeán a bhaineann na daltaí amach sna samplaí scríbhneoireachta éagsúla. B’fhiú anois tógáil ar an obair atá idir lámha maidir lena gcuid scéalta a chur i gcló. Chuige sin, moltar breis úsáide a bhaint as an teicneolaíocht agus scéalta na ndaltaí sinsireacha a chur i láthair do na daltaí sóisireacha. Léann na daltaí na téacsanna ranga go cruinn sna meán-ranganna agus sna hardranganna.Tugtar faoi deara go bhfuil tuiscint an-mhaith ag mórchuid acu ar a bhfuil á léamh acu. Glacann na daltaí páirt an-fhiúntach i bplé grúpa ina léirítear tuairimí faoin ábhar. Spreagtar an taoiléitheoireacht chun taithí níos leithne a thabhairt do na daltaí réimse níos leithne de chineálacha difriúla téacsanna a léamh. Sonraítear go bhfuil caighdeán breá ard á bhaint amach ag na daltaí sa scríbhneoireacht fheidhmiúil. Bhí réimse éagsúla téacsanna á scríobh ag formhór na ndaltaí mar shampla, nuacht agus scéalta gearra agus aistí.

Béarla

Tá plean breá curtha le chéile ag an bhfoireann don Bhéarla ina ndéantar cur síos ar na nithe seo a leanas: modhanna múinte, cluichí teanga, scileanna luathléitheoireachta agus léitheoireachta, próiseas scríbhneoireachta agus filíocht maraon le tuiscint agus measúnú. B’fhiú roinnt forbartha a dhéanamh ar an chur chuige ó thaobh cláracha fuaimníochta breise sa Bhéarla a usáid chun cur le forbairt foghraíochta na ndaltaí sa ghné seo den churaclam. Tá pleananna sa tsiúl ag an bhfoireann chun an sprioc seo a chur i gcrích. Tugtar deiseanna do na daltaí ar fud na scoile chun a scileanna éisteachta agus labhartha sa Bhéarla a fhorbairt.

Moltar breis scéalta a dhéanamh sa bhun-roinn chun scileanna éisteachta a fhorbairt níos faide agus chun taithí léitheoireachta bhreise a thabhairt do na daltaí. Tá an raon leathan de théacsanna léitheoireachta atá in usáid chun an léitheoireacht a fhorbairt in úsáid go héifeachtach ag na hoidí agus is inmholta an tsuim agus an dóigh gur féidir leis na daltaí cur síos a dhéanamh ó bhéal ar na leabhair atá léite acu. Cothaítear páirtíocht na dtuismitheoirí go luath sa léitheoireacht tré chlár an-éifeachtach comhléitheoireachta a chur ar bun. Tá an caighdeán sa léitheoireacht an-ard i ngach roinn sa scoil. Baineann na daltaí an-sult as na leabhair úrscéalta agus raon leathan de leabhair leabharlainne chomhaimseartha atá ar fáil dóibh.

Tugtar faoin scríbhneoireacht fheidhmiúil agus chruthaitheach ar bhonn struchtúrtha agus is inmholta na samplaí a bhí scríofa ag na daltaí ina gcuid cóipleabhar agus ar taispeáint ar na ballaí. Moltar go ndeanfaí obair na ndaltaí a fhoilsiú ag baint usáide as an teicneolaíocht agus moltar go nglacfadh an scoil páirt i dtionscadail scríbhneoireachta idir scoileanna. Múintear an fhilíocht go caighdeán an-ard trasna na scoile. Deántar monatóireacht rialta ar obair na ndaltaí agus déanann na daltaí san ard roinn féin-cheartú mar mheasúnú chomh mhaith.

4.2 Matamaitic

Céimnítear an clár teagaisc sa Mhatamaitic go hoiriúnach ó rang go rang. Tá ardchaighdéan á bhaint amach ag mórchuid na ndaltaí, go háirithe sna hardranganna. Léiríonn an chuid is mó de na daltaí tuiscint mhaith ar na coincheapa cuí sa Mhatamaitic. Baintear úsáid thuisceanach as téacsleabhair le linn na gceachtanna agus tá sé le sonrú go gcleachtar obair ó bhéal go rialta chun brí a cheangal leis an fhoghlaim. Déantar nasc an-éifeachtach idir Matamaitic agus an timpeallacht agus ábhair eile. Déantar cúram breá de théarmaíocht na Matamaitice a theagasc go struchtúrtha agus spreagtar plé tairbheach i ngach rang chun tuiscint ar na coincheapa a threisiú. Baintear úsáid as modhanna gníomhaíochta foghlama agus as cluichí matamaitice i ngach rang. Cláraíonn na daltaí an obair scríofa go cúramach. Déantar an measúnú trí dhírbhreathnú an mhúinteora agus ceartú rialta ar shaothar na ndaltaí.

Leagtar béim inmholta ar an obair ó bhéal a chleachtadh, agus i roinnt ranganna cuirtear ceisteanna dúshlánacha ar dhaltaí a spreagann iad chun dian-mhachnamh a dhéanamh. B’fhiú ábhair nithiúla breise a chur ar fáil sa bhun-roinn chun tuiscint na ndaltaí ar na coincheapa éagsúla a dhaingniú níos faide. Cleachtar grúpobair chun rannpháirtíocht agus neamhspleáchas foghlama na ndaltaí a chothú. Déantar measúnú caighdeánaithe agus measúnú an mhúinteora go rialta ar obair na ndaltaí sa Mhatamaitic.

4.3 Oideachas Sóisialta, Imshaoil agus Eolaíochta

Stair

Sa Stair, is éifeachtach mar a chothaítear suim na ndaltaí chun bheith ag obair mar staraithe. Úsáidtear an stair áitiúl mar bhunús don phróiseas fiosraithe agus déantar forbairt leanúnach ar na gnéithe staire ó rang go rang. Sna bunranganna déantar staidéar ar stair phearsanta na ndaltaí agus ar na hathruithe a tharlaíonn dó dhaoine óga agus iad ag fás. Déantar comparáid idir an seansaol agus saol an lae inniu go maith agus is féidir leis na daltaí cur síos a dhéanamh go caighdean ard ar ghnéithe den stair áitiúil agus náisiúnta. Baintear usáid as modhanna spreagúla éagsúla don teagasc. Cuirtear béim ar fhorbairt scileanna, ar iniúchadh agus ar fhiosrú fianaise i ngach rang. Tá amlínte ar taispeáint agus in usáid ar bhonn eifeachtach agus tá an cleachtas seo le moladh. Moltar anois don scoil iarsmalann ranga a fhorbairt chun suim na ndaltaí a shíneadh san ábhar seo. Is inmhholta an obair thionscadail atá curtha i gcrích i roinnt ranganna sa stair. Déantar comhthathú an-éifeachtach idir an ábhar seo agus ábhair eile an churaclaim i ngach rang.

Tíreolaíocht

Múintear an Tíreolaíocht i ngach rang agus déantar comhthathú an-éifeachtach idir an ábhar seo agus ábhair eile. Tá clár leathan curtha le chéile sa phlean scoile agus cuirtear béim ar leith ar ghnéithe tíreolaíochta an cheantair. Cothaítear spéis na ndaltaí sna tíortha éagsúla trí úsáid a bhaint as léarscáileanna, grianghraif, téacsleabhair agus leabhair eolais. Déantar tionscnaimh ar chultúr na dtíortha san Aontas Eorpach ach go háirithe. Déantar saibhriú ar chlár na Tíreolaíochta sa mheánroinn agus san ardroinn trí úsáid éifeachtach a bhaint as siúlóidí agus as cuairteanna go dtí portaigh, aibhneacha, cnoic agus foinsí tíreolaíochta eile sa cheantar. Déanann na daltaí clárú ar ghnéithe tíreolaíocha agus bíonn said an-ghníomhach san fhoghlaim le linn na gceachtanna Tíreolaíochta.

Eolaíocht

Tá clár bunaithe ar cheithre shnáithe an churaclaim Eolaíochta curtha le chéile agus á theagasc ag na hoidí a bhaineann le dúile beo, ábhar, fuinneamh agus fórsaí, agus feasacht agus cúram imshaoil. Tugtar faoi thrialacha eolaíochta suimiúla i ngach rang agus bíonn na daltaí abálta cur síos cuimsitheach a dhéanamh faoin obair a bhí deánta acu. Músclaítear spéis na ndaltaí ina dtimpeallacht i ngach rang agus dírítear aire ar na lúba comhcheangail idir an eolaíocht agus réimsí eile an churaclaim. Tá boird dúlra i ngach rang agus feidhm cheart á baint astu mar áiseanna foghlama. Déanann na daltaí teagmháil le raon cuimsitheach, comhchothrom d’idéanna agus de choincheapa i dtaobh imshaoil, trí chlár atá dírithe ar shnáitheanna an churaclaim a chlúdach ina dtaighde praiticiúil agus ar shiúlóidí dúlra agus ar thurais scoile.

4.4 Oideachas Ealaíon

Na hAmharcealaíona

Tugtar faoi éagsúlacht gníomhaíochtaí sna hAmharcealaíona agus cuirtear obair na ndaltaí ar taispeáint sna seomraí ranga agus i halla na scoile. Bhí samplaí maithe d’obair i bpéint, cré, fabraic agus snáithín, agus tógáil le sonrú i ngach seomra. Eagraítear taispeántais ealaíne na ndaltaí do thuismitheoirí chun gur féidir leo féachaint agus freagairt don obair ealaíne.Baineann na daltaí féin an-taitneamh as bheith ag féachaint agus ag freagairt do shaothar ealaíne na ndaltaí eile sa scoil. Coinnítear comhaid d’obair na ndaltaí san ealaín chun taifead a dhéanamh ar a ndul chun cinn san ábhar i roinnt ranganna. Rinneadh plé leis an bhfoireann ar úsáid na teicneolaíochta agus uirlisí measúnachta eile Ealaíne chun forás na ndaltaí a mheas. Bhí samplaí d’obair na ndaltaí ar chaighdeán an-ard agus bhí na daltaí an-fhonnmhar chun cur síos tuisceanach a dhéanamh ar phróiseas na nAmharcealaíona féin.

Ceol

Múintear an Ceol go h-éifeachtach agus dírítear aire chuí ar na trí snáitheanna sa churaclam Ceoil: éisteacht agus freagairt, léiriú, agus cumadóireacht. Tá cumas ag oidi ar leith i dteagasc an Cheoil agus déantar malairt ranganna chun an Ceol a mhúineadh idir ranganna ar leith.. Canann na daltaí réimse leathan d’amhráin Ghaeilge go deas binn. Baintear úsáid as cnaguirlisí agus as uirlisí ceoil eile chun píosaí ceoil a léiriú ó chuimhne agus chun rithim phátrúin a theagasc go sciliúil. Déantar comhthathú éifeachtach idir an ábhar seo agus an Dramaíocht mar go gcumann na daltaí gníomhaíochtaí a oireann don cheol. Baineann ard-chaighdeán leis an gceol a chasann na daltaí agus tréaslaítear leis na hoidí as an dóigh ina gcothaítear rannpháirtíocht an phobail sa ghné seo den churaclam. Chuir an scoil léiriú den scoth ar taispeáint le linn na tuairisce ina raibh samplaí d’ámhráin, de dhrámaí, d’fhilíocht agus de cheol uirlise a bhí ar eolas ag na daltaí. Bíonn cór na scoile ag amhránaíocht go rialta i dteach an phobail d’ocáidí ar leith. Cothaítear usáid as uirlisí ceoil ar fud na scoile ar bhonn rialta.

Drámaíocht

Déantar an Drámaíocht stáitse go caighdeán an-ard sa scoil seo: cuirtear drámaí ar taispeántas in Amharclann Ghaoth Dobhair agus cothaítear suim agus tacaíocht na dtuismitheoirí tré iad a bheith páirteach in ullmhúchán do na drámaí. Déantar comhtháthú éifeachtach idir an ábhar seo agus Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte agus an Ceol.

4.5 Corpoideachas

Déantar clár leathan agus cothrom sa Chorpoideachas a sholáthar do na daltaí. Is inmholta an éifeacht a bhaineann leis an teagasc sa ghné seo den churaclam. Tá suim agus tallann ag oidí ar leith san ábhar seo agus déantar ranganna a mhalartú chun an ghné seo a mhúineadh. Stiúrtar na ceachtanna go héifeachtach agus go hordúil agus baineann na daltaí tairbhe agus taitneamh astu. Leagtar béim le linn na hoibre ar scileanna a fhorbairt. Baintear úsáid as ionad áitiúl chun an clár corpoideachais a chur i bhfeidhm nuair nach mbíonn an aimsir fóirstineach. Tagann teagascóir peile isteach chun oiliúint a chur ar na daltaí i scileanna spóirt do thréimhse i rith na scoilbhliana. Baintear úsáid mhaith as an raon leathan d’acmhainní teagaisc atá ar fáil sa scoil. Eagraítear cluichí agus comórtais pheile taobh amuigh d’am scoile agus cothaítear páirtíocht na mbuachaillí agus na gcailíní araon sna cluichí seo.

4.6 Oideachas Sóisialta, Pearsanta agus Sláinte

Is tairbheach go mór an t-atmaisféar dearfach, measúil atá le sonrú sa scoil mar bhunús do fhorbairt scileanna sóisialta agus pearsanta na ndaltaí agus dá dtuiscint ar stíl maireachtála shláintiúil. Cuirtear an fhorbairt seo chun cinn go leanúnach ar bhonn neamhfhoirmiúil i ngnéithe éagsúla an churaclaim. Thairis sin, múintear ceachtanna ar leith i ngach rang agus bunaítear iad ar réimse acmhainní.Baintear úsaid as an chomhtheagasc go héifeachtach chun an ghné seo den churaclam a chuir i bhfeidhm sna ranganna sinsireacha. Is an-éifeachtach mar a cheanglaítear an fhoghlaim sa ghné seo le hachair eile an churaclaim. Cuirtear na ceachtanna i láthair go spreagúil agus cothaítear rannpháirtíocht na ndaltaí go cumasach. Baineann éagsúlacht bhreá leis na gníomhaíochtaí foghlama agus sonraítear atmaisféar taitneamhach foghlama le linn na hoibre. Moltar usáid a baint as an teicneolaíocht chun an teagasc san ábhar seo a threisiú.

4.7 Measúnú

Tá stráitéisí measúnaithe oiriúnacha leagtha amach sa phlean scoile agus iad á gcur i bhfeidhm go rialta. Déantar monatóireacht agus measúnú rialta ar dhul chun cinn na ndaltaí sna hábhair éagsúla trí scrúdaithe scoilbhunaithe agus trialacha caighdeánacha á úsáid. Baintear feidhm as ceistiúchán, dírbhreathnú an mhúinteora, scrúdaithe sa litriú agus straitéisí neamhfhoirmiúla chun caighdeán foghlama na bpáistí a mheas sna seomraí ranga. Déantar monatóireacht rialta ar na cóipleabhair agus ar obair scríofa na bpáistí sna ranganna uilig. Baintear feidhm as trialacha caighdeánacha measúnaithe chun cumas léitheoireachta na ndaltaí a mheas agus chun na daltaí a roghnú a bhfuil deacrachtaí foghlama acu. B’fhiú trialacha caighdeánaithe don Ghaeilge a dhéanamh chomh maith go bliantúil sa scoil. Moltar anois go mbeadh meastúchán chun foghlama leanúnach trasna an churaclaim ar siúl sna seomraí ranga chun caighdéan na ndaltaí agus na gnáth-bhotúin agus na heasnaimh a mheas agus chun pleanáil dá réir. Tá triail scagaidh déanta ar na Naíonáin agus an clár a leanann é. Tá an fhorbairt seo le moladh mar go mbeidh an fhianaise ag na múinteoirí chun na daltaí le deacrachtaí foghlama a aithint go luath. Cláraítear dul chun cinn na bpáistí ag deireadh na bliana agus seoltar na sonraí cuí go gairmiúil chuig na tuismitheoirí. Coimeádtar cóip de na tuairiscí seo sa scoil.

5. Cáilíocht na tacaíochta do dhaltaí

5.1 Daltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu

Tá polasaí curtha le chéile ag foireann na scoile maidir le daltaí a bhfuil riachtanais oideachais ar leith acu. Cruthaítear atmaisféar comhoibritheach idir daltaí go léir san scoil tré dheiseanna a chur ar fáil do gach dalta a bheith páirteach sna ceachtanna go léir. Déantar freastal cuí ar dhaltaí tréitheacha sa scoil chomh maith. Ta polasaí uile-scoile dréachtaithe ag an bhfoireann mar a bhaineann le soláthar oideachais do pháistí le riachtanais speisialta foghlama. Roghnaítear na daltaí don tseirbhís tacaíocht foghlama ar bhunús torthaí na dtrialacha caighdeánacha agus labhairt leis na múinteoirí ranga agus na tuismitheoirí. Mar chuid den tseirbhís tacaíochta, leagtar spriocanna foghlama soiléire amach sna pleananna oibre ar bhonn an dalta aonair agus cláraítear dul chun cinn na foghlama go rialta. B’fhiú go mbeadh na pleananna foghlama aonair ag teacht go dlúth le moltaí na siceolaithe. Baineann caighdeán ard leis an gcur chuige ó thaobh na ngníomhaíochtaí foghlama a chuirtear ar bun.

Déantar freastal coinsiasach ar na daltaí a bhfuil deacrachtaí léitheoireachta sa Bhéarla agus sa Mhatamaitic acu. Forbraítear scileanna litearthachta na ndaltaí seo ach go háirithe. Is inmholta an chabhair dhearfach agus an t-ardú meanman a thugtar dóibh. Déantar teagmháil go rialta leis na tuismitheoirí. Tá réimse breá bogábhar in úsáid chun treisiú a dhéanamh ar thuiscint na ndaltaí ar choincheapa trí mheán teicneolaíocht an eolais. Déantar an comhtheagasc do dhaltaí le riachtanais speisialta i roinnt ranganna ach moltar machnamh a dhéanamh ar an gcomhtheagasc a úsáid ar bhonn nios leithne fós le nach mbeidh daltaí i gcónaí ag fágáil an rangsheomra chun cabhair bhreise a fháil. Cruthaítear atmaisféar spreagúil foghlama do na daltaí sa seomra tacaíocht foghlama. Moltar don scoil dul i dteagmháil leis an gClár Tacaíochta don Oideachas Speisialta chun an tseirbhís réigiúnach chuiditheoireachta a fháil chun cuidiú le foireann na scoile agus an córas nua comhtheagaisc don tacaíocht foghlama á chur i bhfeidhm acu.

5.2 Tacaíochtaí eile do dhaltaí: iad siúd atá faoi mhíbhuntáiste agus daltaí ó ghrúpaí mionlaigh nó grúpaí eile

Ta plean an-éifeachtach curtha le chéile agus á chur i bhfeidhm don tseirbhís idirchaidrimh baile agus scoile agus tá go leor spriocanna bainte amach ag an tseirbhís seo chun a chinntiú go bhfuil an tacaíocht chuí curtha ar fáil do theaghlaigh phobal na scoile seo. Aithníonn gach duine atá páirteach i bpobal sna scoile seo go bhfuil an scoil mar dhlúth chuid den phobal as a n-eascraíonn sí. Mar sin, tá sár-ghaol le sonrú sa scoil seo idir thuismitheoirí agus bhaill uile na scoile. Tugtar faoi deara go bhfaigheann na hoidí an-tacaíocht ar fad ó na tuismitheoirí agus ón bpobal máguaird. Aithnítear go forleathan gur iomhá dearfach í an scoil don phobal agus is ar scáth a chéile a mhaireann an pobal agus an scoil. Eagraítear cursaí den scoth do thuismitheoirí tríd an tseirbhís idirchaidrimh baile/scoile/pobail agus déanann na tuismitheoirí freastal maith ar na cúrsaí.

6. Achoimre ar thorthaí agus ar mholtaí d’fhorbairt bhreise

Seo a leanas na príomhbhuanna a aithníodh sa mheastóireacht:

Ta ceannasaíocht an-éifeachtach an phríomhoide ag dul chun tairbhe d’obair na scoile ina hiomláine.
Tugtar faoi deara rian láidir bhlianta de bhainistíocht éifeachtach an bhoird atá le sonrú ar fhoirgneamh agus ar imeachtaí na scoile.
Tá an scoil ag feidhmiú go héifeachtach faoi chúram foireann scoile a dhéanann a gcuid oibre go dúthrachtach, proifisiúnta.
Tá an fhoireann teagaisc le moladh as an oideachas d’ardchaighdeán atá á chur ar fáil acu do dhaltaí na scoile.
Tá an plean scoile atá leagtha amach á chur i bhfeidhm go héifeachtach.
Is léir go bhfuil éagsúlacht agus éifeacht ag baint leis na modhanna múinte atá in úsáid agus, dá thoradh siud, tá ardchaighdeán sroichte ag na daltaí sa Ghaeilge, Mhatamaitic, agus sa Bhéarla agus in ábhair eile an Churaclaim.
Tá spiorad an-chomhoibritheach i measc fhoireann na scoile, agus cothaítear gaol láidir idir an scoil agus an pobal.
Déantar ceiliúradh inmholta ar thallann na ndaltaí sna hEalaíona.

Mar bhealach chun tógáil ar na láidreachtaí seo agus aghaidh a thabhairt ar achair ar díth forbartha tá na príomh-mholtaí seo á ndéanamh:

Is gá leas níos mó a bhaint as Teicneolaíocht an Eolais i ngnéithe éagsúla d’obair na scoile.
B’fhiú forbairt a dhéanamh ar mheasúnú chun foghlama ar fud na scoile.
Chun cur le polasaí na scoile sa mheasúnú, b’fhiú trialacha caighdeánaithe don Ghaeilge a dhéanamh go bliantúil.

Reachtáladh cruinnithe iarmheastóireachta, leis an bhfoireann agus leis an mbord bainistíochta; cuireadh dréacht-thorthaí agus dréacht-mholtaí na meastóireachta i láthair agus pléadh iad ag na cruinnithe sin.